Petrus Canisius
- 21. Dezember (Nicht gebotener Gedenktag im Allgemeinen Römischen Kalender)
- im deutschsprachigen Raum 27. April (Nicht gebotener Gedenktag im Regionalkalender für das deutsche Sprachgebiet) |
| {{#if:|{{{Name}}}|Petrus Canisius}} | |
|---|---|
| Petrus Canisius auf einem Kupferstich um 1600 Petrus Canisius auf einem Kupferstich um 1600 }} | |
| Geboren | 8. Mai 1521 {{#if:Nimwegen, Herzogtum Geldern|(Nimwegen, Herzogtum Geldern)}}
}} |
| Gestorben | 21. Dezember 1597 {{#if:Freiburg, Schweiz|(Freiburg, Schweiz)}}
}} |
| Seligsprechung | 1864 {{#if:Pius IX.|durch Pius IX.}}
}} |
| Heiligsprechung | 21. Mai 1925 {{#if:Pius XI.|durch Pius XI.}}
}} |
| Festtag | {{{Festtag}}}
}} |
| Verehrungsstätte |
}} |
| Schutzpatron |
}} |
| Attribute | Totenschädel, Kruzifix, Katechismus
}} |
Festtag
Katholisch:
}} | |
Verehrungsstätte
{{{Verehrungsstätte-Liste}}} }} | |
Schutzpatron
{{{Schutzpatron-Liste}}} }} | |
Attribute
{{{Attribute-Liste}}} }} | |
Petrus Canisius, auch Petrus Kanisius, latinisiert aus Pieter Kanijs, auch P. Kanîs (* 8. Mai 1521 in Nimwegen, Herzogtum Geldern; † 21. Dezember 1597 in Freiburg im Üechtland, Schweiz), war ein Theologe und Schriftsteller, einer der ersten deutschen Jesuiten und einflussreicher geistlicher und politischer Vorkämpfer der Gegenreformation. Er verfasste den ersten katholischen Katechismus nach der Reformation. Der katholischen Kirche gilt Petrus Canisius nach Bonifatius als zweiter Apostel Deutschlands, Heiliger und Kirchenlehrer.
Name
Die heute noch von einigen Autoren vertretene Meinung, der nimwegische Familienname Kanis oder Canis leite sich von (de) Hondt (= Hund) oder sogar Hontjes (= Hunde) ab, ist widerlegt worden. Schon 1611 schrieb der Jesuit Jan Buys oder Busaeus aus Nimwegen, dass der Name Canis nicht von dem deutschen Wort Hundt abgeleitet werden könne, obwohl das Wappen einen Hund führt.<ref>Jan Buys SJ an Matthäus Rader SJ, Mainz, am 3. Januar 1611, in: Otto Braunsberger (Hrsg.): Beati Petri Canisii Iesu Epistulae et Acta VIII. Friburgi Brisgoviae 1923, S. 399–400.</ref> Der Name erscheint in den Akten von Nimwegen nur als Kanis, Canis, Kanijs oder Kanees, manchmal latinisiert zu Canisius oder Kanisius.
Leben
Petrus Canisius war der Sohn des Bürgermeisters von Nimwegen. Sein Geburtsort lag damals in der Diözese Köln und somit im Heiligen Römischen Reich. Am Tag seiner Geburt wurde über Martin Luther in Worms die Reichsacht verhängt.
Am 8. Mai 1543, mit 22 Jahren, trat Petrus Canisius dem erst wenige Jahre zuvor gegründeten Orden der Jesuiten bei. Als achtes Mitglied der jungen Societas Jesu legte er im Pfarrhaus von St. Christoph in Mainz sein Gelübde ab.<ref>Hans Baumann: Daten der Mainzer Stadtgeschichte. In: Stadt Mainz (Hrsg.): Vierteljahreshefte für Kultur, Politik, Wirtschaft, Geschichte. Verlag Hermann Schmidt, Mainz, II/1993.</ref> Später legte Canisius als erster deutscher Ordensprovinzial (1556–1569) den Grundstein dafür, dass die Jesuiten die Gegenreformation in Deutschland maßgeblich bestimmten.
Im Januar 1547 berief der Bischof von Augsburg, Kardinal Otto Truchsess von Waldburg, Canisius zum Konzil von Trient. Um diese Zeit begann er, die latinisierte Form seines Namens zu verwenden.
