Zum Inhalt springen

Preisgefahr

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Die Preisgefahr (seltener Vergütungs-<ref name="RWB">Carl Creifelds: Rechtswörterbuch, 19. Auflage 2007, Gefahrtragung.</ref> oder Gegenleistungsgefahr<ref name="SR AT">Dirk Looschelders: Schuldrecht. Allgemeiner Teil, 5. Auflage 2007, Rn. 724 – 728.</ref>) ist ein Rechtsbegriff aus dem Allgemeinen Schuldrecht. Sie betrifft die Frage, ob in einem synallagmatischen Vertrag im Zeitraum zwischen Vertragsschluss und vollständiger Erfüllung i. S. d. {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 362
  |aeg=§ 362   
  |ao=§ 362
  |bbg=§ 362
  |bbig=§ 362
  |bdsg=§ 362
  |besüg=§ 362
  |bostrab=§ 362
  |bpersvg=§ 362 
  |brkg=§ 362
  |btmg=§ 362
  |bukg=§ 362 
  |bwo=§ 362
  |eggvg=§ 362
  |erbstg=§ 362
  |estdv=§ 362
  |gkg=§ 362
  |mabv=§ 362
  |owig=§ 362
  |sgb i=§ 362
  |sgb ii=§ 362
  |sgb iii=§ 362
  |sgb iv=§ 362
  |sgb v=§ 362
  |sgb vi=§ 362
  |sgb vii=§ 362
  |sgb viii=§ 362
  |sgb ix=§ 362
  |sgb x=§ 362
  |sgb xi=§ 362
  |sgb xii=§ 362
  |stvo=§ 362
  |stvzo=§ 362
  |ustg=§ 362
  |ustdv=§ 362
  |uwg=§ 362
  |weg=§ 362
  |#default=§ 362
  }}
  |be=§ 362
  |bw=§ 362
  |hh=§ 362
  |mv=§ 362
  |ni=[1]
|rlp
  |rp|rlp=§ 362
  |sh=§ 362
  |st=§ 362
  |th=§ 362
|by=§ 362
|bb=§ 362
|hb=§ 362
|he=§ 362
|nw=§ 362
|sl=§ 362
|revosax=§ 362
|dejure=§ 362
|buzer=§ 362
|RIS-B={{#if: 
 |§ 362
 |§ 362
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 362
 |§ 362
}}
|LI={{#if: 
 |§ 362
 |§ 362]
}}
||leer=§ 362[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 362[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 362||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB<ref>Vgl. Christian Berger, in: Othmar Jauernig (Hrsg.): Bürgerliches Gesetzbuch, 12. Auflage 2007, Vorbemerkungen zu den §§ 446, 447 Rn. 3.</ref> bei einem Wegfall der Leistung nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 275
  |aeg=§ 275   
  |ao=§ 275
  |bbg=§ 275
  |bbig=§ 275
  |bdsg=§ 275
  |besüg=§ 275
  |bostrab=§ 275
  |bpersvg=§ 275 
  |brkg=§ 275
  |btmg=§ 275
  |bukg=§ 275 
  |bwo=§ 275
  |eggvg=§ 275
  |erbstg=§ 275
  |estdv=§ 275
  |gkg=§ 275
  |mabv=§ 275
  |owig=§ 275
  |sgb i=§ 275
  |sgb ii=§ 275
  |sgb iii=§ 275
  |sgb iv=§ 275
  |sgb v=§ 275
  |sgb vi=§ 275
  |sgb vii=§ 275
  |sgb viii=§ 275
  |sgb ix=§ 275
  |sgb x=§ 275
  |sgb xi=§ 275
  |sgb xii=§ 275
  |stvo=§ 275
  |stvzo=§ 275
  |ustg=§ 275
  |ustdv=§ 275
  |uwg=§ 275
  |weg=§ 275
  |#default=§ 275
  }}
  |be=§ 275
  |bw=§ 275
  |hh=§ 275
  |mv=§ 275
  |ni=[2]
|rlp
  |rp|rlp=§ 275
  |sh=§ 275
  |st=§ 275
  |th=§ 275
|by=§ 275
|bb=§ 275
|hb=§ 275
|he=§ 275
|nw=§ 275
|sl=§ 275
|revosax=§ 275
|dejure=§ 275
|buzer=§ 275
|RIS-B={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LI={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275]
}}
||leer=§ 275[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 275[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 275||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB die vereinbarte Gegenleistung noch zu erbringen ist,<ref name="RWB" /> die regelmäßig in einer Geldleistung (Preis) besteht. Für den Gläubiger der Leistung bezeichnet sie das Risiko, trotz des Wegfalls der Leistung die Gegenleistung noch erbringen zu müssen,<ref>Felix Hütte/Marlena Helbron, Schuldrecht – Allgemeiner Teil, 4. Auflage 2007, Rn. 779.</ref> für den Schuldner umgekehrt die Gefahr, wegen des Wegfalls die Gegenleistung nicht zu erhalten.

Grundregel

Die Preisgefahr wird im deutschen Recht im Grundsatz von {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[3]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB geregelt. Wer nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 275
  |aeg=§ 275   
  |ao=§ 275
  |bbg=§ 275
  |bbig=§ 275
  |bdsg=§ 275
  |besüg=§ 275
  |bostrab=§ 275
  |bpersvg=§ 275 
  |brkg=§ 275
  |btmg=§ 275
  |bukg=§ 275 
  |bwo=§ 275
  |eggvg=§ 275
  |erbstg=§ 275
  |estdv=§ 275
  |gkg=§ 275
  |mabv=§ 275
  |owig=§ 275
  |sgb i=§ 275
  |sgb ii=§ 275
  |sgb iii=§ 275
  |sgb iv=§ 275
  |sgb v=§ 275
  |sgb vi=§ 275
  |sgb vii=§ 275
  |sgb viii=§ 275
  |sgb ix=§ 275
  |sgb x=§ 275
  |sgb xi=§ 275
  |sgb xii=§ 275
  |stvo=§ 275
  |stvzo=§ 275
  |ustg=§ 275
  |ustdv=§ 275
  |uwg=§ 275
  |weg=§ 275
  |#default=§ 275
  }}
  |be=§ 275
  |bw=§ 275
  |hh=§ 275
  |mv=§ 275
  |ni=[4]
|rlp
  |rp|rlp=§ 275
  |sh=§ 275
  |st=§ 275
  |th=§ 275
|by=§ 275
|bb=§ 275
|hb=§ 275
|he=§ 275
|nw=§ 275
|sl=§ 275
|revosax=§ 275
|dejure=§ 275
|buzer=§ 275
|RIS-B={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LI={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275]
}}
||leer=§ 275[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 275[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 275||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB nicht leisten muss, der hat auch keinen Anspruch auf die vereinbarte Gegenleistung. Grundsätzlich liegt die Preisgefahr damit beim Schuldner der Leistung.<ref name="Brox">Brox/Walker, S. 231–235.</ref>

