Zum Inhalt springen

Landschaftspark Hoheward

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Infotafel335psa.jpg
Infotafel zur Halde Hoheward mit dem farbig markiertem Landschaftspark
Datei:Herten Emscherbruch 1.jpg
Blick über das Gebiet des Landschaftsparks

Der Landschaftspark Hoheward (vormals Landschaftspark Emscherbruch) ist ein öffentlich-rechtliches Rekultivierungsprojekt im nördlichen Ruhrgebiet, das rund 7,5 km² ehemalige Industrieflächen und Bergehalden des Steinkohlebergbaus am Rande der Städte Herten (Südstadtteil Hertener Mark) und Recklinghausen (Südweststadtteil Hochlarmark) zu einer Erholungsparklandschaft neu gestaltet. Die Planung begann 2001, die bauliche Durchführung 2004, die Fertigstellung war für 2015 anvisiert. Seit 2016 scheint der Landschaftspark weitgehend fertiggestellt, allerdings sind keine Vollzugsverlautbarungen von Seiten der Betreiber vernehmbar gewesen. Seit Anfang 2011 wird der Landschaftspark in der Route der Industriekultur geführt.

Geographisches

Datei:Herten Emscherbruch Ewaldsee.jpg
Ewaldsee

Der zwischen Gelsenkirchen, Herne, Herten und Recklinghausen gelegene Emscherbruch stellt einen letzten Rest der vorindustriellen Sumpflandschaft dar, die die in der Eiszeit geformte Talmulde einnahm. Die heutige Vernässung geht zum großen Teil auf Bergsenkungen und daraus entstandene Bodenmulden zurück. Hier ist eine Art Bruchwald mit zahlreichen Restflächen und kleineren Gewässern entstanden. Am Rande des Emscherbruchs liegt der durch Materialentnahme für den Bau der A 2 entstandene Ewaldsee. Der Emscherbruch mit seinen Waldtümpeln, Wassergräben und Dauerstauflächen bildet mit den ortsüblichen Pflanzenarten und dem auf Bergbaufolgeflächen entstandenen Industriewald ein Landschaftsbild, das noch eine gewisse Vorstellung davon vermitteln kann, wie das Emschertal vor Beginn der Industrialisierung einmal ausgesehen hat. Siedlungsnahe Bereiche werden, teilweise auch informell, als Naherholungsgebiet genutzt.

Große Teile des ursprünglichen Emscherbruchs wurden zur Ablagerung von Reststoffen auf Halden und Deponien verbraucht. So liegt westlich des Landschaftsparks, in der Resser Mark, eine der größten Mülldeponien des Ruhrgebiets, die Zentraldeponie Emscherbruch<ref>https://www.bezreg-muenster.de/de/service/bekanntmachungen/verfahren/deponien/AGR_zentraldeponie_emscherbruch_ea/index.html</ref> ({{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 120

 |{{#if: DE-NHN
   |{{#switch: DE-NHN
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (120>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (120>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (120>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt DE-NHNVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (120>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}). Auch die Halde Hoheward ({{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 152.5

 |{{#if: DE-NN
   |{{#switch: DE-NN
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (152.5>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (152.5>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (152.5>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt DE-NNVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (152.5>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}), gewissermaßen das Herzstück des Landschaftsparks, dritthöchste und flächenmäßig größte Bergehalde des Ruhrgebiets, baut auf zwei ehemaligen Müllhalden auf. Sie bildet mit der etwas älteren Halde Hoppenbruch ({{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 113

 |{{#if: 
   |{{#switch: 
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (113>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (113>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (113>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt Vorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (113>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}) ein Haldenensemble, das durch einen weniger als 1 km breiten naturnahen Emscherbruchstreifen von der Zentraldeponie getrennt ist. Im ursprünglich weitläufigen Tiefland ist eine anthropogen überformte Industriefolgelandschaft entstanden.