Canisius war Rektor und Theologieprofessor der Universität Ingolstadt und zählte zu den ersten Jesuiten, die ab 1552 nach Wien beordert wurden, um die Gegenreformation voranzutreiben. In Wien baute er die darniederliegende katholische Fakultät neu auf, war erfolgreicher Prediger und gründete hier mit Unterstützung Ferdinands I. das erste Jesuitenkolleg im deutschen Sprachraum, das eines der wichtigsten Instrumente der Gegenreformation war. Das Bischofsamt lehnte er ab, die Ernennung zum Administrator der Diözese Wien für die Jahre 1554 bis 1555 akzeptierte er und war auch als Domprediger tätig.<ref><templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20151012063802
| {{#ifeq: 20151012063802 | *
| {{#if: Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60}} }} (Archivversionen)
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|20151012063802}}
| {{#if: || }}Der Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
| {{#if: Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20151012063802}} im Internet Archive{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
}}
| {{#if:
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
| {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
| 16= {{#if: Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| 9 = {{#if: Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!{{#if: || }}
}}
| c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60}} }} ({{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Today
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Generisch
| {{#if: Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60}} }}
}}}}}}}}{{#if:
| Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url=
|opt = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
|cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
|errNS = 0
|template = Vorlage:Webarchiv
|format = *
|preview = 1
}}{{#ifexpr: {{#if:20151012063802|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
}}{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
| web.archive.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}}
| webcitation.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}}
| archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
}}{{#if:
| {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
| }}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
}}
| {{#if:
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
}}
}}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60}}
|| {{#if: || }}
}}{{#if: Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at
| {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Die Erzbischöfe und Bischöfe von Wien. In stephanskirche.at}}
| {{#if: || }}
}}
| {{#if: || }}
}}{{#switch:
|addlarchives|addlpages= {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
}}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60%7Carchiv}} |-1
|| {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60%7C4}}%7Chttp}} |-1
|| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.stephanskirche.at/index.jsp?langid=1&menuekeyvalue=60 }}
| abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org =
| #default = {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
}}
}}
}}</ref> Seine vielleicht bedeutendste Leistung in Wien war aber die Abfassung des ersten katholischen Katechismus, der ein jahrhundertelang erfolgreiches Buch blieb. Der „Kanisi“ war bis ins 20. Jahrhundert im deutschen Sprachraum Synonym für den Katechismus.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Erzdiözese Wien|Erzdiözese Wien: }}{{#if:|{{#if:Petrus Canisius: der Mann, der Wien wieder katholisch machte|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Petrus Canisius: der Mann, der Wien wieder katholisch machte}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Petrus Canisius: der Mann, der Wien wieder katholisch machte}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Petrus Canisius: der Mann, der Wien wieder katholisch machte}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:erzdioezese-wien.at2021-05-05{{#if: 2021-05-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Petrus Canisius: der Mann, der Wien wieder katholisch machte|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Petrus Canisius: der Mann, der Wien wieder katholisch machte|lines=0}}||}}}}{{#if: erzdioezese-wien.at| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=erzdioezese-wien.at}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2021-05-05|,|{{#if: 2021-05-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2021-05-05| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2021-05-05|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2021-05-05|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2021-05-05|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2021-05-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-05-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2021-05-05|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:62960||(?)}}}}}}{{#if: 2021-05-05|;}}}}{{#if: 2021-05-05| {{#if:2021-05-05{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2021-05-05 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2021-05-05|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2021-05-05|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:erzdioezese-wien.at2021-05-05{{#if: 2021-05-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2021-05-05{{#if: 2021-05-05 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.erzdioezese-wien.at/site/glaubenfeiern/spirituelles/grossechristen/petruscanisius/article/93719.html }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Im Februar 1556 predigte Canisius im überfüllten Stephansdom und führte den neuen Dombaumeister Hans Saphoy in sein Amt ein. In der Folge wurde das Abhalten lutherischer Gottesdienste in privaten Bürgerhäusern und im Wiener Rathaus streng verboten.
Canisius entfaltete ein reges Wirken im süddeutschen Raum. Sowohl Kaiser Ferdinand I. als auch Papst Gregor XIII. vertrauten ihm verantwortungsvolle Aufgaben an. Von 1559 bis 1566 war er Domprediger in Augsburg.<ref>Anton Schmid: Die Anfänge der Domprädikaturen in den deutschsprachigen Diözesen. In: Römische Quartalschrift für Christliche Altertumskunde und Kirchengeschichte 89 (1994), Heft 1–2, S. 78–110, hier S. 99.</ref>
Achtung schuf sich Petrus Canisius durch seine zurückhaltende Art im Umgang mit den Reformatoren, indem er nie von Ketzern oder Irrlehren sprach, sondern behutsam von „neuen Lehrern“ und „neuen Lehren“. Kirchliche Missstände prangerte er jedoch scharf und deutlich an. Sein Katechismus, der 1555 unter dem Titel Summa doctrinae christianae erschien, war als Antwort auf Luthers Großen Katechismus gedacht und wurde zu Lebzeiten 200 Mal nachgedruckt und ab 1591 vom Augsburger Fürstbischof Johann Otto von Gemmingen in den Schulen seines Machtbereiches eingeführt.
