Zum Inhalt springen

Theodosius Harnack

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Harnack Grab in Tartu.jpg
Grab auf dem Friedhof Tartu (Raadi kalmistu)

Theodosius Andreas Harnack (* {{#ifexpr:(( 1817=1582)and(1=10)and(3>=15))or((1817=1582)and(1>10))or((1817>1582))|{{#time:j." "F|{{#ifexpr:( 1817 mod 4 = 0)|2008|2007}}0103000000 {{#expr:-{{#expr:(( 1817 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1817 mod 100 = 0) and (1817 mod 400 != 0) and (1 <= 2)|1|0}} }}}} days}}{{#ifexpr:({{#switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"=1|#default=0}} and ( ( 1 - 1 < 0) or ( 1 - 1 > 13) or (( 1 - 1 = 0) and (3 <= ({{#expr:(( 1817 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1817 mod 100 = 0) and (1817 mod 400 != 0) and (1 <= 2)|1|0}} }}))) or (( 1 - 1 = 13) and (3 > ({{#expr:(( 1817 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1817 mod 100 = 0) and (1817 mod 400 != 0) and (1 <= 2)|1|0}} }})))))|  {{#expr:1817 - (1-2*((1)<0)) }} }}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }} / {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1817}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1817}}" }}|18170103000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Gregorianischer Kalender) | greg. }}

| {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1817}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1817}}" }}|{{#ifexpr:( 1817 mod 4 = 0)|2008|2007}}0103000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }}

}} in Sankt Petersburg; † {{#ifexpr:(( 1889=1582)and(9=10)and(23>=15))or((1889=1582)and(9>10))or((1889>1582))|{{#time:j." "F|{{#ifexpr:( 1889 mod 4 = 0)|2008|2007}}0923000000 {{#expr:-{{#expr:(( 1889 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1889 mod 100 = 0) and (1889 mod 400 != 0) and (9 <= 2)|1|0}} }}}} days}}{{#ifexpr:({{#switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"=1|#default=0}} and ( ( 9 - 1 < 0) or ( 9 - 1 > 13) or (( 9 - 1 = 0) and (23 <= ({{#expr:(( 1889 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1889 mod 100 = 0) and (1889 mod 400 != 0) and (9 <= 2)|1|0}} }}))) or (( 9 - 1 = 13) and (23 > ({{#expr:(( 1889 / 100 - 3.5 round 0) / 4 * 3 + 0.5 round 0) - {{#ifexpr:( 1889 mod 100 = 0) and (1889 mod 400 != 0) and (9 <= 2)|1|0}} }})))))|  {{#expr:1889 - (1-2*((1)<0)) }} }}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }} / {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1889}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1889}}" }}|18890923000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Gregorianischer Kalender) | greg. }}

| {{#time:{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1|0}} |j." "F"{{

  1. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1889}}"|j." "F"{{
  2. switch:{{#invoke:TemplUtl|faculty||0}}||"false"= 1889}}" }}|{{#ifexpr:( 1889 mod 4 = 0)|2008|2007}}0923000000 {{#expr:-0}} days}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty||0}} | (Julianischer Kalender) | jul. }}

}} in Dorpat, Estland, damals Gouvernement Livland des Russischen Reiches) war ein deutsch-baltischer evangelisch-lutherischer Theologe und Hochschullehrer.

