Zum Inhalt springen

Hohenzollerndamm

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
{{#if:Hohenzollerndamm|Hohenzollerndamm|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}{{#if:|
'
}}
{{#if:DEU Berlin COA.svg|
Datei:DEU Berlin COA.svg
Wappen
}}{{#if:Straße in Berlin|Stra{{ #switch: | ch = ss | #default = ß}}e in {{#invoke:WLink|getPlain|Berlin}}}}
Datei:Hohenzollerndamm.jpg
Hohenzollerndamm, Blick vom Emser Platz zum Fehrbelliner Platz
Datei:Placeholder.svg
Basisdaten
Ort  Berlin
Ortsteil  Wilmersdorf,
Schmargendorf,
Grunewald
Angelegt  1875
Neugestaltet 
Hist. Namen 
Name erhalten 
ch = ss | #default = ß}}en 
Nachodstraße (östlich),
Clayallee (südwestlich)
ch = ss | #default = ß}}en  (Auswahl)
Bundesallee,
Uhlandstraße,
Brandenburgische Straße,
Konstanzer Straße,
Forckenbeckstraße,
Rheinbabenallee
Plätze  Hohenzollernplatz,
Fehrbelliner Platz,
Hoffmann-von-Fallersleben-Platz,
Flinsberger Platz,
Elsterplatz,
Roseneck
Nummern­system 
Bauwerke  siehe: Sehenswürdigkeiten
U-Bahn-Stationen
Nutzergruppen Fußverkehr, Radverkehr, Autoverkehr, ÖPNV
Technische Daten
Straßengestaltung
Länge 4480 Meter

{{#if:{{#property:p3896}}|-

Karte
Vorlage:Maplink

}}

{{#if:|

}}{{#if:|

}}{{#if:|

}}{{#if:|

}}

Datei:CarstennFigurWilmersdorf.jpg
Die Carstenn-Figur in Wilmersdorf, in deren Zentrum der Hohenzollerndamm in Richtung Südwesten beginnt

Der Hohenzollerndamm ist eine wichtige Hauptverkehrsstraße in den Berliner Ortsteilen Wilmersdorf, Schmargendorf und Grunewald, die die westliche Innenstadt mit dem südwestlichen Bezirk Steglitz-Zehlendorf verbindet. Der Straßenzug wurde um 1875 angelegt und erhielt seine heutige Bezeichnung zu Ehren des Geschlechts der die preußischen Könige und deutschen Kaiser bis 1918 stellenden Hohenzollern um das Jahr 1900.

Verlauf

Der Hohenzollerndamm beginnt in der westlichen Berliner Innenstadt, inmitten der historischen Carstenn-Figur, an der Bundesallee im Bereich des U-Bahnhofs Spichernstraße und verläuft stadtauswärts in südwestlicher Richtung über den Hohenzollernplatz und den Fehrbelliner Platz. In diesem Abschnitt verläuft die U-Bahn-Linie U3 unter dem Straßenzug. Der Fehrbelliner Platz ist von Verwaltungsbauten aus den 1920er Jahren und der Zeit des Nationalsozialismus, wie dem Rathaus Wilmersdorf, und dem Gebäude der Deutschen Rentenversicherung aus den 1970er Jahren sowie dem Preußenpark umgeben. Weiter südwestlich folgt der Hoffmann-von-Fallersleben-Platz mit der 1938 eingeweihten russisch-orthodoxen Christi-Auferstehungs-Kathedrale, die als Hauptkirche dieser Glaubensgemeinschaft in Deutschland die antisowjetisch eingestellte Gruppe für sich einnehmen sollte. Anschließend überquert der Hohenzollerndamm die Ringbahn mit dem S-Bahnhof Hohenzollerndamm und die Stadtautobahn A 100. Hier befindet sich auch die Grenze zwischen den Ortsteilen Wilmersdorf und Schmargendorf. Der Hohenzollerndamm führt von nun an weiter in südwestlicher Richtung, zunächst entlang des ausgedehnten Gebäudekomplexes des ehemaligen Wehrkreiskommandos III der Wehrmacht, der nach 1948 als Berlin-Dependance von der AEG übernommen wurde.

An der Einmündung der Salzbrunner Straße befindet sich das Evangelische Gymnasium Zum Grauen Kloster, das älteste Gymnasium Berlins, das als Berlinisches Gymnasium zum Grauen Kloster seit 1574 seinen Sitz in Berlin-Mitte hatte und nach dem Zweiten Weltkrieg an dieser Stelle wiedereröffnet wurde.<ref>Das Graue Kloster nach dem Zweiten Weltkrieg</ref>

Der Hohenzollerndamm führt am Flinsberger Platz und am Elsterplatz – wo er die Berkaer Straße in der Nähe des Rathauses Schmargendorf kreuzt – vorbei weiter bis zum Roseneck, an dem die Teplitzer Straße und die Rheinbabenallee in den Hohenzollerndamm einmünden. Der in gerader Richtung weiterführende Straßenzug trägt – nunmehr im Ortsteil Grunewald – noch 250 Meter lang seinen Namen und geht in einer deutlichen Linkskurve an der Einmündung der Bernadottestraße in die nach Zehlendorf und Teltow führende Clayallee über.

