Zum Inhalt springen

Rubus

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Dies ist die aktuelle Version dieser Seite, zuletzt bearbeitet am 29. Dezember 2025 um 15:48 Uhr durch imported>Cuello de pepino (Illustration in Taxobox gegen höher aufgelösten Scan getauscht).
(Unterschied) ← Nächstältere Version | Aktuelle Version (Unterschied) | Nächstjüngere Version → (Unterschied)

<templatestyles src="Vorlage:Taxobox/styles.css" />

Rubus
Datei:Köhler's Medizinal-Pflanzen in naturgetreuen Abbildungen mit kurz erläuterndem Texte (Plate 43) BHL303648.jpg

Himbeere (Rubus idaeus), Illustration aus Köhler’s Medizinalpflanzen

Systematik
Rosiden
Eurosiden I
Ordnung: Rosenartige (Rosales)
Familie: Rosengewächse (Rosaceae)
Unterfamilie: Rosoideae
Gattung: Rubus
Wissenschaftlicher Name
Rubus
L.

Rubus ist eine Pflanzengattung innerhalb der Familie der Rosengewächse (Rosaceae).<ref name="FoC2003" /><ref name="FoNA2014" /> Die Gattung Rubus umfasst je nach Autor etwa 500 oder mehrere tausend Arten und viele Naturhybriden. Am bekanntesten sind Brombeeren und Himbeeren. Rubus-Arten werden vielfältig genutzt, beispielsweise die Früchte, die bei Mensch und Tier beliebte Nahrung sind. Die Wissenschaft von den Brombeeren und Himbeeren wird auch Batologie genannt.

Beschreibung

Datei:38434 Rubus alceifolius Poiret.jpg
Untergattung Malachobatus: Rubus alceifolius: Illustration
Datei:Illustration Rubus caesius0.jpg
Untergattung Rubus: Allegheny-Brombeere (Rubus allegheniensis): Illustration
Datei:American medical botany (8294401034).jpg
Untergattung Rubus: Kratzbeere (Rubus caesius): Illustration aus American Medical Botany

Vegetative Merkmale

Rubus-Arten sind üblicherweise Sträucher, Halbsträucher oder seltener ausdauernde, zwei- oder selten einjährige krautige Pflanzen, die Wuchshöhen von 5 bis 300, selten bis zu 500 Zentimetern erreichen.<ref name="FoNA2014" /> Je Pflanzenexemplar werden eine bis einige Sprossachsen gebildet. Je nach Art sind die stielrunden oder kantigen Sprossachsen kletternd, klimmend, überwölbend, kriechend oder liegend, aufsteigend, selten aufrecht. An den Sprossachsen können an Knoten oder oberen Enden Wurzeln gebildet werden.<ref name="FoNA2014" /> Viele oberirdische Pflanzenteile, vor allem der Sprossachse, sind selten unbestachelt, fast immer mehr oder weniger dicht bestachelt. Die Stacheln sind aufrecht bis zurückgebogen, schwach oder kräftig und können an ihrer Basis breit sein. Es können auch Borsten vorhanden sein.<ref name="FoNA2014" /> Die Pflanzenteile sind kahl oder behaart, dabei können die Trichome ganz unterschiedlich drüsig sein.<ref name="FoNA2014" />

Meist sind die Rubus-Arten laubwerfend, nur wenige Arten sind immergrün. Die wechselständig angeordneten Laubblätter sind in Blattstiel und Blattspreite gegliedert. Die häutigen bis mehr oder weniger ledrigen Blattspreiten sind verbunden gefiedert, handförmig oder fußförmig oder einfach, dann aber gelappt. Die am Ansatz des Blattstiels oder an der Verbindungsstelle von Zweig und Blattstiel sitzenden Nebenblätter sind mit der Basis des Blattstieles mehr oder weniger, untereinander aber nicht verwachsen. Die Nebenblätter sind fadenförmig oder elliptisch bis eiförmig mit glatten Rändern.<ref name="FoNA2014" />