Gleichwohl war Canisius ein Verfechter der Hexenverfolgung. In seinen Augsburger Predigten machte er Hexen für Unwetter und Missernten verantwortlich und warf ihnen unter anderem Kindesmord und Kannibalismus vor. Dies trug zu einem Stimmungsumschwung zugunsten der Verfolgungsbefürworter im zuvor eher weltoffenen und humanistisch geprägten Augsburg bei.<ref name="har" /> Wolfgang Behringer sieht in Canisius’ Predigten der 1560er-Jahre eine Mitursache für den neuen Ausbruch des Hexenwahns in Mitteleuropa nach einer Latenzphase von zwei Generationen.<ref name="beh_mei" />
In seinen letzten Lebensjahren gründete Canisius 1580 im Schweizer Freiburg das Kollegium Sankt Michael. Nach seinem Tod wurde Petrus Canisius in der Freiburger Universitätskirche St. Michael beigesetzt. 2021 wurde ein Teil der Reliquien in die Heilig-Grab-Kapelle der Freiburger St.-Nikolaus-Kathedrale umgebettet.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Reliquien des Hl. Petrus Canisius in Fribourg erhoben|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Reliquien des Hl. Petrus Canisius in Fribourg erhoben}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Reliquien des Hl. Petrus Canisius in Fribourg erhoben}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Reliquien des Hl. Petrus Canisius in Fribourg erhoben}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:jesuiten.org2021-04-20{{#if: 2025-01-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1}}%7C%7C}}}}{{#if:Reliquien des Hl. Petrus Canisius in Fribourg erhoben|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Reliquien des Hl. Petrus Canisius in Fribourg erhoben|lines=0}}||}}}}{{#if: jesuiten.org| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=jesuiten.org}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2021-04-20|,|{{#if: 2025-01-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2021-04-20| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2021-04-20|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2021-04-20|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2021-04-20|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-01-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-01-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2021-04-20|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:62960||(?)}}}}}}{{#if: 2025-01-23|;}}}}{{#if: 2025-01-23| {{#if:2021-04-20{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-01-23 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-01-23|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-01-23|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:jesuiten.org2021-04-20{{#if: 2025-01-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2021-04-20{{#if: 2025-01-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 | {{#if: | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 | {{#if: | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.jesuiten.org/news/reliquien-des-hl-petrus-canisius-in-fribourg-erhoben-1 }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Der Kirchenrechtler und Historiker Heinrich Canisius († 1610 in Ingolstadt) war sein Neffe.
Werke
- Kölner Taulerdruck (als Herausgeber), 1543 (s. Meister Eckhart)
- Summa doctrinae christianae […]. 1555
- Catechismus minimus (Kleiner Katechismus), 1556; <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20070717030916
| {{#ifeq: 20070717030916 | *
| {{#if: univie.ac.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|univie.ac.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm}} }} (Archivversionen)
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|20070717030916}}
| {{#if: || }}Der Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
| {{#if: univie.ac.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|univie.ac.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20070717030916}} im Internet Archive{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
}}
| {{#if:
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
| {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
| 16= {{#if: univie.ac.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|univie.ac.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| 9 = {{#if: univie.ac.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|univie.ac.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!{{#if: || }}
}}
| c|{{{webciteID}}}}} {{#if: univie.ac.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|univie.ac.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm}} }} ({{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Today
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Generisch
| {{#if: univie.ac.at | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|univie.ac.at}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm}} }}
}}}}}}}}{{#if:
| Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url=
|opt = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
|cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
|errNS = 0
|template = Vorlage:Webarchiv
|format = *
|preview = 1
}}{{#ifexpr: {{#if:20070717030916|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
}}{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
| web.archive.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}}
| webcitation.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}}
| archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
}}{{#if:
| {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
| }}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
}}
| {{#if:
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
}}
}}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm}}
|| {{#if: || }}
}}{{#if: univie.ac.at
| {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|univie.ac.at}}
| {{#if: || }}
}}
| {{#if: || }}
}}{{#switch:
|addlarchives|addlpages= {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
}}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm%7Carchiv}} |-1
|| {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm%7C4}}%7Chttp}} |-1
|| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.ub.univie.ac.at/digital/I-260464/s0002.htm }}
| abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org =
| #default = {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
}}
}}
}} (deutsch)
- Parvus catechismus catholicorum, 1558
- Kurzer Inbegriff der christlichen Lehre Ausgabe 1826 und Katechismus der christkatholischen Religion in drei Abtheilungen Ausgabe 1833<ref>herzmariae.blogspot.com.br (deutsch).</ref>
- Evangelien samt den Episteln auf alle Sonn- und Feyertage des ganzen Jahres. Nach alter, katholischer Gewohnheit ausgeteilt samt der Paßion / Durch P. Petrum Canisium, Soc. Jseu. Köln am Rhein : Lumschers Buchdruckerey auf dem Heumarkte Nro. 1054, 1827 (Digitalisat)
Ehrungen und Patronate
1864 wurde Canisius selig und am 21. Mai 1925 von Pius XI. heiliggesprochen und zum Kirchenlehrer ernannt. Leo XIII. bezeichnete ihn in der Enzyklika Militantis ecclesiae (1. August 1897) zum 300. Todestag als den „Zweiten Apostel Deutschlands“ nach Bonifatius (lateinisch: „alter ille post Bonifacium Germaniae Apostolus“).