Aufbau des Landschaftsparks

Der Landschaftspark Hoheward umfasst Biotope, Industriegebiete und Infrastrukturen. Die Betreiber des Landschaftsparks beschreiben auf Infotafeln verschiedene Teile des Landschaftsparks, erklären jedoch keine Zuständigkeiten und Grenzen. Im Einzelnen:

  • Mit „Hertener Mark“ bezeichnet wird der Westen des gleichnamigen Stadtteils mit naturnahem NSG Hertener Emscherbruch nebst kleinen Randanteilen am Ewaldsee sowie, südlich davon, den Waldfriedhof Herne. Es bleibt aber z. B. unklar, ob die Landschaftsparkbetreiber Zuständigkeit für das Naturschutzgebiet und vor allem den Friedhof haben
  • Mit „Zukunftsstandort Ewald“ wird das Gelände der ehemaligen Zeche Ewald, Schächte 1, 2 und 7 mit den drei erhaltenen Fördertürmen und Industriegebiet an der heutigen Albert-Einstein-Allee, aber auch mit „Ewaldpromenade“ und Gastronomie bezeichnet.
  • Halde Hoppenbruch
  • Halde Hoheward
  • Recklinghäuser Gebiet „Kohlkamp“, womit der grüne Südwesten von Hochlarmark bezeichnet wird
  • „Industriegebiet Herten-Süd“, bezeichnet das Industrie- und Gewerbegebiet an der Straße Im Emscherbruch nebst Straßen Hertener Mark und Hohewardstraße mit laut Infotafel 125 m breitem „Biotopkorridor“ von Nord nach Süd, der allerdings auf aktuellen (2022) feintopographischen Karten nicht erkennbar ist.
  • „Stadtteilpark Hochlarmark“ an der ehemaligen Zeche Recklinghausen 2, Schächte 1, 2 und 4, von denen der Förderturm von Schacht 4 noch steht.
  • Eingezeichnet ist auch das „DEUMU-Gelände“<ref>https://www.deumu.de/de/index.html</ref> der ehemaligen Zeche Recklinghausen 1 in Recklinghausen-Süd (bzw. im statistischen Bezirk Grullbad), das unmittelbar östlich der Bahngleise zwischen der Emscher und der Theodor-Körner-Straße spitzwinkelig nach Norden verläuft. Es wird indes nicht erläutert, ob und was dieses Gebiet mit dem Landschaftspark zu tun haben soll, sondern es wird vage erklärt: „Umwelt- und Stadtpolitik werden die weitere Nutzung nachhaltig beeinflussen.“
  • Unter „Emscherband“ erklären die Landschaftsparkbetreiber, entsprechende Flächen für den Umbau des Emschersystems reserviert zu haben.

Genaue Grenzen des Landschaftsparks werden nicht angegeben. Von der 6,5 km² großen Hertener Mark wird nur der insgesamt 0,30 km² große Nordostteil mit Industriegebiet Industriestraße und einem Kleinsegment des NSG Brandhorster Wald nicht genannt. In Hochlarmark gehören potentiell bis zu 1,46 km² zum Landschaftspark, wenn man davon ausgeht, dass er auf Recklinghäuser Seite an der Salentinstraße nach Norden endet. Das aufgeführte bzw. farbig markierte ehemalige Zechengelände in Süd bzw. Grullbad hat eine Fläche von etwa 0,29 km², für die es jedoch keinen expliziten Hinweis gibt, Teil des Landschaftsparks zu sein. Der Korridor zum Kohlkamp ist an der deutlich separierenden A 43 nur etwa 350 m lang/breit, das Gebiet reicht jedoch als sehr schmaler Dreiecksstreifen rund 1,5 km nach Norden.

Strukturen

Auftraggeber dieses Kooperationsprojekts sind die Städte Herten und Recklinghausen, der Regionalverband Ruhr (RVR) und die Deutsche Steinkohle AG bzw. die RAG Aktiengesellschaft. Geplant haben mehrere Landschaftsarchitekten, Planungsbüros und Astronomen seit 2001, um mit Fördergeldern des Landes NRW und anderer Unterstützer ein tragfähiges Finanzierungskonzept und einen attraktiven, öffentlichen Naherholungspark mit zahlreichen Anziehungspunkten (Sonnenuhr mit Obelisk, Horizontobservatorium, Balkon-Promenade, Himmelssee – siehe Halde Hoheward) zu erstellen. Die Maßnahmen allein des ersten Realisierungsabschnitt haben ein Kostenvolumen von ca. 9 Mio. € umfasst.

Die Arbeitsteilung ergibt im Einzelnen für:

  • die Stadt Herten: die Ewaldpromenade mit der Wasserachse auf dem Gelände der ehemaligen Zeche Ewald
  • die Stadt Recklinghausen: die Entwicklung des Gartenbandes (südlicher Teil) und der Platzfläche „Auftakt Ost“ des Aktiv-Linear-Parks
  • den RVR: die Erschließung der Ost- und Nordflanke der Halde durch die Ring- und Balkon-Promenade sowie Gestaltung der Landmarken auf den Gipfelplateaus.
  • den Initiativkreis Horizontastronomie im Ruhrgebiet e. V.: Idee, Entwurf, Planung und wissenschaftliche Begleitung der Projekte Sonnenuhr und Horizontobservatorium.