Leben

Er stammte aus einer deutsch-baltischen Pastorenfamilie, die bereits seit dem späten 17. Jahrhundert nachweisbar ist. So war ein Nicolaus Friedrich Harnack von 1724 bis 1743 lutherischer Pastor in Smilten.<ref>Napiersky, Karl Eduard (1843): Beiträge zur Geschichte der Kirchen und Prediger in Livland, Bände 1-2, Verlag von W.F. Häcker. Bd. 1, S. 75</ref> Theodosius Harnack selbst wurde allerdings als Sohn eines Schneidermeisters geboren, der ihn in der Tradition der Herrnhuter Frömmigkeit prägte.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Harnack, Theodosius – Kulturstiftung|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Harnack, Theodosius – Kulturstiftung}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Harnack, Theodosius – Kulturstiftung}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Harnack, Theodosius – Kulturstiftung}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2024-06-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de-DE|de||{{#if:de-DE|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2}}%7C%7C}}}}{{#if:Harnack, Theodosius – Kulturstiftung|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Harnack, Theodosius – Kulturstiftung|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-06-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2024-06-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-06-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:752400||(?)}}}}}}{{#if: 2024-06-04|;}}}}{{#if: 2024-06-04| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2024-06-04 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2024-06-04|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2024-06-04|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de-DE|de||{{#if:de-DE|1}}}}|{{#if:{{#if: 2024-06-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de-DE|de-DE|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de-DE|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de-DE|de-DE|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2024-06-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de-DE|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://kulturstiftung.org/biographien/harnack-theodosius-2 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Theodosius Harnack studierte von 1834 bis 1837 an der Kaiserlichen Universität Dorpat, vor allem bei Karl Christian Ulmann und Friedrich Busch. Nach einer Hauslehrertätigkeit von 1840 bis 1842 setzte er seine Studien in Berlin, Bonn und Erlangen fort. Unter anderem saß er unter dem Katheder von Ernst Wilhelm Hengstenberg, Philipp Konrad Marheineke, Carl Immanuel Nitzsch, Adolf Harleß, Johann von Hofmann und Johann Wilhelm Friedrich Höfling.

1843 wurde der promovierte Theologe Privatdozent für Kirchengeschichte und Homiletik in Dorpat und war dort ab 1847 Universitätsprediger. 1848 wurde er zum ordentlichen Professor zunächst der Praktischen, später der Systematischen Theologie ernannt. Seine theologische Prägung hatte sich hin zum Luthertum gewandelt; er wurde ein bedeutender Luther-Forscher und wurde durch seine Arbeit über Luthers Theologie, in der er die lutherische Freikirche als Verwirklichung des lutherischen Kirchenverständnisses forderte, bekannt.

Ab 1853 lehrte er in Erlangen. Von 1866 bis 1875 war er wieder Professor in Dorpat, wo er auch als Rektor wirkte.

Schon mit 59 Jahren musste er aus gesundheitlichen Gründen sein akademisches Lehramt aufgeben und kehrte in seine baltische Heimat zurück, wo er den Ertrag seiner Theologie in Monografien niederlegte: Theologie Luthers (1886) und Praktische Theologie (1877/78).

Harnacks späte Jahre wurden durch den Streit mit seinem hochbegabten Sohn Adolf, dem späteren Großordinarius in Berlin, liberalen Kirchenhistoriker und Universitätstheologen in der Folge Schleiermachers nachhaltig getrübt.<ref>zeitzeichen. Evangelische Kommentare zu Religion und Gesellschaft, 22 (2021), S. 47</ref>

Seine erste Frau war Marie Harnack (Tochter von Gustav von Ewers), die schon sehr früh starb (* 22. Mai 1828; † 23. November 1857). Er war der Vater von Anna Harnack (1849–1868), Adolf von Harnack, Axel Harnack, Erich Harnack und Otto Harnack. Theodosius Harnack war ein Großvater des Regisseurs Falk Harnack.<ref>Walter Habel (Hrsg.): Wer ist wer? Das deutsche Who’s who. 24. Ausgabe. Schmidt-Römhild, Lübeck 1985, ISBN 3-7950-2005-0, S. 456.</ref>

Am 17. Mai 1864 heiratete Theodosius Harnack Helene Baronesse von Maydell (1834–1923), eine Cousine seiner ersten Frau, in Eisenach. Diese Ehe blieb kinderlos.

