Zum Inhalt springen

Johann Martin Miller

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Johann Martin Miller 1.jpg
Kupferstich
Datei:Signatur Johann Martin Miller (cropped).jpg

Johann Martin Miller (* 3. Dezember 1750 in Ulm; † 21. Juni 1814 ebenda) war ein deutscher Theologe und Schriftsteller. Besondere Bekanntheit erlangte er durch seinen Roman Siegwart. Eine Klostergeschichte, mit dem er einen der erfolgreichsten deutschsprachigen Romane des 18. Jahrhunderts verfasste.

Leben

Jugend und Göttinger Jahre

Miller wurde als Sohn des evangelischen Pastors Johann Michael Miller (1722–1774) im heutigen Ulmer Stadtteil Jungingen geboren. An der Universität Göttingen studierte er ab dem 15. Oktober 1770<ref>Götz von Selle: Die Matrikel der ... Universität zu Göttingen 1734-1837. Hildesheim, Leipzig 1937, Nr. 8619</ref> Theologie und wurde 1772 einer der Mitbegründer des Göttinger Hainbundes. Über den Hainbund schloss er Freundschaft mit Matthias Claudius, Gottfried August Bürger, Ludwig Christoph Heinrich Hölty, Johann Heinrich Voss und Friedrich Gottlieb Klopstock, den er 1774 von Göttingen nach Hamburg begleitete. 1774/75 studierte Miller in Leipzig.

Datei:Grave Monument.jpg
Grabmonument Millers auf dem Alten Friedhof in Ulm

Rückkehr nach Ulm und späte Jahre

Datei:Die Zufriedenheit 01.jpg
Die Zufriedenheit, Scan aus der Ausgabe von 1783

Nach der Rückkehr in die Heimatstadt veröffentlichte Miller 1776 den schon in Göttingen begonnenen empfindsamen Roman Siegwart. Eine Klostergeschichte. 1776–1777 erschien noch der Briefwechsel dreyer Akademischer Freunde, ein Roman in Briefform und „Beispiel für die Verschiedenartigkeit der geistigen Strömungen ... im Zeitalter der Aufklärung, wo neben den Verfechtern des uneingeschränkten Gebrauchs der Vernunft und des Verstandes solche standen, die sich für die Entfaltung und Wertschätzung der Gemütskräfte und auch für die Erhaltung der in Dogmen fixierten christlichen Religion einsetzten“.<ref>E. Schmitt: Die Wohlersche Buchhandlung in Ulm. S. 64</ref>

Miller stand in Verbindung zu Intellektuellen des Sturm und Drang und der Aufklärung wie Friedrich Nicolai, Friedrich Maximilian Klinger, Johann Gaudenz von Salis-Seewis und Friedrich von Matthisson.<ref>Erich Schmidt: Allg. Deutsche Biographie. Bd. 21, 1885, S. 750–755.</ref> Allerdings konnte Miller mit seinen späteren Romanen nicht mehr „an den Überraschungserfolg seines Erstlings [...] anknüpfen.“<ref>Bernd Breitenbruch: Johann Martin Millers Romane und ihre Nachdrucke. Mit Beiträgen zu den Reutlinger und Tübinger Nachdrucken. In: Jahrbuch des Freien Deutschen Hochstifts. 2013. Göttingen/Tübingen, 2014, S. 83.</ref> Spätestens ab 1790 war er nicht mehr als Schriftsteller tätig.

Datei:Johann Martin Miller.jpg
Johann Martin Miller (Kupferstich von J. J. Haid)

Nach den Göttinger Jahren wirkte Miller in der Nähe Ulms ab 1780 als Pfarrer, ab 1781 als Professor am Ulmer Gymnasium, ab 1783 als Prediger am Ulmer Münster. 1804 wurde er Consistorialrath, 1809 Districtsdecan, 1810 geistlicher Rath und Decan für Ulm.<ref>Bernhard Appenzeller: Die Münsterprediger bis zum Übergang Ulms an Württemberg 1810. Weißenhorn 1990, S. 404–412.</ref> Er war Mitglied der Ulmer Lesegesellschaft und eifriger Zeitungsleser.