Generative Merkmale

Die sehr unterschiedlich aufgebauten Blütenstände sind end- oder seitenständig, geschlossen, aufwendig verzweigt oder schwach bis nicht verzweigt und halten wenige bis viele Blüten, selten sind sie stark reduziert und enthalten annähernd nur eine bis wenige Blüten. Es sind meist Tragblätter, aber keine Deckblätter vorhanden. Es sind Blütenstiele vorhanden.<ref name="FoNA2014" />

Die Blüten sind meist zwittrig; selten sind sie eingeschlechtig, dann sind die Pflanzenexemplare zweihäusig getrenntgeschlechtig (diözisch). Die Blüten sind radiärsymmetrisch und in der Regel fünfzählig mit doppelter Blütenhülle. Die Blüten weisen Durchmesser von 5 bis 80 Millimetern auf.<ref name="FoNA2014" /> Die ringförmigen Blütenbecher (Hypanthium) sind bei Durchmessern von 3 bis 10 Millimetern<ref name="FoNA2014" /> tassen- bis untertassenförmig. Die fünf oft ungleichmäßigen und an den Rändern gelappten, grünen Kelchblätter sind aufrecht, ausgebreitet bis zurückgebogen<ref name="FoNA2014" /> und liegen schuppenförmig übereinander. Die meist fünf, selten mehr oder fehlenden, freien Kronblätter sind fast kreisförmig bis elliptisch, verkehrt-eiförmig oder spatelförmig.<ref name="FoNA2014" /> Die Farben der Kronblätter reichen von weiß über rosafarben bis hin zu rot.<ref name="FoNA2014" />

Es sind 20 bis über 100 Staubblätter vorhanden, die kürzer bis länger als die Kronblätter sein können.<ref name="FoNA2014" /> Die dünnen Staubfäden sind unverwachsen. Die meist vielen freien fadenförmigen und glatten oder behaarten Fruchtblätter sitzen auf dem konvexen Blütenboden. Die Narben sind kopfig oder gespalten. Von den beiden Samenanlagen entwickelt sich meist nur eine.

Die umgangssprachlich als „Beere“ bezeichneten Früchte sind eigentlich Sammelsteinfrüchte aus meist 5 bis 100 (1 bis 150) Steinfrüchten.<ref name="FoNA2014" /> Die trockenen bis fleischigen, einsamigen Steinfrüchte sind bei einer Länge von 5 bis 20 Millimetern kugelig oder zylindrisch.<ref name="FoNA2014" /> Die Außenhaut der einzelnen Steinfrüchte (das Exokarp) ist schwarz, rot, orangefarben, gelb oder weiß, das Fruchtfleisch (Mesokarp) ist fleischig bzw. saftig und das Endokarp hart und fest. Die Steinfrüchte hängen zusammen, gelegentlich so lose, dass sie beim Abfallen (möglich mit oder ohne Fruchtboden) vereinzeln. An den Früchten sind meist, die dann zurückgekrümmten Kelchblätter und der Blütenbecher vorhanden.<ref name="FoNA2014" /> Die Samen haben eine dünne Samenschale und nur sehr wenig Endosperm.

Chromosomensätze

Die Chromosomengrundzahl beträgt x = 7<ref name="FoNA2014" /> und die Chromosomenzahl beträgt 2n = 14 oder ein Mehrfaches davon, bis hin zu 2n = 98.

Vorkommen

Die Gattung Rubus ist annähernd weltweit verbreitet. Die Arten besiedelten ursprünglich offene Standorte sowie Wälder. Vereinzelt haben sich von Menschen verschleppte Arten zu invasiven Pflanzen entwickelt.

