Zum Inhalt springen

Victorinus von Poetovio

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Victorinus von Poetovio oder Victorinus von Pettau († 304) war Bischof von Poetovio (dt. Pettau, heute Ptuj in Slowenien) an der Drau. Er ist der Verfasser des ältesten erhaltenen lateinischen Bibelkommentars, in dem er die Offenbarung des Johannes auslegt.

Leben

Über sein Leben ist wenig bekannt, doch wird er von Hieronymus erwähnt. Möglicherweise stammte er aus dem griechischsprachigen Teil des römischen Reiches. Victorinus gilt als der erste kirchliche Schriftsteller aus den Balkan- und Donauprovinzen und als der früheste lateinische Bibelexeget. Von seinem vermutlich umfangreichen Schrifttum ist nur wenig erhalten geblieben.

Victorinus war kritisch gegenüber der römischen Staatsmacht. Er wandte sich gegen Irrlehren, neigte aber selbst dem Chiliasmus zu.

Victorinus wurde während der diokletianischen Verfolgung ermordet.

Verehrung

Victorinus wird in der römisch-katholischen Kirche als Heiliger verehrt. Im Dom zu Münster wurden bis 1534 in einem Schrein seine Reliquien gezeigt. In diesem Jahr wurde der Reliquienschrein beim Bildersturm während der Herrschaft der Täufer in Münster zerstört.<ref>[Alois Schröer]: Der Hohe Dom zu Münster. Regensberg, Münster 1947, S. 17.</ref>

Der Gedenktag ist in der orthodoxen wie der katholischen Kirche am 2. November (in der Diözese Graz-Seckau am 3. November).

Werke

  • De Fabrica Mundi
  • In Apocalysin (auch: Scholia in Apocalypsin Beati Ioannis)
  • Victorini Episcopi Petavionensis Opera. Herausgegeben von Johannes Hausleitner. Tempsky, Vindobonae 1916. (CSEL 49.)

Literatur

  • {{
  1. if:Viktorin (Bischof von Pettau) | {{
#if:50  | {{
  #if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Viktorin (Bischof von Pettau) }}.|{{
   #if:||Viktorin (Bischof von Pettau) }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
  #if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 50. Theil. {{#if: | | {{#switch: 50

|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 50 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:295|, S. 295{{ #if:295 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 295) = ( 295) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 295 != 295 |{{ #ifexpr: 295 = {{ #expr: 295 + 1 }}| f.|–295}}|}}|{{ #ifeq: 295 | 295 ||–295}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}

 | Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe 
 }}

| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}

  • Frederick Fyvie Bruce: The Earliest Latin Commentary on the Apocalypse. In: The Evangelical Quarterly, Jg. 10 (1938), S. 352–366.
  • Martine Dulaey: Victorin de Poetovio: premier exégète latin. Institut d’Études Augustiniennes, Paris 1994. ISBN 2-204-05738-X
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • August Oxé: Victorini versus de lege domini. Ein unedierter Cento aus dem Carmen adversus Marcionitas. Programm des Gymnasiums zu Krefeld, Krefeld 1894.
  • {{#if: Gerhard Waldherr|Gerhard Waldherr: }}Victorinus von Poetovio. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:12|. Band 12, Bautz, {{#switch:12

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1355–1358|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1355–1358}}|1355–1358|{{#expr:1*1355–1358*0}}–{{#expr:-(0*1355–1358*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629063410/http://www.bautz.de/bbkl/v/victorinus_v_p.shtml%7C}}.{{#if: 12 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

|b=Biographien{{#invoke:Str|left|Viktorin_von_Pettau.html|1}} |l=Literatur }}/Viktorin_von_Pettau.html {{ #if:Victorinus von Pettau|Victorinus von Pettau|Victorinus von Poetovio }}.] In: Joachim Schäfer: Ökumenisches Heiligenlexikon{{ #if:|, abgerufen am {{{4}}}}}

Fußnoten

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118968300no/95/2037172430265 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118968300 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118968300 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/95/20371 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/95/20371 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72430265 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72430265 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Victorinus von Poetovio | {{#if: Victorinus Poetovionensis; Victorinus von Pettau | {{#if: Bischof von Poetovio und Märtyrer | {{#if: 3. Jahrhundert | {{#if: | {{#if: 304 | {{#if: Ptuj |

Vorlage:Wikidata-Registrierung