Ursprünglich verlief der Hohenzollerndamm um 1900 auf etwas anderer Trasse nur außerhalb der Ringbahn nahe dem Grunewald in der Nähe der heutigen Clayallee. 1908 wurde die Preußische Straße innerhalb des S-Bahn-Ringes – deren Benennung im Zusammenhang mit der Bayerischen, Pommerschen, Sächsischen, Württembergischen Straße und dem Preußenpark stand – passend zum bereits existierenden Hohenzollernplatz umbenannt und unter diesem Namen an die damalige Kaiserallee (heute: Bundesallee) angeschlossen. In der Folge wurden die Abschnitte zu einem repräsentativen Straßenzug zusammengeführt.

Die Westliche Berliner Vorortbahn eröffnete am 27. Februar 1913 die Straßenbahnstrecke von der Ecke Berliner Straße zum Roseneck.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Der östliche Teil des Hohenzollerndamms zwischen Berliner Straße und Güntzelstraße wurde ab dem 25. Februar 1917 von der Großen Berliner Straßenbahn befahren, die ab diesem Tag auch den Abschnitt bis Roseneck übernahmen.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Zuletzt verkehrte die Straßenbahnlinie 57 der Berliner Verkehrsbetriebe (BVG) auf dem Hohenzollerndamm zwischen Emser Platz und Roseneck, sie wurde zum 1. November 1954 eingestellt und durch die Omnibuslinie A50 (heute: 115) ersetzt.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Architekturmeile Hohenzollerndamm

Datei:Berlin Delphinbrunnen.jpg
Delphinbrunnen am Hohenzollernplatz, Bronze von Hans Bautz 1968<ref>berlin.de</ref>

Der Hohenzollerndamm ist von teilweise bedeutsamen Baudenkmalen aus dem 20. Jahrhundert gesäumt. Beginnend im Nordosten sind dies:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011456
       | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de | stadtentwicklung.berlin.de }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011456
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011456}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2025-06
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011456 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011456
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011456}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2025-06
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011456 }}</ref> Daneben Neubau aus Glas und Stahl von Kurt Ackermann, errichtet 1991–1998.
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011455
       | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de | stadtentwicklung.berlin.de }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011455
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011455}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2025-06
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011455 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011455
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011455}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2025-06
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011455 }}</ref>
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011450
       | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de | stadtentwicklung.berlin.de }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011450
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011450}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2025-06
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011450 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011450
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011450}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2025-06
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011450 }}</ref>
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011634
       | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de | stadtentwicklung.berlin.de }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011634
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011634}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2025-06
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011634 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011634
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011634}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2025-06
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009011634 }}</ref>
  • Gebäude des ehemaligen Wehrkreiskommandos III der Wehrmacht, Hohenzollerndamm 150–152, errichtet 1936–1943 von Rudolf Klar.
  • Evangelische Kreuzkirche, Hohenzollerndamm 130, errichtet 1927–1929 von Ernst und Günther Paulus in expressionistischer Backsteinarchitektur.<ref>{{#switch:
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009070290
       | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de | stadtentwicklung.berlin.de }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009070290
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009070290}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: stadtentwicklung.berlin.de
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2025-06
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009070290 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2025-06 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2025-06-26 21:33:53 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009070290
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009070290}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2025-06
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.stadtentwicklung.berlin.de/cgi-bin/hidaweb/getdoc.pl?DOK_TPL=lda_doc.tpl&KEY=obj%2009070290 }}</ref>

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Hohenzollerndamm}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

{{Coordinate{{#ifeq:|y|Simple|Complex}}|NS=52/29/17.80/N|EW=13/18/19.92/E|type=landmark|region=DE-BE|globe=|dim=|elevation=|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1=}}|article=|text=|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5

|1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}}
 | NS: {{{1}}}
 |
}} {{#iferror:
 | EW: 
 |
}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0
 |0|6|14=
}}
|3  = {{#switch: {{{type}}}
 |country|state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark=
 |example={{#if:
  | 
  | falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum 
 }}
 |#default= {{#ifeq:{{{type}}}|
  | kein Wert
  | falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
 |
 | region-Parameter fehlt{{#if:
  | 6
  | 
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
 | {{{elevation}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}} {{#iferror: {{{pop}}}
 | {{{pop}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}}
|5 = unbenannte Parameter 1:{{{1}}}{{#if:|, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|10= überflüssige Parameter
|#default=coordinates error

}}}}