Telugu-Schrift
ka in Telugu | }} {{#if: | }} {{#if: | }} {{#if: | }} {{#if: Andhra Pradesh, Telangana | }} {{#if: | }} {{#if:Protosinaitische Schrift | }} {{#if: | }} {{#if: | }} {{#if: Gehört zur indischen Schriftenfamilie. | }} {{#if: | }} {{#if: | }} {{#if: |
| Telugu {{#if: | ({{{Orginal}}}) }} | ||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Die Silbe ka in Telugu ka in Telugu |
Verbreitungsgebiet von Telugu | |||||||||||||||||||||||||||||
| Schrifttyp | Abugida | |||||||||||||||||||||||||||||
| Sprachen | Telugu | |||||||||||||||||||||||||||||
| Erfinder | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Entstehung | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Verwendungszeit | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Verwendet in | Andhra Pradesh, Telangana | |||||||||||||||||||||||||||||
| Offiziell in | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Abstammung | Protosinaitische Schrift{{#if:Phönizische Schrift | → Phönizische Schrift → {{#if:Aramäische Schrift |
Aramäische Schrift → {{#if:Brahmischrift |
Brahmischrift → {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
→ {{#if: |
({{{Orginal}}}) }} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | ({{{Orginal}}}) }}}} | |
| Abgeleitete | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Verwandte | ||||||||||||||||||||||||||||||
| Besonderheiten | Gehört zur indischen Schriftenfamilie. | |||||||||||||||||||||||||||||
| Unicodeblock | ||||||||||||||||||||||||||||||
| ISO 15924 | ||||||||||||||||||||||||||||||
|
}} | ||||||||||||||||||||||||||||||
Die Telugu-Schrift ist eine Abugida, die zu den südindischen drawidischen Schriften gehört.
Sie wird in Indien (Bundesstaaten Andhra Pradesh und Telangana) verwendet und ist sehr nahe mit der Kannada-Schrift verwandt, von der sie sich vor allem durch schlankere Formen unterscheidet.
Gemeinsamkeiten mit anderen indischen Schriften
Wie bei allen indischen Schriften hat jede Silbe den inhärenten Vokal "a" (ka, kha, ga ...), der durch Zusatzzeichen in andere Vokale abgeändert wird ('ki, khi, ghi' ...).
Wie bei den anderen indischen Schriften sind die Laute nach phonetischen Gesichtspunkten sortiert:
An erster Stelle kommen die Vokale, dann nach der Artikulationsstelle (vom Rachen ausgehend):
Am Ende der Tabelle finden sich dann:
Diese Gruppen mit fünf Silbenzeichen werden dann noch nach tonlos (unaspiriert - aspiriert), tönend (unaspiriert - aspiriert) und je einem Nasal untergliedert.
Zeichen
Konsonanten
| క | ఖ | గ | ఘ | ఙ |
| ka /kʌ/ | kha /kʰʌ/ | ga /gʌ/ | gha /gʱʌ/ | ṅa /ŋʌ/ |
| చ | ఛ | జ | ఝ | ఞ |
| ca /ʧʌ/ | cha /ʧʰʌ/ | ja /ʤʌ/ | jha /ʤʱʌ/ | ña /ɲʌ/ |
| ట | ఠ | డ | ఢ | ణ |
| ṭa /ʈʌ/ | ṭha /ʈʰʌ/ | ḍa /ɖʌ/ | ḍha /ɖʱʌ/ | ṇa /ɳʌ/ |
| త | థ | ద | ధ | న |
| ta /tʌ/ | tha /tʰʌ/ | da /dʌ/ | dha /dʱʌ/ | na /nʌ/ |
| ప | ఫ | బ | భ | మ |
| pa /pʌ/ | pha /pʰʌ/ | ba /bʌ/ | bha /bʱʌ/ | ma /mʌ/ |
| య | ర | ల | వ | ళ |
| ya /jʌ/ | ra /rʌ/ | la /lʌ/ | va /ʋʌ/ | ḷa /ɭʌ/ |
| శ | ష | స | హ | ఱ |
| śa /ɕʌ/ | ṣa /ʂʌ/ | sa /sʌ/ | ha /hʌ/ | ṛa /ɽʌ/ |
Vokale
| Am Wortanfang | Nach Konsonant, z. B. | క | (ka) | |
| అ | a /ʌ/ | క | ka | |
| ఆ | ā /a:/ | కా | kā | |
| ఇ | i /i/ | కి | ki | |
| ఈ | ī /i:/ | కీ | kī | |
| ఉ | u /u/ | కు | ku | |
| ఊ | ū /u:/ | కూ | kū | |
| ఋ | ṛ /rɨ/ oder /ru/ | కృ | kṛ | |
| ౠ | ṝ /ri:/ oder /ru:/ | కౄ | kṝ | |
| ఎ | e /e/ | కె | ke | |
| ఏ | ē /e:/ | కే | kē | |
| ఐ | ai /aj/ | కై | kai | |
| ఒ | o /o/ | కొ | ko | |
| ఓ | ō /o:/ | కో | kō | |
| ఔ | au /aw/ | కౌ | kau | |
| అం | aṃ /aṃ/ | కం | kaṃ | |
| అః | aḥ /aḥ/ | కః | kaḥ |
Telugu in Unicode
Unicode für Telugu ist U+0C00 ... U+0C7F.