Systematik

Datei:Rubus odoratus, by Mary Vaux Walcott.jpg
Untergattung Anoplobatus: Zimt-Himbeere (Rubus odoratus): Illustration von Mary Vaux Walcott
Datei:Svensk botanik (1812) (14760839234).jpg
Untergattung Chamaemorus: Rubus chamaemorus: Illustration aus Svensk Botanik, 1812
Datei:310 Rubus arcticus.jpg
Untergattung Cylactis: Allackerbeere (Rubus arcticus): Illustration
Datei:1818 38 AmericanMedicalBotany engr byAnnin and Smith 3543550434.jpg
Untergattung Idaeobatus Rubus corchorifolius: Illustration aus Annin, Smith: American Medical Botany
Datei:Flore des serres v17 003a.jpg
Untergattung Idaeobatus: Rubus rosifolius: Illustration aus Flore des serres, Volume 17
Datei:Alaska (1901) (17326423044).jpg
Untergattung Idaeobatus Pracht-Himbeere (Rubus spectabilis): Illustration
Datei:Pomological Watercolor POM00001851.jpg
Untergattung Idaeobatus: Rubus occidentalis: Illustration

Etymologie

Der Gattungsname Rubus ist die alte lateinische Bezeichnung der Brombeeren. Er leitet sich vermutlich von einer rekonstruierten indogermanischen Wurzel *reub- (reißen) ab, etwa in der Bedeutung von „Strauch, an dem man sich reißt“. Eine Ableitung vom lateinischen Wort ruber für „rot“ wird auch überlegt.<ref name="Genaust1996" />

Äußere Systematik

Die Gattung Rubus wird traditionell in die Tribus Potentilleae in der Unterfamilie Rosoideae innerhalb der Familie Rosaceae gestellt.<ref name="ExkÖst3" /> D. Potter et al. haben sie 2007 bei ihrer Revision der Familie Rosaceae mit der Gattung Rosa ohne Zuordnung zu einer Tribus in die neue Supertribus Rosodae gestellt.<ref name="Potter2007" />

Botanische Geschichte

Die Gattung wurde von Wilhelm Olbers Focke 1888 in drei große Untergattungen unterteilt, nämlich die Brombeeren (Rubus), Malachobatus und Idaeobatus, sowie einige weitere, meist artenarme oder monotypische Untergattungen; die Einteilung gilt aber insbesondere in Bezug auf die kleinen Untergattungen als stark revisionsbedürftig. Ohne die Arten der Untergattung Rubus umfasst die Gattung rund 250 Arten. Eine Übersicht über diese Untergattung mit den eigentlichen Brombeeren um die Sammelarten Echte Brombeere (Rubus fruticosus agg.) und Haselblatt-Brombeere (Rubus corylifolius agg.) gestaltet sich als sehr schwierig. Vor allem erstere, der Komplex Rubus fruticosus / Rubus caesius, eine Gruppe, die zu einem kleineren Anteil aus sich sexuell vermehrenden, diploiden und selbststerilen Arten, größtenteils jedoch aus apomiktisch sich reproduzierenden, polyploiden Arten hybriden Ursprungs zusammensetzt, erschwert eine Bearbeitung, denn die Untergattung umfasst mehrere Tausend Arten. Nach Heinrich Egon Weber 2005 sind alleine für Europa 2000 Arten oder Kleinarten beschrieben, in Deutschland existieren rund 400, damit machen sie mehr als 10 % aller Bedecktsamer der deutschen Flora aus.<ref name="Weber2005" />

Es gibt auch andere Gliederungen dieser Gattung.

Innere Systematik

Nach molekulargenetischen Daten wurde durch Carter et al. 2019 die Gattung Rubus mit ihren etwa 500 Arten und vielen Naturhybriden in zwölf Untergattungen gegliedert.<ref name="Carter2019" /> In dieser Arbeit zeigt sich, dass die meisten der dort aufgeführten Untergattungen nicht monophyletisch sind, also weitere Studien erforderlich sind, um die natürlichen Verwandtschaften zu klären.<ref name="Carter2019" />

Oben nicht eingeordnete Arten (Auswahl)

