Zum Inhalt springen

Rechtsprechung

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:HinweisbausteinUnter Rechtsprechung (selten Rechtssprechung, auch Judikatur von lat. iudicare) versteht man im Rahmen der Rechtspflege die von Gerichten ausgeübte Staatsgewalt der Judikative durch das Leiten von gerichtlichen Verfahren und den Erlass von Urteilen und Beschlüssen. Dabei werden die Gesetze von den Gerichten angewendet und ausgelegt. Das Grundgesetz spricht in {{#switch: juris

|juris=Art. 92
|by=Art. 92
|hh
|mv
|rlp
|st
|th=Art. 92
|sh=Vorlage:Str replace+Artikel+92&psml=bsshoprod.psml&max=true Art. 92
|revosax=Art. 92
|dejure=Art. 92
|RIS-B={{#if: 
 |Art. 92
 |Art. 92
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |Art. 92
 |Art. 92

}}

|ch=Art. 92
|buzer=Art. 92
||leer=Art. 92 [Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=Art. 92[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 92||[Artikel fehlt]}}{{#if: gg||[Gesetz fehlt]}} insoweit auch von rechtsprechender Gewalt.

Verfassungsrechtliche Einordnung

Das Reichsgericht (RG) verstand den Begriff der Rechtsprechung unter Geltung der Weimarer Verfassung als die den Gerichten nach der Verfassung zugewiesene Aufgabe der Entscheidung von Rechtsstreitigkeiten und ging insoweit von einem formellen Rechtsprechungsbegriff aus.<ref name="BVerfGE 22, 49" details="Rn. 94" /> Der Gesetzgeber hatte demnach grundsätzlich die Möglichkeit, den Gerichten funktional Aufgaben zuzuweisen oder ihnen Aufgaben zu entziehen, ohne dass es hierzu einer Verfassungsänderung bedurfte.<ref>RG, Beschluss vom 25. Januar 1924, Az. III 882/22; RGZ 107, S. 315–326, Ausführungen auf S. 319 (Dampfer-Compagnie-Fall).</ref>

Demgegenüber bestimmt das Bundesverfassungsgericht (BVerfG) die (insoweit synonym verwandten<ref name="BVerfG Hessen" />) Begriffe der rechtsprechenden Gewalt und der Rechtsprechung im Grundgesetz primär materiell: Die rechtsprechende Gewalt beinhalte alle hoheitsrechtlichen Befugnisse, die die Verfassung Richtern und Gerichten als solchen explizit zuweist oder die traditionell Kernbereich der Rechtsprechung sind, wobei letzterer jedenfalls bürgerliche Rechtsstreitigkeiten vermögensrechtlicher Art und die Ausübung der Strafgerichtsbarkeit beinhaltet.<ref name="BVerfGE 22, 49" details="Rn. 97">BVerfG, Urteil vom 6. Juni 1967, Az. 2 BvR 375, 53/60 und 18/65; [http://www.servat.unibe.ch/dfr/bv{{#switch:2 | 0 ={{#expr: 22 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (22/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (22/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (22/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (22/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (22/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (22/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (22/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (22/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (22/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (22/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (22/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (22/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (22/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (22/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (22/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (22/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (22/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (22/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: 22 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (22/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (22/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (22/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (22/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (22/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (22/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (22/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (22/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (22/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (22/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (22/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (22/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (22/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (22/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (22/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (22/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (22/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (22/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: 22 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (22/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (22/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (22/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (22/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (22/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (22/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (22/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (22/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (22/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (22/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (22/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (22/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (22/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (22/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (22/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (22/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (22/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (22/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:2 | 0 ={{#expr: 49 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (49/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (49/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (49/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (49/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (49/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (49/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (49/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (49/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (49/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (49/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (49/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (49/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (49/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (49/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (49/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (49/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (49/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (49/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: 49 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (49/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (49/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (49/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (49/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (49/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (49/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (49/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (49/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (49/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (49/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (49/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (49/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (49/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (49/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (49/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (49/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (49/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (49/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: 49 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (49/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (49/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (49/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (49/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (49/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (49/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (49/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (49/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (49/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (49/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (49/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (49/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (49/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (49/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (49/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (49/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (49/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (49/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}.html#{{#if:|{{#switch:2 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}}} BVerfGE 22, 49{{#if: | ({{{3}}})}}]</ref> Dementsprechend erklärte das BVerfG 1967 das den Finanzbehörden zugewiesene Steuerstrafverfahren nach §§ 421, 445, 447 Abgabenordnung (AO) in der Fassung der Bekanntmachung vom 22. Mai 1931 für verfassungswidrig; durch einfaches Gesetz könne den Finanzbehörden als Teil der Exekutive keine Kompetenz zum Ausspruch von Kriminalstrafen zugewiesen werden.