Miller wurde am 13. September 1774 in der Loge Zum goldenen Zirkel in Göttingen Freimaurer. Er wurde am 11. Dezember 1776 in dieser Loge zum Gesellen befördert. 1775 erhob ihn die Loge Zur goldenen Kugel in Hamburg bei einem Besuch zum Meister. Er soll lange Zeit Redner der Loge Asträa zu den 3 Ulmen in Ulm gewesen sein (die Loge war 1795–1807 geschlossen).<ref>Matrikel der Loge Zum goldenen Zirkel im Geh. Staatsarchiv Berlin-Dahlem, Sign. 5.2 G 31 Nr. 19</ref>

Miller starb im Alter von 64 Jahren am 21. Juni 1814 in Ulm. Sein Enkel war der Jurist Adolf von Miller. Ein 1793 verfasster Lebensabriss erschien in der Sammlung von Bildnissen Gelehrter und Künstler und ist eine der Hauptquellen zu seinem Leben.

Wirken

Miller verfasste in seiner Göttinger Zeit bis zu seiner Rückkehr nach Ulm 1775 zahlreiche Gedichte, die zu seinen Lebzeiten oft vertont wurden und bis heute in verschiedenen Liedersammlungen zu finden sind. Sein bekanntestes Gedicht, Die Zufriedenheit („Was frag ich viel nach Geld und Gut, / Wenn ich zufrieden bin“), diente mit Wolfgang Amadeus Mozart (KV 349<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Die Zufriedenheit (W.-A.-Mozart)|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Die Zufriedenheit (W.-A.-Mozart)}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Die Zufriedenheit (W.-A.-Mozart)}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Die Zufriedenheit (W.-A.-Mozart)}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:YouTube{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}Aufnahme von KV 349| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8}}%7C%7C}}}}{{#if:Die Zufriedenheit (W.-A.-Mozart)|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Die Zufriedenheit (W.-A.-Mozart)|lines=0}}||}}}}{{#if: YouTube| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=YouTube}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:281040||(?)}}}}}}{{#if: 2019-01-29|;}}}}{{#if: 2019-01-29| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2019-01-29 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2019-01-29|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2019-01-29|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}Aufnahme von KV 349|{{#if:YouTube{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: Aufnahme von KV 349|{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}Aufnahme von KV 349}})}}{{#if: {{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}Aufnahme von KV 349|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.youtube.com/watch?v=-kT5e8mU9v8 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>/367a), Christian Gottlob Neefe und dessen Schüler Ludwig van Beethoven gleich mehreren Komponisten als Textvorlage.<ref>Michael Watzka: Ein One-Hit-Wonder? Die Lyrik Johann Martin Millers in den Kompositionen seiner Zeitgenossen. In: Lenz-Jahrbuch. 21 (2014). St. Ingbert 2015.</ref> Zahlreiche andere Gedichte wurden u. a. von Carl Philipp Emanuel Bach, Christian Friedrich Daniel Schubart und Christoph Rheineck musikalisch bearbeitet.

Vor allem der Ton seiner einfachen Verse war auch Autoren nachfolgender Generationen noch ein Begriff, etwa den Dichtern Eduard Mörike und Friedrich Rückert.<ref>Liederton und Triller. Sämtliche Gedichte. Berlin 2014, S. 245.</ref> Zu seinen zeitgenössischen Lesern gehörte neben Karl Philip Moritz und Friedrich Schiller auch Johann Wolfgang von Goethe.<ref>Bernd Breitenbruch: Johann Martin Millers Romane und ihre Nachdrucke. Mit Beiträgen zu den Reutlinger und Tübinger Nachdrucken. In: Jahrbuch des Freien Deutschen Hochstifts. 2013. Göttingen/Tübingen 2014, S. 91f & Liederton und Triller. Sämtliche Gedichte. Berlin 2014.</ref> Sein Roman Siegwart. Eine Klostergeschichte war, gemessen an der Zahl der Nachdrucke, nach Goethes Werther der größte Kassenschlager zu jener Zeit.<ref>Bernd Breitenbruch: Johann Martin Millers Romane und ihre Nachdrucke. In: Jahrbuch des Freien Deutschen Hochstifts. 2013, S. 90.</ref>