  • Rubus abchaziensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus acanthophyllos <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus acclivitatum <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus accrescens <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus aciodontus <templatestyles src="Person/styles.css" />Lefèvre & P.J.Müll.
  • Rubus acridentulus <templatestyles src="Person/styles.css" />P.J.Müll. ex Boulay
  • Rubus acroglotta <templatestyles src="Person/styles.css" />W.Jansen
  • Rubus acutifrons <templatestyles src="Person/styles.css" />Ley<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus acutipetalus <templatestyles src="Person/styles.css" />Lefèvre & P.J.Müll.
  • Rubus adamsii <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus adenacanthus <templatestyles src="Person/styles.css" /> Troelstra, Meijer & A.Beek
  • Rubus adenomallus <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus adornatoides <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus adscitus <templatestyles src="Person/styles.css" />Genev.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus adulans <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Beek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus aenigmaticus <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus aequalidens <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus aethiopicus <templatestyles src="Person/styles.css" />R.A.Graham
  • Rubus aetnicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Weston
  • Rubus affinis <templatestyles src="Person/styles.css" />Weihe & Nees
  • Rubus aggregatus <templatestyles src="Person/styles.css" />Kaltenb.
  • Rubus aghadergensis <templatestyles src="Person/styles.css" />D.E.Allen<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus agricastrorum <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Beek
  • Rubus alaskensis <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey
  • Rubus albiflorus <templatestyles src="Person/styles.css" />Boulay & Lucand<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus albionis <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus allanderi <templatestyles src="Person/styles.css" />H.Hyl. ex Burén & H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus almorensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Dunn
  • Rubus alnifolius <templatestyles src="Person/styles.css" />Rydb.<ref name="FoC2003" />
  • Rubus alpinus <templatestyles src="Person/styles.css" />Macfad.
  • Rubus altiarcuatus <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.Barton & Ridd.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus amamianus <templatestyles src="Person/styles.css" />Hatus. & Ohwi
  • Rubus ambrosius <templatestyles src="Person/styles.css" />Trávn. & Oklej.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus amiantinus <templatestyles src="Person/styles.css" />(Focke) A.Först.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus amisiensis <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus amphidasys <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke<ref name="FoC2003" />
  • Rubus amphimalacus <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus amphistrophos <templatestyles src="Person/styles.css" />(Focke) Sabr.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus andegavensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Bouvet<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus andicola <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus anglobelgicus <templatestyles src="Person/styles.css" />D.E.Allen & Vannerom<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus anglofuscus <templatestyles src="Person/styles.css" />Edees<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus angloserpens <templatestyles src="Person/styles.css" />Edees & A.Newton <ref name="Euro+Med" />
  • Rubus angustibracteatus <templatestyles src="Person/styles.css" />T.T.Yu & L.T.Lu<ref name="FoC2003" />
  • Rubus angusticuspis <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus angustipaniculatus <templatestyles src="Person/styles.css" />Holub<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus angustisetus <templatestyles src="Person/styles.css" />(Sudre) Y.Hesl.-Harr.
  • Rubus anhaltianus <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber
  • Rubus anisacanthopsis <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus annamensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Cardot
  • Rubus antonii <templatestyles src="Person/styles.css" />(Borbás) Sabr.
  • Rubus apatelus <templatestyles src="Person/styles.css" />R.Keller
  • Rubus apertiflorus <templatestyles src="Person/styles.css" />P.J.Müll. ex Boulay
  • Rubus aphananthus <templatestyles src="Person/styles.css" />Walsemann ex Martensen
  • Rubus aphidifer <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Beek & K.Meijer<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus appropinquatus <templatestyles src="Person/styles.css" />Plien.
  • Rubus apricus <templatestyles src="Person/styles.css" />Wimm.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus arabicus <templatestyles src="Person/styles.css" />(Defleurs) Schweinf.
  • Rubus arachnoideus <templatestyles src="Person/styles.css" />Y.C.Liu & F.Y.Lu<ref name="FoC2003" />