Aufschlussreiche Zitate

  • „Halden als von Menschenhand geschaffene Berge sind eine riesige städtebauliche Chance, die wir konsequent nutzen und genutzt haben. In Szene gesetzt mit Landmarken geben sie dem Ballungsraum markante Gesichtszüge und helfen den Menschen sich in der Metropole Ruhr zu orientieren. Schon bald wird sich die Halde Hoheward einfügen in die Reihe bekannter Landmarken wie beispielsweise der Halde Beckstraße in Bottrop mit dem Tetraeder (Bottrop) oder der Schurenbachhalde in Essen mit der einzigartigen Bramme für das Ruhrgebiet.“ (Heinz-Dieter Klink, Direktor des Regionalverbandes Ruhr)
  • „Der Emscher Landschaftspark zielt auf die integrierte Entwicklung von Stadt, Landschaft und Arbeit. Er zählt daher zu den Handlungsfeldern des von der Landesregierung aufgelegten Wachstums- und Beschäftigungspakts Ruhr. Leitprojekt des Masterplans Emscher Landschaftspark 2010 ist das ‚Neue Emschertal‘ als die Vision eines durchgängigen Grünzuges von Duisburg bis Dortmund entlang der umgebauten Emscher als Teil einer integrierten neuen Entwicklungsachse für die Bereiche Arbeit, Wohnen, Umwelt und Lebensqualität. Der Landschaftspark Emscherbruch mit der Halde Hoheward fügt sich beispielhaft in diese integrierte Entwicklungsstrategie ein.“ (Bärbel Höhn, bis 2005 Ministerin für Umwelt, und Naturschutz, Landwirtschaft und Verbraucherschutz des Landes Nordrhein-Westfalen)

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Landschaftspark Hoheward|Landschaftspark Hoheward|Landschaftspark Hoheward}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Landschaftspark Hoheward|Landschaftspark Hoheward|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Landschaftspark Hoheward

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|landschaftspark hoheward|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

<templatestyles src="BoxenVerschmelzen/styles.css" />

{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Landschaftspark Hoheward |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:RouteIndustriekultur Hinweisschild schmal.svg

|

{{#if:trim|Besucherzentrum und Ankerpunkte (von West nach Ost): |}} {{#if:trim|Zechenpark Friedrich Heinrich |}} {{#if:trim|Museum der Deutschen Binnenschifffahrt |}} {{#if:trim|Innenhafen Duisburg |}} {{#if:trim|LVR-Industriemuseum Oberhausen |}} {{#if:trim|Landschaftspark Duisburg-Nord |}} {{#if:trim|Gasometer Oberhausen |}} {{#if:trim|Aquarius-Wassermuseum |}} {{#if:trim|St.-Antony-Hütte |}} {{#if:trim|Villa Hügel |}} {{#if:trim|Nordsternpark |}} {{#if:trim|Welterbe Zeche Zollverein und Kokerei Zollverein |}} {{#if:trim|Zeche Ewald |}} {{#if:trim|Chemiepark Marl |}} {{#if:trim|Eisenbahnmuseum Bochum-Dahlhausen |}} {{#if:trim|Henrichshütte |}} {{#if:trim|Jahrhunderthalle Bochum |}} {{#if:trim|Umspannwerk Recklinghausen |}} {{#if:trim|Deutsches Bergbau-Museum |}} {{#if:trim|Zeche Nachtigall |}} {{#if:trim|Schiffshebewerk Henrichenburg |}} {{#if:trim|DASA |}} {{#if:trim|Kokerei Hansa |}} {{#if:trim|Zeche Zollern II/IV |}} {{#if:trim|Hohenhof |}} {{#if:trim|Freilichtmuseum Hagen |}} {{#if:trim|Lindenbrauerei Unna |}} {{#if:trim|Maximilianpark Hamm}}