Im Jahr 2000 bekräftigte das BVerfG seine Ansicht und ergänzte ein formelles Element. Demnach handle es sich ebenfalls um Rechtsprechung, „wenn der Gesetzgeber ein gerichtsförmiges Verfahren hoheitlicher Streitbeilegung vorsieht und den dort zu treffenden Entscheidungen eine Rechtswirkung verleiht, die nur unabhängige Gerichte herbeiführen können“, was insbesondere der Fall sei, wenn die Elemente der „Entscheidung, der letztverbindlichen, der Rechtskraft fähigen Feststellung und des Ausspruchs dessen, was im konkreten Fall rechtens ist“ enthalten seien.<ref name="BVerfG Hessen">BVerfG, Urteil vom 8. Februar 2001, Az. 2 BvF 1/00, [http://www.servat.unibe.ch/dfr/bv{{#switch:2 | 0 ={{#expr: 103 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (103/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (103/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (103/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (103/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (103/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (103/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (103/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (103/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (103/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (103/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (103/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (103/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (103/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (103/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (103/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (103/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (103/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (103/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: 103 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (103/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (103/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (103/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (103/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (103/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (103/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (103/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (103/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (103/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (103/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (103/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (103/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (103/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (103/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (103/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (103/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (103/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (103/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: 103 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (103/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (103/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (103/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (103/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (103/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (103/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (103/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (103/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (103/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (103/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (103/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (103/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (103/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (103/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (103/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (103/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (103/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (103/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:2 | 0 ={{#expr: 111 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (111/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (111/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (111/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (111/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (111/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (111/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (111/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (111/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (111/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (111/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (111/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (111/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (111/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (111/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (111/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (111/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (111/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (111/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: 111 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (111/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (111/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (111/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (111/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (111/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (111/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (111/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (111/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (111/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (111/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (111/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (111/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (111/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (111/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (111/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (111/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (111/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (111/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: 111 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (111/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (111/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (111/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (111/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (111/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (111/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (111/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (111/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (111/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (111/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (111/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (111/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (111/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (111/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (111/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (111/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (111/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (111/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}.html#{{#if:|{{#switch:2 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}}} BVerfGE 103, 111{{#if: | ({{{3}}})}}] Rn. 112 – Wahlprüfung Hessen.</ref>