  • Rubus arduennensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Lib. ex Lej.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus argentifrons <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey
  • Rubus ariconiensis <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton & M.Porter<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus aristisepalus <templatestyles src="Person/styles.css" />(Sudre) W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus armipotens <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.Barton ex A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus arrheniiformis <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus arvinus <templatestyles src="Person/styles.css" />Lefèvre & P.J.Müll.
  • Rubus asperidens <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre ex Bouvet<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus atrebatum <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus atrorubens <templatestyles src="Person/styles.css" />Wirtg.
  • Rubus atrovinosus <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus austromoravicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Holub<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus austrosinensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Huan C.Wang
  • Rubus austroslovacus <templatestyles src="Person/styles.css" />Trávn.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus austrotibetanus <templatestyles src="Person/styles.css" />T.T.Yu & L.T.Lu<ref name="FoC2003" />
  • Rubus avaloniensis <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton & R.D.Randall<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus azuayensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Romol.
  • Rubus babingtonii <templatestyles src="Person/styles.css" />T.B.Salter<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus bagnallianus <templatestyles src="Person/styles.css" />Edees<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus balticus <templatestyles src="Person/styles.css" />(Focke) E.H.L.Krause<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus banghamii <templatestyles src="Person/styles.css" />Merr.
  • Rubus barberi <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus baronicus <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Beek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus barrandienicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Holub & Palek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus bartonianus <templatestyles src="Person/styles.css" />M.Peck<ref name="FoNA2014" />
  • Rubus bartonii <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus beccarii <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus benguetensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Elmer
  • Rubus betckei <templatestyles src="Person/styles.css" />T.Marsson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus biloensis <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton & M.Porter<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus birmanicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Hook. f.
  • Rubus blepharoneurus <templatestyles src="Person/styles.css" />Cardot
  • Rubus bohemiicola <templatestyles src="Person/styles.css" />Holub & Palek ex Holub<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus bohemopolonicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Trávn. & Ziel.
  • Rubus boliviensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus bombycinus <templatestyles src="Person/styles.css" />Matzke-Hajek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus bonatianus <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke<ref name="FoC2003" />
  • Rubus boninensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Koidz.
  • Rubus bonus-henricus <templatestyles src="Person/styles.css" />Matzke-Hajek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus botryeros <templatestyles src="Person/styles.css" />(Focke ex W.M.Rogers) W.M.Rogers<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus boudiccae <templatestyles src="Person/styles.css" />A.L.Bull & Edees<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus boulayi <templatestyles src="Person/styles.css" />(Sudre) W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus bovinus <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Beek & H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus bracteosus <templatestyles src="Person/styles.css" />Weihe ex Lej. & Courtois
  • Rubus braeuckeriformis <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus brasiliensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Mart.
  • Rubus brdensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Holub<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus breconensis <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus brevipetiolatus <templatestyles src="Person/styles.css" />T.T.Yu & L.T.Lu<ref name="FoC2003" />
  • Rubus brevistaminosus <templatestyles src="Person/styles.css" />Edees & A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus brigantinus <templatestyles src="Person/styles.css" />Samp.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus briggsianus <templatestyles src="Person/styles.css" />(W.M.Rogers) W.M.Rogers<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus buchtienii <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus bucknallii <templatestyles src="Person/styles.css" />J.W.White<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus buhnensis <templatestyles src="Person/styles.css" />(G.Braun ex Focke) G.Braun<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus burkillii <templatestyles src="Person/styles.css" />Rolfe