Themenrouten (aufsteigend nach Nummern): {{#if:trim|1. Duisburg: Stadt und Hafen |}} {{#if:trim|2. Industrielle Kulturlandschaft Zollverein |}} {{#if:trim|3. Duisburg: Industriekultur am Rhein |}} {{#if:trim|4. Oberhausen: Industrie macht Stadt |}} {{#if:trim|5. Krupp und die Stadt Essen |}} {{#if:trim|6. Dortmund: Dreiklang Kohle, Stahl und Bier |}} {{#if:trim|7. Industriekultur an der Lippe |}} {{#if:trim|8. Erzbahn-Emscherbruch |}} {{#if:trim|9. Industriekultur an Volme und Ennepe |}} {{#if:trim|10. Sole, Dampf und Kohle |}} {{#if:trim|11. Frühe Industrialisierung |}} {{#if:trim|12. Geschichte und Gegenwart der Ruhr |}} {{#if:trim|13. Auf dem Weg zur blauen Emscher |}} {{#if:trim|14. Kanäle und Schifffahrt |}} {{#if:trim|15. Bahnen im Revier |}} {{#if:trim|16. Westfälische Bergbauroute |}} {{#if:trim|17. Rheinische Bergbauroute |}} {{#if:trim|18. Chemie, Glas und Energie |}} {{#if:trim|19. Arbeitersiedlungen |}} {{#if:trim|20. Unternehmervillen |}} {{#if:trim|21. Brot, Korn und Bier |}} {{#if:trim|22. Mythos Ruhrgebiet |}} {{#if:trim|23. Parks und Gärten |}} {{#if:trim|24. Industrienatur |}} {{#if:trim|25. Panoramen und Landmarken |}} {{#if:trim|26. Sakralbauten |}} {{#if:trim|27. Eisen & Stahl |}} {{#if:trim|28. Wasser: Werke, Türme und Turbinen |}} {{#if:trim|29. Bochum – Industriekultur im Herzen des Reviers |}} {{#if:trim|30. Gelsenkirchen |}} {{#if:trim|31. Route Industriekultur und Bauhaus |}} {{#if:trim|per Rad}}

 |

{{#if:trim|Besucherzentrum und Ankerpunkte (von West nach Ost): |}} {{#if:trim|Zechenpark Friedrich Heinrich |}} {{#if:trim|Museum der Deutschen Binnenschifffahrt |}} {{#if:trim|Innenhafen Duisburg |}} {{#if:trim|LVR-Industriemuseum Oberhausen |}} {{#if:trim|Landschaftspark Duisburg-Nord |}} {{#if:trim|Gasometer Oberhausen |}} {{#if:trim|Aquarius-Wassermuseum |}} {{#if:trim|St.-Antony-Hütte |}} {{#if:trim|Villa Hügel |}} {{#if:trim|Nordsternpark |}} {{#if:trim|Welterbe Zeche Zollverein und Kokerei Zollverein |}} {{#if:trim|Zeche Ewald |}} {{#if:trim|Chemiepark Marl |}} {{#if:trim|Eisenbahnmuseum Bochum-Dahlhausen |}} {{#if:trim|Henrichshütte |}} {{#if:trim|Jahrhunderthalle Bochum |}} {{#if:trim|Umspannwerk Recklinghausen |}} {{#if:trim|Deutsches Bergbau-Museum |}} {{#if:trim|Zeche Nachtigall |}} {{#if:trim|Schiffshebewerk Henrichenburg |}} {{#if:trim|DASA |}} {{#if:trim|Kokerei Hansa |}} {{#if:trim|Zeche Zollern II/IV |}} {{#if:trim|Hohenhof |}} {{#if:trim|Freilichtmuseum Hagen |}} {{#if:trim|Lindenbrauerei Unna |}} {{#if:trim|Maximilianpark Hamm}}

