Zum Inhalt springen

Waldbahn Radmer

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
}}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: |

}}{{#switch: {{#invoke:Text|getPlain|bis 1967: 830 mm
ab 1967: 900}}

}}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#if: | }}{{#ifeq: 0 | 0 | }}
## Waldbahn Radmer / Erzbahn Radmer {{#if: |
[[Datei:{{{BILDPFAD_FOTO}}}|zentriert|{{#invoke:FileMedia|setParSize||290px}}|alt=|class=hintergrundfarbe-datei|Vorlage:Str replace]]{{#if: |
{{{TEXT_FOTO}}}
}}
[[Datei:{{{BILDPFAD_KARTE}}}|zentriert|{{#invoke:FileMedia|setParSize||290px}}|alt=|class=hintergrundfarbe-datei|{{#if: |{{{TEXT_KARTE}}}|Streckenverlauf}}]]{{#if: |
{{{TEXT_KARTE}}}
}}
{{ {{{VORLAGENPFAD_KARTE}}}|zentriert|{{#invoke:FileMedia|setParSize||290px}}|{{#if: |{{{TEXT_KARTE}}}|Streckenverlauf}}}}{{#if: |
{{{TEXT_KARTE}}}
}}
Streckennummer (DB):{{{DE-STRECKENNR}}}{{#if:|<ref>Vorlage:BS-ORM</ref>}}
Streckennummer (ÖBB):
Streckennummer (BAV):{{{CH-STRECKENNR}}}
Streckennummer (SNCF):{{{FR-STRECKENNR}}}
Streckennummer in Ungarn:{{{HU-STRECKENNR}}}
Streckennummer (RFI):{{{IT-STRECKENNR}}}
Streckennummer:{{{STRECKENNR}}}{{#if:|{{#if:|<ref>Vorlage:BS-ORM</ref>}}}}
Kursbuchstrecke (DB):{{{DE-KBS}}}
Kursbuchstrecke (ÖBB):{{{AT-KBS}}}
Fahrplanfeld:{{{CH-FPF}}}
Kursbuchstrecke (SŽ):{{{CZ-KBS}}}
Kursbuchstrecke (SNCF):{{{FR-KBS}}}
Kursbuchstrecke (IT):{{{IT-KBS}}}
Kursbuchstrecke (MÁV):{{{HU-KBS}}}
Kursbuchstrecke (PKP):{{{PL-KBS}}}
Kursbuchstrecke (CFR):{{{RO-KBS}}}
Kursbuchstrecke (ZSSK):{{{SK-KBS}}}
Kursbuchstrecke:{{{KBS}}}
Streckenlänge:{{{LÄNGE}}} km
keine nein ohne = unbekannt =
Spurweite:bis 1967: 830 mm
ab 1967: 900
#default =
Spurweite:bis 1967: 830 mm
ab 1967: 900 mm {{#switch: {{#invoke:Text|getPlain|bis 1967: 830 mm
ab 1967: 900}}
1676 = (Kolonialspur) 1668 = (Iberische Spur) 1600 = (Irische Spur) 1581 = (Breitspur) 1524 1520 = (Russische Spur) 1435 = (Normalspur) 1372 = (63 mm unter Normalspur) 1291 = (4-Fuß-Spur) 1067 = (Kapspur) 1000 = (Meterspur) 950 = (ital. Meterspur) 914 = (engl. 3-Fuß-Spur) 900 = (Schmalspur) 891 = (schwed. 3-Fuß-Spur) 802 = (Schmalspur (Schweden)) 760 = (Bosnische Spur) 610 = (2-Fuß-Spur) 800 762 750 692 603 600 597 500 = (Schmalspur) 381 = (Liliputbahn) #default = }}{{#if: {{#switch: 900 keine nein unbekannt ohne = #default = }}|{{#ifexist:Kategorie:Spurweite bis 1967: 830 mm
ab 1967: 900 mm|[[Kategorie:Spurweite bis 1967: 830 mm
ab 1967: 900 mm]]|}}}}}}
Netzkategorie:{{{NETZKATEGORIE}}}
Streckenklasse:{{{STRECKENKLASSE}}}
Stromsystem:{{{STROMG}}} =
Stromsystem:{{{STROMW}}} ~
Stromsystem:{{{STROMD}}} 
Maximale Neigung:{{#if: |Adhäsion  
Zahnstange}}  
Minimaler Radius:{{{RADIUS}}} m
Zahnstangensystem:{{{ZAHNSTANGE}}}
Streckengeschwindigkeit:{{{V-MAX}}} km/h
Streckengeschwindigkeit
mit Neigetechnik:
{{{V-MAX-NT}}} km/h
Zugbeeinflussung:{{{ZSS}}}
Zweigleisigkeit:{{{ZWEIGLEISIG}}}