  • Rubus caeresiensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre & Grav.
  • Rubus caesarius <templatestyles src="Person/styles.css" />D.E.Allen<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus caflischii <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus calcareus <templatestyles src="Person/styles.css" />P.J.Müll.
  • Rubus calophyllus <templatestyles src="Person/styles.css" />C.B.Clarke<ref name="FoC2003" />
  • Rubus calotemnus <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Beek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus calviformis <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber
  • Rubus calvus <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus calycacanthus <templatestyles src="Person/styles.css" />H.Lév.<ref name="FoC2003" />
  • Rubus calycinoides <templatestyles src="Person/styles.css" />Kuntze (non Rubus calycinoides <templatestyles src="Person/styles.css" />Hayata)
  • Rubus calyculatus <templatestyles src="Person/styles.css" />Kaltenb.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus cambrensis <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus campaniensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Winkel ex A.Beek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus canaliculatus <templatestyles src="Person/styles.css" />P.J.Müll.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus canduliger <templatestyles src="Person/styles.css" />Bijlsma & Haveman<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus caninitergi <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus cantabrigiensis <templatestyles src="Person/styles.css" />A.L.Bull & A.C.Leslie<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus canterburiensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Edees<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus cantianus <templatestyles src="Person/styles.css" />(W.C.R.Watson) Edees & A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus capricollensis <templatestyles src="Person/styles.css" />(Sprib.) Sprib.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus carduelis <templatestyles src="Person/styles.css" />Matzke-Hajek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus cartalinicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Juz.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus casparyi <templatestyles src="Person/styles.css" />Wirtg.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus castellarnaui <templatestyles src="Person/styles.css" />Pau<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus castroviejoi <templatestyles src="Person/styles.css" />Mon.-Huelin<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus caucasigenus <templatestyles src="Person/styles.css" />(Sudre) Juz.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus caudatisepalus <templatestyles src="Person/styles.css" />Calderón
  • Rubus caudifolius <templatestyles src="Person/styles.css" />Wuzhi<ref name="FoC2003" />
  • Rubus cavatifolius <templatestyles src="Person/styles.css" />P.J.Müll. ex Boulay<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus celticus <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Newton<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus centrobohemicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Holub<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus ceratifolius <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Beek<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus cerdicii <templatestyles src="Person/styles.css" />D.E.Allen<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus ceticus <templatestyles src="Person/styles.css" />Halácsy
  • Rubus chaerophylloides <templatestyles src="Person/styles.css" />Sprib.<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus chaerophyllus <templatestyles src="Person/styles.css" />Sagorski & W.Schultze<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus chaetophorus <templatestyles src="Person/styles.css" />Cardot
  • Rubus chambicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Rolfe
  • Rubus chapmanianus <templatestyles src="Person/styles.css" />Kupicha
  • Rubus chenonii <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre
  • Rubus chevalieri <templatestyles src="Person/styles.css" />Cardot
  • Rubus chiliadenus <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke<ref name="FoC2003" />
  • Rubus chloocladus <templatestyles src="Person/styles.css" />W.C.R.Watson<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus chloophyllus <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus chlorothyrsos <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus choachiensis <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Berger
  • Rubus christiansenorum <templatestyles src="Person/styles.css" />H.E.Weber<ref name="Euro+Med" />
  • Rubus chrysobotrys <templatestyles src="Person/styles.css" />Hand.-Mazz.<ref name="FoC2003" />
  • Rubus chrysogaeus <templatestyles src="Person/styles.css" />P.Royen