Beispiel: Käufer K kauft von Verkäufer V dessen Dackel, der direkt nach dem Vertragsschluss (aber vor der Übergabe) von einem Blitz getroffen wird. V muss nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 275
  |aeg=§ 275   
  |ao=§ 275
  |bbg=§ 275
  |bbig=§ 275
  |bdsg=§ 275
  |besüg=§ 275
  |bostrab=§ 275
  |bpersvg=§ 275 
  |brkg=§ 275
  |btmg=§ 275
  |bukg=§ 275 
  |bwo=§ 275
  |eggvg=§ 275
  |erbstg=§ 275
  |estdv=§ 275
  |gkg=§ 275
  |mabv=§ 275
  |owig=§ 275
  |sgb i=§ 275
  |sgb ii=§ 275
  |sgb iii=§ 275
  |sgb iv=§ 275
  |sgb v=§ 275
  |sgb vi=§ 275
  |sgb vii=§ 275
  |sgb viii=§ 275
  |sgb ix=§ 275
  |sgb x=§ 275
  |sgb xi=§ 275
  |sgb xii=§ 275
  |stvo=§ 275
  |stvzo=§ 275
  |ustg=§ 275
  |ustdv=§ 275
  |uwg=§ 275
  |weg=§ 275
  |#default=§ 275
  }}
  |be=§ 275
  |bw=§ 275
  |hh=§ 275
  |mv=§ 275
  |ni=[5]
|rlp
  |rp|rlp=§ 275
  |sh=§ 275
  |st=§ 275
  |th=§ 275
|by=§ 275
|bb=§ 275
|hb=§ 275
|he=§ 275
|nw=§ 275
|sl=§ 275
|revosax=§ 275
|dejure=§ 275
|buzer=§ 275
|RIS-B={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LI={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275]
}}
||leer=§ 275[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 275[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 275||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB nicht leisten, K muss im Gegenzug auch den Kaufpreis nicht bezahlen ({{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[6]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 Satz 1 BGB) oder kann ihn zurückfordern, wenn er schon gezahlt hat ({{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[7]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 4 BGB).

Ausnahmen

Hiervon macht das Gesetz allerdings einige Ausnahmen und verlagert die Preisgefahr auf den Gläubiger.<ref name="SR AT" />

§ 326 Abs. 2 Satz 1, Alt. 1 BGB

Ist der Gläubiger für das Leistungshindernis allein oder weit überwiegend verantwortlich, bleibt er zur Gegenleistung verpflichtet.<ref name="Brox" />

Beispiel: K kauft den Dackel des V, der diesmal nicht vom Blitz getroffen, sondern (vor der Übergabe) von K erschossen wird. Dieser muss den Kaufpreis bezahlen, obwohl er auf die Leistung wegen {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 275
  |aeg=§ 275   
  |ao=§ 275
  |bbg=§ 275
  |bbig=§ 275
  |bdsg=§ 275
  |besüg=§ 275
  |bostrab=§ 275
  |bpersvg=§ 275 
  |brkg=§ 275
  |btmg=§ 275
  |bukg=§ 275 
  |bwo=§ 275
  |eggvg=§ 275
  |erbstg=§ 275
  |estdv=§ 275
  |gkg=§ 275
  |mabv=§ 275
  |owig=§ 275
  |sgb i=§ 275
  |sgb ii=§ 275
  |sgb iii=§ 275
  |sgb iv=§ 275
  |sgb v=§ 275
  |sgb vi=§ 275
  |sgb vii=§ 275
  |sgb viii=§ 275
  |sgb ix=§ 275
  |sgb x=§ 275
  |sgb xi=§ 275
  |sgb xii=§ 275
  |stvo=§ 275
  |stvzo=§ 275
  |ustg=§ 275
  |ustdv=§ 275
  |uwg=§ 275
  |weg=§ 275
  |#default=§ 275
  }}
  |be=§ 275
  |bw=§ 275
  |hh=§ 275
  |mv=§ 275
  |ni=[8]
|rlp
  |rp|rlp=§ 275
  |sh=§ 275
  |st=§ 275
  |th=§ 275
|by=§ 275
|bb=§ 275
|hb=§ 275
|he=§ 275
|nw=§ 275
|sl=§ 275
|revosax=§ 275
|dejure=§ 275
|buzer=§ 275
|RIS-B={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LI={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275]
}}
||leer=§ 275[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 275[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 275||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB keinen Anspruch hat.

In den Fällen der Zweckerreichung und des Zweckfortfalls kann {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[9]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 1, Alt. 1 BGB zwar nicht ohne Weiteres angewendet werden, regelmäßig besteht aber ein Anspruch auf einen Teil der Gegenleistung nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 645
  |aeg=§ 645   
  |ao=§ 645
  |bbg=§ 645
  |bbig=§ 645
  |bdsg=§ 645
  |besüg=§ 645
  |bostrab=§ 645
  |bpersvg=§ 645 
  |brkg=§ 645
  |btmg=§ 645
  |bukg=§ 645 
  |bwo=§ 645
  |eggvg=§ 645
  |erbstg=§ 645
  |estdv=§ 645
  |gkg=§ 645
  |mabv=§ 645
  |owig=§ 645
  |sgb i=§ 645
  |sgb ii=§ 645
  |sgb iii=§ 645
  |sgb iv=§ 645
  |sgb v=§ 645
  |sgb vi=§ 645
  |sgb vii=§ 645
  |sgb viii=§ 645
  |sgb ix=§ 645
  |sgb x=§ 645
  |sgb xi=§ 645
  |sgb xii=§ 645
  |stvo=§ 645
  |stvzo=§ 645
  |ustg=§ 645
  |ustdv=§ 645
  |uwg=§ 645
  |weg=§ 645
  |#default=§ 645
  }}
  |be=§ 645
  |bw=§ 645
  |hh=§ 645
  |mv=§ 645
  |ni=[10]
|rlp
  |rp|rlp=§ 645
  |sh=§ 645
  |st=§ 645
  |th=§ 645
|by=§ 645
|bb=§ 645
|hb=§ 645
|he=§ 645
|nw=§ 645
|sl=§ 645
|revosax=§ 645
|dejure=§ 645
|buzer=§ 645
|RIS-B={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LI={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645]
}}
||leer=§ 645[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 645[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 645||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB analog;<ref name="SR AT" /> siehe Werkvertragsrecht. Auf Fälle der anfänglichen Unmöglichkeit kann {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[11]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 1 Alt. 1 BGB nicht angewendet werden.<ref name="SR AT" />

Nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[12]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 2 BGB muss sich der Schuldner die Vorteile anrechnen lassen, die er wegen der Befreiung von der Leistungspflicht oder durch anderweitige Verwendung seiner Arbeitskraft erworben oder böswillig nicht erworben hat.<ref name="Brox" />

