Diese Liste der Abkürzungen in der organischen Chemie listet die gebräuchlichsten Abkürzungen in der organischen Chemie nach Themengebieten auf. In der organischen Chemie werden sowohl Abkürzungen für sehr gebräuchliche chemische Verbindungen, Reagenzien, Reste und funktionelle Gruppen benutzt. Daneben finden auch ein Teil der Abkürzungen aus der Biochemie Verwendung. Neben sehr lokal gebräuchlichen Abkürzungen, dem Laborslang, gibt es eine Vielzahl an sehr gebräuchlichen Abkürzungen, welche auch ausnahmslos in der Fachliteratur verwendet werden und auch in der Liste aufgeführt werden.
Lösungsmittel
Sehr gebräuchliche Lösungsmittel werden häufig abgekürzt, um die Übersichtlichkeit in Reaktionsgleichungen zu wahren.
Reagenzien
| Abkürzung |
Chemischer Name |
Struktur
|
| 9-BBN |
9-Borabicyclo[3.3.1]nonan |
Datei:9-BBN dimer structure.svg
|
| acac |
Acetylaceton |
Datei:Acetylaceton - Acetylacetone.svg
|
| AIBN |
Azobis(isobutyronitril) |
Datei:AIBN Structural Formulae.png
|
| BTI |
(Bis(trifluoracetoxy)iod)benzol |
Datei:(bis(trifluoroacetoxy)iodo)benzene.svg
|
| BuLi |
n-Butyllithium |
Datei:N-BuLi Structural Formula V.1.svg
|
| BOP |
Benzotriazolyloxytris(dimethylamino)phosphoniumhexafluoridophosphat |
Datei:Bop is.svg
|
| CDI |
1,1′-Carbonyldiimidazol |
Datei:Carbonyldiimidazole.svg
|
| COD |
1,5-Cyclooctadien |
Datei:1,5-Cyclooctadiene.svg
|
| coe |
Cycloocten |
Datei:Cyclooctene.svg
|
| COT |
Cyclooctatetraen |
Datei:Cyclooctatetraen.svg
|
| Cp |
Cyclopentadien in Komplexen als Cyclopentadienylanion |
Datei:Cyclopentadien.svg Datei:Cyclopentadienyl-Anion.svg
|
| CSA |
Campher-10-sulfonsäure |
Datei:Csa is.svg
|
| DABCO |
1,4-Diazabicyclo[2.2.2]octan |
Datei:DABCO is.svg
|
| DADO |
Diacetyldioxim |
Datei:(2E,3E)-biacetyl dioxime 200.svg
|
DIBAL DIBAL-H |
Diisobutylaluminiumhydrid |
Datei:DIBAL-H-dimer.svg
|
DBH DBDMH |
1,3-Dibrom-5,5-dimethylhydantoin |
Datei:1,3-Dibromo-5,5-dimethylhydantoin.svg
|
| DIH |
1,3-Diiod-5,5-dimethylhydantoin |
Datei:1,3-Diiodo-5,5-dimethylhydantoin.svg
|
| DBU |
1,8-Diazabicyclo[5.4.0]undec-7-en |
Datei:DBU.svg
|
| DBN |
1,5-Diazabicyclo[4.3.0]non-5-en |
Datei:DBN.svg
|
| DBPO, BPO |
Dibenzoylperoxid |
Datei:Benzoyl-peroxide.svg
|
| DCC |
N,N′-Dicyclohexylcarbodiimid |
Datei:N,N'-methanediylidenedicyclohexanamine 200.svg
|
| DIC |
N,N′-Diisopropylcarbodiimid |
Datei:N,N'-methanediylidenebis(propan-2-amine) 200.svg
|
| DEAD |
Diethylazodicarboxylat |
Datei:DEAD.svg
|
| DECP |
Diethylchlorphosphat |
Datei:Diethylchlorophosphate.svg
|
| DIAD |
Diisopropylazodicarboxylat |
Datei:(E)-diisopropyl diazene-1,2-dicarboxylate 200.svg
|
| DMAP |
4-(Dimethylamino)pyridin |
Datei:4-Dimethylaminopyridin.svg
|
| DNPH |
2,4-Dinitrophenylhydrazin |
Datei:2,4-Dinitrophenylhydrazin.svg
|
| EDCI (EDC) |
1-Ethyl-3-(3-dimethylaminopropyl)carbodiimid |
Datei:EDC Structure.svg
|
| HATU |
O-(7-Azabenzotriazol-1-yl)-N,N,N′,N′-tetramethyluronium-hexafluorphosphat |
Datei:Hatu is.svg
|
| HBTU |
2-(1H-Benzotriazol-1-yl)-1,1,3,3-tetramethyluronium-hexafluorophosphat |
Datei:HBTU Structural Formula V1.svg
|
| HexLi |
n-Hexyllithium |
Datei:Hexyllithium is.svg
|
| HMDS |
Hexamethyldisilazan |
Datei:Hexamethylsilazane.svg
|
| HOBt |
Hydroxybenzotriazol |
Datei:Hobt is.svg
|
| IDCP |
Iodoniumdi(sym-collidin)perchlorat |
Datei:Idcp is.svg
|
| LAH |
Lithiumaluminiumhydrid |
Datei:LAH is.svg
|
| LDA |
Lithiumdiisopropylamid |
Datei:LDA is.svg
|
| mCPBA |
meta-Chlorperbenzoesäure |
Datei:Mcpba is.svg
|
| MeLi |
Methyllithium |
Datei:Meli is.svg
|
| MoOPD |
Oxodiperoxymolybdän (Pyridin)(Dimethylpropylenharnstoff) |
Datei:MoOPD is.svg
|
| MoOPH |
Oxodiperoxymolybdän (Pyridin)(Hexamethylphosphorsäuretriamid) |
Datei:MoOPH is.svg
|
| NBS |
N-Bromsuccinimid |
Datei:NBS is.svg
|
| NCS |
N-Chlorsuccinimid |
Datei:NCS is.svg
|
| NHS |
N-Hydroxysuccinimid |
Datei:N-Hydroxysuccinimide.svg
|
| PCC |
Pyridiniumchlorochromat |
Datei:Corey-Reagenz.svg
|
| PIFA |
(Bis(trifluoracetoxy)iod)benzol |