Veröffentlichungen (Auswahl)

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Harnack, Theodosius|Harnack, Theodosius|Theodosius Harnack }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 50 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 50 | 1={{ #expr: 8 + 16 }} | 2={{ #expr: 8 + 2 }} | 3={{ #expr: 8 + 2 }} | 4={{ #expr: 8 + 2 }} | 5={{ #expr: 8 + 2 }} | 6={{ #expr: 8 + 2 }} | 7={{ #expr: 8 + 2 }} | 8={{ #expr: 8 + 2 }} | 9={{#switch: 8 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 8 < 449 | {{ #expr: 8 + 2 }} | {{ #expr: 8 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 8 + 2 }} | 11={{ #expr: 8 + 2 }} | 12={{ #expr: 8 + 2 }} | 13={{ #expr: 8 + 2 }} | 14={{ #expr: 8 + 2 }} | 15={{ #expr: 8 + 2 }} | 16={{ #expr: 8 + 2 }} | 17={{ #expr: 8 + 2 }} | 18={{ #expr: 8 + 2 }} | 19={{ #expr: 8 + 2 }} | 20={{ #expr: 8 + 2 }} | 21={{ #expr: 8 + 2 }} | 22={{ #expr: 8 + 2 }} | 23={{ #expr: 8 + 2 }} | 24={{ #expr: 8 + 2 }} | 25={{ #expr: 8 + 2 }} | 26={{ #expr: 8 + 2 }} | 27={{ #expr: 8 + 2 }} | 28={{ #expr: 8 + 2 }} | 29={{ #expr: 8 + 2 }} | 30={{ #expr: 8 + 2 }} | 31={{ #expr: 8 + 2 }} | 32={{ #expr: 8 + 2 }} | 33={{ #expr: 8 + 2 }} | 34={{ #expr: 8 + 2 }} | 35={{ #expr: 8 + 2 }} | 36={{ #expr: 8 + 2 }} | 37={{ #expr: 8 + 2 }} | 38={{ #expr: 8 + 2 }} | 39={{ #expr: 8 + 2 }} | 40={{ #expr: 8 + 2 }} | 41={{ #expr: 8 + 2 }} | 42={{ #expr: 8 + 2 }} | 43={{ #expr: 8 + 2 }} | 44={{ #expr: 8 + 2 }} | 45={{ #expr: 8 + 6 }} | 46={{ #expr: 8 + 2 }} | 47={{ #expr: 8 + 2 }} | 48={{ #expr: 8 + 2 }} | 49={{ #expr: 8 + 2 }} | 50={{ #expr: 8 + 2 }} | 51={{ #expr: 8 + 2 }} | 52={{ #expr: 8 + 2 }} | 53={{ #expr: 8 + 2 }} | 54={{ #expr: 8 + 2 }} | 55={{ #expr: 8 + 3 }} | 56=8 | #default = 8 }} {{ #if:Harnack, Theodosius|Harnack, Theodosius|Theodosius Harnack }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 50, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 50 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 8{{ #if:16 | {{ #ifexpr: {{#switch: 50 | 1={{ #expr: 8 + 16 }} | 2={{ #expr: 8 + 2 }} | 3={{ #expr: 8 + 2 }} | 4={{ #expr: 8 + 2 }} | 5={{ #expr: 8 + 2 }} | 6={{ #expr: 8 + 2 }} | 7={{ #expr: 8 + 2 }} | 8={{ #expr: 8 + 2 }} | 9={{#switch: 8 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 8 < 449 | {{ #expr: 8 + 2 }} | {{ #expr: 8 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 8 + 2 }} | 11={{ #expr: 8 + 2 }} | 12={{ #expr: 8 + 2 }} | 13={{ #expr: 8 + 2 }} | 14={{ #expr: 8 + 2 }} | 15={{ #expr: 8 + 2 }} | 16={{ #expr: 8 + 2 }} | 17={{ #expr: 8 + 2 }} | 18={{ #expr: 8 + 2 }} | 19={{ #expr: 8 + 2 }} | 20={{ #expr: 8 + 2 }} | 21={{ #expr: 8 + 2 }} | 22={{ #expr: 8 + 2 }} | 23={{ #expr: 8 + 2 }} | 24={{ #expr: 8 + 2 }} | 25={{ #expr: 8 + 2 }} | 26={{ #expr: 8 + 2 }} | 27={{ #expr: 8 + 2 }} | 28={{ #expr: 8 + 2 }} | 29={{ #expr: 8 + 2 }} | 30={{ #expr: 8 + 2 }} | 31={{ #expr: 8 + 2 }} | 32={{ #expr: 8 + 2 }} | 33={{ #expr: 8 + 2 }} | 34={{ #expr: 8 + 2 }} | 35={{ #expr: 8 + 2 }} | 36={{ #expr: 8 + 2 }} | 37={{ #expr: 8 + 2 }} | 38={{ #expr: 8 + 2 }} | 39={{ #expr: 8 + 2 }} | 40={{ #expr: 8 + 2 }} | 41={{ #expr: 8 + 2 }} | 42={{ #expr: 8 + 2 }} | 43={{ #expr: 8 + 2 }} | 44={{ #expr: 8 + 2 }} | 45={{ #expr: 8 + 6 }} | 46={{ #expr: 8 + 2 }} | 47={{ #expr: 8 + 2 }} | 48={{ #expr: 8 + 2 }} | 49={{ #expr: 8 + 2 }} | 50={{ #expr: 8 + 2 }} | 51={{ #expr: 8 + 2 }} | 52={{ #expr: 8 + 2 }} | 53={{ #expr: 8 + 2 }} | 54={{ #expr: 8 + 2 }} | 55={{ #expr: 8 + 3 }} | 56=8 | #default = 8 }} != {{#switch: 50 | 1={{ #expr: 16 + 16 }} | 2={{ #expr: 16 + 2 }} | 3={{ #expr: 16 + 2 }} | 4={{ #expr: 16 + 2 }} | 5={{ #expr: 16 + 2 }} | 6={{ #expr: 16 + 2 }} | 7={{ #expr: 16 + 2 }} | 8={{ #expr: 16 + 2 }} | 9={{#switch: 16 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 16 < 449 | {{ #expr: 16 + 2 }} | {{ #expr: 16 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 16 + 2 }} | 11={{ #expr: 16 + 2 }} | 12={{ #expr: 16 + 2 }} | 13={{ #expr: 16 + 2 }} | 14={{ #expr: 16 + 2 }} | 15={{ #expr: 16 + 2 }} | 16={{ #expr: 16 + 2 }} | 17={{ #expr: 16 + 2 }} | 18={{ #expr: 16 + 2 }} | 19={{ #expr: 16 + 2 }} | 20={{ #expr: 16 + 2 }} | 21={{ #expr: 16 + 2 }} | 22={{ #expr: 16 + 2 }} | 23={{ #expr: 16 + 2 }} | 24={{ #expr: 16 + 2 }} | 25={{ #expr: 16 + 2 }} | 26={{ #expr: 16 + 2 }} | 27={{ #expr: 16 + 2 }} | 28={{ #expr: 16 + 2 }} | 29={{ #expr: 16 + 2 }} | 30={{ #expr: 16 + 2 }} | 31={{ #expr: 16 + 2 }} | 32={{ #expr: 16 + 2 }} | 33={{ #expr: 16 + 2 }} | 34={{ #expr: 16 + 2 }} | 35={{ #expr: 16 + 2 }} | 36={{ #expr: 16 + 2 }} | 37={{ #expr: 16 + 2 }} | 38={{ #expr: 16 + 2 }} | 39={{ #expr: 16 + 2 }} | 40={{ #expr: 16 + 2 }} | 41={{ #expr: 16 + 2 }} | 42={{ #expr: 16 + 2 }} | 43={{ #expr: 16 + 2 }} | 44={{ #expr: 16 + 2 }} | 45={{ #expr: 16 + 6 }} | 46={{ #expr: 16 + 2 }} | 47={{ #expr: 16 + 2 }} | 48={{ #expr: 16 + 2 }} | 49={{ #expr: 16 + 2 }} | 50={{ #expr: 16 + 2 }} | 51={{ #expr: 16 + 2 }} | 52={{ #expr: 16 + 2 }} | 53={{ #expr: 16 + 2 }} | 54={{ #expr: 16 + 2 }} | 55={{ #expr: 16 + 3 }} | 56=16 | #default = 16 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 50 | 1={{ #expr: 16 + 16 }} | 2={{ #expr: 16 + 2 }} | 3={{ #expr: 16 + 2 }} | 4={{ #expr: 16 + 2 }} | 5={{ #expr: 16 + 2 }} | 6={{ #expr: 16 + 2 }} | 7={{ #expr: 16 + 2 }} | 8={{ #expr: 16 + 2 }} | 9={{#switch: 16 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 16 < 449 | {{ #expr: 16 + 2 }} | {{ #expr: 16 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 16 + 2 }} | 11={{ #expr: 16 + 2 }} | 12={{ #expr: 16 + 2 }} | 13={{ #expr: 16 + 2 }} | 14={{ #expr: 16 + 2 }} | 15={{ #expr: 16 + 2 }} | 16={{ #expr: 16 + 2 }} | 17={{ #expr: 16 + 2 }} | 18={{ #expr: 16 + 2 }} | 19={{ #expr: 16 + 2 }} | 20={{ #expr: 16 + 2 }} | 21={{ #expr: 16 + 2 }} | 22={{ #expr: 16 + 2 }} | 23={{ #expr: 16 + 2 }} | 24={{ #expr: 16 + 2 }} | 25={{ #expr: 16 + 2 }} | 26={{ #expr: 16 + 2 }} | 27={{ #expr: 16 + 2 }} | 28={{ #expr: 16 + 2 }} | 29={{ #expr: 16 + 2 }} | 30={{ #expr: 16 + 2 }} | 31={{ #expr: 16 + 2 }} | 32={{ #expr: 16 + 2 }} | 33={{ #expr: 16 + 2 }} | 34={{ #expr: 16 + 2 }} | 35={{ #expr: 16 + 2 }} | 36={{ #expr: 16 + 2 }} | 37={{ #expr: 16 + 2 }} | 38={{ #expr: 16 + 2 }} | 39={{ #expr: 16 + 2 }} | 40={{ #expr: 16 + 2 }} | 41={{ #expr: 16 + 2 }} | 42={{ #expr: 16 + 2 }} | 43={{ #expr: 16 + 2 }} | 44={{ #expr: 16 + 2 }} | 45={{ #expr: 16 + 6 }} | 46={{ #expr: 16 + 2 }} | 47={{ #expr: 16 + 2 }} | 48={{ #expr: 16 + 2 }} | 49={{ #expr: 16 + 2 }} | 50={{ #expr: 16 + 2 }} | 51={{ #expr: 16 + 2 }} | 52={{ #expr: 16 + 2 }} | 53={{ #expr: 16 + 2 }} | 54={{ #expr: 16 + 2 }} | 55={{ #expr: 16 + 3 }} | 56=16 | #default = 16 }} = {{ #expr: {{#switch: 50 | 1={{ #expr: 8 + 16 }} | 2={{ #expr: 8 + 2 }} | 3={{ #expr: 8 + 2 }} | 4={{ #expr: 8 + 2 }} | 5={{ #expr: 8 + 2 }} | 6={{ #expr: 8 + 2 }} | 7={{ #expr: 8 + 2 }} | 8={{ #expr: 8 + 2 }} | 9={{#switch: 8 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 8 < 449 | {{ #expr: 8 + 2 }} | {{ #expr: 8 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 8 + 2 }} | 11={{ #expr: 8 + 2 }} | 12={{ #expr: 8 + 2 }} | 13={{ #expr: 8 + 2 }} | 14={{ #expr: 8 + 2 }} | 15={{ #expr: 8 + 2 }} | 16={{ #expr: 8 + 2 }} | 17={{ #expr: 8 + 2 }} | 18={{ #expr: 8 + 2 }} | 19={{ #expr: 8 + 2 }} | 20={{ #expr: 8 + 2 }} | 21={{ #expr: 8 + 2 }} | 22={{ #expr: 8 + 2 }} | 23={{ #expr: 8 + 2 }} | 24={{ #expr: 8 + 2 }} | 25={{ #expr: 8 + 2 }} | 26={{ #expr: 8 + 2 }} | 27={{ #expr: 8 + 2 }} | 28={{ #expr: 8 + 2 }} | 29={{ #expr: 8 + 2 }} | 30={{ #expr: 8 + 2 }} | 31={{ #expr: 8 + 2 }} | 32={{ #expr: 8 + 2 }} | 33={{ #expr: 8 + 2 }} | 34={{ #expr: 8 + 2 }} | 35={{ #expr: 8 + 2 }} | 36={{ #expr: 8 + 2 }} | 37={{ #expr: 8 + 2 }} | 38={{ #expr: 8 + 2 }} | 39={{ #expr: 8 + 2 }} | 40={{ #expr: 8 + 2 }} | 41={{ #expr: 8 + 2 }} | 42={{ #expr: 8 + 2 }} | 43={{ #expr: 8 + 2 }} | 44={{ #expr: 8 + 2 }} | 45={{ #expr: 8 + 6 }} | 46={{ #expr: 8 + 2 }} | 47={{ #expr: 8 + 2 }} | 48={{ #expr: 8 + 2 }} | 49={{ #expr: 8 + 2 }} | 50={{ #expr: 8 + 2 }} | 51={{ #expr: 8 + 2 }} | 52={{ #expr: 8 + 2 }} | 53={{ #expr: 8 + 2 }} | 54={{ #expr: 8 + 2 }} | 55={{ #expr: 8 + 3 }} | 56=8 | #default = 8 }} + 1 }} | f|–16}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Harnack, Theodosius||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 690
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 11870169X
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11870169X}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 752397 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 752397 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  • Michael Schätzel: Sein und Werden christlicher Gemeinde. Theodosius Harnack zum Thema „Gemeindeaufbau“. In: Lutherische Theologie und Kirche. Band 13, 1989, S. 129–148.
  • Bernd Schröder: Die Wissenschaft der sich selbst erbauenden Kirche – Theodosius Harnack. In: Christian Grethlein, Michael Meyer-Blanck (Hrsg.): Geschichte der Praktischen Theologie. Dargestellt anhand ihrer Klassiker. Leipzig 2000, ISBN 978-3-374-01767-6, S. 151–206.
  • Timothy C.J. Quill: An examination of the contributions of Theodosius Harnack to the renewal of the Lutheran liturgy in the nineteenth century. Philosophische Dissertation Drew University, Madison 2002.
  • {{#if: Friedrich Wilhelm Bautz|Friedrich Wilhelm Bautz: }}HARNACK, Theodosius. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:2|. Band 2, Bautz, {{#switch:2