Naturhybriden

Es gibt viele Naturhybriden (Auswahl):<ref name="Carter2019" />

  • Rubus ×acer <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey
  • Rubus ×areschougii <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Blytt
  • Rubus ×astarae <templatestyles src="Person/styles.css" />Gilli
  • Rubus ×babae <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh.
  • Rubus ×biformispinus <templatestyles src="Person/styles.css" />Blanch.
  • Rubus ×boyntonii <templatestyles src="Person/styles.css" />Ashe
  • Rubus ×calopalmatus <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh. & H.Masaki
  • Rubus ×castoreus <templatestyles src="Person/styles.css" />(Laest.) Fr.
  • Rubus ×collinus <templatestyles src="Person/styles.css" />DC.
  • Rubus ×dobuniensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Sudre & Ley
  • Rubus ×esfandiarii <templatestyles src="Person/styles.css" />Gilli
  • Rubus ×flavinanus <templatestyles src="Person/styles.css" />Blanch.
  • Rubus ×floricomus <templatestyles src="Person/styles.css" />Blanch.
  • Rubus ×fraseri <templatestyles src="Person/styles.css" />Rehder
  • Rubus ×geraniifolius <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh. & Takano
  • Rubus ×grantii <templatestyles src="Person/styles.css" />Gilli
  • Rubus ×hiraseanus <templatestyles src="Person/styles.css" />Makino
  • Rubus ×idaeoides <templatestyles src="Person/styles.css" />Ruthe
  • Rubus ×immanis <templatestyles src="Person/styles.css" />Ashe
  • Rubus ×kajikumaichigo <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh.
  • Rubus ×karakalensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Freyn
  • Rubus ×kenoensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Koidz.
  • Rubus ×knappianus <templatestyles src="Person/styles.css" />A.Spiers & J.D.Arm.
  • Rubus ×kupcokianus <templatestyles src="Person/styles.css" />Borbás ex Kupcsok
  • Rubus ×masakii <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh.
  • Rubus ×maximowiczii <templatestyles src="Person/styles.css" />Kuntze
  • Rubus ×michinokuensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Fujiw. & Yu.Abe
  • Rubus ×miscix <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey
  • Rubus ×neglectus <templatestyles src="Person/styles.css" />Peck
  • Rubus ×neogardicus <templatestyles src="Person/styles.css" />Juz.
  • Rubus ×nigakuma <templatestyles src="Person/styles.css" />Oka & Naruh.
  • Rubus ×nikaii <templatestyles src="Person/styles.css" />Ohwi
  • Rubus ×novanglicus <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey
  • Rubus ×ohmineanus <templatestyles src="Person/styles.css" />Koidz.
  • Rubus ×ohtakiensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh.
  • Rubus ×ostensus <templatestyles src="Person/styles.css" />Schmidely
  • Rubus ×paxii <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus ×pergratus <templatestyles src="Person/styles.css" />Blanch.
  • Rubus ×permixtus <templatestyles src="Person/styles.css" />Blanch.
  • Rubus ×propinquus <templatestyles src="Person/styles.css" />Richardson
  • Rubus ×pseudochingii <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh. & H.Masaki
  • Rubus ×pseudoyoshinoi <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh. & H.Masaki
  • Rubus ×recurvicaulis <templatestyles src="Person/styles.css" />Blanch.
  • Rubus ×ribifolius <templatestyles src="Person/styles.css" />Siebold & Zucc.
  • Rubus ×rixosus <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey
  • Rubus ×seminepalensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Naruh.
  • Rubus ×suspiciosus <templatestyles src="Person/styles.css" />Menezes
  • Rubus ×tawadanus <templatestyles src="Person/styles.css" />Koidz.
  • Rubus ×thuillieri <templatestyles src="Person/styles.css" />Poir. ex Steud.
  • Rubus ×toyorensis <templatestyles src="Person/styles.css" />Koidz.
  • Rubus ×tranzschelii <templatestyles src="Person/styles.css" />Juz.
  • Rubus ×trifrons <templatestyles src="Person/styles.css" />Blanch.
  • Rubus ×wisconsinensis <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey
  • Rubus ×yatabei <templatestyles src="Person/styles.css" />Focke
  • Rubus ×yenosimanus <templatestyles src="Person/styles.css" />Koidz.

Gärtnerisch entstandene Hybriden

  • Taybeere (Rubus fruticosus × Rubus idaeus)
  • Loganbeere (Rubus × loganobaccus <templatestyles src="Person/styles.css" />L.H.Bailey)
  • Boysenbeere (Rubus ursinus × Rubus idaeus)

Quellen

Literatur

  • C. Kalkman: Rosaceae. In:
  • Lu Lingdi (Lu Ling-ti), David E. Boufford: Rubus Linnaeus. In: Wu Zhengyi, Peter H. Raven, Deyuan Hong (Hrsg.): Flora of China, Volume 9: Pittosporaceae through Connaraceae. Science Press und Missouri Botanical Garden Press, Beijing und St. Louis 2003, ISBN 1-930723-14-8, S. 195–230. Rubus Linnaeus - textgleich online wie gedrucktes Werk.