Die Waldbahn Radmer (später auch als Erzbahn Radmer bezeichnet) war eine Waldbahn zwischen Radmer und Hieflau in der Steiermark in Österreich. Es wurden hauptsächlich Holz und Erz transportiert.

Vorgeschichte und Bau

Die Verwaltung der Fondsgüter des Kaiserhauses (nach 1918 im Fürstlich Hohenbergschen Besitz) begann bereits 1912 mit der Planung einer Waldbahn. Die Mittel für den Bau der Waldbahn Radmer in der Stube - Säge Hieflau reichten allerdings in diesem Jahr nur für den Trassensteig und 150 m Unterbau. Der Bau soll nach mündlichen Überlieferungen in 600 mm Spurweite begonnen worden sein und eine Dampflokomotive zum Ziehen der Bauzüge wurde beschafft. Der Ausbruch des Ersten Weltkrieges brachte jedoch den Eisenbahnbau zum Stillstand.

Nach dem Ersten Weltkrieg wurde die Planung und der Bau der Waldbahn wieder aufgenommen, da infolge von Sturmkatastrophen 1916/17 riesige Mengen Holz im Radmertal lagen.

Baubeginn

Im August 1919 begann der Ausbau der Bahn und am 3. März 1920 konnte der Betrieb aufgenommen werden. Infolge des großen Holzanfalles im Finstergraben musste die Strecke bis zur Ladestelle Neuhaus verlängert werden. Die 12,8 km lange Strecke war im November 1922 fertig. Alle Transportleistungen wurden bis zum Kauf einer eigenen Lokomotive von einer aus Eisenerz entliehenen Lokomotive (Lokomotivfabrik Krauss & Comp. 7212/1917, Bt n2, Erzberg 33) erbracht.

Die Bahn wurde sehr solide gebaut, denn man wollte neben Holz auch jährlich bis zu 4.000 Güterwagen mit Erz aus dem seinerzeit noch inaktiven Bergbau Radmer abführen.

Die Strecke:

  • Spurweite 830 mm (um Fahrzeuge vom Erzberg verwenden zu können)
  • Minimalradius 80 m
  • Maximalsteigung 30 Promille
  • Schienen Metergewicht 18 – 22 kg (Finstergraben 12 kg)

Die Waldbahn berührte alle wichtigen Zufahrtsstraßen, Lagerplätze und Bringungsanlagen. Der Hauptladeplatz befand sich im Finstergraben, in Radmer ein Zwischenlagerplatz und Säge. Unterwegs befanden sich zwei Ausweichen (Krautgarten, Wasserofen), die Endstelle in Hieflau Säge. Die beladenen Wagen fuhren in der Regel mittels Schwerkraft von Radmer zur Säge Hieflau. Öffentlichen Personenverkehr gab es keinen.