Im 200. Todesjahr wurden erstmals seit 1783 Millers gesammelte Gedichte wieder aufgelegt. Sein Handexemplar der Gedichte, das er mit Blick auf eine zweite Auflage mit zahlreichen Änderungen und Korrekturen versehen hat, befindet sich seit 2017 im Besitz der Museumsgesellschaft Ulm und steht der Stadtbibliothek Ulm als Dauerleihgabe zur Verfügung.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Henning Petershagen|Henning Petershagen: }}{{#if:|{{#if:Korrekturen nach mehr als 200 Jahren|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Korrekturen nach mehr als 200 Jahren}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7Cja}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Korrekturen nach mehr als 200 Jahren}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Korrekturen nach mehr als 200 Jahren}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:jaSüdwest Presse2016-11-19{{#if: 2017-01-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Korrekturen nach mehr als 200 Jahren|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Korrekturen nach mehr als 200 Jahren|lines=0}}||}}}}{{#if: Südwest Presse| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Südwest Presse}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2016-11-19|,|{{#if: 2017-01-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2016-11-19| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2016-11-19|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2016-11-19|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2016-11-19|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2017-01-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2017-01-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}}| {{#if:2016-11-19|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:281040||(?)}}}}}}{{#if: 2017-01-06|;}}}}{{#if: 2017-01-06| {{#if:2016-11-19{{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2017-01-06 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2017-01-06|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2017-01-06|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:jaSüdwest Presse2016-11-19{{#if: 2017-01-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2016-11-19{{#if: 2017-01-06 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}}|{{#if:||{{#ifeq: ja | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.swp.de/suedwesten/staedte/ulm/korrekturen-nach-mehr-als-200-jahren-23210435.html }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Michael Watzka|Michael Watzka: }}{{#if:|{{#if:Die Korrekturen des Dichters|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Die Korrekturen des Dichters}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Die Korrekturen des Dichters}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Die Korrekturen des Dichters}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Augsburger Allgemeine2017-08-31{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Die Korrekturen des Dichters|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Die Korrekturen des Dichters|lines=0}}||}}}}{{#if: Augsburger Allgemeine| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Augsburger Allgemeine}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2017-08-31|,|{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2017-08-31| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2017-08-31|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2017-08-31|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2017-08-31|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2017-08-31|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:281040||(?)}}}}}}{{#if: 2019-01-29|;}}}}{{#if: 2019-01-29| {{#if:2017-08-31{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2019-01-29 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2019-01-29|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2019-01-29|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Augsburger Allgemeine2017-08-31{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2017-08-31{{#if: 2019-01-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html
       | {{#if:  | [5] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html
       | {{#if:  | [6] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.augsburger-allgemeine.de/neu-ulm/Die-Korrekturen-des-Dichters-id42544811.html }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Werke

  • Beytrag zur Geschichte der Zärtlichkeit. Aus den Briefen zweier Liebenden. (1776, Erweiterung durch Anhang 1780)
  • Siegwart. Eine Klostergeschichte. (1776) (Digitalisat und Volltext im Deutschen Textarchiv)
  • Briefwechsel dreyer akademischer Freunde. 2 Bände (1776/77)
  • Geschichte Karls von Burgheim und Emiliens von Rosenau. 4 Bände (1778)
  • Karl und Karoline. (1783)
  • Johann Martin Millers Gedichte. (1783)
  • Briefwechsel zwischen einem Vater und seinem Sohn auf der Akademie. 2 Bände (1785)
  • Die Geschichte Gottfried Walthers, eines Tischlers, und des Städtleins Erlenburg. (1786)

Lieferbare Ausgaben

  • Liederton und Triller. Sämtliche Gedichte. Herausgegeben, mit einem Nachwort versehen und kommentiert von Michael Watzka. Elfenbein Verlag, Berlin 2014, ISBN 978-3-941184-30-5.