§ 326 Abs. 2 Satz 1, Alt. 2 BGB

Auch wenn die Unmöglichkeit in einem Zeitpunkt eintritt, in der sich der Gläubiger im Annahmeverzug ({{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 293
  |aeg=§ 293   
  |ao=§ 293
  |bbg=§ 293
  |bbig=§ 293
  |bdsg=§ 293
  |besüg=§ 293
  |bostrab=§ 293
  |bpersvg=§ 293 
  |brkg=§ 293
  |btmg=§ 293
  |bukg=§ 293 
  |bwo=§ 293
  |eggvg=§ 293
  |erbstg=§ 293
  |estdv=§ 293
  |gkg=§ 293
  |mabv=§ 293
  |owig=§ 293
  |sgb i=§ 293
  |sgb ii=§ 293
  |sgb iii=§ 293
  |sgb iv=§ 293
  |sgb v=§ 293
  |sgb vi=§ 293
  |sgb vii=§ 293
  |sgb viii=§ 293
  |sgb ix=§ 293
  |sgb x=§ 293
  |sgb xi=§ 293
  |sgb xii=§ 293
  |stvo=§ 293
  |stvzo=§ 293
  |ustg=§ 293
  |ustdv=§ 293
  |uwg=§ 293
  |weg=§ 293
  |#default=§ 293
  }}
  |be=§ 293
  |bw=§ 293
  |hh=§ 293
  |mv=§ 293
  |ni=[13]
|rlp
  |rp|rlp=§ 293
  |sh=§ 293
  |st=§ 293
  |th=§ 293
|by=§ 293
|bb=§ 293
|hb=§ 293
|he=§ 293
|nw=§ 293
|sl=§ 293
|revosax=§ 293
|dejure=§ 293
|buzer=§ 293
|RIS-B={{#if: 
 |§ 293
 |§ 293
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 293
 |§ 293
}}
|LI={{#if: 
 |§ 293
 |§ 293]
}}
||leer=§ 293[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 293[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 293||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} bis {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 304
  |aeg=§ 304   
  |ao=§ 304
  |bbg=§ 304
  |bbig=§ 304
  |bdsg=§ 304
  |besüg=§ 304
  |bostrab=§ 304
  |bpersvg=§ 304 
  |brkg=§ 304
  |btmg=§ 304
  |bukg=§ 304 
  |bwo=§ 304
  |eggvg=§ 304
  |erbstg=§ 304
  |estdv=§ 304
  |gkg=§ 304
  |mabv=§ 304
  |owig=§ 304
  |sgb i=§ 304
  |sgb ii=§ 304
  |sgb iii=§ 304
  |sgb iv=§ 304
  |sgb v=§ 304
  |sgb vi=§ 304
  |sgb vii=§ 304
  |sgb viii=§ 304
  |sgb ix=§ 304
  |sgb x=§ 304
  |sgb xi=§ 304
  |sgb xii=§ 304
  |stvo=§ 304
  |stvzo=§ 304
  |ustg=§ 304
  |ustdv=§ 304
  |uwg=§ 304
  |weg=§ 304
  |#default=§ 304
  }}
  |be=§ 304
  |bw=§ 304
  |hh=§ 304
  |mv=§ 304
  |ni=[14]
|rlp
  |rp|rlp=§ 304
  |sh=§ 304
  |st=§ 304
  |th=§ 304
|by=§ 304
|bb=§ 304
|hb=§ 304
|he=§ 304
|nw=§ 304
|sl=§ 304
|revosax=§ 304
|dejure=§ 304
|buzer=§ 304
|RIS-B={{#if: 
 |§ 304
 |§ 304
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 304
 |§ 304
}}
|LI={{#if: 
 |§ 304
 |§ 304]
}}
||leer=§ 304[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 304[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 304||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB) befindet, bleibt seine Gegenleistungspflicht bestehen, sofern der Schuldner die Unmöglichkeit nicht zu vertreten hat.<ref>Dirk Looschelders: Schuldrecht. Allgemeiner Teil, 5. Auflage 2007, Rn. 732.</ref> Zu beachten ist die besondere Verschuldensregel des {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 300
  |aeg=§ 300   
  |ao=§ 300
  |bbg=§ 300
  |bbig=§ 300
  |bdsg=§ 300
  |besüg=§ 300
  |bostrab=§ 300
  |bpersvg=§ 300 
  |brkg=§ 300
  |btmg=§ 300
  |bukg=§ 300 
  |bwo=§ 300
  |eggvg=§ 300
  |erbstg=§ 300
  |estdv=§ 300
  |gkg=§ 300
  |mabv=§ 300
  |owig=§ 300
  |sgb i=§ 300
  |sgb ii=§ 300
  |sgb iii=§ 300
  |sgb iv=§ 300
  |sgb v=§ 300
  |sgb vi=§ 300
  |sgb vii=§ 300
  |sgb viii=§ 300
  |sgb ix=§ 300
  |sgb x=§ 300
  |sgb xi=§ 300
  |sgb xii=§ 300
  |stvo=§ 300
  |stvzo=§ 300
  |ustg=§ 300
  |ustdv=§ 300
  |uwg=§ 300
  |weg=§ 300
  |#default=§ 300
  }}
  |be=§ 300
  |bw=§ 300
  |hh=§ 300
  |mv=§ 300
  |ni=[15]
|rlp
  |rp|rlp=§ 300
  |sh=§ 300
  |st=§ 300
  |th=§ 300
|by=§ 300
|bb=§ 300
|hb=§ 300
|he=§ 300
|nw=§ 300
|sl=§ 300
|revosax=§ 300
|dejure=§ 300
|buzer=§ 300
|RIS-B={{#if: 
 |§ 300
 |§ 300
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 300
 |§ 300
}}
|LI={{#if: 
 |§ 300
 |§ 300]
}}
||leer=§ 300[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 300[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 300||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB, nach der der Schuldner während des Gläubigerverzugs leichte Fahrlässigkeit nicht zu vertreten hat.<ref name="Medicus">Dieter Medicus: Schuldrecht I – Allgemeiner Teil, 15. Auflage 2004, Rn. 503c und 522.</ref>

Beispiel: Haben K und V einen Termin für die Übergabe des Dackels vereinbart, zu dem K nicht erscheint und wird der Hund anschließend wegen einer leichten Fahrlässigkeit des V überfahren, so bleibt K nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[16]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 1, Alt. 2, {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 293
  |aeg=§ 293   
  |ao=§ 293
  |bbg=§ 293
  |bbig=§ 293
  |bdsg=§ 293
  |besüg=§ 293
  |bostrab=§ 293
  |bpersvg=§ 293 
  |brkg=§ 293
  |btmg=§ 293
  |bukg=§ 293 
  |bwo=§ 293
  |eggvg=§ 293
  |erbstg=§ 293
  |estdv=§ 293
  |gkg=§ 293
  |mabv=§ 293
  |owig=§ 293
  |sgb i=§ 293
  |sgb ii=§ 293
  |sgb iii=§ 293
  |sgb iv=§ 293
  |sgb v=§ 293
  |sgb vi=§ 293
  |sgb vii=§ 293
  |sgb viii=§ 293
  |sgb ix=§ 293
  |sgb x=§ 293
  |sgb xi=§ 293
  |sgb xii=§ 293
  |stvo=§ 293
  |stvzo=§ 293
  |ustg=§ 293
  |ustdv=§ 293
  |uwg=§ 293
  |weg=§ 293
  |#default=§ 293
  }}
  |be=§ 293
  |bw=§ 293
  |hh=§ 293
  |mv=§ 293
  |ni=[17]
|rlp
  |rp|rlp=§ 293
  |sh=§ 293
  |st=§ 293
  |th=§ 293
|by=§ 293
|bb=§ 293
|hb=§ 293
|he=§ 293
|nw=§ 293
|sl=§ 293
|revosax=§ 293
|dejure=§ 293
|buzer=§ 293
|RIS-B={{#if: 
 |§ 293
 |§ 293
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 293
 |§ 293
}}
|LI={{#if: 
 |§ 293
 |§ 293]
}}
||leer=§ 293[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 293[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 293||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 296
  |aeg=§ 296   
  |ao=§ 296
  |bbg=§ 296
  |bbig=§ 296
  |bdsg=§ 296
  |besüg=§ 296
  |bostrab=§ 296
  |bpersvg=§ 296 
  |brkg=§ 296
  |btmg=§ 296
  |bukg=§ 296 
  |bwo=§ 296
  |eggvg=§ 296
  |erbstg=§ 296
  |estdv=§ 296
  |gkg=§ 296
  |mabv=§ 296
  |owig=§ 296
  |sgb i=§ 296
  |sgb ii=§ 296
  |sgb iii=§ 296
  |sgb iv=§ 296
  |sgb v=§ 296
  |sgb vi=§ 296
  |sgb vii=§ 296
  |sgb viii=§ 296
  |sgb ix=§ 296
  |sgb x=§ 296
  |sgb xi=§ 296
  |sgb xii=§ 296
  |stvo=§ 296
  |stvzo=§ 296
  |ustg=§ 296
  |ustdv=§ 296
  |uwg=§ 296
  |weg=§ 296
  |#default=§ 296
  }}
  |be=§ 296
  |bw=§ 296
  |hh=§ 296
  |mv=§ 296
  |ni=[18]
|rlp
  |rp|rlp=§ 296
  |sh=§ 296
  |st=§ 296
  |th=§ 296
|by=§ 296
|bb=§ 296
|hb=§ 296
|he=§ 296
|nw=§ 296
|sl=§ 296
|revosax=§ 296
|dejure=§ 296
|buzer=§ 296
|RIS-B={{#if: 
 |§ 296
 |§ 296
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 296
 |§ 296
}}
|LI={{#if: 
 |§ 296
 |§ 296]
}}
||leer=§ 296[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 296[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 296||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Satz 1 BGB zur Gegenleistung verpflichtet; leichte Fahrlässigkeit hat V bei Annahmeverzug nicht zu vertreten, {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 300
  |aeg=§ 300   
  |ao=§ 300
  |bbg=§ 300
  |bbig=§ 300
  |bdsg=§ 300
  |besüg=§ 300
  |bostrab=§ 300
  |bpersvg=§ 300 
  |brkg=§ 300
  |btmg=§ 300
  |bukg=§ 300 
  |bwo=§ 300
  |eggvg=§ 300
  |erbstg=§ 300
  |estdv=§ 300
  |gkg=§ 300
  |mabv=§ 300
  |owig=§ 300
  |sgb i=§ 300
  |sgb ii=§ 300
  |sgb iii=§ 300
  |sgb iv=§ 300
  |sgb v=§ 300
  |sgb vi=§ 300
  |sgb vii=§ 300
  |sgb viii=§ 300
  |sgb ix=§ 300
  |sgb x=§ 300
  |sgb xi=§ 300
  |sgb xii=§ 300
  |stvo=§ 300
  |stvzo=§ 300
  |ustg=§ 300
  |ustdv=§ 300
  |uwg=§ 300
  |weg=§ 300
  |#default=§ 300
  }}
  |be=§ 300
  |bw=§ 300
  |hh=§ 300
  |mv=§ 300
  |ni=[19]
|rlp
  |rp|rlp=§ 300
  |sh=§ 300
  |st=§ 300
  |th=§ 300
|by=§ 300
|bb=§ 300
|hb=§ 300
|he=§ 300
|nw=§ 300
|sl=§ 300
|revosax=§ 300
|dejure=§ 300
|buzer=§ 300
|RIS-B={{#if: 
 |§ 300
 |§ 300
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 300
 |§ 300
}}
|LI={{#if: 
 |§ 300
 |§ 300]
}}
||leer=§ 300[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 300[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 300||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB.

Streitig ist, ob in den Fällen, in denen bei einer Gattungsschuld Annahmeverzug auch ohne Konkretisierung eintritt, diese für den Übergang der Preisgefahr erforderlich ist.<ref>Dafür: Astrid Stadler, in: Othmar Jauernig (Hrsg.): Bürgerliches Gesetzbuch, 12. Auflage 2007, § 326 Rn. 17.</ref><ref>Dagegen: Wolfgang Ernst, in: Kurt Rebmann/Franz Jürgen Säcker/Roland Rixecker (Hrsg.): Münchener Kommentar zum Bürgerlichen Gesetzbuch, Band 2, 5. Auflage 2007, § 326 Rn. 71.</ref>

Auch im Falle des {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[20]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 1 Alt. 2 BGB muss sich der Schuldner im Übrigen die in {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[21]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 2 BGB genannten Vorteile anrechnen lassen.

Weitere Ausnahmen

Kaufrecht

Für das Kaufrecht bestimmt {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 446
  |aeg=§ 446   
  |ao=§ 446
  |bbg=§ 446
  |bbig=§ 446
  |bdsg=§ 446
  |besüg=§ 446
  |bostrab=§ 446
  |bpersvg=§ 446 
  |brkg=§ 446
  |btmg=§ 446
  |bukg=§ 446 
  |bwo=§ 446
  |eggvg=§ 446
  |erbstg=§ 446
  |estdv=§ 446
  |gkg=§ 446
  |mabv=§ 446
  |owig=§ 446
  |sgb i=§ 446
  |sgb ii=§ 446
  |sgb iii=§ 446
  |sgb iv=§ 446
  |sgb v=§ 446
  |sgb vi=§ 446
  |sgb vii=§ 446
  |sgb viii=§ 446
  |sgb ix=§ 446
  |sgb x=§ 446
  |sgb xi=§ 446
  |sgb xii=§ 446
  |stvo=§ 446
  |stvzo=§ 446
  |ustg=§ 446
  |ustdv=§ 446
  |uwg=§ 446
  |weg=§ 446
  |#default=§ 446
  }}
  |be=§ 446
  |bw=§ 446
  |hh=§ 446
  |mv=§ 446
  |ni=[22]
|rlp
  |rp|rlp=§ 446
  |sh=§ 446
  |st=§ 446
  |th=§ 446
|by=§ 446
|bb=§ 446
|hb=§ 446
|he=§ 446
|nw=§ 446
|sl=§ 446
|revosax=§ 446
|dejure=§ 446
|buzer=§ 446
|RIS-B={{#if: 
 |§ 446
 |§ 446
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 446
 |§ 446
}}
|LI={{#if: 
 |§ 446
 |§ 446]
}}
||leer=§ 446[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 446[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 446||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Satz 1 BGB, dass die Preisgefahr durch die Übergabe – und damit unabhängig von der Übereignung – der Kaufsache auf den Gläubiger übergeht.<ref name="Medicus" /> Satz 3 stellt klar, dass ein Übergang der Preisgefahr auch bei Annahmeverzug des Gläubigers stattfindet.<ref>Greiner, S. 16.</ref> Hierbei handelt es sich im Verhältnis zu {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[23]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 1 Alt. 2 um eine vorrangige Sonderregelung.<ref name="Brox" /> Im Sonderfall des Versendungskaufs führt nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 447
  |aeg=§ 447   
  |ao=§ 447
  |bbg=§ 447
  |bbig=§ 447
  |bdsg=§ 447
  |besüg=§ 447
  |bostrab=§ 447
  |bpersvg=§ 447 
  |brkg=§ 447
  |btmg=§ 447
  |bukg=§ 447 
  |bwo=§ 447
  |eggvg=§ 447
  |erbstg=§ 447
  |estdv=§ 447
  |gkg=§ 447
  |mabv=§ 447
  |owig=§ 447
  |sgb i=§ 447
  |sgb ii=§ 447
  |sgb iii=§ 447
  |sgb iv=§ 447
  |sgb v=§ 447
  |sgb vi=§ 447
  |sgb vii=§ 447
  |sgb viii=§ 447
  |sgb ix=§ 447
  |sgb x=§ 447
  |sgb xi=§ 447
  |sgb xii=§ 447
  |stvo=§ 447
  |stvzo=§ 447
  |ustg=§ 447
  |ustdv=§ 447
  |uwg=§ 447
  |weg=§ 447
  |#default=§ 447
  }}
  |be=§ 447
  |bw=§ 447
  |hh=§ 447
  |mv=§ 447
  |ni=[24]
|rlp
  |rp|rlp=§ 447
  |sh=§ 447
  |st=§ 447
  |th=§ 447
|by=§ 447
|bb=§ 447
|hb=§ 447
|he=§ 447
|nw=§ 447
|sl=§ 447
|revosax=§ 447
|dejure=§ 447
|buzer=§ 447
|RIS-B={{#if: 
 |§ 447
 |§ 447
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 447
 |§ 447
}}
|LI={{#if: 
 |§ 447
 |§ 447]
}}
||leer=§ 447[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 447[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 447||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB bereits die Übergabe an die Transportperson zum Übergang der Preisgefahr auf den Gläubiger.<ref>Dirk Looschelders: Schuldrecht. Allgemeiner Teil, 5. Auflage 2007, Rn. 735.</ref> Die Norm gilt nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 475
  |aeg=§ 475   
  |ao=§ 475
  |bbg=§ 475
  |bbig=§ 475
  |bdsg=§ 475
  |besüg=§ 475
  |bostrab=§ 475
  |bpersvg=§ 475 
  |brkg=§ 475
  |btmg=§ 475
  |bukg=§ 475 
  |bwo=§ 475
  |eggvg=§ 475
  |erbstg=§ 475
  |estdv=§ 475
  |gkg=§ 475
  |mabv=§ 475
  |owig=§ 475
  |sgb i=§ 475
  |sgb ii=§ 475
  |sgb iii=§ 475
  |sgb iv=§ 475
  |sgb v=§ 475
  |sgb vi=§ 475
  |sgb vii=§ 475
  |sgb viii=§ 475
  |sgb ix=§ 475
  |sgb x=§ 475
  |sgb xi=§ 475
  |sgb xii=§ 475
  |stvo=§ 475
  |stvzo=§ 475
  |ustg=§ 475
  |ustdv=§ 475
  |uwg=§ 475
  |weg=§ 475
  |#default=§ 475
  }}
  |be=§ 475
  |bw=§ 475
  |hh=§ 475
  |mv=§ 475
  |ni=[25]
|rlp
  |rp|rlp=§ 475
  |sh=§ 475
  |st=§ 475
  |th=§ 475
|by=§ 475
|bb=§ 475
|hb=§ 475
|he=§ 475
|nw=§ 475
|sl=§ 475
|revosax=§ 475
|dejure=§ 475
|buzer=§ 475
|RIS-B={{#if: 
 |§ 475
 |§ 475
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 475
 |§ 475
}}
|LI={{#if: 
 |§ 475
 |§ 475]
}}
||leer=§ 475[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 475[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 475||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 BGB allerdings nicht für den Verbrauchsgüterkauf.