Beginn der Erztransporte

Am 1. März 1939 beauftragte die Betriebsleitung des der Österreichisch-Alpinen Montangesellschaft gehörenden Eisensteinbergbaues Radmer die Fa. Kunath, Schmidt & Metzger in Wien mit der Erstellung einer Gleisverbindung von der Zwiebachbrücke zum Bergbaugelände. Ab 25. September 1939 wurden provisorische Gleisjoche auf der Straße verlegt und eine Lok vom Bergbau Erzberg (O&K 266/1899, Bt n2 , Nr. 25/2, 1939-41) bediente das Bergbaugelände. Fertig wurde die Anschlussstrecke erst 1941. Es kamen 2 weitere Loks (O&K 265/1899, Bt n2, Nr. 1/25 u. O&K 4030/1910, Bt n2, Nr. 6/40 1939-53) und Erzhaldenhunte mit einem Fassungsvermögen von 2,8 m³. Am 12. Dezember 1941 fuhr der erste Erzzug zum (nächst dem Bhf. Radmer gelegenen) Bodenbunker der bis am 15. Dezember 1941 gefüllt wurde. Danach gelangten ca. 2.000 t Roherz wöchentlich zur Verladung.

Nachkriegszeit

1948 schloss das Hohenbergsche Forstamt mit dem Eisensteinbergbau einen Benützungs- und Pachtvertrag. 1950 kam das Ende der Lok "SOPHIE", ihr Namensschild wird heute noch in den Räumen der Forstverwaltung aufbewahrt. Schwerkraftfahrten hatten sich mit der Einführung der Erzzüge aufgehört, reine Holzzüge verkehrten noch bis 1954. Bis 1956 gab es noch gemischte Züge, dann wurde der Holzverkehr eingestellt und die Waldbahnstrecke zwischen Finstergraben - Radmer Abzw. und Bodenbunker - Hieflau Säge bis ca. 1964 abgebaut.

Seit 1956 wurde nur Erz Richtung Bodenbunker / Bf. Radmer abtransportiert. 1962 und 1965 kamen stärkere Dampfloks (unter anderem ehemalige BBÖ Uh) und Erzhunte mit 3,9 m³ zur Erzförderbahn.

Umbau und Elektrifizierung

Von 1965 bis 1967 wurde die Bahn umfangreich umgebaut: Sie wurde auf 900 mm umgespurt und mit 1200 V Gleichspannung elektrifiziert. Die Streckenlänge – mit schwerem Schienenprofil ausgeführt – betrug nach dem Ende der Holzförderung nur mehr 7,32 km. Die Fahrleitung wurde nach dem System Kummler & Matter ausgeführt, die Einspeisung mit 400 A erfolgte in der Streckenmitte (Ausw. Krautgarten). Streckentrenner lagen bei Kilometer 1,2, 3,5, 5 und 6,5 und im Bereich des Bodenbunkers gab es eine Fahrdrahtabsenkung. Im Bergbauareal, wo sich auch das Betriebswerk befand, wurde mit 600 V Gleichspannung gefahren, ein stromloses Stück an der Einfahrt diente hier als Streckentrenner.<ref name=":4"></ref>

Stilllegung

Die Bahn war, wenn auch nicht mehr in ihrer ursprünglichen Form, die letzte in Betrieb stehende Waldbahn Österreichs. Sie wurde am 30. Juni 1979 nach der Betriebseinstellung des Eisensteinbergbaues Radmer eingestellt und bald darauf abgebaut. Einige Fahrzeuge des Bergbaubetriebes stehen noch als Industriedenkmal in Radmer. Von den großen BoBo-E-Loks ist keine erhalten, sie wurden 1980 in der Radmer verschrottet.<ref name=":4">{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Fahrzeuge

Datei:Lokomotive SOPHIE der Waldbahn Radmer.png
Lokomotive SOPHIE

Erste Phase

  • Dampflok O&K Fabriknummer 9977/1922, Ct n2 ,"SOPHIE", Im Einsatz 1922 - 1950, +1951
  • Draisine Austro-Daimler 35 PS
  • 54 Trucks (Ladegewicht je Einheit 8 t)
  • 2 Plateauwagen (Ladegewicht 12 t Schnittholz)

Zweite Phase (ab 1942)

Es kamen 1942 weitere Loks vom Erzberg auf der Waldbahn zum Einsatz:

Loknummer Hersteller Fabriknummer Baujahr Type Betriebsdauer Anmerkung
4/60 Kr/Li 7155 1916 Bt n2 1942–47 Donawitz 60.3
5/60 Kr/Li 7310 1917 Bt n2 1942–47 Donawitz 60.5
6/60 Kr/Li 7311 1917 Bt n2 1942–47 Donawitz 60.8
7/100 Kr/Li 6772 1913 Bt n2 1942–64 abgebrochen 1964
17/100 Flor 3236–38? 1939 Bt n2 1942–?
29/100 Kr/Li 7153 1916 Bt n2 1942–64 abgebrochen 1964
31/100 He 19385 1922 Bt n2 1942–64 abgebrochen 1964
32/100 He 19386 1922 Bt n2 1942–64 abgebrochen 1964
33/100 He 19387 1922 Bt n2 1942–64 abgebrochen 1964
34/100 He 19388 1922 Bt n2 1942–64 1964 nach Donawitz

Die Lokliste erhebt keinen Anspruch auf Vollständigkeit, da die Angaben zum Teil differieren.

Dritte Phase (ab 1962)

Loknummer Hersteller Fabriknummer Baujahr Type Betriebsdauer Anmerkung
14/200 Kr/Li 1478 1928 C1t h2 1962-67 ex BBÖ Uh1, ÖBB 498.01 +1967
15/200 Kr/Li 1479 1928 C1t h2 1962-67 ex BBÖ Uh2, ÖBB 498.02 +1967
16/200 Kr/Li 1513 1929 C1t h2 1962-67 ex BBÖ Uh5, ÖBB 498.05 +1967
12/200 Kr/Mü 17234 1945 Bt n2 1965-67 Bergbau Zangtal +1967
13/200 Kr/Mü 17204 1944 Bt n2 1965-67 Bergbau Zangtal +1967

Vierte Phase (ab ca. 1965)

Loknummer Hersteller Fabriknummer Baujahr Type Anmerkung
4/106 SSW 259 1930 Bo ausschließlich Verschub
6/250 GE 30546 1949 Bo ausschließlich Verschub
4/900 Lofag/BBC 17690/328 1952 BoBo
5/900 Lofag/BBC 17691/329 1952 BoBo

Zum Einsatz kamen in dieser Phase Erzförderwagen (Zeltweger) mit Fassungsvermögen 9 m³

Die Erzzüge wurden nun aus den beiden schweren BoBo-Elektrolokomotiven der Wiener Lokomotivfabrik und 9-Wagenzügen mit sogenannten Zeltwegern und einem Gesamtgewicht von bis zu 285 t gebildet. Als Höchstgeschwindigkeit wurden 25 km/h für die Tal- und 35 km/h für die Bergfahrt vorgeschrieben. Sie fuhren bis zu fünf Mal täglich zum an der Erzbergbahn gelegenen Endpunkt mit Bodenbunker, wo sich eine Gleisschleife befand.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Radmer-Bergbau – ein (fast) unbekannter Abbaubetrieb 1970 (A) / 04 - Historisches Forum|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Radmer-Bergbau – ein (fast) unbekannter Abbaubetrieb 1970 (A) / 04 - Historisches Forum}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Radmer-Bergbau – ein (fast) unbekannter Abbaubetrieb 1970 (A) / 04 - Historisches Forum}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Radmer-Bergbau – ein (fast) unbekannter Abbaubetrieb 1970 (A) / 04 - Historisches Forum}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2023-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388}}%7C%7C}}}}{{#if:Radmer-Bergbau – ein (fast) unbekannter Abbaubetrieb 1970 (A) / 04 - Historisches Forum|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Radmer-Bergbau – ein (fast) unbekannter Abbaubetrieb 1970 (A) / 04 - Historisches Forum|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2023-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1673323||(?)}}}}}}{{#if: 2023-03-04|;}}}}{{#if: 2023-03-04| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2023-03-04 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2023-03-04|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2023-03-04|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2023-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2023-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.drehscheibe-online.de/foren/read.php?17,7591294,7591388 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Mediale Rezeption