Nach anerkannter Ansicht beinhaltet die Rechtsprechung auch die Befugnis der Gerichte zur Fortbildung des Rechts, also zur Schaffung von Richterrecht.<ref>[http://www.servat.unibe.ch/dfr/bv{{#switch:2 | 0 ={{#expr: 34 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (34/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (34/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (34/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (34/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (34/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (34/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (34/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (34/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (34/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (34/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (34/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (34/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (34/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (34/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (34/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (34/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (34/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (34/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: 34 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (34/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (34/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (34/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (34/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (34/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (34/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (34/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (34/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (34/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (34/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (34/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (34/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (34/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (34/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (34/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (34/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (34/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (34/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: 34 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (34/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (34/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (34/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (34/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (34/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (34/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (34/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (34/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (34/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (34/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (34/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (34/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (34/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (34/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (34/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (34/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (34/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (34/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:2 | 0 ={{#expr: 269 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (269/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (269/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (269/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (269/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (269/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (269/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (269/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (269/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (269/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (269/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (269/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (269/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (269/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (269/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (269/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (269/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (269/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (269/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: 269 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (269/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (269/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (269/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (269/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (269/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (269/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (269/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (269/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (269/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (269/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (269/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (269/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (269/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (269/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (269/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (269/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (269/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (269/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: 269 mod 10 }} | 1 ={{#expr: (269/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: (269/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: (269/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: (269/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: (269/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: (269/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: (269/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: (269/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: (269/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: (269/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: (269/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: (269/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: (269/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: (269/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: (269/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: (269/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: (269/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: (269/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}.html#{{#if:|{{#switch:2 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:1 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}{{#switch:0 | 0 ={{#expr: {{{3}}} mod 10 }} | 1 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10) mod 10 }} | 2 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100) mod 10 }} | 3 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000) mod 10 }} | 4 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000) mod 10 }} | 5 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000) mod 10 }} | 6 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000) mod 10 }} | 7 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000) mod 10 }} | 8 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000) mod 10 }} | 9 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000) mod 10 }} | 10 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000) mod 10 }} | 11 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000) mod 10 }} | 12 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000) mod 10 }} | 13 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000) mod 10 }} | 14 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000) mod 10 }} | 15 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000) mod 10 }} | 16 ={{#expr: ({{{3}}}/ 10000000000000000) mod 10 }} | 17 ={{#expr: ({{{3}}}/ 100000000000000000) mod 10 }} | 18 ={{#expr: ({{{3}}}/ 1000000000000000000) mod 10 }} | #default= 0 }}}} BVerfGE 34, 269{{#if: | ({{{3}}})}}] Rn. 42</ref>

Anders als in anderen Rechtssystemen (beispielsweise in Ungarn)<ref>EuGH, Urteil vom 11. Januar 2024 – C-537/22 –; infocuria.curia.europa.eu</ref> besteht nach deutschem Recht keine Bindung der Gerichte an vorangegangene Entscheidungen höherer Gerichte,<ref>OLG Jena, Beschluss vom 20. März 2015 – 2 W 353/14 –; dejure.org</ref> sofern eine solche Bindung nicht ausdrücklich angeordnet ist (z. B. {{#switch: juris