Themenrouten (aufsteigend nach Nummern): {{#if:trim|1. Duisburg: Stadt und Hafen |}} {{#if:trim|2. Industrielle Kulturlandschaft Zollverein |}} {{#if:trim|3. Duisburg: Industriekultur am Rhein |}} {{#if:trim|4. Oberhausen: Industrie macht Stadt |}} {{#if:trim|5. Krupp und die Stadt Essen |}} {{#if:trim|6. Dortmund: Dreiklang Kohle, Stahl und Bier |}} {{#if:trim|7. Industriekultur an der Lippe |}} {{#if:trim|8. Erzbahn-Emscherbruch |}} {{#if:trim|9. Industriekultur an Volme und Ennepe |}} {{#if:trim|10. Sole, Dampf und Kohle |}} {{#if:trim|11. Frühe Industrialisierung |}} {{#if:trim|12. Geschichte und Gegenwart der Ruhr |}} {{#if:trim|13. Auf dem Weg zur blauen Emscher |}} {{#if:trim|14. Kanäle und Schifffahrt |}} {{#if:trim|15. Bahnen im Revier |}} {{#if:trim|16. Westfälische Bergbauroute |}} {{#if:trim|17. Rheinische Bergbauroute |}} {{#if:trim|18. Chemie, Glas und Energie |}} {{#if:trim|19. Arbeitersiedlungen |}} {{#if:trim|20. Unternehmervillen |}} {{#if:trim|21. Brot, Korn und Bier |}} {{#if:trim|22. Mythos Ruhrgebiet |}} {{#if:trim|23. Parks und Gärten |}} {{#if:trim|24. Industrienatur |}} {{#if:trim|25. Panoramen und Landmarken |}} {{#if:trim|26. Sakralbauten |}} {{#if:trim|27. Eisen & Stahl |}} {{#if:trim|28. Wasser: Werke, Türme und Turbinen |}} {{#if:trim|29. Bochum – Industriekultur im Herzen des Reviers |}} {{#if:trim|30. Gelsenkirchen |}} {{#if:trim|31. Route Industriekultur und Bauhaus |}} {{#if:trim|per Rad}} }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Panoramen |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Landschaftspark Hoheward |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:RouteIndustriekultur Panorama schmal.svg

|
 |

Halde Rheinelbe | Tippelsberg | Landschaftspark Hoheward mit den Halden Hoppenbruch/Hoheward | Halde Schwerin | Halde Großes Holz | Kissinger Höhe | Fernsehturm Florian | Hohensyburg | Berger-Denkmal | Tiger & Turtle | Halde Rheinpreußen | Halde Pattberg | Alsumer Berg | Halde Haniel mit Kreuzweg, Amphitheater, Installation „Totems“ | Tetraeder | Halde Rungenberg | Schurenbachhalde }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Themenroute 8: Erzbahn Emscherbruch |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Landschaftspark Hoheward |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:Erzbahn09.jpg

|

Jahrhunderthalle Bochum Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Westpark | Colosseum | Mechanische Werkstätten des Bochumer Vereins | Siedlung Stahlhausen | Bochumer Verein Verkehrstechnik | Erzbahnschwinge | Erzbahn | Glückauf-Siedlung | Zeche Vereinigte Carolinenglück 2/3 | Epiphanias-Kirche – Autobahnkirche RUHR | Siedlung Dahlhauser Heide Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Erzbahnbrücke 4 | Zeche Hannover 1/2/5 | Arbeiterhäuser Am Rübenkamp | Siedlung Königsgrube | Erzbahnbrücke 6 | Kolonie Hannover | Erzbahnbrücke 9 – Pfeilerbrücke | Kray–Wanner Bahn | Kokerei Alma | Torhäuser, Schalker Verein | Siedlung Chatten-/Preußenstraße | Erzbahnbrücke 10 | Erzbahnbrücke 11 | Erzbahnbrücke 13 | Erzbahnbrücke 14 | Zeche Pluto-Wilhelm | Zeche Consolidation 3/4/9 | Zeche Graf Bismarck 1/4 | Bahnbetriebswerk Gelsenkirchen-Bismarck | Hafen Grimberg | Grimberger Sichel | Zeche Unser Fritz 1/4 | Heimatmuseum Unser Fritz | Künstlerzeche Unser Fritz 2/3 | Rhein-Herne-Kanal | Fleuthe-Brücke | Hafen Wanne-West | Schleuse Wanne-Eickel | Trainingsbergwerk Recklinghausen | Zeche Recklinghausen I | Zeche Recklinghausen II | Dreieck-Siedlung Hochlarmark | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg  mit den Halden Hoheward/Hoppenbruch | Emscherbruch | Zeche Ewald Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg

 |

Jahrhunderthalle Bochum Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Westpark | Colosseum | Mechanische Werkstätten des Bochumer Vereins | Siedlung Stahlhausen | Bochumer Verein Verkehrstechnik | Erzbahnschwinge | Erzbahn | Glückauf-Siedlung | Zeche Vereinigte Carolinenglück 2/3 | Epiphanias-Kirche – Autobahnkirche RUHR | Siedlung Dahlhauser Heide Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Erzbahnbrücke 4 | Zeche Hannover 1/2/5 | Arbeiterhäuser Am Rübenkamp | Siedlung Königsgrube | Erzbahnbrücke 6 | Kolonie Hannover | Erzbahnbrücke 9 – Pfeilerbrücke | Kray–Wanner Bahn | Kokerei Alma | Torhäuser, Schalker Verein | Siedlung Chatten-/Preußenstraße | Erzbahnbrücke 10 | Erzbahnbrücke 11 | Erzbahnbrücke 13 | Erzbahnbrücke 14 | Zeche Pluto-Wilhelm | Zeche Consolidation 3/4/9 | Zeche Graf Bismarck 1/4 | Bahnbetriebswerk Gelsenkirchen-Bismarck | Hafen Grimberg | Grimberger Sichel | Zeche Unser Fritz 1/4 | Heimatmuseum Unser Fritz | Künstlerzeche Unser Fritz 2/3 | Rhein-Herne-Kanal | Fleuthe-Brücke | Hafen Wanne-West | Schleuse Wanne-Eickel | Trainingsbergwerk Recklinghausen | Zeche Recklinghausen I | Zeche Recklinghausen II | Dreieck-Siedlung Hochlarmark | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg  mit den Halden Hoheward/Hoppenbruch | Emscherbruch | Zeche Ewald Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Themenroute 16: Westfälische Bergbauroute |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Landschaftspark Hoheward |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Malakow-Turm der Zeche Hannover

|

Deutsches Bergbau-Museum Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Bergschule TFH Georg Agricola | Bundesknappschaft | Bergmannsheil | Tippelsberg | Zeche Julius Philipp – Medizinhistorische Sammlung im Malakowturm | Zeche Brockhauser Tiefbau | Zeche Friedlicher Nachbar | Zeche Alte Haase | Zeche Nachtigall Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Kokerei Neu-Iserlohn | Zeche Robert Müser, Schacht Arnold | Zeche Lothringen | Zeche Zollern Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Kolonie Landwehr | Kokerei Hansa | Zeche Westhausen | Zeche Adolf von Hansemann | Zeche Minister Stein / Neue Evinger Mitte | Alte Kolonie Eving Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg mit Wohlfahrtsgebäude | Landesoberbergamt Dortmund | Bergbaugedenkstätten auf dem Ostfriedhof | Zeche Gneisenau | Müsersiedlung der Zeche Gneisenau | Zeche Monopol, Schacht Grillo | Zeche Königsborn 3/4 | Maximilianpark | Zeche Westfalen | Zeche Sachsen – Öko-Zentrum NRW | Zeche Radbod | Gedenkstätte Zeche Radbod | Kissinger Höhe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Bergwerk OstSchächte Heinrich Robert | Schacht Lerche | Zeche Werne | Bergwerk Monopol, Schacht Grimberg 1/2 | Halde Großes Holz Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Haus Aden | Siedlung Ziethenstraße Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Zeche Minister Achenbach, Schacht 4 – LÜNTEC-Tower | Bergarbeiter-Wohnmuseum | Zeche Waltrop | Hammerkopfturm Zeche Erin 3 | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Erin 7 | Zeche Ewald Fortsetzung | Vestisches Museum | Zeche Recklinghausen II | Dreieck-Siedlung Hochlarmark | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg mit den Halden Hoheward/Hoppenbruch | Zeche Ewald 1/2/7  Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Zeche Schlägel & Eisen 3/4/7 | Zeche Schlägel & Eisen 5/6 | Bergwerk Auguste Victoria, Schacht 1/2 | Bergwerk Auguste Victoria, Schacht 3/7 | Bergwerk Fürst Leopold | Siedlung Fürst Leopold | Maschinenhalle Zeche Zweckel | RBH Logistics | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Arenberg-Fortsetzung | Tetraeder Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Prosper II | Kokerei Prosper | Gartenstadt Welheim Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Mottbruchhalde – „Halde im Wandel“ | Zeche Hugo | Siedlung Schüngelberg Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Halde Rungenberg  Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Bergmannsglück | Bergwerk Westerholt | Nordsternpark Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Schacht Oberschuir | Zeche Consolidation 3/4/9 | Zeche Graf Bismarck 1/4 | Kokerei Alma | Siedlung Flöz Dickebank Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Wissenschaftspark Rheinelbe | Halde Rheinelbe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Holland 1/2 | Zeche Holland 3/4/6 | Zeche Unser Fritz 1/4 | Heimatmuseum Unser Fritz | Zeche Pluto-Wilhelm | Zeche Hannover I/II/V | Siedlung Dahlhauser Heide Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Zeche Vereinigte Carolinenglück 2/3 | Flottmann-Hallen | Kunstwald Zeche Teutoburgia |  Siedlung Teutoburgia Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg 

