Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Römerlager apud aram Ubiorum – Wikipedia Zum Inhalt springen

Römerlager apud aram Ubiorum

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Apud Aram Ubiorum)
{{#if:
{{#if:Apud Aram Ubiorum | Apud Aram Ubiorum | Römerlager apud aram Ubiorum

}}{{#if: unbekannt |

Alternativname unbekannt}}
Limes {{#if: Niedergermanischer Limes Niedergermanischer Limes ORL {{#if: | {{{Nummer der RLK}}} | NN}} (RLK)

{{#if:

- Strecke (RLK) {{{Strecke nach ORL}}}
   }}

}}{{#if: |

Abschnitt

}}{{#if: tiberisch |

Datierung (Belegung) tiberisch

}}{{#if: Doppellegionslager |

Typ Doppellegionslager

}}{{#if: a) Legio I Germanica
b) Legio XX Valeria Victrix |

Einheit a) Legio I Germanica
b) Legio XX Valeria Victrix

}}{{#if: unbekannt |

Größe unbekannt

}}{{#if: |

Bauweise

}}{{#if: archäologisch nicht lokalisiert |

Erhaltungszustand archäologisch nicht lokalisiert

}}{{#if: Köln |

Ort Köln

}}

colspan="2" style="display:none" | Vorlage:Infobox Limeskastell/Wartung/Unauffindbar {{#switch:{{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:top 1|1}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

LI|CH|GB={{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:top 1|2}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

LI|CH|GB={{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:top 1|3}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

CH|GB={{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:top 1|4}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}||LI|CH|GB=|#default=DMS/}}

#default=DMS/}} #default=DMS/}} #default=DMS/}}{{#switch:CH 1|1}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:top 1|1}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|2}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:top 1|2}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|3}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:top 1|3}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|4}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:top 1|4}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}=CH1903/CH1903

#default={{#switch:LI 1|1}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:top 1|1}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|2}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:top 1|2}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|3}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:top 1|3}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|4}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:top 1|4}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}=CH1903/CH1903

#default=DMS/DMS

}}}}

DMS/CH1903/CH1903={{#if:Geographische Lage|Geographische Lage|Koordinaten}}, (CH) CH1903/CH1903={{#if:Geographische Lage|Geographische Lage|Koordinaten}} OSGB36/OSGB36=Ordnance Survey GB UTM=UTM-Koordinaten #default={{#if:Geographische Lage|Geographische Lage|Koordinaten}}

}}

y|Simple|Complex}}|NS=50/56/32/N|EW=06/57/28/E|type=building|region=DE-NW|globe=|dim=200|elevation=40|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1={{#if:| Apud Aram Ubiorum, unbekannt}}}}|article={{#if: text={{#if:50/56/32/N|/}}|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5 1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}} NS: {{{1}}}
}} {{#iferror:
EW:
}}{{#switch:0
6|14=
}}
2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0 6|14=
}}
3 = {{#switch: {{{type}}} state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark= example={{#if: falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum
 }}
kein Wert falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
6|14=
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
region-Parameter fehlt{{#if: 6
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
{{{elevation}}}{{#switch:0 6|14=
 }}
}} {{#iferror: {{{pop}}}
{{{pop}}}{{#switch:0 6|14=
 }}
}}
, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0 6|14=
}}
8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0 6|14=
}}
10= überflüssige Parameter #default=coordinates error

}}}} {{#if: 50/56/32/N||Vorlage:Infobox Limeskastell/Wartung/Breitengrad fehlt }}{{#if:40 | |hf }} }}{{#if: 40 |

Höhe {{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 40 {{#switch:{{#switch: level continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = nw top = de upper = de lemma = nordrhein-westfalen admname = land nordrhein-westfalen admtype = land 0 = deutschland 1 = nordrhein-westfalen 2 = map = deutschland nordrhein-westfalen flag = flag of north rhine-westphalia.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}|DE|DE-NHN|{{#if:DE-NW|{{#switch:{{#switch: level

continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = nw top = de upper = de lemma = nordrhein-westfalen admname = land nordrhein-westfalen admtype = land 0 = deutschland 1 = nordrhein-westfalen 2 = map = deutschland nordrhein-westfalen flag = flag of north rhine-westphalia.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}}}