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:568-569|, Sp. {{#iferror:{{#expr:568-569}}|568-569|{{#expr:1*568-569*0}}–{{#expr:-(0*568-569*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629213757/http://www.bautz.de/bbkl/h/harnack_t.shtml%7C}}.{{#if: 2 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Volker Drehsen: Konfessionalistische Kirchentheologie. Theodosius Harnack (1816–1889). In: Friedrich Wilhelm Graf (Hrsg.): Profile des neuzeitlichen Protestantismus. Bd. II: Kaiserreich Teil I: Karl August von Hase, Theodosius Harnack, Albrecht Ritschl (= Gütersloher Taschenbücher 1431). Gütersloher Verlagshaus, Gütersloh 1992, S. 146–181.
  • Friedrich Wilhelm Graf: Theodosius Harnack in Italien. Eine Romreise 1871. In: Zeitschrift für Neuere Theologiegeschichte/Journal for the History of Modern Theology 31 (2024), S. 274–288.
  • Bernd Schröder: Harnack, Theodosius Andreas. In: Religion in Geschichte und Gegenwart. Handwörterbuch für Theologie und Religionswissenschaft. Vierte, völlig neu bearbeitete Auflage, Bd. 3: F-H. Mohr Siebeck, Tübingen 2000, Sp. 1457.

Einzelnachweise

<references />

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Theodosius Harnack}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11870169Xno/2004/3904467260094 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11870169X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11870169X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/2004/39044 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/2004/39044 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67260094 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 67260094 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Harnack, Theodosius | {{#if: Harnack, Theodosius Andreas | {{#if: deutsch-baltischer evangelisch-lutherischer Theologe | {{#if: 3. Januar 1817 | {{#if: Sankt Petersburg | {{#if: 23. September 1889 | {{#if: Dorpat, Estland |

Vorlage:Wikidata-Registrierung