| 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| C00 | ఀ | ఁ | ం | ః | ఄ | అ | ఆ | ఇ | ఈ | ఉ | ఊ | ఋ | ఌ | <ref group="A" name="reserved">Codepunkt ist nicht zugewiesen</ref> | ఎ | ఏ | |
| C10 | ఐ | <ref group="A" name="reserved" /> | ఒ | ఓ | ఔ | క | ఖ | గ | ఘ | ఙ | చ | ఛ | జ | ఝ | ఞ | ట | |
| C20 | ఠ | డ | ఢ | ణ | త | థ | ద | ధ | న | <ref group="A" name="reserved" /> | ప | ఫ | బ | భ | మ | య | |
| C30 | ర | ఱ | ల | ళ | ఴ | వ | శ | ష | స | హ | <ref group="A" name="reserved" /> | ఽ | ా | ి | |||
| C40 | ీ | ు | ూ | ృ | ౄ | <ref group="A" name="reserved" /> | ె | ే | ై | <ref group="A" name="reserved" /> | ొ | ో | ౌ | ్ | <ref group="A" name="reserved" /> | ||
| C50 | <ref group="A" name="reserved" /> | ౕ | ౖ | <ref group="A" name="reserved" /> | ౘ | ౙ | ౚ | <ref group="A" name="reserved" /> | |||||||||
| C60 | ౠ | ౡ | ౢ | ౣ | <ref group="A" name="reserved" /> | ౦ | ౧ | ౨ | ౩ | ౪ | ౫ | ౬ | ౭ | ౮ | ౯ | ||
| C70 | <ref group="A" name="reserved" /> | ౷ | ౸ | ౹ | ౺ | ౻ | ౼ | ౽ | ౾ | ౿ | |||||||
<references group="A" />
„Telugu-Bug“
Weltweite Bekanntheit erlangte die Teluguschrift durch einen Bug des iPhone: Das Rendering einiger Teluguzeichen führte zum Einfrieren der Geräte.<ref>Stephan Wiesend: Telugu-Bug unter iOS und macOS: Versuch einer Erklärung; 19. Februar 2018; auf Macwelt</ref>
Literatur
- Florian Coulmas: The Blackwell Encyclopedia of Writing Systems. Blackwell Publishers, Oxford u. a. 1999. ISBN 0-631-21481-X
Weblinks
- Omniglot (englisch)
- Indus Script and Telugu
- Creating and supporting OpenType fonts for the Telugu script
Einzelnachweise
<references />
{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Telugu-Schrift |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if:
|
Balinesische Schrift | Bengalische Schrift | Birmanische Schrift | Brahmi-Schrift | Chakma-Schrift | Devanagari | Grantha-Schrift | Gujarati-Schrift | Gurmukhi-Schrift | Kannada-Schrift | Khmer-Schrift | Laotische Schrift | Malayalam-Schrift | Oriya-Schrift | Phagpa-Schrift | Singhalesische Schrift | Sylhetische Schrift | Tamil-Schrift | Telugu-Schrift | Thailändische Schrift | Tibetische Schrift | Vatteluttu-Alphabet
|
Balinesische Schrift | Bengalische Schrift | Birmanische Schrift | Brahmi-Schrift | Chakma-Schrift | Devanagari | Grantha-Schrift | Gujarati-Schrift | Gurmukhi-Schrift | Kannada-Schrift | Khmer-Schrift | Laotische Schrift | Malayalam-Schrift | Oriya-Schrift | Phagpa-Schrift | Singhalesische Schrift | Sylhetische Schrift | Tamil-Schrift | Telugu-Schrift | Thailändische Schrift | Tibetische Schrift | Vatteluttu-Alphabet }} Vorlage:Klappleiste/Ende