{{#SWITCH:{{#SWITCH: LEVEL CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = NW TOP = DE UPPER = DE LEMMA = NORDRHEIN-WESTFALEN ADMNAME = LAND NORDRHEIN-WESTFALEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = NORDRHEIN-WESTFALEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND NORDRHEIN-WESTFALEN FLAG = FLAG OF NORTH RHINE-WESTPHALIA.SVG

}}

1|2={{#SWITCH: {{#SWITCH:TOP NAME={{#SWITCH: LEVEL CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = NW TOP = DE UPPER = DE LEMMA = NORDRHEIN-WESTFALEN ADMNAME = LAND NORDRHEIN-WESTFALEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = NORDRHEIN-WESTFALEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND NORDRHEIN-WESTFALEN FLAG = FLAG OF NORTH RHINE-WESTPHALIA.SVG

}}

ADM2ND=2 ADM1ST=1 COUNTRY=0 #DEFAULT=TOP
 }}
CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = NW TOP = DE UPPER = DE LEMMA = NORDRHEIN-WESTFALEN ADMNAME = LAND NORDRHEIN-WESTFALEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = NORDRHEIN-WESTFALEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND NORDRHEIN-WESTFALEN FLAG = FLAG OF NORTH RHINE-WESTPHALIA.SVG

}}

#DEFAULT={{#SWITCH: TOP CONTINENT = LEVEL = MAXLEVEL = ACRONYM = TOP = ?? UPPER = ADMTYPE = ADMTYPELINK = ADMNAME = LEMMA = 0 = 1 = 2 = MAP = ERDE FLAG = FLAG OF NONE.SVG

}} }}}}|DE|DE-NHN|{{#IF:DE-NW|{{#SWITCH:{{#SWITCH: LEVEL

CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = NW TOP = DE UPPER = DE LEMMA = NORDRHEIN-WESTFALEN ADMNAME = LAND NORDRHEIN-WESTFALEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = NORDRHEIN-WESTFALEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND NORDRHEIN-WESTFALEN FLAG = FLAG OF NORTH RHINE-WESTPHALIA.SVG

}}

1|2={{#SWITCH: {{#SWITCH:TOP NAME={{#SWITCH: LEVEL CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = NW TOP = DE UPPER = DE LEMMA = NORDRHEIN-WESTFALEN ADMNAME = LAND NORDRHEIN-WESTFALEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = NORDRHEIN-WESTFALEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND NORDRHEIN-WESTFALEN FLAG = FLAG OF NORTH RHINE-WESTPHALIA.SVG

}}

ADM2ND=2 ADM1ST=1 COUNTRY=0 #DEFAULT=TOP
 }}
CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = NW TOP = DE UPPER = DE LEMMA = NORDRHEIN-WESTFALEN ADMNAME = LAND NORDRHEIN-WESTFALEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = NORDRHEIN-WESTFALEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND NORDRHEIN-WESTFALEN FLAG = FLAG OF NORTH RHINE-WESTPHALIA.SVG

}}

#DEFAULT={{#SWITCH: TOP CONTINENT = LEVEL = MAXLEVEL = ACRONYM = TOP = ?? UPPER = ADMTYPE = ADMTYPELINK = ADMNAME = LEMMA = 0 = 1 = 2 = MAP = ERDE FLAG = FLAG OF NONE.SVG

}} }}}}}}

AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}} BSW77 =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
LI CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}} LI-M CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} DE =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
DE-NN =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
DE-HN =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
DE-NHN =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}} SK = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}} CZ = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}} HU = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


DK = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}} IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}} FX = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} SM|VA = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}} BA HR ME MK RS SI
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
JP = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}} NL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}} NO =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
PL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}} SE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}} ES = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}} BE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}} AF AX DZ AS AD AO AI AQ AG AR AM AW AU AZ BS BH BD BB BY BZ BJ BM BT BO BW BV BR IO BN BG BF BI KH CM CA CV KY CF TD CL CN CX CC CO KM CG CD CK CR CI CU CY DK DJ DM DO EC EG SV GQ ER EE ET FK FO FJ FI GF PF TF GA GM GE GH GI GR GL GD GP GU GT GG GN GW GY HT HM HN HK IS IN ID IR IQ IM IL JM JE JO KZ KE KI KP KR KW KG LA LV LB LS LR LY LT LU MO MG MW MY MV ML MT MH MQ MR MU YT MX FM MD MC MN MS MA MZ MM NA NR NP AN NC NZ NI NE NG NU NF MP OM PK PW PS PA PG PY PE PH PN PT PR QA RE RO RU RW SH KN LC PM VC WS ST SA SN SC SL SG SB SO ZA GS LK SD SS SR SJ SZ SY TW TJ TZ TH TL TG TK TO TT TN TR TM TC TV UG UA AE US UM UY UZ VU VE VN VG VI WF EH YE ZM ZW
       =
       {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
XO=
            {{#ifexpr: (40>=150)
Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}} Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
M METER =
            {{#ifexpr: (40>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
#default = Vorlage:Höhe/Fmt {{#ifeq:{{#if:DE-NW|{{#switch:{{#switch: level continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = nw top = de upper = de lemma = nordrhein-westfalen admname = land nordrhein-westfalen admtype = land 0 = deutschland 1 = nordrhein-westfalen 2 = map = deutschland nordrhein-westfalen flag = flag of north rhine-westphalia.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}|DE|DE-NHN|{{#if:DE-NW|{{#switch:{{#switch: level

continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = nw top = de upper = de lemma = nordrhein-westfalen admname = land nordrhein-westfalen admtype = land 0 = deutschland 1 = nordrhein-westfalen 2 = map = deutschland nordrhein-westfalen flag = flag of north rhine-westphalia.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = NW top = DE upper = DE lemma = Nordrhein-Westfalen admname = Land Nordrhein-Westfalen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Nordrhein-Westfalen 2 = map = Deutschland Nordrhein-Westfalen flag = Flag of North Rhine-Westphalia.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}}}Vorlage:Höhe/unbekannter Bezug

   }}
{{#ifexpr: (40>=0) Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}} }}{{#if: Buruncum
(nordnordöstlich, zeitlich nachfolgend)
Durnomagus
(nordnordöstlich, zeitlich nachfolgend)
Novaesium
(nordnordöstlich) |

Vorhergehend Buruncum
(nordnordöstlich, zeitlich nachfolgend)
Durnomagus
(nordnordöstlich, zeitlich nachfolgend)
Novaesium
(nordnordöstlich)

}}{{#if: Flottenkastell Alteburg
(südlich) |

Anschließend Flottenkastell Alteburg
(südlich)

}}{{#if: |

Rückwärtig

}}{{#if: |

Vorgelagert

}}{{#ifeq: a | b |

Siehe auch

Liste der Listen der Limeskastelle{{#if: | {{{Siehe auch}}} }} }}

Der römische Historiker Tacitus überlieferte apud Aram Ubiorum (zu Deutsch: „beim Altar der Ubier“) für das Jahr 14 n. Chr. ein Winterlager für zwei römische Legionen, die Legio I Germanica und die Legio XX Valeria Victrix.<ref>Tacitus, Annalen 1, 39, 1.</ref> Archäologisch konnte dieses Doppellegionslager bislang nicht nachgewiesen werden, sein Vorhandensein ist jedoch unumstritten. Nach der Angabe bei Tacitus muss es im oder nahe beim oppidum Ubiorum, dem heutigen Köln, gelegen haben, genauer an dem Heiligtum Ara Ubiorum.

Geschichte

Die Legionen I und XX hatten im Jahr 14 n. Chr. zusammen mit der Legio V Alaudae und der Legio XXI Rapax im Gebiet der Ubier im Sommerlager gelegen, als im August die Nachricht vom Tod des Kaisers Augustus eintraf. In den Wirren nach dem Tod des Princeps verweigerten die Soldaten den Gehorsam. Sie forderten höhere Soldzahlungen, eine humanere Behandlung durch die Offiziere, eine Verkürzung der Dienstdauer und die Entlassung der Veteranen. Germanicus, der zu dieser Zeit den Oberbefehl über die germanischen Legionen innehatte, konnte die militärische Disziplin nur durch Zahlungen aus seinem Privatvermögen und das Versprechen, die Forderungen in Rom durchzusetzen, wiederherstellen.<ref>Eck 2004, S. 115.</ref> Ende August 14 führte der Legat Aulus Caecina Severus die I. und die XX. Legion ins Winterlager beim heutigen Köln,<ref>Tacitus, Annalen 1, 37, 2.</ref> wo sich auch das Oberkommando der römischen Rheinarmee befand. Germanicus selbst bezog Quartier im oppidum Ubiorum.<ref>Hierzu Rudolf Haensch: Capita provinciarum. Statthaltersitze und Provincialverwaltung in der römischen Kaiserzeit. Mainz 1997, S. 67; Eck 2004, Kap. 4 Anm. 72.</ref> Im September des Jahres traf eine senatorische Gesandtschaft unter der Führung von Lucius Munatius Plancus aus Rom ein. Nach Tacitus trafen sie sich mit Germanicus apud Aram Ubiorum, also beim Altar der Ubier, der sich innerhalb der Siedlung befand. Eine gewaltbereite Gruppe der vorläufig freigestellten Veteranen fürchtete, Munatius Plancus würde einen Senatsbeschluss überbringen, der die während der Meuterei erstrittenen vorzeitigen Entlassungen zurücknehmen werde. Sie drangen in die Siedlung ein und bedrohten Germanicus und die Gesandtschaft. Munatius Plancus flüchtete sich ins Fahnenheiligtum der I. Legion, wo er am nächsten Morgen von Germanicus befreit wurde. Im Anschluss motivierte Germanicus die Soldaten, die Rädelsführer der Meuterei zu töten und sich loyal zu Tiberius zu stellen.

Lage und Belegungsdauer

Datei:Limes1.png
Lage des Alenkastells im Verlauf des Niedergermanischen Limes.

Aus der Schilderung bei Tacitus geht hervor, dass die Ubiersiedlung, aus der die Stadt Köln hervorgegangen ist, und das Militärlager räumlich getrennt waren, aber nahe beieinander gelegen haben müssen. Nähere topographische Angaben finden sich nicht. Es mehren sich die archäologischen Indizien dafür, dass es feldseitig des Nordtores der Siedlung um den heutigen Kölner Hauptbahnhof lag. Hier wurden prägefrische Münzen mit dem Gegenstempel des Germanicus und militärtypische Keramik gefunden.<ref>Eck 2004, S. 119.</ref> Auch ist die hochwasserfreie Fläche hier groß genug, um einem Doppellegionslager Platz zu bieten. Die Gräber von Soldaten der beiden Legionen lagen südlich der Siedlung. Zwei frühkaiserzeitlich datierende Grabsteine wurden bereits 1632 am heutigen Chlodwigplatz gefunden. Hierbei handelt es sich um das Grabmal des Veterinärs der XX. Legion Gaius Deccius<ref>CIL {{#if: A | 13 |{{#if:|{{#invoke:FormatNum|roman|13|apo}}|{{#ifexpr: abs 13 < 5000|{{#invoke:FormatNum|roman|13|none}}|{{#invoke:FormatNum|roman|13|over}}}}}}}}, 08287</ref> und Gaius Vetienius,<ref>CIL {{#if: A | 13 |{{#if:|{{#invoke:FormatNum|roman|13|apo}}|{{#ifexpr: abs 13 < 5000|{{#invoke:FormatNum|roman|13|none}}|{{#invoke:FormatNum|roman|13|over}}}}}}}}, 08275</ref> eines tubicen der I. Legion. Die Grabsteine von Veteranen der I. und der XX. Legion sind außerhalb der Stadtmauer im Bereich der Aachener Straße 19–21 bekannt.<ref>La Baume 1980, S. 56 f.</ref>

Zur Frage der Belegungsdauer gibt es ebenfalls nur wenige Daten. Möglicherweise ging dem Kölner Lager ein augusteischer Vorläufer voraus. Die I. Germanica wurde um 35 n. Chr. in Bonna (Bonn) stationiert.<ref>Jerome H. Farnum: The Positioning of the Roman Imperial Legions. BAR International Series 1458, Oxford 2005. S. 44.</ref> Die XX. Legion wurde in spättiberischer Zeit nach Novaesium (Neuss) verlegt. Vermutlich wurde das Kölner Legionslager zu dieser Zeit aufgelassen.<ref>Gustav Müller: Neuss-Militärlager. In: Heinz Günter Horn (Hrsg.): Die Römer in Nordrhein-Westfalen. Theiss, Stuttgart, 1987, ISBN 3-8062-0312-1, S. 583.</ref>

Forschungsgeschichte

In der Forschung des 19. und beginnenden 20. Jahrhunderts wurde nur selten zwischen dem angenommenen Lager des Marcus Vipsanius Agrippa und dem bei Tacitus erwähnten Lager differenziert. Auch herrschte die Meinung vor, dass die spätere CCAA aus dem Lager, und nicht aus der Ubiersiedlung hervorgegangen sei und somit denselben Raum einnahm.<ref>Ennen 1863, S. 10 f.</ref> Nach Abzug der I. und XX. Legion sollte das Lager den Ubiern als Siedlungsraum übergeben worden sein.<ref>Veith 1885, S. 28.</ref> Der preußische Generalmajor Karl von Veith legte 1885 einen Stadtplan Kölns vor, in den er den Grundriss des Lagers projizierte.<ref>Veith 1885, Anhang.</ref>

Bis in die jüngste Zeit gibt es Bemühungen, das Winterlager mit dem Flottenkastell Alteburg gleichzusetzen.<ref>Päffgen, Zanier 1998.</ref> Das deutlichste Argument gegen diese These ist, dass die nutzbare hochwasserfreie Fläche mit nur etwa 16 ha zu klein für den Raumbedarf von zwei Legionen ist.<ref>Eck 2004, S. 117.</ref>

Literatur

Antike Quellen
  • P. Cornelius Tacitus. Annalen. Lateinisch-Deutsch (= Sammlung Tusculum). Herausgegeben von Erich Heller. Mit einer Einführung von Manfred Fuhrmann. 3. Auflage. Artemis & Winkler, Düsseldorf/Zürich 1997, ISBN 3-7608-1645-2.
Sekundärliteratur
  • Wolfgang Binsfeld: Die Namen Kölns zur Römerzeit. In: Heinz Ladendorf, Horst Vey (Hrsg.): Mouseion. Studien aus Kunst und Geschichte für Otto H. Förster. DuMont Schauberg, Köln 1960, S. 72–80.
  • Werner Eck: Köln in römischer Zeit. Geschichte einer Stadt im Rahmen des Imperium Romanum (= Geschichte der Stadt Köln. Bd. 1). Mit einer Einführung in das Gesamtwerk von Hugo Stehkämper. Greven, Köln 2004. ISBN 3-7743-0357-6.
  • Leonard Ennen: Geschichte der Stadt Köln. Band 1. Schwann, Köln u. a. 1863.
  • Philipp Filtzinger: Zur Lokalisierung der Zweilegionenfestung apud aram Ubiorum. In: Kölner Jahrbuch für Vor- und Frühgeschichte. 6, 1962/1963, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0075-6512|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0075-6512}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 23–56.

  • Philipp Filtzinger: Der westliche Umfassungsgraben und das rückwärtige Lagertor (porta decumana) des Zweilegionenlagers der 1. und 20. Legion apud Aram Ubiorum in der Richmodstraße in Köln. In: Kölner Jahrbuch für Vor- und Frühgeschichte. 17, 1980, S. 59–75.
  • Hansgerd Hellenkemper: Oppidum und Legionslager in Köln. Überlegungen zur frührömischen Topographie. In: Kölner Jahrbuch für Vor- und Frühgeschichte. 13, 1972/1973, S. 59–64.
  • Peter La Baume: Oppidum Ubiorum und Zweilegionslager in Köln. In: Gymnasium. 80, 1973, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0017-5943|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0017-5943}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 333–347.

  • Peter La Baume: Zur Lage von Oppidum Ubiorum und Zweilegionslager. In: Römisch-Germanisches Zentralmuseum (Hrsg.): Führer zu vor- und frühgeschichtlichen Denkmälern. Band 37: Köln. Teilband 1: Einführende Aufsätze. von Zabern, Mainz 1980, ISBN 3-8053-0306-8, S. 53–61.
  • Joseph Klinkenberg: Das römische Köln (= Die Kunstdenkmäler der Rheinprovinz. Abteilung 6: Die Kunstdenkmäler der Stadt Köln. Bd. 1, 2). Schwann, Düsseldorf 1906, S. 143 ff.
  • Bernd Päffgen, Werner Zanier: Überlegungen zur Lokalisierung von Oppidum Ubiorum und Legionslager im frühkaiserzeitlichen Köln. In: Wolfgang Czysz u. a.: Provinzialrömische Forschungen. Festschrift für Günter Ulbert zum 65. Geburtstag. Leidorf, Espelkamp 1995, ISBN 3-89646-000-5, S. 111–129.
  • Bernd Päffgen, Werner Zanier: Zur Deutung der Alteburg als spätaugusteisch-frühtiberisches Militärlager. In: Kölner Jahrbuch. 31, 1998, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0947-1553|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0947-1553}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}}, S. 299–315.

  • Harald von Petrikovits: Das römische Rheinland. Archäologische Forschungen seit 1945 (= Bonner Jahrbücher. Beihefte 8, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0067-4893|0}}{{#ifeq:1|0|[!]

}}{{#ifeq:0|1

        |{{#switch:00
                  |11= (print/online)
                  |10= (print)
                  |01= (online)
          }}

}}{{#ifeq:0|0

        |{{#ifeq:0|0
              |{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0067-4893}}
                    |
                    |{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}

}} = Arbeitsgemeinschaft für Forschung des Landes Nordrhein-Westfalen. Geisteswissenschaften 86). Westdeutscher Verlag, Köln u. a. 1960, S. 74 ff., 84 f.

  • Carl von Veith: Das römische Köln. Nebst einem Plane der römischen Stadt mit Einzeichnung der bemerkenswerthesten Funde. Marcus, Bonn 1885.

Einzelnachweise

<references />

{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Römerlager apud aram Ubiorum |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:Novaesium BJ 1904 tab 03.jpg

|

Lugdunum Batavorum (Kastell Brittenburg) | Praetorium Agrippinae (Kastell Valkenburg) | Matilo (Kastell Leiden-Roomburg) | Albaniana (Kastell Alphen aan den Rijn) | Nigrum Pullum (Kastell Alphen-Zwammerdam) | Kastell Bodegraven | Laurium (Kastell Woerden) | Kastell Op de Hoge Woerd (Fletio ?) | Traiectum (Kastell Utrecht) | Fectio (Kastell Bunnik-Vechten) | Levefanum (Kastell Rijswijk) | Mannaricium (Kastell Buren-Maurik) | Carvo (Kastell Kesteren) | Kastell Overbetuwe-Randwijk | Kastell Overbetuwe-Driel | Castra Herculis (Kastell Arnhem-Meinerswijk) | Kastell Duiven-Loowaard | Carvium (Kastell Rijnwaarden) | Harenatium (Kastell Kleve-Rindern) | Quadriburgium (Kastell Qualburg) | Kastell Steincheshof | Burginatium (Kastell Altkalkar) | Vetera I | Vetera II | Kastell Wesel-Büderich | Kastell Alpen-Drüpt | Calo | Asciburgium (Kastell Moers-Asberg) | Kleinkastell Werthausen | Gelduba (Kastell Krefeld-Gellep) | Novaesium (Legionslager Neuss) | Kleinkastell am Reckberg | Durnomagus (Kastell Dormagen) | Buruncum (Kastell Worringen) | Apud Aram Ubiorum (Legionslager Köln) | Divitia (Kastell Köln-Deutz) | Flottenkastell Alteburg | Römerlager Wesseling | Legionslager Bonn | Rigomagus (Kastell Remagen)

 |

Lugdunum Batavorum (Kastell Brittenburg) | Praetorium Agrippinae (Kastell Valkenburg) | Matilo (Kastell Leiden-Roomburg) | Albaniana (Kastell Alphen aan den Rijn) | Nigrum Pullum (Kastell Alphen-Zwammerdam) | Kastell Bodegraven | Laurium (Kastell Woerden) | Kastell Op de Hoge Woerd (Fletio ?) | Traiectum (Kastell Utrecht) | Fectio (Kastell Bunnik-Vechten) | Levefanum (Kastell Rijswijk) | Mannaricium (Kastell Buren-Maurik) | Carvo (Kastell Kesteren) | Kastell Overbetuwe-Randwijk | Kastell Overbetuwe-Driel | Castra Herculis (Kastell Arnhem-Meinerswijk) | Kastell Duiven-Loowaard | Carvium (Kastell Rijnwaarden) | Harenatium (Kastell Kleve-Rindern) | Quadriburgium (Kastell Qualburg) | Kastell Steincheshof | Burginatium (Kastell Altkalkar) | Vetera I | Vetera II | Kastell Wesel-Büderich | Kastell Alpen-Drüpt | Calo | Asciburgium (Kastell Moers-Asberg) | Kleinkastell Werthausen | Gelduba (Kastell Krefeld-Gellep) | Novaesium (Legionslager Neuss) | Kleinkastell am Reckberg | Durnomagus (Kastell Dormagen) | Buruncum (Kastell Worringen) | Apud Aram Ubiorum (Legionslager Köln) | Divitia (Kastell Köln-Deutz) | Flottenkastell Alteburg | Römerlager Wesseling | Legionslager Bonn | Rigomagus (Kastell Remagen) }} Vorlage:Klappleiste/Ende