 |

Deutsches Bergbau-Museum Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Bergschule TFH Georg Agricola | Bundesknappschaft | Bergmannsheil | Tippelsberg | Zeche Julius Philipp – Medizinhistorische Sammlung im Malakowturm | Zeche Brockhauser Tiefbau | Zeche Friedlicher Nachbar | Zeche Alte Haase | Zeche Nachtigall Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Kokerei Neu-Iserlohn | Zeche Robert Müser, Schacht Arnold | Zeche Lothringen | Zeche Zollern Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Kolonie Landwehr | Kokerei Hansa | Zeche Westhausen | Zeche Adolf von Hansemann | Zeche Minister Stein / Neue Evinger Mitte | Alte Kolonie Eving Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg mit Wohlfahrtsgebäude | Landesoberbergamt Dortmund | Bergbaugedenkstätten auf dem Ostfriedhof | Zeche Gneisenau | Müsersiedlung der Zeche Gneisenau | Zeche Monopol, Schacht Grillo | Zeche Königsborn 3/4 | Maximilianpark | Zeche Westfalen | Zeche Sachsen – Öko-Zentrum NRW | Zeche Radbod | Gedenkstätte Zeche Radbod | Kissinger Höhe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Bergwerk OstSchächte Heinrich Robert | Schacht Lerche | Zeche Werne | Bergwerk Monopol, Schacht Grimberg 1/2 | Halde Großes Holz Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Haus Aden | Siedlung Ziethenstraße Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Zeche Minister Achenbach, Schacht 4 – LÜNTEC-Tower | Bergarbeiter-Wohnmuseum | Zeche Waltrop | Hammerkopfturm Zeche Erin 3 | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Erin 7 | Zeche Ewald Fortsetzung | Vestisches Museum | Zeche Recklinghausen II | Dreieck-Siedlung Hochlarmark | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg mit den Halden Hoheward/Hoppenbruch | Zeche Ewald 1/2/7  Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Zeche Schlägel & Eisen 3/4/7 | Zeche Schlägel & Eisen 5/6 | Bergwerk Auguste Victoria, Schacht 1/2 | Bergwerk Auguste Victoria, Schacht 3/7 | Bergwerk Fürst Leopold | Siedlung Fürst Leopold | Maschinenhalle Zeche Zweckel | RBH Logistics | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Arenberg-Fortsetzung | Tetraeder Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Prosper II | Kokerei Prosper | Gartenstadt Welheim Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Mottbruchhalde – „Halde im Wandel“ | Zeche Hugo | Siedlung Schüngelberg Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Halde Rungenberg  Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Bergmannsglück | Bergwerk Westerholt | Nordsternpark Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Schacht Oberschuir | Zeche Consolidation 3/4/9 | Zeche Graf Bismarck 1/4 | Kokerei Alma | Siedlung Flöz Dickebank Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Wissenschaftspark Rheinelbe | Halde Rheinelbe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Zeche Holland 1/2 | Zeche Holland 3/4/6 | Zeche Unser Fritz 1/4 | Heimatmuseum Unser Fritz | Zeche Pluto-Wilhelm | Zeche Hannover I/II/V | Siedlung Dahlhauser Heide Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg | Zeche Vereinigte Carolinenglück 2/3 | Flottmann-Hallen | Kunstwald Zeche Teutoburgia |  Siedlung Teutoburgia Datei:RouteIndustriekultur Siedlung Symbol.svg  }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Themenroute 24: Industrienatur |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Landschaftspark Hoheward |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:Bochum 070503 073 00.jpg

|
 |

{{#if:trim|Haus Ripshorst |}} {{#if:trim|Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg |}} {{#if:trim|Brache Vondern |}} {{#if:trim|Gleispark Frintrop |}} {{#if:trim|Welterbe Zollverein mit Zeche Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg, Kokerei Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg und Halden |}} {{#if:trim|Landschaftspark Mechtenberg |}} {{#if:trim|Halde Rheinelbe und Skulpturenwald Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg |}} {{#if:trim|Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg |}} {{#if:trim|Zeche Hannover I / II / VPark Königsgrube |}} {{#if:trim|Westpark |}} {{#if:trim|Henrichshütte Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg |}} {{#if:trim|Halde Lothringen I / II |}} {{#if:trim|Zeche Nachtigall Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg |}} {{#if:trim|Halde Zollern |}} {{#if:trim|Naturschutzgebiet Hallerey |}} {{#if:trim|Kokerei Hansa Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg |}} {{#if:trim|Halde Großes Holz Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg |}} {{#if:trim|Naturschutzgebiet Beversee |}} {{#if:trim|Halde Sachsen }} }} Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:Navigationsleiste Route der Industriekultur – Themenroute 25: Panoramen und Landmarken |{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Landschaftspark Hoheward |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Rheinorange