Im Jahr 1922 veranstaltete der Verband steirischer Forstwirte eine Exkursion zur Forstverwaltung Hohenberg sowie zur Waldbahn selbst. Die Österreichische Forst-Zeitung berichtete darüber mehrfach.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1922-09-22, Seite 5|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1922-09-22, Seite 5}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1922-09-22, Seite 5}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1922-09-22, Seite 5}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5}}%7C%7C}}}}{{#if:ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1922-09-22, Seite 5|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1922-09-22, Seite 5|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1673323||(?)}}}}}}{{#if: 2026-04-07|;}}}}{{#if: 2026-04-07| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19220922&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=5 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-08-17, Seite 4|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-08-17, Seite 4}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-08-17, Seite 4}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-08-17, Seite 4}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4}}%7C%7C}}}}{{#if:ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-08-17, Seite 4|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-08-17, Seite 4|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1673323||(?)}}}}}}{{#if: 2026-04-07|;}}}}{{#if: 2026-04-07| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4
       | {{#if:  | [5] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4
       | {{#if:  | [6] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19230817&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=4 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-10-19, Seite 4|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-10-19, Seite 4}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-10-19, Seite 4}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-10-19, Seite 4}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search}}%7C%7C}}}}{{#if:ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-10-19, Seite 4|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=ANNO, Österreichische Forst-Zeitung, 1923-10-19, Seite 4|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1673323||(?)}}}}}}{{#if: 2026-04-07|;}}}}{{#if: 2026-04-07| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search
       | {{#if:  | [7] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search
       | {{#if:  | [8] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=ftz&datum=19231019&seite=4&zoom=33&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Am 6. März 1924 brachte die Wiener Zeitung eine Kurzmeldung darüber, dass das Ministerium für Handel, Industrie, Verkehr und Landwirtschaft der Hohenberg'schen Forst- und Domänendirektion Eisenerz die Bewilligung für die Vornahme technischer Vorarbeiten für eine öffentliche Güterbahn zwischen Hieflau und Radmer erteilt habe.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:ANNO, Wiener Zeitung, 1924-03-06, Seite 6|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=ANNO, Wiener Zeitung, 1924-03-06, Seite 6}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=ANNO, Wiener Zeitung, 1924-03-06, Seite 6}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=ANNO, Wiener Zeitung, 1924-03-06, Seite 6}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6}}%7C%7C}}}}{{#if:ANNO, Wiener Zeitung, 1924-03-06, Seite 6|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=ANNO, Wiener Zeitung, 1924-03-06, Seite 6|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1673323||(?)}}}}}}{{#if: 2026-04-07|;}}}}{{#if: 2026-04-07| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6
       | {{#if:  | [9] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6
       | {{#if:  | [10] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=wrz&datum=19240306&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=6 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Im Grazer Tagblatt erschien im gleichen Jahr der Artikel „Ist der Betriebsleiter einer Waldbahn Amtsperson oder nicht“? Ein Grazer Kaufmann war mit seinem Pferdewagen auf der Straße von Radmer in Richtung Hieflau gefahren. Durch einen Waldbahnzug hatten seine Pferde gescheut. Da der Lokführer, zugleich Betriebsleiter der Waldbahn, den Zug erst nicht anhalten wollte, hatte ihm der Kaufmann „einige Bemerkungen beleidigenden Inhaltes“ zugerufen. Das Gericht stellte fest, dass der Betriebsleiter als Amtsperson zu gelten habe. Der Kaufmann wurde im Berufungsverfahren in Leoben „zu einer mehrtätigen Arreststrafe“ wegen Amtsehrenbeleidigung verurteilt.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:ANNO, Grazer Tagblatt, 1927-03-30, Seite 10|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=ANNO, Grazer Tagblatt, 1927-03-30, Seite 10}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=ANNO, Grazer Tagblatt, 1927-03-30, Seite 10}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=ANNO, Grazer Tagblatt, 1927-03-30, Seite 10}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10}}%7C%7C}}}}{{#if:ANNO, Grazer Tagblatt, 1927-03-30, Seite 10|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=ANNO, Grazer Tagblatt, 1927-03-30, Seite 10|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1673323||(?)}}}}}}{{#if: 2026-04-07|;}}}}{{#if: 2026-04-07| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10
       | {{#if:  | [11] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10
       | {{#if:  | [12] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=gtb&datum=19270330&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=10 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Im Jänner 1951 verlegten Lawinenabgänge die Gleise der Waldbahn. Die entsprechende Meldung wurde durch eine Schiabteilung der Gendarmerie nach Hieflau überbracht, weil „jede Verbindung mit Radmer unterbrochen“ war.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:ANNO, Obersteirische Zeitung, 1951-01-23, Seite 2|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=ANNO, Obersteirische Zeitung, 1951-01-23, Seite 2}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=ANNO, Obersteirische Zeitung, 1951-01-23, Seite 2}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=ANNO, Obersteirische Zeitung, 1951-01-23, Seite 2}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2}}%7C%7C}}}}{{#if:ANNO, Obersteirische Zeitung, 1951-01-23, Seite 2|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=ANNO, Obersteirische Zeitung, 1951-01-23, Seite 2|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1673323||(?)}}}}}}{{#if: 2026-04-07|;}}}}{{#if: 2026-04-07| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2
       | {{#if:  | [13] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2
       | {{#if:  | [14] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://anno.onb.ac.at/cgi-content/anno?aid=obs&datum=19510123&query=%22Radmer+Waldbahn%22~12&ref=anno-search&seite=2 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Literatur