Einzelnachweise

<references> <ref name="FoNA2014"> Lawrence A. Alice, Douglas H. Goldman, James A. Macklin, Gerry Moore: Flora of North America Editorial Committee: Flora of North America North of Mexico, Volume 9: Magnoliophyta: Picramniaceae to Rosaceae, 2014, Oxford University Press, Oxford und New York, ISBN 978-0-19-534029-7. Rubus Linnaeus. - textgleich online wie gedrucktes Werk. </ref> <ref name="FoC2003"> Lu Lingdi (Lu Ling-ti), David E. Boufford: Rubus. In: Wu Zhengyi, Peter H. Raven, Deyuan Hong (Hrsg.): Flora of China, Volume 9: Pittosporaceae through Connaraceae. Science Press und Missouri Botanical Garden Press, Beijing und St. Louis 2003, ISBN 1-930723-14-8, S. 195–230. Rubus Linnaeus. - textgleich online wie gedrucktes Werk. </ref> <ref name="ExkÖst3"> </ref> <ref name="Carter2019"> Katherine A. Carter, Aaron Liston, Nahla V. Bassil, Lawrence A. Alice, Jill M. Bushakra, Brittany L. Sutherland, Todd C. Mockler, Douglas W. Bryant, Kim E. Hummer: Target Capture Sequencing Unravels Rubus Evolution. In: Frontiers in Plant Science, Volume 10, August 2019, S. 1615. doi:10.3389/fpls.2019.01615 </ref> <ref name="Potter2007"> D. Potter, T. Eriksson, R. C. Evans, S. Oh, J. E. E. Smedmark, D. R. Morgan, M. Kerr, K. R. Robertson, M. Arsenault, T. A. Dickinson, C. S. Campbell: Phylogeny and classification of Rosaceae. In: Plant Systematics and Evolution. Band 266, Nr. 1–2, 2007, S. 5–43, doi:10.1007/s00606-007-0539-9. </ref> <ref name="Weber2005"> Heinrich Egon Weber: Brombeeren. In: Ökoporträt (NVN/BSH). Band 39, September 2005, S. 1–4 (PDF-Datei; 170 kB). </ref> <ref name="Genaust1996"> Helmut Genaust: Etymologisches Wörterbuch der botanischen Pflanzennamen. 3., vollständig überarbeitete und erweiterte Auflage. Birkhäuser, Basel/Boston/Berlin 1996, ISBN 3-7643-2390-6, S. 545 eingeschränkte Vorschau in der Google-BuchsucheSkriptfehler: Ein solches Modul „Vorlage:GoogleBook“ ist nicht vorhanden. </ref> <ref name="Euro+Med"> Arto Kurtto, Heinrich E. Weber, 2009+: Rubus. In: A. Kurtto (Hrsg.): Rosaceae. Datenblatt In: Euro+Med Plantbase - the information resource for Euro-Mediterranean plant diversity. </ref> </references>

Weblinks

Commons: Rubus – Sammlung von Bildern, Videos und Audiodateien

Weiterführende Literatur

  • Ayana Okada, Satoshi Kikuchi, Yoichiro Hoshino, Hisato Kunitake, Makiko Mimura: Phylogeny and trait variation of Japanese Rubus subgenus Ideaobatus. In: Scientia Horticulturae, Volume 264, April 2020, S. 109–150. doi:10.1016/j.scienta.2019.109150
  • M. Sochor,B. Trávníček, J. C. Manning: Biosystematic revision of the native and naturalised species of Rubus L. (Rosaceae) in the Cape Floristic Region, South Africa. In: South African Journal of Botany, Volume 118, September 2018, S. 241–259. doi:10.1016/j.sajb.2018.07.015
  • Xianhua Xiong, Meng Li, Tongjun Liang, Wen-Bin Ju, B. O. Xu, L. I. Zhang, Xinfen Gao: Lectotypification of fifteen names of Rubus L. (Rosaceae) mainly from the Hengduan Mountains, China. In: Phytotaxa, Volume 391, Issue 2, Februar 2019, S. 150–154. abstract, Volltext, doi:10.11646/phytotaxa.391.2.10
  • J. L. Reveal: Lexicon of infrageneric names in Rubus (Rosaceae: Rubeae). In: Kew Bulletin, Volume 69, 2014, 9524. doi:10.1007/s12225-014-9524-y

Vorlage:Hinweisbaustein