Datei:(bis(trifluoroacetoxy)iodo)benzene.png
|
| PyBOP |
Benzotriazol-1-yl-oxytripyrrolidinophosphonium hexafluorophosphat |
Datei:Pybop is.svg
|
| sec-BuLi |
sec-Butyllithium |
Datei:Sec Butyllithium structure.svg
|
| TADDOL |
α,α,α′,α′-Tetraaryl-1,3-dioxolan-4,5-dimethanol |
Datei:Taddol is.svg
|
| TBTU |
O-(Benzotriazol-1-yl)-N,N,N′,N′-tetramethyluronium-tetrafluoroborat |
Datei:TBTU is.svg
|
| TDBTU |
O-(3,4-Dihydo-4-oxo-1,2,3-benzotriazin-3-yl)-N,N,N′,N′-tetramethyluronium-tetrafluoroborat |
Datei:TDBTU structure.svg
|
| TEMPO |
2,2,6,6-Tetramethylpiperidinyloxyl |
Datei:2,2,6,6-Tetramethylpiperidinyloxyl.svg
|
TEMPOL 4-OH-TEMPO |
4-Hydroxy-2,2,6,6-tetramethylpiperidinyloxyl |
Datei:4-Hydroxy-TEMPO.svg
|
tert-BuLi, t-BuLi |
tert-Butyllithium |
Datei:Tert-Butyllithium.svg
|
| ? |
Triethylsilyl-O-trifluoracetat |
Datei:Triethylsilyl trifluoroacetate.svg
|
| TMEDA |
Tetramethylethylendiamin |
Datei:Tmeda is.svg
|
| TosMIC |
Tosylmethylisocyanid |
Datei:4-toluenesulfonylmethyl isocyanide.svg
|
| TOTU |
O-[(Ethoxycarbonyl)cyanomethylenamino]-N,N,N′,N′-tetramethyluronium-tetrafluoroborat |
Datei:TOTU structure.svg
|
| TPTU |
O-(1,2-Dihydro-2-oxopyridyl)-1,1,3,3-tetramethyluronium-tetrafluoroborat |
Datei:TPTU structure.svg
|
| TSTU |
N,N,N′,N′-Tetramethyl-O-(N-succinimidyl)uronium-tetrafluoroborat |
Datei:TSTU structure.svg
|
Verbindungen
Chemische Verbindungen werden häufig wegen ihrer molekularen Komplexität abgekürzt. Dabei gehen die Abkürzungen z. T. ohne Übergang in die Biochemie über. Normalerweise werden bei chiralen Verbindungen nur die nichtnatürlichen Verbindungen mit einem stereochemischen Präfix benannt.
Aminosäuren
{{#if: Aminosäuren|{{#ifexist:Aminosäuren|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[Aminosäuren{{#if: ||{{{titel1}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|, [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]] und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]| und [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]}}| und [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]}}|{{#if: |{{#ifexist:| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}|}}|}}
|{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}
|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]
|}}|}}|}}|}}|}}|Einbindungsfehler: Die Vorlage Hauptartikel benötigt immer mindestens ein Argument.}}
Nucleoside
{{#if: Nukleoside|{{#ifexist:Nukleoside|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[Nukleoside{{#if: ||{{{titel1}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|, [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]] und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]| und [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]}}| und [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]}}|{{#if: |{{#ifexist:| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}|}}|}}
|{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}
|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]
|}}|}}|}}|}}|}}|Einbindungsfehler: Die Vorlage Hauptartikel benötigt immer mindestens ein Argument.}}
Biochemische Puffer
Teilverbindungen
Reste
Schutzgruppen
{{#if: Schutzgruppe|{{#ifexist:Schutzgruppe|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[Schutzgruppe{{#if: ||{{{titel1}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|, [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]] und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]| und [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]}}| und [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]}}|{{#if: |{{#ifexist:| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}|}}|}}
|{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}
|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|
→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]
|}}|}}|}}|}}|}}|Einbindungsfehler: Die Vorlage Hauptartikel benötigt immer mindestens ein Argument.}}
Siehe auch