Dienstvertragsrecht

Für den Dienstvertrag bestimmt {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 615
  |aeg=§ 615   
  |ao=§ 615
  |bbg=§ 615
  |bbig=§ 615
  |bdsg=§ 615
  |besüg=§ 615
  |bostrab=§ 615
  |bpersvg=§ 615 
  |brkg=§ 615
  |btmg=§ 615
  |bukg=§ 615 
  |bwo=§ 615
  |eggvg=§ 615
  |erbstg=§ 615
  |estdv=§ 615
  |gkg=§ 615
  |mabv=§ 615
  |owig=§ 615
  |sgb i=§ 615
  |sgb ii=§ 615
  |sgb iii=§ 615
  |sgb iv=§ 615
  |sgb v=§ 615
  |sgb vi=§ 615
  |sgb vii=§ 615
  |sgb viii=§ 615
  |sgb ix=§ 615
  |sgb x=§ 615
  |sgb xi=§ 615
  |sgb xii=§ 615
  |stvo=§ 615
  |stvzo=§ 615
  |ustg=§ 615
  |ustdv=§ 615
  |uwg=§ 615
  |weg=§ 615
  |#default=§ 615
  }}
  |be=§ 615
  |bw=§ 615
  |hh=§ 615
  |mv=§ 615
  |ni=[26]
|rlp
  |rp|rlp=§ 615
  |sh=§ 615
  |st=§ 615
  |th=§ 615
|by=§ 615
|bb=§ 615
|hb=§ 615
|he=§ 615
|nw=§ 615
|sl=§ 615
|revosax=§ 615
|dejure=§ 615
|buzer=§ 615
|RIS-B={{#if: 
 |§ 615
 |§ 615
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 615
 |§ 615
}}
|LI={{#if: 
 |§ 615
 |§ 615]
}}
||leer=§ 615[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 615[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 615||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Satz 1 BGB, dass der Gläubiger im Falle des Annahmeverzugs verpflichtet ist, die aus diesem Grunde nicht geleisteten Dienste zu vergüten, wobei der Dienstverpflichtete sich nach Satz 2 dasjenige anrechnen lassen muss, was er erspart, anderweitig erworben oder böswillig nicht erworben hat; auch hierbei handelt es sich um eine vorrangige Sonderregelung zu {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[27]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 Satz 2 Alt. 2.<ref name="Brox" /> S. 3 dehnt diese für das Arbeitsrecht auf diejenigen Fälle aus, in denen der Arbeitgeber das Risiko des Arbeitsausfalls trägt,<ref>Dirk Looschelders: Schuldrecht. Allgemeiner Teil, 5. Auflage 2007, Rn. 736.</ref> siehe Betriebsrisikolehre.

Werkvertragsrecht {{#invoke:Vorlage:Anker|f |errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Anker |errHide=1}}

Für den Werkvertrag legt {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 644
  |aeg=§ 644   
  |ao=§ 644
  |bbg=§ 644
  |bbig=§ 644
  |bdsg=§ 644
  |besüg=§ 644
  |bostrab=§ 644
  |bpersvg=§ 644 
  |brkg=§ 644
  |btmg=§ 644
  |bukg=§ 644 
  |bwo=§ 644
  |eggvg=§ 644
  |erbstg=§ 644
  |estdv=§ 644
  |gkg=§ 644
  |mabv=§ 644
  |owig=§ 644
  |sgb i=§ 644
  |sgb ii=§ 644
  |sgb iii=§ 644
  |sgb iv=§ 644
  |sgb v=§ 644
  |sgb vi=§ 644
  |sgb vii=§ 644
  |sgb viii=§ 644
  |sgb ix=§ 644
  |sgb x=§ 644
  |sgb xi=§ 644
  |sgb xii=§ 644
  |stvo=§ 644
  |stvzo=§ 644
  |ustg=§ 644
  |ustdv=§ 644
  |uwg=§ 644
  |weg=§ 644
  |#default=§ 644
  }}
  |be=§ 644
  |bw=§ 644
  |hh=§ 644
  |mv=§ 644
  |ni=[28]
|rlp
  |rp|rlp=§ 644
  |sh=§ 644
  |st=§ 644
  |th=§ 644
|by=§ 644
|bb=§ 644
|hb=§ 644
|he=§ 644
|nw=§ 644
|sl=§ 644
|revosax=§ 644
|dejure=§ 644
|buzer=§ 644
|RIS-B={{#if: 
 |§ 644
 |§ 644
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 644
 |§ 644
}}
|LI={{#if: 
 |§ 644
 |§ 644]
}}
||leer=§ 644[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 644[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 644||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 Satz 1 BGB den Übergang der Preisgefahr auf die Abnahme der Sache. Dem steht es gleich, wenn die Abnahme fingiert ({{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 640
  |aeg=§ 640   
  |ao=§ 640
  |bbg=§ 640
  |bbig=§ 640
  |bdsg=§ 640
  |besüg=§ 640
  |bostrab=§ 640
  |bpersvg=§ 640 
  |brkg=§ 640
  |btmg=§ 640
  |bukg=§ 640 
  |bwo=§ 640
  |eggvg=§ 640
  |erbstg=§ 640
  |estdv=§ 640
  |gkg=§ 640
  |mabv=§ 640
  |owig=§ 640
  |sgb i=§ 640
  |sgb ii=§ 640
  |sgb iii=§ 640
  |sgb iv=§ 640
  |sgb v=§ 640
  |sgb vi=§ 640
  |sgb vii=§ 640
  |sgb viii=§ 640
  |sgb ix=§ 640
  |sgb x=§ 640
  |sgb xi=§ 640
  |sgb xii=§ 640
  |stvo=§ 640
  |stvzo=§ 640
  |ustg=§ 640
  |ustdv=§ 640
  |uwg=§ 640
  |weg=§ 640
  |#default=§ 640
  }}
  |be=§ 640
  |bw=§ 640
  |hh=§ 640
  |mv=§ 640
  |ni=[29]
|rlp
  |rp|rlp=§ 640
  |sh=§ 640
  |st=§ 640
  |th=§ 640
|by=§ 640
|bb=§ 640
|hb=§ 640
|he=§ 640
|nw=§ 640
|sl=§ 640
|revosax=§ 640
|dejure=§ 640
|buzer=§ 640
|RIS-B={{#if: 
 |§ 640
 |§ 640
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 640
 |§ 640
}}
|LI={{#if: 
 |§ 640
 |§ 640]
}}
||leer=§ 640[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 640[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 640||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 Satz 2, Abs. 2 BGB) oder durch die Vollendung des Werks ({{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 646
  |aeg=§ 646   
  |ao=§ 646
  |bbg=§ 646
  |bbig=§ 646
  |bdsg=§ 646
  |besüg=§ 646
  |bostrab=§ 646
  |bpersvg=§ 646 
  |brkg=§ 646
  |btmg=§ 646
  |bukg=§ 646 
  |bwo=§ 646
  |eggvg=§ 646
  |erbstg=§ 646
  |estdv=§ 646
  |gkg=§ 646
  |mabv=§ 646
  |owig=§ 646
  |sgb i=§ 646
  |sgb ii=§ 646
  |sgb iii=§ 646
  |sgb iv=§ 646
  |sgb v=§ 646
  |sgb vi=§ 646
  |sgb vii=§ 646
  |sgb viii=§ 646
  |sgb ix=§ 646
  |sgb x=§ 646
  |sgb xi=§ 646
  |sgb xii=§ 646
  |stvo=§ 646
  |stvzo=§ 646
  |ustg=§ 646
  |ustdv=§ 646
  |uwg=§ 646
  |weg=§ 646
  |#default=§ 646
  }}
  |be=§ 646
  |bw=§ 646
  |hh=§ 646
  |mv=§ 646
  |ni=[30]
|rlp
  |rp|rlp=§ 646
  |sh=§ 646
  |st=§ 646
  |th=§ 646
|by=§ 646
|bb=§ 646
|hb=§ 646
|he=§ 646
|nw=§ 646
|sl=§ 646
|revosax=§ 646
|dejure=§ 646
|buzer=§ 646
|RIS-B={{#if: 
 |§ 646
 |§ 646
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 646
 |§ 646
}}
|LI={{#if: 
 |§ 646
 |§ 646]
}}
||leer=§ 646[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 646[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 646||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB) ersetzt wird.<ref name="SR BT">Dirk Looschelders: Schuldrecht. Besonderer Teil, 2. Auflage 2008, Rn. 656 – 657.</ref> Nach Abs. 1 Satz 2 geht die Preisgefahr (entsprechend {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[31]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Satz 1 Alt. 1 BGB)<ref name="SR BT" /> auch im Falle des Annahmeverzugs über, nach Abs. 2 ist bei Versendung des Werks {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 447
  |aeg=§ 447   
  |ao=§ 447
  |bbg=§ 447
  |bbig=§ 447
  |bdsg=§ 447
  |besüg=§ 447
  |bostrab=§ 447
  |bpersvg=§ 447 
  |brkg=§ 447
  |btmg=§ 447
  |bukg=§ 447 
  |bwo=§ 447
  |eggvg=§ 447
  |erbstg=§ 447
  |estdv=§ 447
  |gkg=§ 447
  |mabv=§ 447
  |owig=§ 447
  |sgb i=§ 447
  |sgb ii=§ 447
  |sgb iii=§ 447
  |sgb iv=§ 447
  |sgb v=§ 447
  |sgb vi=§ 447
  |sgb vii=§ 447
  |sgb viii=§ 447
  |sgb ix=§ 447
  |sgb x=§ 447
  |sgb xi=§ 447
  |sgb xii=§ 447
  |stvo=§ 447
  |stvzo=§ 447
  |ustg=§ 447
  |ustdv=§ 447
  |uwg=§ 447
  |weg=§ 447
  |#default=§ 447
  }}
  |be=§ 447
  |bw=§ 447
  |hh=§ 447
  |mv=§ 447
  |ni=[32]
|rlp
  |rp|rlp=§ 447
  |sh=§ 447
  |st=§ 447
  |th=§ 447
|by=§ 447
|bb=§ 447
|hb=§ 447
|he=§ 447
|nw=§ 447
|sl=§ 447
|revosax=§ 447
|dejure=§ 447
|buzer=§ 447
|RIS-B={{#if: 
 |§ 447
 |§ 447
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 447
 |§ 447
}}
|LI={{#if: 
 |§ 447
 |§ 447]
}}
||leer=§ 447[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 447[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 447||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB entsprechend anzuwenden – die Gefahr geht dann also mit der Übergabe an die Transportperson über.

Nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 645
  |aeg=§ 645   
  |ao=§ 645
  |bbg=§ 645
  |bbig=§ 645
  |bdsg=§ 645
  |besüg=§ 645
  |bostrab=§ 645
  |bpersvg=§ 645 
  |brkg=§ 645
  |btmg=§ 645
  |bukg=§ 645 
  |bwo=§ 645
  |eggvg=§ 645
  |erbstg=§ 645
  |estdv=§ 645
  |gkg=§ 645
  |mabv=§ 645
  |owig=§ 645
  |sgb i=§ 645
  |sgb ii=§ 645
  |sgb iii=§ 645
  |sgb iv=§ 645
  |sgb v=§ 645
  |sgb vi=§ 645
  |sgb vii=§ 645
  |sgb viii=§ 645
  |sgb ix=§ 645
  |sgb x=§ 645
  |sgb xi=§ 645
  |sgb xii=§ 645
  |stvo=§ 645
  |stvzo=§ 645
  |ustg=§ 645
  |ustdv=§ 645
  |uwg=§ 645
  |weg=§ 645
  |#default=§ 645
  }}
  |be=§ 645
  |bw=§ 645
  |hh=§ 645
  |mv=§ 645
  |ni=[33]
|rlp
  |rp|rlp=§ 645
  |sh=§ 645
  |st=§ 645
  |th=§ 645
|by=§ 645
|bb=§ 645
|hb=§ 645
|he=§ 645
|nw=§ 645
|sl=§ 645
|revosax=§ 645
|dejure=§ 645
|buzer=§ 645
|RIS-B={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LI={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645]
}}
||leer=§ 645[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 645[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 645||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB kann der Schuldner einen der geleisteten Arbeit entsprechenden Teil der Vergütung sowie Ersatz seiner nicht darin enthaltenen Auflagen verlangen, wenn das Werk vor Abnahme wegen eines Mangels des vom Besteller gelieferten Stoffes oder einer Anweisung von diesem untergegangen, verschlechtert oder unausführbar geworden ist.<ref>Dirk Looschelders: Schuldrecht. Allgemeiner Teil, 5. Auflage 2007, Rn. 738.</ref>