Literatur

  • Ludwig Bäte: Siegwart, in: Ludwig Bäte: Mond über Nippenburg. Ein deutscher Idyllenkranz, Carl Schünemann Verlag, Bremen 1924, S. 39–47.
  • Bernd Breitenbruch: Johann Martin Miller 1750–1814. Liederdichter des Göttinger Hain, Romancier, Prediger am Ulmer Münster. Ausstellung zum 250. Geburtstag. Stadtbibliothek Ulm, Schwörhaus, 3. Dezember 2000 bis 27. Januar 2001. Anton H. Konrad, Weißenhorn 2000, ISBN 3-87437-448-3. (= Veröffentlichungen der Stadtbibliothek Ulm; 20.)
  • Bernd Breitenbruch: Johann Martin Millers Romane und ihre Nachdrucke. Mit Beiträgen zu den Reutlinger und Tübinger Nachdrucken. In: Jahrbuch des Freien Deutschen Hochstifts. 2013. Göttingen/Tübingen 2014, S. 83–145.
  • Bernd Breitenbruch: Rezensionen von Liederton und Triller. Sämtliche Gedichte und dem Briefwechsel zwischen Johann Martin Miller und Johann Heinrich Voß. In: Ulm und Oberschwaben. Zeitschrift für Geschichte, Kunst und Kultur. Andreas Schmauder, Michael Wettengel, Gudrun Litz (Hg.). Bd. 59/2015. Ostfildern 2015, ISBN 978-3-7995-8049-6, S. 378–382.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 514
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118784013
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118784013}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 281037 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 281037 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Miller, Johann Martin|Miller, Johann Martin|Johann Martin Miller }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 21 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 21 | 1={{ #expr: 750 + 16 }} | 2={{ #expr: 750 + 2 }} | 3={{ #expr: 750 + 2 }} | 4={{ #expr: 750 + 2 }} | 5={{ #expr: 750 + 2 }} | 6={{ #expr: 750 + 2 }} | 7={{ #expr: 750 + 2 }} | 8={{ #expr: 750 + 2 }} | 9={{#switch: 750 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 750 < 449 | {{ #expr: 750 + 2 }} | {{ #expr: 750 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 750 + 2 }} | 11={{ #expr: 750 + 2 }} | 12={{ #expr: 750 + 2 }} | 13={{ #expr: 750 + 2 }} | 14={{ #expr: 750 + 2 }} | 15={{ #expr: 750 + 2 }} | 16={{ #expr: 750 + 2 }} | 17={{ #expr: 750 + 2 }} | 18={{ #expr: 750 + 2 }} | 19={{ #expr: 750 + 2 }} | 20={{ #expr: 750 + 2 }} | 21={{ #expr: 750 + 2 }} | 22={{ #expr: 750 + 2 }} | 23={{ #expr: 750 + 2 }} | 24={{ #expr: 750 + 2 }} | 25={{ #expr: 750 + 2 }} | 26={{ #expr: 750 + 2 }} | 27={{ #expr: 750 + 2 }} | 28={{ #expr: 750 + 2 }} | 29={{ #expr: 750 + 2 }} | 30={{ #expr: 750 + 2 }} | 31={{ #expr: 750 + 2 }} | 