|juris={{#switch: zpo
  |hoai=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |aeg=§ 563 Abs. 2 ZPO   
  |ao=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bbg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bbig=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bdsg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |besüg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bostrab=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bpersvg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |brkg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |btmg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bukg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bwo=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |eggvg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |erbstg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |estdv=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |gkg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |mabv=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |owig=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb i=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb ii=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb iii=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb iv=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb v=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb vi=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb vii=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb viii=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb ix=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb x=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb xi=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sgb xii=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |stvo=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |stvzo=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |ustg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |ustdv=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |uwg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |weg=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |#default=§ 563 Abs. 2 ZPO
  }}
  |be=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |bw=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |hh=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |mv=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |ni=[1]
|rlp
  |rp|rlp=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |sh=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |st=§ 563 Abs. 2 ZPO
  |th=§ 563 Abs. 2 ZPO
|by=§ 563 Abs. 2 ZPO
|bb=§ 563 Abs. 2 ZPO
|hb=§ 563 Abs. 2 ZPO
|he=§ 563 Abs. 2 ZPO
|nw=§ 563 Abs. 2 ZPO
|sl=§ 563 Abs. 2 ZPO
|revosax=§ 563 Abs. 2 ZPO
|dejure=§ 563 Abs. 2 ZPO
|buzer=§ 563 Abs. 2 ZPO
|RIS-B={{#if: 
 |§ 563 Abs. 2 ZPO
 |§ 563 Abs. 2 ZPO
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 563 Abs. 2 ZPO
 |§ 563
}}
|LI={{#if: 
 |§ 563 Abs. 2 ZPO
 |§ 563 Abs. 2 ZPO]
}}
||leer=§ 563 Abs. 2 ZPO[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 563 Abs. 2 ZPO[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 563||[Paragraf fehlt]}}{{#if: ZPO||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: fgo
  |hoai=§ 126 Abs. 5 FGO
  |aeg=§ 126 Abs. 5 FGO   
  |ao=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bbg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bbig=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bdsg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |besüg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bostrab=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bpersvg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |brkg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |btmg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bukg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bwo=§ 126 Abs. 5 FGO
  |eggvg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |erbstg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |estdv=§ 126 Abs. 5 FGO
  |gkg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |mabv=§ 126 Abs. 5 FGO
  |owig=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb i=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb ii=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb iii=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb iv=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb v=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb vi=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb vii=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb viii=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb ix=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb x=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb xi=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sgb xii=§ 126 Abs. 5 FGO
  |stvo=§ 126 Abs. 5 FGO
  |stvzo=§ 126 Abs. 5 FGO
  |ustg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |ustdv=§ 126 Abs. 5 FGO
  |uwg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |weg=§ 126 Abs. 5 FGO
  |#default=§ 126 Abs. 5 FGO
  }}
  |be=§ 126 Abs. 5 FGO
  |bw=§ 126 Abs. 5 FGO
  |hh=§ 126 Abs. 5 FGO
  |mv=§ 126 Abs. 5 FGO
  |ni=[2]
|rlp
  |rp|rlp=§ 126 Abs. 5 FGO
  |sh=§ 126 Abs. 5 FGO
  |st=§ 126 Abs. 5 FGO
  |th=§ 126 Abs. 5 FGO
|by=§ 126 Abs. 5 FGO
|bb=§ 126 Abs. 5 FGO
|hb=§ 126 Abs. 5 FGO
|he=§ 126 Abs. 5 FGO
|nw=§ 126 Abs. 5 FGO
|sl=§ 126 Abs. 5 FGO
|revosax=§ 126 Abs. 5 FGO
|dejure=§ 126 Abs. 5 FGO
|buzer=§ 126 Abs. 5 FGO
|RIS-B={{#if: 
 |§ 126 Abs. 5 FGO
 |§ 126 Abs. 5 FGO
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 126 Abs. 5 FGO
 |§ 126
}}
|LI={{#if: 
 |§ 126 Abs. 5 FGO
 |§ 126 Abs. 5 FGO]
}}
||leer=§ 126 Abs. 5 FGO[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 126 Abs. 5 FGO[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 126||[Paragraf fehlt]}}{{#if: FGO||[Gesetz fehlt]}}).

Verwandte Begriffe

Judikatur

Teilweise wird der Begriff der Judikatur synonym zum Begriff der Rechtsprechung verwendet,<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> kann darüber hinaus aber auch gerichtliche Tätigkeiten außerhalb von Streitentscheidungen beinhalten, wie das Anfertigen von Rechtsgutachten im Rahmen von Rechtshilfeersuchen. Gebräuchlich ist auch eine Verwendung als Synonym für Judikative.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Judikatur in DWDS|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Judikatur in DWDS}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.dwds.de/wb/Judikatur%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Judikatur in DWDS}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.dwds.de/wb/Judikatur}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Judikatur in DWDS}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache{{#if: 2026-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.dwds.de/wb/Judikatur%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.dwds.de/wb/Judikatur}}%7C%7C}}}}{{#if:Judikatur in DWDS|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Judikatur in DWDS|lines=0}}||}}}}{{#if: DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:26386||(?)}}}}}}{{#if: 2026-02-23|;}}}}{{#if: 2026-02-23| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-02-23 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-02-23|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-02-23|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:DWDS – Digitales Wörterbuch der deutschen Sprache{{#if: 2026-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.dwds.de/wb/Judikatur
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.dwds.de/wb/Judikatur
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.dwds.de/wb/Judikatur}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.dwds.de/wb/Judikatur Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.dwds.de/wb/Judikatur
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.dwds.de/wb/Judikatur}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.dwds.de/wb/Judikatur }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.dwds.de/wb/Judikatur
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.dwds.de/wb/Judikatur
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.dwds.de/wb/Judikatur}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.dwds.de/wb/Judikatur Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.dwds.de/wb/Judikatur
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.dwds.de/wb/Judikatur}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.dwds.de/wb/Judikatur }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

