Werner von Homberg
Werner II. Graf von Homberg oder Wernher von Hohenberg (* 1283; † 21. März 1320 bei Genua) war Ritter und Kriegshauptmann im Dienst der deutschen Kaiser. Er hat Minnelieder geschrieben, die im Codex Manesse überliefert sind, und wird darum auch als Schweizer Minnesänger bezeichnet.
Kurzbiografie
Werner II. von Homberg gehörte dem Geschlecht der Grafen von Frohburg unweit von Olten an. Seine Eltern waren Graf Ludwig I. von Homberg (erw. ab 1268; † 1289) aus der Linie Frohburg-Homberg und Elisabeth von Rapperswil<ref>Kocher 1952: Stammtafel 4.</ref>. Werner wurde 1309 von König Heinrich VII. zum Reichsvogt über die Waldstätte Uri, Schwyz und Unterwalden ernannt. Als Förderer der königstreuen Interesse in der Region hat er sogar vermuteterweise an der Datierung des Schweizer Bundesbriefes mitgewirkt<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>.
Ab 1314 gehörte er zur Gefolgschaft König Friedrichs des Schönen und heiratete im Jahr 1315 Maria von Oettingen († 10. Juni 1369), die Witwe seines Stiefvaters Rudolf von Habsburg-Laufenburg.
Zwischen 1317 und 1320 stiftete Werner von Homberg die Liebfrauenkapelle des Klosters Oetenbach, in dem seine Schwester Cäcilia zur Priorin ernannt worden war.<ref>{{#ifeq: Martina Wehrli-Johns|Redaktion||Martina Wehrli-Johns: }}{{#if:Oetenbach|Vorlage:Str replace|Werner von Homberg}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0 |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}</ref>
In kaiserlichen Diensten
Die Mutter Werners, Elisabeth von Rapperswil, welche nach dem Tod ihres Ehegatten Ludwig von Homberg in zweiter Ehe Rudolf III. von Habsburg-Laufenburg heiratete, teilte den an sie gefallenen Besitz der Herrschaft Rapperswil zwischen ihren Kindern auf. Werner erhielt dabei Besitzungen im heutigen Kanton Schwyz, darunter die March und das Wägital. König Albrecht I. versuchte um 1302 diesen Besitz Werners streitig zu machen. Albrecht und seine Söhne zwangen die Äbte von Reichenau, Einsiedeln, St. Gallen und Pfäfers, von denen Werner zahlreiche Lehen in der March hatte, dazu ihm diese aufzukündigen. Dieser Versuch scheiterte jedoch daran, dass diese Erblehen waren und folglich nicht aufgekündigt werden konnten. Das Verhältnis zwischen Albrecht I. und Werner blieb trotz der Verwandtschaft zueinander seitdem gespalten. In dessen Folge lehnte sich Werner an die Schwyzer an, um mit diesen 1302 ein gegenseitiges Schutzbündnis auf zehn Jahre abzuschliessen. 1303 hatte Werner die Streitereien mit Albrecht und seinen Söhnen satt und verkaufte seine Erbgrafschaft Homburg, seine Burg und die Stadt Liestal an den Basler Bischof.<ref>Aegidius Tschudi: Chronicon Helveticum, Band I. S. 229</ref>
1304 nahm Homberg am Zug der Deutschordensritter nach Litauen teil. 1309 wurde er Reichsvogt der Waldstätte. Eine Quelle erwähnt, dass Heinrich VII. den Grafen als Reichsvogt einsetzte, und dieser «nicht ein Landmann war, ein eindeutiger Verstoss gegen den Richterartikel. Dieser Verstoss wurde aber durch die Habsburgerfeindliche Stellung des Hombergers erheblich gemildert …»<ref>Geschichte der Schweiz, Die Zeit der aussenpolitischen Erfolge (1231–1515).</ref>
Ende Juni 1309 versammelten sich die «Stifter des ewigen Bundes von 1291, Landammann Konrad ab Iberg, Rudolf St. und Konrad Hunn von Schwyz, Landammann Wernher von Attinghusen und Ritter Arnold der Meier von Silenen von Uri mit den angesehensten Unterwaldnern zu Stanz um den Reichsvogt Graf Wernher von Homberg zu einer Art Tagsatzung, sowohl um einen Grenzstreit zwischen Uri und dem Stift Engelberg zu schlichten, als auch um die Massregeln zu berathen, welche die neue Lage der Länder angesichts der Feindseligkeit der österreichischen Umgebung erforderte …»<ref name="wikisource">{{ #if:Wilhelm Oechsli|Wilhelm Oechsli: |}}{{ #if:ADB:Stauffacher|{{ #if:Stauffacher|Stauffacher|Werner von Homberg }}|{{#ifeq: {{#switch: 35 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Stauffacher|Stauffacher|Werner von Homberg }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 35 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 35 | 1={{ #expr: 523 + 16 }} | 2={{ #expr: 523 + 2 }} | 3={{ #expr: 523 + 2 }} | 4={{ #expr: 523 + 2 }} | 5={{ #expr: 523 + 2 }} | 6={{ #expr: 523 + 2 }} | 7={{ #expr: 523 + 2 }} | 8={{ #expr: 523 + 2 }} | 9={{#switch: 523 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 523 < 449 | {{ #expr: 523 + 2 }} | {{ #expr: 523 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 523 + 2 }} | 11={{ #expr: 523 + 2 }} | 12={{ #expr: 523 + 2 }} | 13={{ #expr: 523 + 2 }} | 14={{ #expr: 523 + 2 }} | 15={{ #expr: 523 + 2 }} | 16={{ #expr: 523 + 2 }} | 17={{ #expr: 523 + 2 }} | 18={{ #expr: 523 + 2 }} | 19={{ #expr: 523 + 2 }} | 20={{ #expr: 523 + 2 }} | 21={{ #expr: 523 + 2 }} | 22={{ #expr: 523 + 2 }} | 23={{ #expr: 523 + 2 }} | 24={{ #expr: 523 + 2 }} | 25={{ #expr: 523 + 2 }} | 26={{ #expr: 523 + 2 }} | 27={{ #expr: 523 + 2 }} | 28={{ #expr: 523 + 2 }} | 29={{ #expr: 523 + 2 }} | 30={{ #expr: 523 + 2 }} | 31={{ #expr: 523 + 2 }} | 32={{ #expr: 523 + 2 }} | 33={{ #expr: 523 + 2 }} | 34={{ #expr: 523 + 2 }} | 35={{ #expr: 523 + 2 }} | 36={{ #expr: 523 + 2 }} | 37={{ #expr: 523 + 2 }} | 38={{ #expr: 523 + 2 }} | 39={{ #expr: 523 + 2 }} | 40={{ #expr: 523 + 2 }} | 41={{ #expr: 523 + 2 }} | 42={{ #expr: 523 + 2 }} | 43={{ #expr: 523 + 2 }} | 44={{ #expr: 523 + 2 }} | 45={{ #expr: 523 + 6 }} | 46={{ #expr: 523 + 2 }} | 47={{ #expr: 523 + 2 }} | 48={{ #expr: 523 + 2 }} | 49={{ #expr: 523 + 2 }} | 50={{ #expr: 523 + 2 }} | 51={{ #expr: 523 + 2 }} | 52={{ #expr: 523 + 2 }} | 53={{ #expr: 523 + 2 }} | 54={{ #expr: 523 + 2 }} | 55={{ #expr: 523 + 3 }} | 56=523 | #default = 523 }} {{ #if:Stauffacher|Stauffacher|Werner von Homberg }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 35, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 35 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 523{{ #if:527 | {{ #ifexpr: {{#switch: 35 | 1={{ #expr: 523 + 16 }} | 2={{ #expr: 523 + 2 }} | 3={{ #expr: 523 + 2 }} | 4={{ #expr: 523 + 2 }} | 5={{ #expr: 523 + 2 }} | 6={{ #expr: 523 + 2 }} | 7={{ #expr: 523 + 2 }} | 8={{ #expr: 523 + 2 }} | 9={{#switch: 523 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 523 < 449 | {{ #expr: 523 + 2 }} | {{ #expr: 523 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 523 + 2 }} | 11={{ #expr: 523 + 2 }} | 12={{ #expr: 523 + 2 }} | 13={{ #expr: 523 + 2 }} | 14={{ #expr: 523 + 2 }} | 15={{ #expr: 523 + 2 }} | 16={{ #expr: 523 + 2 }} | 17={{ #expr: 523 + 2 }} | 18={{ #expr: 523 + 2 }} | 19={{ #expr: 523 + 2 }} | 20={{ #expr: 523 + 2 }} | 21={{ #expr: 523 + 2 }} | 22={{ #expr: 523 + 2 }} | 23={{ #expr: 523 + 2 }} | 24={{ #expr: 523 + 2 }} | 25={{ #expr: 523 + 2 }} | 26={{ #expr: 523 + 2 }} | 27={{ #expr: 523 + 2 }} | 28={{ #expr: 523 + 2 }} | 29={{ #expr: 523 + 2 }} | 30={{ #expr: 523 + 2 }} | 31={{ #expr: 523 + 2 }} | 32={{ #expr: 523 + 2 }} | 33={{ #expr: 523 + 2 }} | 34={{ #expr: 523 + 2 }} | 35={{ #expr: 523 + 2 }} | 36={{ #expr: 523 + 2 }} | 37={{ #expr: 523 + 2 }} | 38={{ #expr: 523 + 2 }} | 39={{ #expr: 523 + 2 }} | 40={{ #expr: 523 + 2 }} | 41={{ #expr: 523 + 2 }} | 42={{ #expr: 523 + 2 }} | 43={{ #expr: 523 + 2 }} | 44={{ #expr: 523 + 2 }} | 45={{ #expr: 523 + 6 }} | 46={{ #expr: 523 + 2 }} | 47={{ #expr: 523 + 2 }} | 48={{ #expr: 523 + 2 }} | 49={{ #expr: 523 + 2 }} | 50={{ #expr: 523 + 2 }} | 51={{ #expr: 523 + 2 }} | 52={{ #expr: 523 + 2 }} | 53={{ #expr: 523 + 2 }} | 54={{ #expr: 523 + 2 }} | 55={{ #expr: 523 + 3 }} | 56=523 | #default = 523 }} != {{#switch: 35 | 1={{ #expr: 527 + 16 }} | 2={{ #expr: 527 + 2 }} | 3={{ #expr: 527 + 2 }} | 4={{ #expr: 527 + 2 }} | 5={{ #expr: 527 + 2 }} | 6={{ #expr: 527 + 2 }} | 7={{ #expr: 527 + 2 }} | 8={{ #expr: 527 + 2 }} | 9={{#switch: 527 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 527 < 449 | {{ #expr: 527 + 2 }} | {{ #expr: 527 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 527 + 2 }} | 11={{ #expr: 527 + 2 }} | 12={{ #expr: 527 + 2 }} | 13={{ #expr: 527 + 2 }} | 14={{ #expr: 527 + 2 }} | 15={{ #expr: 527 + 2 }} | 16={{ #expr: 527 + 2 }} | 17={{ #expr: 527 + 2 }} | 18={{ #expr: 527 + 2 }} | 19={{ #expr: 527 + 2 }} | 20={{ #expr: 527 + 2 }} | 21={{ #expr: 527 + 2 }} | 22={{ #expr: 527 + 2 }} | 23={{ #expr: 527 + 2 }} | 24={{ #expr: 527 + 2 }} | 25={{ #expr: 527 + 2 }} | 26={{ #expr: 527 + 2 }} | 27={{ #expr: 527 + 2 }} | 28={{ #expr: 527 + 2 }} | 29={{ #expr: 527 + 2 }} | 30={{ #expr: 527 + 2 }} | 31={{ #expr: 527 + 2 }} | 32={{ #expr: 527 + 2 }} | 33={{ #expr: 527 + 2 }} | 34={{ #expr: 527 + 2 }} | 35={{ #expr: 527 + 2 }} | 36={{ #expr: 527 + 2 }} | 37={{ #expr: 527 + 2 }} | 38={{ #expr: 527 + 2 }} | 39={{ #expr: 527 + 2 }} | 40={{ #expr: 527 + 2 }} | 41={{ #expr: 527 + 2 }} | 42={{ #expr: 527 + 2 }} | 43={{ #expr: 527 + 2 }} | 44={{ #expr: 527 + 2 }} | 45={{ #expr: 527 + 6 }} | 46={{ #expr: 527 + 2 }} | 47={{ #expr: 527 + 2 }} | 48={{ #expr: 527 + 2 }} | 49={{ #expr: 527 + 2 }} | 50={{ #expr: 527 + 2 }} | 51={{ #expr: 527 + 2 }} | 52={{ #expr: 527 + 2 }} | 53={{ #expr: 527 + 2 }} | 54={{ #expr: 527 + 2 }} | 55={{ #expr: 527 + 3 }} | 56=527 | #default = 527 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 35 | 1={{ #expr: 527 + 16 }} | 2={{ #expr: 527 + 2 }} | 3={{ #expr: 527 + 2 }} | 4={{ #expr: 527 + 2 }} | 5={{ #expr: 527 + 2 }} | 6={{ #expr: 527 + 2 }} | 7={{ #expr: 527 + 2 }} | 8={{ #expr: 527 + 2 }} | 9={{#switch: 527 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 527 < 449 | {{ #expr: 527 + 2 }} | {{ #expr: 527 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 527 + 2 }} | 11={{ #expr: 527 + 2 }} | 12={{ #expr: 527 + 2 }} | 13={{ #expr: 527 + 2 }} | 14={{ #expr: 527 + 2 }} | 15={{ #expr: 527 + 2 }} | 16={{ #expr: 527 + 2 }} | 17={{ #expr: 527 + 2 }} | 18={{ #expr: 527 + 2 }} | 19={{ #expr: 527 + 2 }} | 20={{ #expr: 527 + 2 }} | 21={{ #expr: 527 + 2 }} | 22={{ #expr: 527 + 2 }} | 23={{ #expr: 527 + 2 }} | 24={{ #expr: 527 + 2 }} | 25={{ #expr: 527 + 2 }} | 26={{ #expr: 527 + 2 }} | 27={{ #expr: 527 + 2 }} | 28={{ #expr: 527 + 2 }} | 29={{ #expr: 527 + 2 }} | 30={{ #expr: 527 + 2 }} | 31={{ #expr: 527 + 2 }} | 32={{ #expr: 527 + 2 }} | 33={{ #expr: 527 + 2 }} | 34={{ #expr: 527 + 2 }} | 35={{ #expr: 527 + 2 }} | 36={{ #expr: 527 + 2 }} | 37={{ #expr: 527 + 2 }} | 38={{ #expr: 527 + 2 }} | 39={{ #expr: 527 + 2 }} | 40={{ #expr: 527 + 2 }} | 41={{ #expr: 527 + 2 }} | 42={{ #expr: 527 + 2 }} | 43={{ #expr: 527 + 2 }} | 44={{ #expr: 527 + 2 }} | 45={{ #expr: 527 + 6 }} | 46={{ #expr: 527 + 2 }} | 47={{ #expr: 527 + 2 }} | 48={{ #expr: 527 + 2 }} | 49={{ #expr: 527 + 2 }} | 50={{ #expr: 527 + 2 }} | 51={{ #expr: 527 + 2 }} | 52={{ #expr: 527 + 2 }} | 53={{ #expr: 527 + 2 }} | 54={{ #expr: 527 + 2 }} | 55={{ #expr: 527 + 3 }} | 56=527 | #default = 527 }} = {{ #expr: {{#switch: 35 | 1={{ #expr: 523 + 16 }} | 2={{ #expr: 523 + 2 }} | 3={{ #expr: 523 + 2 }} | 4={{ #expr: 523 + 2 }} | 5={{ #expr: 523 + 2 }} | 6={{ #expr: 523 + 2 }} | 7={{ #expr: 523 + 2 }} | 8={{ #expr: 523 + 2 }} | 9={{#switch: 523 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 523 < 449 | {{ #expr: 523 + 2 }} | {{ #expr: 523 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 523 + 2 }} | 11={{ #expr: 523 + 2 }} | 12={{ #expr: 523 + 2 }} | 13={{ #expr: 523 + 2 }} | 14={{ #expr: 523 + 2 }} | 15={{ #expr: 523 + 2 }} | 16={{ #expr: 523 + 2 }} | 17={{ #expr: 523 + 2 }} | 18={{ #expr: 523 + 2 }} | 19={{ #expr: 523 + 2 }} | 20={{ #expr: 523 + 2 }} | 21={{ #expr: 523 + 2 }} | 22={{ #expr: 523 + 2 }} | 23={{ #expr: 523 + 2 }} | 24={{ #expr: 523 + 2 }} | 25={{ #expr: 523 + 2 }} | 26={{ #expr: 523 + 2 }} | 27={{ #expr: 523 + 2 }} | 28={{ #expr: 523 + 2 }} | 29={{ #expr: 523 + 2 }} | 30={{ #expr: 523 + 2 }} | 31={{ #expr: 523 + 2 }} | 32={{ #expr: 523 + 2 }} | 33={{ #expr: 523 + 2 }} | 34={{ #expr: 523 + 2 }} | 35={{ #expr: 523 + 2 }} | 36={{ #expr: 523 + 2 }} | 37={{ #expr: 523 + 2 }} | 38={{ #expr: 523 + 2 }} | 39={{ #expr: 523 + 2 }} | 40={{ #expr: 523 + 2 }} | 41={{ #expr: 523 + 2 }} | 42={{ #expr: 523 + 2 }} | 43={{ #expr: 523 + 2 }} | 44={{ #expr: 523 + 2 }} | 45={{ #expr: 523 + 6 }} | 46={{ #expr: 523 + 2 }} | 47={{ #expr: 523 + 2 }} | 48={{ #expr: 523 + 2 }} | 49={{ #expr: 523 + 2 }} | 50={{ #expr: 523 + 2 }} | 51={{ #expr: 523 + 2 }} | 52={{ #expr: 523 + 2 }} | 53={{ #expr: 523 + 2 }} | 54={{ #expr: 523 + 2 }} | 55={{ #expr: 523 + 3 }} | 56=523 | #default = 523 }} + 1 }} | f|–527}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Stauffacher||{{#ifeq:0|0|}}}}</ref>
Im Konsens mit dem Papst überschritt Heinrich VII. im Oktober 1310 mit einem Heer von 5.000 Mann die Alpen über den Mont Cenis nach Italien. Werner von Homberg begleitete Heinrich VII. bis 1313 im sogenannten Italienzug zur Erlangung der Kaiserwürde und wurde Generalleutnant der Lombardei.
Vom deutschen Kaiser erhielt Graf Werner von Homberg im Jahr 1313 das Zollrecht in Flüelen zugesprochen. Das Klosterarchiv Einsiedeln erwähnt ihn im Professbuch der Äbte, zur Übergabe der Vogteirechte über Pfäffikon und der Kastvogtei über das Kloster Einsiedeln an die Grafschaft Rapperswil:
- «… Die Vogtei über Pfäffikon usw. gab Abt Johannes 1296 der Gräfin Elisabeth von Rapperswil, die sich in zweiter Ehe mit Rudolf III. von Habsburg-Laufenburg vermählt hatte. Doch erhielt ihr Sohn aus erster Ehe, Wernher von Homberg, einen Teil davon; diesem verpfändete Habsburg-Österreich 1319 auch die Vogtei über Einsiedeln; später gingen alle Lehen vertragsgemäss an Habsburg-Laufenburg über …»<ref>Klosterarchiv Einsiedeln, Professbuch: Äbte, 21. Johannes I. von Schwanden</ref>
Im Jahr 1320 starb Werner von Homberg auf einem Söldnerzug bei der Belagerung von Genua.
Codex Manesse
Erwähnt wird Werner von Homberg im Codex Manesse (folio 43v): «Der wohl historisch bedeutendste Minnesänger der Schweiz, Graf Werner von Homberg oder Hohenberg … Seine Kriegstaten sind auch Gegenstand dieser Miniatur».<ref name="manesse">Universität Heidelberg, Codex Manesse: Graf Wernher von Homberg (folio 43v).</ref><ref><templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20080416211909
| {{#ifeq: 20080416211909 | *
| {{#if: Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm}} }} (Archivversionen)
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|20080416211909}}
| {{#if: || }}Der Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
| {{#if: Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20080416211909}} im Internet Archive{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
}}
| {{#if:
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
| {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
| 16= {{#if: Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| 9 = {{#if: Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!{{#if: || }}
}}
| c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm}} }} ({{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Today
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Generisch
| {{#if: Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm}} }}
}}}}}}}}{{#if:
| Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url=
|opt = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
|cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
|errNS = 0
|template = Vorlage:Webarchiv
|format = *
|preview = 1
}}{{#ifexpr: {{#if:20080416211909|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
}}{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
| web.archive.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}}
| webcitation.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}}
| archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
}}{{#if:
| {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
| }}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
}}
| {{#if:
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
}}
}}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm}}
|| {{#if: || }}
}}{{#if: Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne
| {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Website Deutsche Liebeslyrik, Süße Minne reine Minne}}
| {{#if: || }}
}}
| {{#if: || }}
}}{{#switch:
|addlarchives|addlpages= {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
}}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm%7Carchiv}} |-1
|| {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm%7C4}}%7Chttp}} |-1
|| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.deutsche-liebeslyrik.de/minnesang/minnesang20.htm }}
| abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org =
| #default = {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
}}
}}
}}: Werner von Hombergs Minnelied Wohl mir heute und immerfort …</ref>
«… Die figurenreichste Miniatur der Liederhandschrift zeigt die Kriegstaten des Schweizer Minnesängers Graf Wernher von Homberg. Hier ist der Kampf vor den Toren einer Stadt dargestellt; der Graf reitet mit seinem Heer von rechts heran, links erwartet ihn der Feind – im Vordergrund das proportional zu den Rittern viel kleiner gezeigte Fussvolk. Von ihm sind nur vier durch ihre kurzen Röcke als nicht adelig gekennzeichnete Krieger zu sehen; die vielen kugelförmigen Helme deuten auf eine grosse Menge hin, die unter dem Schild mit der roten Lilie kämpft».<ref>Ulrich Gerster, Regine Helbling: Krieg und Frieden in der bildenden Kunst. In: Zürcher Beiträge zur Sicherheitspolitik und Konfliktforschung, Heft Nr. 39. ETH Zürich, Zürich 1996.</ref>
Werner von Homberg in der Literatur
Erwähnt wird die Figur des Grafen in Johannes Hadlaubs Die vier Tagelieder aus dem ersten Viertel des 14. Jahrhunderts und in Gottfried Kellers Züricher Novellen in Hadlaub (1878):
Datei:Graf Wernher von Hohenberg.webm «… Es war der Graf Wernher von Homberg auf Rapperswyl, ein junger Mann von ungefähr zwanzig Jahren, hoher und prächtiger Gestalt, und von Ansehen schon ein vollendeter Ritter, fest und gemessen auftretend, kühn und feurig von Blick, derselbe, der nach Albrechts Tode noch bei jungen Jahren unter König Heinrich von Lüzelburg Reichsvogt in den drei Ländern der Urschweiz, dann oberster Reichsfeldhauptmann in Italien und Führer des lombardischen Ghibellinenbundes wurde und durch seine Kriegstaten sich auszeichnete. Wenn er in Waffen erschien, so war er mehr als sieben Fuß hoch, denn über seinem Helme wölbten sich die weißen Hälse des Wandelburger Doppelschwanes empor, die funkelnden Rubinringe in den Schnäbeln und solche Steine in den Augen, während der goldene Schild die Hombergischen Adler von schwarzem Zobel zeigte. Mit gleichen Schilden war der lange, faltige Waffenrock übersäet, und das Schwert ging ihm nieder auf die Sporen, wie einem jungen Siegfried …»<ref>{{#if:Gottfried Keller|Gottfried Keller: |}}trim | keller/zuercher/zuercher }}.html {{#ifeq:Züricher Novellen|kurz|Volltext online|Züricher Novellen{{#if:{{#invoke:Text|sentenceTerminated|Züricher Novellen}}||}}}} im {{#ifeq:Züricher Novellen|kurz|Projekt Gutenberg|Projekt Gutenberg-DE}}</ref>Beispiel eines Minnesanges von Wernher.
Filmdokumentationen
- Die Schweizer#Werner Stauffacher – Die Schlacht am Morgarten, vierteilige Dokumentation des Schweizer Fernsehens, 2013.
Literatur
- Friedrich Heinrich von der Hagen: Minnesinger. Deutsche Liederdichter des XII. bis XIV. Jahrhunderts. J. A. Barth, Leipzig, 1838–1861.
- Roger Sablonier: Gründungszeit ohne Eidgenossen. Politik und Gesellschaft in der Innerschweiz um 1300. 3. Auflage. Hier + Jetzt Verlag für Kultur und Geschichte, Baden 2008, ISBN 978-3-03919-085-0.
- Max Schiendorfer: Die Schweizer Minnesänger. Neu hg. nach der Ausgabe von Karl Bartsch. Bd. 1: Texte. Tübingen 1990.
- Wolfgang Schmid: Kaiser Heinrichs Romfahrt. Zur Inszenierung von Politik in einer Trierer Bilderhandschrift des 14. Jahrhunderts. Verlag der Landesarchivverwaltung Rheinland-Pfalz, Koblenz 2000, ISBN 3-931014-47-9 (= Mittelrheinische Hefte, 21).
- Georg von Wyss: Graf Wernher von Homberg. Reichsvogt in den Waldstätten Uri, Schwyz und Unterwalden und Reichs-Feldhauptmann in der Lombardei zur Zeit Kaiser Heinrichs VII. Meyer und Zeller, Zürich 1860. (= Mittheilungen der Antiquarischen Gesellschaft in Zürich, 13, 2, 1, {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| {{#if:trim|280134-6}}. In: Zeitschriftendatenbank (ZDB). | {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{kurz}}}}} }} | | ZDB-ID }}280134-6
}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}} | | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|280134-6|ZDB}} | | ZDB-ID ungültig{{#ifeq: 0 | 0 | }}}}}}).
- {{ #if:Wilhelm Wilmanns|Wilhelm Wilmanns: |}}{{ #if:ADB:Homberg, Wernher Graf von|{{ #if:Homberg, Graf Wernher von|Homberg, Graf Wernher von|Werner von Homberg }}|{{#ifeq: {{#switch: 13
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Homberg, Graf Wernher von|Homberg, Graf Wernher von|Werner von Homberg }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 13 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 13 | 1={{ #expr: 40 + 16 }} | 2={{ #expr: 40 + 2 }} | 3={{ #expr: 40 + 2 }} | 4={{ #expr: 40 + 2 }} | 5={{ #expr: 40 + 2 }} | 6={{ #expr: 40 + 2 }} | 7={{ #expr: 40 + 2 }} | 8={{ #expr: 40 + 2 }} | 9={{#switch: 40 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 40 < 449 | {{ #expr: 40 + 2 }} | {{ #expr: 40 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 40 + 2 }} | 11={{ #expr: 40 + 2 }} | 12={{ #expr: 40 + 2 }} | 13={{ #expr: 40 + 2 }} | 14={{ #expr: 40 + 2 }} | 15={{ #expr: 40 + 2 }} | 16={{ #expr: 40 + 2 }} | 17={{ #expr: 40 + 2 }} | 18={{ #expr: 40 + 2 }} | 19={{ #expr: 40 + 2 }} | 20={{ #expr: 40 + 2 }} | 21={{ #expr: 40 + 2 }} | 22={{ #expr: 40 + 2 }} | 23={{ #expr: 40 + 2 }} | 24={{ #expr: 40 + 2 }} | 25={{ #expr: 40 + 2 }} | 26={{ #expr: 40 + 2 }} | 27={{ #expr: 40 + 2 }} | 28={{ #expr: 40 + 2 }} | 29={{ #expr: 40 + 2 }} | 30={{ #expr: 40 + 2 }} | 31={{ #expr: 40 + 2 }} | 32={{ #expr: 40 + 2 }} | 33={{ #expr: 40 + 2 }} | 34={{ #expr: 40 + 2 }} | 35={{ #expr: 40 + 2 }} | 36={{ #expr: 40 + 2 }} | 37={{ #expr: 40 + 2 }} | 38={{ #expr: 40 + 2 }} | 39={{ #expr: 40 + 2 }} | 40={{ #expr: 40 + 2 }} | 41={{ #expr: 40 + 2 }} | 42={{ #expr: 40 + 2 }} | 43={{ #expr: 40 + 2 }} | 44={{ #expr: 40 + 2 }} | 45={{ #expr: 40 + 6 }} | 46={{ #expr: 40 + 2 }} | 47={{ #expr: 40 + 2 }} | 48={{ #expr: 40 + 2 }} | 49={{ #expr: 40 + 2 }} | 50={{ #expr: 40 + 2 }} | 51={{ #expr: 40 + 2 }} | 52={{ #expr: 40 + 2 }} | 53={{ #expr: 40 + 2 }} | 54={{ #expr: 40 + 2 }} | 55={{ #expr: 40 + 3 }} | 56=40 | #default = 40 }} {{ #if:Homberg, Graf Wernher von|Homberg, Graf Wernher von|Werner von Homberg }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 13, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 13 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 40{{ #if:40 | {{ #ifexpr: {{#switch: 13 | 1={{ #expr: 40 + 16 }} | 2={{ #expr: 40 + 2 }} | 3={{ #expr: 40 + 2 }} | 4={{ #expr: 40 + 2 }} | 5={{ #expr: 40 + 2 }} | 6={{ #expr: 40 + 2 }} | 7={{ #expr: 40 + 2 }} | 8={{ #expr: 40 + 2 }} | 9={{#switch: 40 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 40 < 449 | {{ #expr: 40 + 2 }} | {{ #expr: 40 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 40 + 2 }} | 11={{ #expr: 40 + 2 }} | 12={{ #expr: 40 + 2 }} | 13={{ #expr: 40 + 2 }} | 14={{ #expr: 40 + 2 }} | 15={{ #expr: 40 + 2 }} | 16={{ #expr: 40 + 2 }} | 17={{ #expr: 40 + 2 }} | 18={{ #expr: 40 + 2 }} | 19={{ #expr: 40 + 2 }} | 20={{ #expr: 40 + 2 }} | 21={{ #expr: 40 + 2 }} | 22={{ #expr: 40 + 2 }} | 23={{ #expr: 40 + 2 }} | 24={{ #expr: 40 + 2 }} | 25={{ #expr: 40 + 2 }} | 26={{ #expr: 40 + 2 }} | 27={{ #expr: 40 + 2 }} | 28={{ #expr: 40 + 2 }} | 29={{ #expr: 40 + 2 }} | 30={{ #expr: 40 + 2 }} | 31={{ #expr: 40 + 2 }} | 32={{ #expr: 40 + 2 }} | 33={{ #expr: 40 + 2 }} | 34={{ #expr: 40 + 2 }} | 35={{ #expr: 40 + 2 }} | 36={{ #expr: 40 + 2 }} | 37={{ #expr: 40 + 2 }} | 38={{ #expr: 40 + 2 }} | 39={{ #expr: 40 + 2 }} | 40={{ #expr: 40 + 2 }} | 41={{ #expr: 40 + 2 }} | 42={{ #expr: 40 + 2 }} | 43={{ #expr: 40 + 2 }} | 44={{ #expr: 40 + 2 }} | 45={{ #expr: 40 + 6 }} | 46={{ #expr: 40 + 2 }} | 47={{ #expr: 40 + 2 }} | 48={{ #expr: 40 + 2 }} | 49={{ #expr: 40 + 2 }} | 50={{ #expr: 40 + 2 }} | 51={{ #expr: 40 + 2 }} | 52={{ #expr: 40 + 2 }} | 53={{ #expr: 40 + 2 }} | 54={{ #expr: 40 + 2 }} | 55={{ #expr: 40 + 3 }} | 56=40 | #default = 40 }} != {{#switch: 13 | 1={{ #expr: 40 + 16 }} | 2={{ #expr: 40 + 2 }} | 3={{ #expr: 40 + 2 }} | 4={{ #expr: 40 + 2 }} | 5={{ #expr: 40 + 2 }} | 6={{ #expr: 40 + 2 }} | 7={{ #expr: 40 + 2 }} | 8={{ #expr: 40 + 2 }} | 9={{#switch: 40 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 40 < 449 | {{ #expr: 40 + 2 }} | {{ #expr: 40 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 40 + 2 }} | 11={{ #expr: 40 + 2 }} | 12={{ #expr: 40 + 2 }} | 13={{ #expr: 40 + 2 }} | 14={{ #expr: 40 + 2 }} | 15={{ #expr: 40 + 2 }} | 16={{ #expr: 40 + 2 }} | 17={{ #expr: 40 + 2 }} | 18={{ #expr: 40 + 2 }} | 19={{ #expr: 40 + 2 }} | 20={{ #expr: 40 + 2 }} | 21={{ #expr: 40 + 2 }} | 22={{ #expr: 40 + 2 }} | 23={{ #expr: 40 + 2 }} | 24={{ #expr: 40 + 2 }} | 25={{ #expr: 40 + 2 }} | 26={{ #expr: 40 + 2 }} | 27={{ #expr: 40 + 2 }} | 28={{ #expr: 40 + 2 }} | 29={{ #expr: 40 + 2 }} | 30={{ #expr: 40 + 2 }} | 31={{ #expr: 40 + 2 }} | 32={{ #expr: 40 + 2 }} | 33={{ #expr: 40 + 2 }} | 34={{ #expr: 40 + 2 }} | 35={{ #expr: 40 + 2 }} | 36={{ #expr: 40 + 2 }} | 37={{ #expr: 40 + 2 }} | 38={{ #expr: 40 + 2 }} | 39={{ #expr: 40 + 2 }} | 40={{ #expr: 40 + 2 }} | 41={{ #expr: 40 + 2 }} | 42={{ #expr: 40 + 2 }} | 43={{ #expr: 40 + 2 }} | 44={{ #expr: 40 + 2 }} | 45={{ #expr: 40 + 6 }} | 46={{ #expr: 40 + 2 }} | 47={{ #expr: 40 + 2 }} | 48={{ #expr: 40 + 2 }} | 49={{ #expr: 40 + 2 }} | 50={{ #expr: 40 + 2 }} | 51={{ #expr: 40 + 2 }} | 52={{ #expr: 40 + 2 }} | 53={{ #expr: 40 + 2 }} | 54={{ #expr: 40 + 2 }} | 55={{ #expr: 40 + 3 }} | 56=40 | #default = 40 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 13 | 1={{ #expr: 40 + 16 }} | 2={{ #expr: 40 + 2 }} | 3={{ #expr: 40 + 2 }} | 4={{ #expr: 40 + 2 }} | 5={{ #expr: 40 + 2 }} | 6={{ #expr: 40 + 2 }} | 7={{ #expr: 40 + 2 }} | 8={{ #expr: 40 + 2 }} | 9={{#switch: 40 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 40 < 449 | {{ #expr: 40 + 2 }} | {{ #expr: 40 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 40 + 2 }} | 11={{ #expr: 40 + 2 }} | 12={{ #expr: 40 + 2 }} | 13={{ #expr: 40 + 2 }} | 14={{ #expr: 40 + 2 }} | 15={{ #expr: 40 + 2 }} | 16={{ #expr: 40 + 2 }} | 17={{ #expr: 40 + 2 }} | 18={{ #expr: 40 + 2 }} | 19={{ #expr: 40 + 2 }} | 20={{ #expr: 40 + 2 }} | 21={{ #expr: 40 + 2 }} | 22={{ #expr: 40 + 2 }} | 23={{ #expr: 40 + 2 }} | 24={{ #expr: 40 + 2 }} | 25={{ #expr: 40 + 2 }} | 26={{ #expr: 40 + 2 }} | 27={{ #expr: 40 + 2 }} | 28={{ #expr: 40 + 2 }} | 29={{ #expr: 40 + 2 }} | 30={{ #expr: 40 + 2 }} | 31={{ #expr: 40 + 2 }} | 32={{ #expr: 40 + 2 }} | 33={{ #expr: 40 + 2 }} | 34={{ #expr: 40 + 2 }} | 35={{ #expr: 40 + 2 }} | 36={{ #expr: 40 + 2 }} | 37={{ #expr: 40 + 2 }} | 38={{ #expr: 40 + 2 }} | 39={{ #expr: 40 + 2 }} | 40={{ #expr: 40 + 2 }} | 41={{ #expr: 40 + 2 }} | 42={{ #expr: 40 + 2 }} | 43={{ #expr: 40 + 2 }} | 44={{ #expr: 40 + 2 }} | 45={{ #expr: 40 + 6 }} | 46={{ #expr: 40 + 2 }} | 47={{ #expr: 40 + 2 }} | 48={{ #expr: 40 + 2 }} | 49={{ #expr: 40 + 2 }} | 50={{ #expr: 40 + 2 }} | 51={{ #expr: 40 + 2 }} | 52={{ #expr: 40 + 2 }} | 53={{ #expr: 40 + 2 }} | 54={{ #expr: 40 + 2 }} | 55={{ #expr: 40 + 3 }} | 56=40 | #default = 40 }} = {{ #expr: {{#switch: 13 | 1={{ #expr: 40 + 16 }} | 2={{ #expr: 40 + 2 }} | 3={{ #expr: 40 + 2 }} | 4={{ #expr: 40 + 2 }} | 5={{ #expr: 40 + 2 }} | 6={{ #expr: 40 + 2 }} | 7={{ #expr: 40 + 2 }} | 8={{ #expr: 40 + 2 }} | 9={{#switch: 40 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 40 < 449 | {{ #expr: 40 + 2 }} | {{ #expr: 40 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 40 + 2 }} | 11={{ #expr: 40 + 2 }} | 12={{ #expr: 40 + 2 }} | 13={{ #expr: 40 + 2 }} | 14={{ #expr: 40 + 2 }} | 15={{ #expr: 40 + 2 }} | 16={{ #expr: 40 + 2 }} | 17={{ #expr: 40 + 2 }} | 18={{ #expr: 40 + 2 }} | 19={{ #expr: 40 + 2 }} | 20={{ #expr: 40 + 2 }} | 21={{ #expr: 40 + 2 }} | 22={{ #expr: 40 + 2 }} | 23={{ #expr: 40 + 2 }} | 24={{ #expr: 40 + 2 }} | 25={{ #expr: 40 + 2 }} | 26={{ #expr: 40 + 2 }} | 27={{ #expr: 40 + 2 }} | 28={{ #expr: 40 + 2 }} | 29={{ #expr: 40 + 2 }} | 30={{ #expr: 40 + 2 }} | 31={{ #expr: 40 + 2 }} | 32={{ #expr: 40 + 2 }} | 33={{ #expr: 40 + 2 }} | 34={{ #expr: 40 + 2 }} | 35={{ #expr: 40 + 2 }} | 36={{ #expr: 40 + 2 }} | 37={{ #expr: 40 + 2 }} | 38={{ #expr: 40 + 2 }} | 39={{ #expr: 40 + 2 }} | 40={{ #expr: 40 + 2 }} | 41={{ #expr: 40 + 2 }} | 42={{ #expr: 40 + 2 }} | 43={{ #expr: 40 + 2 }} | 44={{ #expr: 40 + 2 }} | 45={{ #expr: 40 + 6 }} | 46={{ #expr: 40 + 2 }} | 47={{ #expr: 40 + 2 }} | 48={{ #expr: 40 + 2 }} | 49={{ #expr: 40 + 2 }} | 50={{ #expr: 40 + 2 }} | 51={{ #expr: 40 + 2 }} | 52={{ #expr: 40 + 2 }} | 53={{ #expr: 40 + 2 }} | 54={{ #expr: 40 + 2 }} | 55={{ #expr: 40 + 3 }} | 56=40 | #default = 40 }} + 1 }} | f|–40}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Homberg, Wernher Graf von||{{#ifeq:0|0|}}}} Nach Wilmanns handelt es sich bei ihm nicht um den gleichnamigen Minnesänger.
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if: 00
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Wernher von Homberg
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|wernher von homberg|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –
}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}{{#invoke:TemplatePar|check
|opt= 1= 2= lang= suffix= |template=Vorlage:Wikisource |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt }}
- {{#ifeq: Hans Stadler|Redaktion||Hans Stadler: }}{{#if:Homberg, Werner von|Vorlage:Str replace|Werner von Homberg}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
- Website Universitätsbibliothek Heidelberg: Vollständiges digitales Faksimile des Codex Manesse
- Werke von Wernher von Hohenberg im Projekt Gutenberg-DE
- Digitale Gesamtedition bei Lyrik des deutschen Mittelalters (www.ldm-digital.de)
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 10124087269292633 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 101240872 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 101240872 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 69292633 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 69292633 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Werner von Homberg | {{#if: Werner von Hohenberg; Wernher von Homberg | {{#if: Schweizer Graf, Minnesänger und Kriegshauptmann | {{#if: 1283 | {{#if: | {{#if: 21. März 1320 | {{#if: bei Genua || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Werner von Homberg
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Werner von Hohenberg; Wernher von Homberg
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Schweizer Graf, Minnesänger und Kriegshauptmann
}} |
| GEBURTSDATUM | 1283
}} |
| GEBURTSORT |
}} |
| STERBEDATUM | 21. März 1320
}} |
| STERBEORT | bei Genua
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Archiv-URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Linktext fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:ZDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Autor
- Literatur des Mittelalters
- Literatur (14. Jahrhundert)
- Literatur (Mittelhochdeutsch)
- Minnesang
- Militärperson (HRR)
- Person (Rapperswil-Jona)
- Kultur (Rapperswil-Jona)
- Geschichte (Rapperswil-Jona)
- Schweizer
- Geboren 1283
- Gestorben 1320
- Mann
- Wikipedia:Artikel mit Video