32={{ #expr: 750 + 2 }} | 33={{ #expr: 750 + 2 }} | 34={{ #expr: 750 + 2 }} | 35={{ #expr: 750 + 2 }} | 36={{ #expr: 750 + 2 }} | 37={{ #expr: 750 + 2 }} | 38={{ #expr: 750 + 2 }} | 39={{ #expr: 750 + 2 }} | 40={{ #expr: 750 + 2 }} | 41={{ #expr: 750 + 2 }} | 42={{ #expr: 750 + 2 }} | 43={{ #expr: 750 + 2 }} | 44={{ #expr: 750 + 2 }} | 45={{ #expr: 750 + 6 }} | 46={{ #expr: 750 + 2 }} | 47={{ #expr: 750 + 2 }} | 48={{ #expr: 750 + 2 }} | 49={{ #expr: 750 + 2 }} | 50={{ #expr: 750 + 2 }} | 51={{ #expr: 750 + 2 }} | 52={{ #expr: 750 + 2 }} | 53={{ #expr: 750 + 2 }} | 54={{ #expr: 750 + 2 }} | 55={{ #expr: 750 + 3 }} | 56=750 | #default = 750 }} {{ #if:Miller, Johann Martin|Miller, Johann Martin|Johann Martin Miller }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 21, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 21 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 750{{ #if:755 | {{ #ifexpr: {{#switch: 21 | 1={{ #expr: 750 + 16 }} | 2={{ #expr: 750 + 2 }} | 3={{ #expr: 750 + 2 }} | 4={{ #expr: 750 + 2 }} | 5={{ #expr: 750 + 2 }} | 6={{ #expr: 750 + 2 }} | 7={{ #expr: 750 + 2 }} | 8={{ #expr: 750 + 2 }} | 9={{#switch: 750 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 750 < 449 | {{ #expr: 750 + 2 }} | {{ #expr: 750 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 750 + 2 }} | 11={{ #expr: 750 + 2 }} | 12={{ #expr: 750 + 2 }} | 13={{ #expr: 750 + 2 }} | 14={{ #expr: 750 + 2 }} | 15={{ #expr: 750 + 2 }} | 16={{ #expr: 750 + 2 }} | 17={{ #expr: 750 + 2 }} | 18={{ #expr: 750 + 2 }} | 19={{ #expr: 750 + 2 }} | 20={{ #expr: 750 + 2 }} | 21={{ #expr: 750 + 2 }} | 22={{ #expr: 750 + 2 }} | 23={{ #expr: 750 + 2 }} | 24={{ #expr: 750 + 2 }} | 25={{ #expr: 750 + 2 }} | 26={{ #expr: 750 + 2 }} | 27={{ #expr: 750 + 2 }} | 28={{ #expr: 750 + 2 }} | 29={{ #expr: 750 + 2 }} | 30={{ #expr: 750 + 2 }} | 31={{ #expr: 750 + 2 }} | 32={{ #expr: 750 + 2 }} | 33={{ #expr: 750 + 2 }} | 34={{ #expr: 750 + 2 }} | 35={{ #expr: 750 + 2 }} | 36={{ #expr: 750 + 2 }} | 37={{ #expr: 750 + 2 }} | 38={{ #expr: 750 + 2 }} | 39={{ #expr: 750 + 2 }} | 40={{ #expr: 750 + 2 }} | 41={{ #expr: 750 + 2 }} | 42={{ #expr: 750 + 2 }} | 43={{ #expr: 750 + 2 }} | 44={{ #expr: 750 + 2 }} | 45={{ #expr: 750 + 6 }} | 46={{ #expr: 750 + 2 }} | 47={{ #expr: 750 + 2 }} | 48={{ #expr: 750 + 2 }} | 49={{ #expr: 750 + 2 }} | 50={{ #expr: 750 + 2 }} | 51={{ #expr: 750 + 2 }} | 52={{ #expr: 750 + 2 }} | 53={{ #expr: 750 + 2 }} | 54={{ #expr: 750 + 2 }} | 55={{ #expr: 750 + 3 }} | 56=750 | #default = 750 }} != {{#switch: 21 | 