{{#invoke:Vorlage:Anker|f |errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Anker |errHide=1}} Gefestigte und ständige Rechtsprechung

Die vielfach Synonym verwandten Begriffe der gefestigten Rechtsprechung und der ständigen Rechtsprechung, letzterer maßgeblich geprägt durch den Bundesgerichtshof (BGH), bezeichnen eine wiederholt geäußerte Ansicht eines Spruchkörpers zu einer bestimmten Rechtsfrage.<ref>EuG (Dritte erweiterte Kammer), Urteil vom 8. Oktober 2025 – T-557/23 –; infocuria.curia.europa.eu, Rn. 45.</ref> In der juristischen Praxis ist die Entwicklung einer gefestigten bzw. ständigen Rechtsprechung im Hinblick auf eine rechtliche Frage ein Zeichen dafür, dass die Argumente für und gegen die Beantwortung der Frage in einer bestimmten Weise umfangreich ausgearbeitet und abgewogen wurden und dass eine Abweichung von dieser Sichtweise unwahrscheinlicher wird. Kommt es dennoch zu einer Abweichung bzw. Änderung einer solchen Ansicht in einer nachfolgenden Entscheidungen, wird dies von den jeweiligen Gerichten teilweise ausdrücklich gekennzeichnet, etwa durch Zusätze wie „Aufgabe der bisherigen Senatsrechtsprechung“,<ref>BGH, Urteil vom 3. Februar 2010 – XII ZR 189/06 –; openjur.de</ref> „hält der Senat hieran nicht länger fest“,<ref>OLG Bremen, Beschluss vom 25. Februar 2025 – 2 W 51/24 –; oberlandesgericht.bremen.de</ref> oder „Aufgabe von“,<ref>BAG, Urteil vom 19. Mai 2015 – 9 AZR 725/13 –; bundesarbeitsgericht.de</ref> insbesondere bei der Abkehr von einer im Rahmen der Fortbildung des Rechts entwickelten Rechtstheorie.

Beim Europäischen Gerichtshof für Menschenrechte (EGMR) hat die Differenzierung verfahrensrechtliche Bedeutung. Nur wenn eine gefestigte Rechtsprechung zu einer Rechtsfrage besteht (well established case-law, WECL), kann ein Ausschuss in Dreierbesetzung einen Fall entscheiden ({{#switch: ch

|juris=Art. 28
|by=Art. 28
|hh
|mv
|rlp
|st
|th=Art. 28
|sh=Vorlage:Str replace+Artikel+28&psml=bsshoprod.psml&max=true Art. 28
|revosax=Art. 28
|dejure=Art. 28
|RIS-B={{#if: 
 |Art. 28
 |Art. 28
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |Art. 28
 |Art. 28

}}

|ch=Art. 28
|buzer=Art. 28
||leer=Art. 28 [Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=Art. 28[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 28||[Artikel fehlt]}}{{#if: EMRK||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 lit. b EMRK). Gefestigt ist eine Rechtsprechung, wenn die Grosse Kammer oder die Kammern die Rechtslage in einem Grundsatzurteil entschieden haben.<ref>Helen Keller: Art. 28 EMRK. In: Basler Kommentar zur EMRK. 2026, Rn. 5.</ref>

Siehe auch

Weblinks

[[wikt:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}|Wiktionary: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if:| {{#ifeq: {{{lang}}} | de | {{#ifeq: 0 | 0 | }} | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}}}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wiktionary
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Hinweisbaustein

{{#ifeq: s | p | | {{#if: 4115710-2sh85075126 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 4115710-2 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 4115710-2 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: sh85075126 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: sh85075126 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung