Zum Inhalt springen

OS-9

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: behandelt das Betriebssystem von Microware Software. Zum Betriebssystem von Apple siehe Mac OS 9.

 | Vorlage:Hinweisbaustein 
 | {{#ifeq: 0 | 0 |}}

}}

{{#if: {{#if: www.microware.com
{{#if: OS-9 | OS-9 | {{#invoke:WLink|getArticleBase}} }}
colspan="2" style="padding-bottom:.5em; padding-top:.5em; text-align:center; border-bottom:1px solid #a2a9b1;" | claim|P154}} colspan="2" style="text-align:center;" | [[Datei:{{#invoke:Wikidata|claim|P154}}|150px|alt=]]
     }}

}}{{#if: |

{{#if:|}}

}}{{#if: |

{{{Bild}}}{{#if:|
}}

}}

Entwickler {{#if: Microware Software Microware Software claim|P178}} [[{{#invoke:Wikidata|claim|P178}}]] Information fehlt
     }}
 }}
Lizenz(en) {{#if: Proprietär Proprietär claim|P275}} claim|P275|parameter=link|references=ja|list=, }}
     }}
 }}{{#if: 1979
Erstveröff. 1979 claim|P577}}
Erstveröff. claim|P577}}
    }} 

}}{{#if: 5.2

Akt. Version (Q1 2012) }}{{#if:|<ref></ref>}} claim|Version}}
Akt. Version claim|Version|P548|Q2804309|references=ja}} {{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|Version|P548|Q2804309|qualifier=P577}} | vom {{#invoke:Wikidata|claim|Version|P548|Q2804309|qualifier=P577}}{{#if:{{#invoke:Wikidata|claim|1=P348|P548|Q2804309|parameter=time:d|qualifier=P577}} |
(vor Vorlage:Str replace)}}
}}
 }} 

}}{{#if: |

Akt. Vorabversion ()}}

}}{{#if: |

Basissystem

}}{{#if: Echtzeit-Kernel |

Kernel Echtzeit-Kernel

}}{{#if: |

Abstammung

}}{{#if: 6809, 680x0, ColdFire, SuperH, Arm, MIPS, PowerPC, x86 |

Architektur(en) 6809, 680x0, ColdFire, SuperH, Arm, MIPS, PowerPC, x86

}}{{#if: |

Chronik

}}{{#if: |

Kompatibilität

}}{{#if: |

Installations­medium

}}{{#if: Englisch |

Sprache(n) Englisch

}}{{#if: |

Sonstiges

}}

colspan="2" class="hintergrundfarbe5" style="text-align:center;" | www.microware.com claim|P856}} colspan="2" class="hintergrundfarbe5" style="text-align:center;" | {{#invoke:WLink|formatURL| {{#invoke:Wikidata|claim|P856|parameter=link}}}}
   }}

}}

OS-9 ist ein Unix-ähnliches Echtzeit-, Multiuser-, Multitasking-Betriebssystem.

Es wurde ursprünglich in den 1980er Jahren von Microware Software für den 8-Bit-Prozessor 6809 von Motorola entwickelt. Weitere Verbreitung erfuhr das System durch die Portierung auf die Motorola 68k-Architektur.

Eine Weiterentwicklung war eine Zeit lang unter dem Namen OS-9000 für diverse weitere CPUs (PowerPC, MIPS, SH3/SH4, XScale usw.) verfügbar, mittlerweile wird auch für diese nur noch der Name OS-9 verwendet.

OS-9 war und ist relativ stark verbreitet in Steuerungssystemen (meist auf Motorola-CPUs basierend) z. B. für die Bildverarbeitung, fand aber auch dort Anwendung, wo Echtzeit-, Multitasking- oder Multiuser-Eigenschaften gefragt waren, z. B. Telekommunikation im Umfeld der Büroautomation.

Das aktuelle und in Entwicklung befindliche Open-Source-Projekt NitroOS-9<ref>https://github.com/nitros9project/nitros9 NitrOS-9 Operating System</ref> ist eine zu OS-9 für 6809- und Hitachi-6309-Prozessoren kompatible und völlig neu geschriebene Variante primär für die Heimcomputer Tandy TRS-80 Color Computer, Dragon 32 und Dragon 64 mit entsprechenden Hardware-Voraussetzungen.

Anwendungsbeispiele

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm}}%7C%7C}}}}{{#if:ndr-nkc.de - 68000 Baugruppen - CPU68K|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=ndr-nkc.de - 68000 Baugruppen - CPU68K|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2017-03-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2017-03-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2017-03-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:10664||(?)}}}}}}{{#if: 2017-03-10|;}}}}{{#if: 2017-03-10| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2017-03-10 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2017-03-10|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2017-03-10|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2017-03-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2017-03-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.ndr-nkc.de/compo/68000/cpu68k.htm }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Befehle

Die folgende Liste von Befehlen wird von der OS-9-Shell unterstützt.

Shell built-in Befehle
  • chd
  • chx
  • kill
  • w
  • wait
  • setenv
  • unsetenv
  • setpr
  • logout
  • profile
  • ex
  • -e
  • -ne
  • -p
  • -p=<str>
  • -np
  • -t
  • -nt
  • -v
  • -nv
  • -x
  • -nx
Utilities für Betriebssystemfunktionen
  • attr
  • copy
  • date
  • deiniz
  • del
  • deldir
  • dsave
  • dump
  • echo
  • fixmod
  • free
  • ident
  • iniz
  • link
  • list
  • load
  • makdir
  • mdir
  • merge
  • mfree
  • pd
  • pr
  • printenv
  • procs
  • rename
  • save
  • shell
  • setime
  • sleep
  • tee
  • tmode
  • touch
  • unlink
System-Management Utilities
Allgemeine Utilities
  • binex
  • build
  • cfp
  • cmp
  • code
  • compress
  • count
  • edt

Literatur

  • Peter Dibble, OS-9 Insights. Ein Programmierhandbuch für OS-9/68000. 1989, ISBN 3778518836
  • Paul S. Dayan, The OS-9 Guru. 1992, ISBN 0951922807

Weblinks

Einzelnachweise

<references />