1={{ #expr: 755 + 16 }} | 2={{ #expr: 755 + 2 }} | 3={{ #expr: 755 + 2 }} | 4={{ #expr: 755 + 2 }} | 5={{ #expr: 755 + 2 }} | 6={{ #expr: 755 + 2 }} | 7={{ #expr: 755 + 2 }} | 8={{ #expr: 755 + 2 }} | 9={{#switch: 755 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 755 < 449 | {{ #expr: 755 + 2 }} | {{ #expr: 755 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 755 + 2 }} | 11={{ #expr: 755 + 2 }} | 12={{ #expr: 755 + 2 }} | 13={{ #expr: 755 + 2 }} | 14={{ #expr: 755 + 2 }} | 15={{ #expr: 755 + 2 }} | 16={{ #expr: 755 + 2 }} | 17={{ #expr: 755 + 2 }} | 18={{ #expr: 755 + 2 }} | 19={{ #expr: 755 + 2 }} | 20={{ #expr: 755 + 2 }} | 21={{ #expr: 755 + 2 }} | 22={{ #expr: 755 + 2 }} | 23={{ #expr: 755 + 2 }} | 24={{ #expr: 755 + 2 }} | 25={{ #expr: 755 + 2 }} | 26={{ #expr: 755 + 2 }} | 27={{ #expr: 755 + 2 }} | 28={{ #expr: 755 + 2 }} | 29={{ #expr: 755 + 2 }} | 30={{ #expr: 755 + 2 }} | 31={{ #expr: 755 + 2 }} | 32={{ #expr: 755 + 2 }} | 33={{ #expr: 755 + 2 }} | 34={{ #expr: 755 + 2 }} | 35={{ #expr: 755 + 2 }} | 36={{ #expr: 755 + 2 }} | 37={{ #expr: 755 + 2 }} | 38={{ #expr: 755 + 2 }} | 39={{ #expr: 755 + 2 }} | 40={{ #expr: 755 + 2 }} | 41={{ #expr: 755 + 2 }} | 42={{ #expr: 755 + 2 }} | 43={{ #expr: 755 + 2 }} | 44={{ #expr: 755 + 2 }} | 45={{ #expr: 755 + 6 }} | 46={{ #expr: 755 + 2 }} | 47={{ #expr: 755 + 2 }} | 48={{ #expr: 755 + 2 }} | 49={{ #expr: 755 + 2 }} | 50={{ #expr: 755 + 2 }} | 51={{ #expr: 755 + 2 }} | 52={{ #expr: 755 + 2 }} | 53={{ #expr: 755 + 2 }} | 54={{ #expr: 755 + 2 }} | 55={{ #expr: 755 + 3 }} | 56=755 | #default = 755 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 21 | 1={{ #expr: 755 + 16 }} | 2={{ #expr: 755 + 2 }} | 3={{ #expr: 755 + 2 }} | 4={{ #expr: 755 + 2 }} | 5={{ #expr: 755 + 2 }} | 6={{ #expr: 755 + 2 }} | 7={{ #expr: 755 + 2 }} | 8={{ #expr: 755 + 2 }} | 9={{#switch: 755 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 755 < 449 | {{ #expr: 755 + 2 }} | {{ #expr: 755 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 755 + 2 }} | 11={{ #expr: 755 + 2 }} | 12={{ #expr: 755 + 2 }} | 13={{ #expr: 755 + 2 }} | 14={{ #expr: 755 + 2 }} | 15={{ #expr: 755 + 2 }} | 16={{ #expr: 755 + 2 }} | 17={{ #expr: 755 + 2 }} | 18={{ #expr: 755 + 2 }} | 19={{ #expr: 755 + 2 }} | 20={{ #expr: 755 + 2 }} | 21={{ #expr: 755 + 2 }} | 22={{ #expr: 755 + 2 }} | 23={{ #expr: 755 + 2 }} | 24={{ #expr: 755 + 2 }} | 25={{ #expr: 755 + 2 }} | 26={{ #expr: 755 + 2 }} | 27={{ #expr: 755 + 2 }} | 28={{ #expr: 755 + 2 }} | 29={{ #expr: 755 + 2 }} | 30={{ #expr: 755 + 