  • Manfred Hohn: Waldbahnen in Österreich, Verlag J.O. Slezak, Wien 1980, ISBN 3-900134-68-5
  • Manfred Hohn: Eisenbahnen am Steirischen Erzberg, Leykam-Verlag, 2018, ISBN 978-3-902894-64-9, S. 337–363.
  • Aus der Geschichte des Erzbergbaues im zentraleuropäischen Raum: Vorträge des 4. Erzberg-Symposiums in Eisenerz, 19.-22. Oktober 1988, Anton Karl Manfreda, Peter Sika, VWGÖ, 1992<ref>Peter Sika: Aus der Geschichte des Erzbergbaues im zentraleuropäischen Raum. VWGÖ, 1992 ({{#if: hIO0AAAAIAAJ

| {{#if: {{#if: ||1}} {{#if: hIO0AAAAIAAJ ||1}} | <0|&pg={{#if:|RA{{{Band}}}-}}PA|&pg=}}{{#if:|&q=}}#v=onepage|{{#if:|&pg=|}}{{#if:|&q=}}}}{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}|{{#if:|q=%7B%7B%7BSuchbegriff%7D%7D%7D}}}} {{#if:|{{#invoke:WLink|getEscapedTitle|{{{Linktext}}}}}|eingeschränkte Vorschau}}{{#if:|| in der Google-Buchsuche}}{{#ifeq:|US|-USA}}{{#if: hIO0AAAAIAAJ |{{#invoke: Vorlage:GoogleBook|fine |id=hIO0AAAAIAAJ |errN=Parameter „BuchID“ hat falsche Länge |errC=Parameter „BuchID“ enthält ungültige Zeichen |errH=# in der „BuchID“ |errP=Parameterzuweisungen in der „BuchID“ |class=editoronly |cat={{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch}} }} | Es darf nur genau einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}} | Es muss mindestens einer der beiden Parameter „Suchbegriff“ oder „BuchID“ ausgefüllt werden. Bitte beachte die in der Vorlage:Google Buch befindliche Dokumentation und prüfe die verwendeten Parameter.{{#ifeq: 0 | 0 | }}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= |opt= Suchbegriff= BuchID= Seite= Band= SeitenID= Hervorhebung= Linktext= Land= KeinText= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Google Buch}} |template= Vorlage:Google Buch |format= }}{{#if:|{{#if:{{#invoke:WLink|isBracketedLink|{{{Linktext}}}}}|}}}}).</ref>

Weblinks

Einzelnachweise

<references />