|

Westpol | Förderturm Bönen – Ostpol | Halde Norddeutschland | Halde Pattberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Rheinorange | Tiger & Turtle Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Heinrich-Hildebrand-Höhe im Angerpark | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Knappenhalde | Gasometer Oberhausen Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Tetraeder Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Halde Beckstraße | Schurenbachhalde Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Weltkulturerbe Zeche Zollverein XII Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Weltkulturerbe Kokerei Zollverein Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Landschaftspark Mechtenberg | Halde Rungenberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinelbe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg und Skulpturenpark | Nordsternturm "NT2" | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg mit den Halden Hoppenbruch/Hoheward | Tippelsberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Lothringen | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Dortmunder U | Fernsehturm Florian Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Hohensyburg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Berger-Denkmal Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf dem Hohenstein | Harkortturm | Eugen-Richter-Turm | Halde Brockenscheidt mit dem Spurwerkturm | Kissinger Höhe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Großes Holz Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Lindenbrauerei Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Sachsen 

 |

Westpol | Förderturm Bönen – Ostpol | Halde Norddeutschland | Halde Pattberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinpreußen Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Rheinorange | Tiger & Turtle Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Heinrich-Hildebrand-Höhe im Angerpark | Alsumer Berg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Landschaftspark Duisburg-Nord Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Knappenhalde | Gasometer Oberhausen Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Haniel Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Tetraeder Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf der Halde Beckstraße | Schurenbachhalde Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Weltkulturerbe Zeche Zollverein XII Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Weltkulturerbe Kokerei Zollverein Datei:RouteIndustriekultur Besucherzentrum Symbol.svg Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Landschaftspark Mechtenberg | Halde Rungenberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Rheinelbe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg und Skulpturenpark | Nordsternturm "NT2" | Landschaftspark Hoheward Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg mit den Halden Hoppenbruch/Hoheward | Tippelsberg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Lothringen | Halde Schwerin Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Dortmunder U | Fernsehturm Florian Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Hohensyburg Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Berger-Denkmal Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg auf dem Hohenstein | Harkortturm | Eugen-Richter-Turm | Halde Brockenscheidt mit dem Spurwerkturm | Kissinger Höhe Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Halde Großes Holz Datei:RouteIndustriekultur Panorama Symbol.svg | Lindenbrauerei Datei:RouteIndustriekultur Ankerpunkt Symbol.svg | Halde Sachsen  }}

Vorlage:Klappleiste/Ende}}{{#if:|{{{{{7}}}}}}}{{#if:|{{{{{8}}}}}}}{{#if:|{{{{{9}}}}}}}{{#if:|{{{{{10}}}}}}}{{#if:|{{{{{11}}}}}}}{{#if:|{{{{{12}}}}}}}{{#if:|{{{{{13}}}}}}}{{#if:|{{{{{14}}}}}}}{{#if:|{{{{{15}}}}}}}{{#if:|{{{{{16}}}}}}}{{#if:|{{{{{17}}}}}}}{{#if:|{{{{{18}}}}}}}{{#if:|{{{{{19}}}}}}}{{#if:|{{{{{20}}}}}}}{{#if:|
Zu viele Navigationsleisten (>20)
}}

{{Coordinate{{#ifeq:|y|Simple|Complex}}|NS=51.564053|EW=7.139997|type=landmark|region=DE-NW|globe=|dim=|elevation=|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1=}}|article=/|text=|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5

|1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}}
 | NS: {{{1}}}
 |
}} {{#iferror:
 | EW: 
 |
}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0
 |0|6|14=
}}
|3  = {{#switch: {{{type}}}
 |country|state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark=
 |example={{#if:
  | 
  | falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum 
 }}
 |#default= {{#ifeq:{{{type}}}|
  | kein Wert
  | falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
 |
 | region-Parameter fehlt{{#if:
  | 6
  | 
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
 | {{{elevation}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}} {{#iferror: {{{pop}}}
 | {{{pop}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}}
|5 = unbenannte Parameter 1:{{{1}}}{{#if:|, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|10= überflüssige Parameter
|#default=coordinates error

}}}}