2 }} | 31={{ #expr: 755 + 2 }} | 32={{ #expr: 755 + 2 }} | 33={{ #expr: 755 + 2 }} | 34={{ #expr: 755 + 2 }} | 35={{ #expr: 755 + 2 }} | 36={{ #expr: 755 + 2 }} | 37={{ #expr: 755 + 2 }} | 38={{ #expr: 755 + 2 }} | 39={{ #expr: 755 + 2 }} | 40={{ #expr: 755 + 2 }} | 41={{ #expr: 755 + 2 }} | 42={{ #expr: 755 + 2 }} | 43={{ #expr: 755 + 2 }} | 44={{ #expr: 755 + 2 }} | 45={{ #expr: 755 + 6 }} | 46={{ #expr: 755 + 2 }} | 47={{ #expr: 755 + 2 }} | 48={{ #expr: 755 + 2 }} | 49={{ #expr: 755 + 2 }} | 50={{ #expr: 755 + 2 }} | 51={{ #expr: 755 + 2 }} | 52={{ #expr: 755 + 2 }} | 53={{ #expr: 755 + 2 }} | 54={{ #expr: 755 + 2 }} | 55={{ #expr: 755 + 3 }} | 56=755 | #default = 755 }} = {{ #expr: {{#switch: 21 | 1={{ #expr: 750 + 16 }} | 2={{ #expr: 750 + 2 }} | 3={{ #expr: 750 + 2 }} | 4={{ #expr: 750 + 2 }} | 5={{ #expr: 750 + 2 }} | 6={{ #expr: 750 + 2 }} | 7={{ #expr: 750 + 2 }} | 8={{ #expr: 750 + 2 }} | 9={{#switch: 750 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 750 < 449 | {{ #expr: 750 + 2 }} | {{ #expr: 750 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 750 + 2 }} | 11={{ #expr: 750 + 2 }} | 12={{ #expr: 750 + 2 }} | 13={{ #expr: 750 + 2 }} | 14={{ #expr: 750 + 2 }} | 15={{ #expr: 750 + 2 }} | 16={{ #expr: 750 + 2 }} | 17={{ #expr: 750 + 2 }} | 18={{ #expr: 750 + 2 }} | 19={{ #expr: 750 + 2 }} | 20={{ #expr: 750 + 2 }} | 21={{ #expr: 750 + 2 }} | 22={{ #expr: 750 + 2 }} | 23={{ #expr: 750 + 2 }} | 24={{ #expr: 750 + 2 }} | 25={{ #expr: 750 + 2 }} | 26={{ #expr: 750 + 2 }} | 27={{ #expr: 750 + 2 }} | 28={{ #expr: 750 + 2 }} | 29={{ #expr: 750 + 2 }} | 30={{ #expr: 750 + 2 }} | 31={{ #expr: 750 + 2 }} | 32={{ #expr: 750 + 2 }} | 33={{ #expr: 750 + 2 }} | 34={{ #expr: 750 + 2 }} | 35={{ #expr: 750 + 2 }} | 36={{ #expr: 750 + 2 }} | 37={{ #expr: 750 + 2 }} | 38={{ #expr: 750 + 2 }} | 39={{ #expr: 750 + 2 }} | 40={{ #expr: 750 + 2 }} | 41={{ #expr: 750 + 2 }} | 42={{ #expr: 750 + 2 }} | 43={{ #expr: 750 + 2 }} | 44={{ #expr: 750 + 2 }} | 45={{ #expr: 750 + 6 }} | 46={{ #expr: 750 + 2 }} | 47={{ #expr: 750 + 2 }} | 48={{ #expr: 750 + 2 }} | 49={{ #expr: 750 + 2 }} | 50={{ #expr: 750 + 2 }} | 51={{ #expr: 750 + 2 }} | 52={{ #expr: 750 + 2 }} | 53={{ #expr: 750 + 2 }} | 54={{ #expr: 750 + 2 }} | 55={{ #expr: 750 + 3 }} | 56=750 | #default = 750 }} + 1 }} | f|–755}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Miller, Johann Martin (Dichter)||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#ifexist:Vorlage:bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783799580403}}