Umstritten war früher, inwieweit {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 645
  |aeg=§ 645   
  |ao=§ 645
  |bbg=§ 645
  |bbig=§ 645
  |bdsg=§ 645
  |besüg=§ 645
  |bostrab=§ 645
  |bpersvg=§ 645 
  |brkg=§ 645
  |btmg=§ 645
  |bukg=§ 645 
  |bwo=§ 645
  |eggvg=§ 645
  |erbstg=§ 645
  |estdv=§ 645
  |gkg=§ 645
  |mabv=§ 645
  |owig=§ 645
  |sgb i=§ 645
  |sgb ii=§ 645
  |sgb iii=§ 645
  |sgb iv=§ 645
  |sgb v=§ 645
  |sgb vi=§ 645
  |sgb vii=§ 645
  |sgb viii=§ 645
  |sgb ix=§ 645
  |sgb x=§ 645
  |sgb xi=§ 645
  |sgb xii=§ 645
  |stvo=§ 645
  |stvzo=§ 645
  |ustg=§ 645
  |ustdv=§ 645
  |uwg=§ 645
  |weg=§ 645
  |#default=§ 645
  }}
  |be=§ 645
  |bw=§ 645
  |hh=§ 645
  |mv=§ 645
  |ni=[34]
|rlp
  |rp|rlp=§ 645
  |sh=§ 645
  |st=§ 645
  |th=§ 645
|by=§ 645
|bb=§ 645
|hb=§ 645
|he=§ 645
|nw=§ 645
|sl=§ 645
|revosax=§ 645
|dejure=§ 645
|buzer=§ 645
|RIS-B={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LI={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645]
}}
||leer=§ 645[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 645[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 645||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB analog angewendet werden kann: Nach einer älteren Ansicht spiegelt die Norm einen allgemeinen Rechtsgedanken wider, nach dem alle Risiken, die in der Sphäre des Bestellers liegen, zu einer (analogen) Anwendung des {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 645
  |aeg=§ 645   
  |ao=§ 645
  |bbg=§ 645
  |bbig=§ 645
  |bdsg=§ 645
  |besüg=§ 645
  |bostrab=§ 645
  |bpersvg=§ 645 
  |brkg=§ 645
  |btmg=§ 645
  |bukg=§ 645 
  |bwo=§ 645
  |eggvg=§ 645
  |erbstg=§ 645
  |estdv=§ 645
  |gkg=§ 645
  |mabv=§ 645
  |owig=§ 645
  |sgb i=§ 645
  |sgb ii=§ 645
  |sgb iii=§ 645
  |sgb iv=§ 645
  |sgb v=§ 645
  |sgb vi=§ 645
  |sgb vii=§ 645
  |sgb viii=§ 645
  |sgb ix=§ 645
  |sgb x=§ 645
  |sgb xi=§ 645
  |sgb xii=§ 645
  |stvo=§ 645
  |stvzo=§ 645
  |ustg=§ 645
  |ustdv=§ 645
  |uwg=§ 645
  |weg=§ 645
  |#default=§ 645
  }}
  |be=§ 645
  |bw=§ 645
  |hh=§ 645
  |mv=§ 645
  |ni=[35]
|rlp
  |rp|rlp=§ 645
  |sh=§ 645
  |st=§ 645
  |th=§ 645
|by=§ 645
|bb=§ 645
|hb=§ 645
|he=§ 645
|nw=§ 645
|sl=§ 645
|revosax=§ 645
|dejure=§ 645
|buzer=§ 645
|RIS-B={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LI={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645]
}}
||leer=§ 645[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 645[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 645||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB führen (sog. Sphärentheorie).<ref>So etwa Ludwig Enneccerus/Heinrich Lehmann, Recht der Schuldverhältnisse, 15. Auflage 1958.</ref> Nach der heute herrschenden Gegenmeinung darf die differenzierte Regelung der {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§§ 644 f.
  |aeg=§§ 644 f.   
  |ao=§§ 644 f.
  |bbg=§§ 644 f.
  |bbig=§§ 644 f.
  |bdsg=§§ 644 f.
  |besüg=§§ 644 f.
  |bostrab=§§ 644 f.
  |bpersvg=§§ 644 f.
  |brkg=§§ 644 f.
  |btmg=§§ 644 f.
  |bukg=§§ 644 f.
  |bwo=§§ 644 f.
  |eggvg=§§ 644 f.
  |erbstg=§§ 644 f.
  |estdv=§§ 644 f.
  |gkg=§§ 644 f.
  |mabv=§§ 644 f.
  |owig=§§ 644 f.
  |sgb i=§§ 644 f.
  |sgb ii=§§ 644 f.
  |sgb iii=§§ 644 f.
  |sgb iv=§§ 644 f.
  |sgb v=§§ 644 f.
  |sgb vi=§§ 644 f.
  |sgb vii=§§ 644 f.
  |sgb viii=§§ 644 f.
  |sgb ix=§§ 644 f.
  |sgb x=§§ 644 f.
  |sgb xi=§§ 644 f.
  |sgb xii=§§ 644 f.
  |stvo=§§ 644 f.
  |stvzo=§§ 644 f.
  |ustg=§§ 644 f.
  |ustdv=§§ 644 f.
  |uwg=§§ 644 f.
  |weg=§§ 644 f.
  |#default=§§ 644 f.
  }}
  |be=§§ 644 f.
  |bw=§§ 644 f.
  |hh=§§ 644 f.
  |mv=§§ 644 f.
  |ni=[36]
|rlp
  |rp|rlp=§§ 644 f.
  |sh=§§ 644 f.
  |st=§§ 644 f.
  |th=§§ 644 f.
|by=§§ 644 f.
|bb=§§ 644 f.
|hb=§§ 644 f.
|he=§§ 644 f.
|nw=§§ 644 f.
|sl=§§ 644 f.
|revosax=§§ 644 f.
|dejure=§§ 644 f.
|buzer=§§ 644 f.
|RIS-B={{#if: 
 |§§ 644 f.
 |§§ 644 f.
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§§ 644 f.
 |§ 644
}}
|LI={{#if: 
 |§§ 644 f.
 |§§ 644 f.]
}}
||leer=§§ 644 f.[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§§ 644 f.[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 644||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB nicht durch eine allgemeine Sphärentheorie unterlaufen werden, so dass eine analoge Anwendung des {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 645
  |aeg=§ 645   
  |ao=§ 645
  |bbg=§ 645
  |bbig=§ 645
  |bdsg=§ 645
  |besüg=§ 645
  |bostrab=§ 645
  |bpersvg=§ 645 
  |brkg=§ 645
  |btmg=§ 645
  |bukg=§ 645 
  |bwo=§ 645
  |eggvg=§ 645
  |erbstg=§ 645
  |estdv=§ 645
  |gkg=§ 645
  |mabv=§ 645
  |owig=§ 645
  |sgb i=§ 645
  |sgb ii=§ 645
  |sgb iii=§ 645
  |sgb iv=§ 645
  |sgb v=§ 645
  |sgb vi=§ 645
  |sgb vii=§ 645
  |sgb viii=§ 645
  |sgb ix=§ 645
  |sgb x=§ 645
  |sgb xi=§ 645
  |sgb xii=§ 645
  |stvo=§ 645
  |stvzo=§ 645
  |ustg=§ 645
  |ustdv=§ 645
  |uwg=§ 645
  |weg=§ 645
  |#default=§ 645
  }}
  |be=§ 645
  |bw=§ 645
  |hh=§ 645
  |mv=§ 645
  |ni=[37]
|rlp
  |rp|rlp=§ 645
  |sh=§ 645
  |st=§ 645
  |th=§ 645
|by=§ 645
|bb=§ 645
|hb=§ 645
|he=§ 645
|nw=§ 645
|sl=§ 645
|revosax=§ 645
|dejure=§ 645
|buzer=§ 645
|RIS-B={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 645
 |§ 645
}}
|LI={{#if: 
 |§ 645
 |§ 645]
}}
||leer=§ 645[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 645[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 645||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 BGB nur in engen Grenzen möglich ist.<ref name="SR BT" /> Der vom Bundesgerichtshof (BGH) entschiedene Fall<ref>BGH, Urteil vom 11. Juli 1963, Az. VII ZR 43/62, Volltext = BGHZ 40, 71.</ref> einer durch vom Besteller vor Fertigstellung eingelagertes Heu abgebrannte Scheune lässt, da es sich um eine vom Besteller frei verantwortlich geschaffene Gefahr handelt, Raum für eine solche Analogie.<ref name="SR BT" /> Ebenfalls bejaht wird eine Analogie von der herrschenden Meinung für Fälle der Zweckerreichung.<ref>Jan Kropholler, in: Ders.: Studienkommentar BGB, 8. Auflage 2005, § 645 Rn. 3.</ref>

Beispiel: Ein freizuschleppendes Schiff kommt durch einen Sturm selbst frei.

Siehe auch

Literatur

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Hinweisbaustein