| {{bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783799580403}}

  |record = Vorlage:bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783799580403}}
  |format = Literatur
  |Autor = 
  |Titel = 
  |TitelErg = 
  |Band = 
  |Auflage = 
  |Kommentar= 
  |Kapitel = 
  |Seite = 275 f
  |Seiten = 
  |Spalten = 
  |ArtikelNr = 
  |Fundstelle = 
  |DOI = 
  |Online = 
  |URL = 
  |Linktext = 
  |Format = 
  |KBytes = 
  |Abruf = 
  |Typ = 

}}{{#ifeq: 0 | 0

   | {{#invoke:TemplatePar|check
       |all= 1=
       |opt= 2= format= Autor= Titel= TitelErg= Hrsg= Sammelwerk= WerkErg= Band= Nummer= Auflage= Datum= Sprache= NummerReihe= BandReihe= HrsgReihe= Kommentar= Kapitel= Seite= Seiten= Spalten= ArtikelNr= Fundstelle= DOI= Online= URL= Linktext= Format= KBytes= Abruf= Typ=

|template=Vorlage:bibISBN |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BibISBN}}

     }}

| {{#if:||{{#if:{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783799580403}}|Der BibISBN-Eintrag [[Vorlage:BibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783799580403}}]] ist nicht vorhanden. Bitte prüfe die ISBN und lege ggf. einen {{#ifeq:Vorlage:bibISBN/{{#invoke:URIutil|plainISBN|9783799580403}}|Johann Martin Miller|{{#switch:{{{LINK}}}|JA=|NEIN=}}}}[[[:Vorlage:Neuer Abschnitt/URL]] neuen Eintrag] an.|Die angegebene ISBN „9783799580403“ ist fehlerhaft. Bitte prüfe und korrigiere die ISBN.}}{{#ifeq: 0 | 0 | }}}}}}

  • Reinhart Schönsee: J. M. Millers Prosaschriften als Krisenphänomen ihrer Epoche. Univ. Diss. Hamburg 1972.
  • Manfred von Stosch (Hg.): Der Briefwechsel zwischen Johann Martin Miller und Johann Heinrich Voss. De Gruyter, Berlin 2012, ISBN 3-11-023417-3.
  • Heinz Strauss: Der Klosterroman von Millers „Siegwart“ bis zu seiner künstlerischen Höhe bei E. T. A. Hoffmann. Ein Beitrag zur Literaturgeschichte des 12. Jahrhunderts. Univ. Diss. München 1922.
  • Michael Watzka: Ein One-Hit-Wonder? Die Lyrik Johann Martin Millers in den Kompositionen seiner Zeitgenossen. In: Lenz-Jahrbuch, 21. 2014, ISBN 978-3-86110-575-6 / {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0940-7499|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0940-7499}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 111–146.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Johann Martin Miller}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:|{{{1}}}|Johann Martin Miller}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|Johann Martin Miller}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Einzelnachweise

<references/>

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118784013n/88/14091967261673 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118784013 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118784013 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/88/140919 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/88/140919 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67261673 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67261673 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Miller, Johann Martin | {{#if: | {{#if: deutscher evangelischer Theologe und Prediger | {{#if: 3. Dezember 1750 | {{#if: Jungingen | {{#if: 21. Juni 1814 | {{#if: Ulm |

Vorlage:Wikidata-Registrierung