Canisius’ Büste fand Aufstellung in der Ruhmeshalle in München.
Canisius ist Schutzpatron der katholischen Schulorganisation in Deutschland und der 1964 errichteten Diözese Innsbruck.
Folgende Institutionen, Objekte und Werke sind nach Canisius benannt:
- Etliche Kapellen und Kirchen in Europa, siehe Canisiuskirche
- Die 1854 gegründete Brüdergemeinschaft der Canisianer
- Die 1898 gegründete Canisiusschule (auch als Canisiusstift bekannt) in Ahaus
- Die 1898 gegründete römisch-katholische Ordensgemeinschaft Kanisiusschwestern
- Die 1900 benannte Canisiusgasse in Wien-Alsergrund (9. Bezirk), dort befindet sich auch die Wiener Canisiuskirche
- Das 1918 gegründete Canisiuswerk (Zentrum für geistliche Berufe) in Wien
- Das 1923 gegründete katholische Gymnasium Canisius-Kolleg Berlin
- Die seit 1950 so benannte Petrus-Canisius-Schule in Weeze (zuerst Volksschule, seit 1967 Grundschule)
- Die ehemalige Petrus-Canisius-Schule (zuerst Volksschule, dann Hauptschule) in Kleve, in dem Gebäude ist heute die Volkshochschule untergebracht
- Eine niederländische Bibelübersetzung der römisch-katholischen Kirche in den Niederlanden, die Petrus-Canisius-Übersetzung (niederländisch: Petrus Canisiusvertaling), herausgegeben im Jahre 1939
- Der seit 2012 vom Schulwerk der Diözese Augsburg jährlich vergebene Petrus-Canisius-Preis<ref>Canisius-Preis für Abiturientin. In: Augsburger Allgemeine, über die erste Preisverleihung; abgerufen am 27. August 2017.</ref>
Literatur
- {{#if: Friedrich Wilhelm Bautz|Friedrich Wilhelm Bautz: }}Canisius, Petrus. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:1|. Band 1, Bautz, {{#switch:1
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:909-912|, Sp. {{#iferror:{{#expr:909-912}}|909-912|{{#expr:1*909-912*0}}–{{#expr:-(0*909-912*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629072033/http://www.bautz.de/bbkl/c/canisius_p.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}
- James Brodrick: Petrus Canisius: 1521–1597. Aus dem Engl. übers. von Karl Telch. Herder, Wien 1950 (2 Bände).
- Pierre Emonet: Petrus Canisius. Der Unermüdliche. Aus dem Französischen übersetzt von Dietmar Bauer SJ und Klaus Jochum SJ. Echter-Verlag, Würzburg 2021, ISBN 978-3-429-05549-3.
- {{ #if:Leonhard Ennen|Leonhard Ennen: |}}{{ #if:ADB:Canisius, Petrus|{{ #if:Canisius, Petrus|Canisius, Petrus|Petrus Canisius }}|{{#ifeq: {{#switch: 3
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Canisius, Petrus|Canisius, Petrus|Petrus Canisius }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 3 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 3 | 1={{ #expr: 749 + 16 }} | 2={{ #expr: 749 + 2 }} | 3={{ #expr: 749 + 2 }} | 4={{ #expr: 749 + 2 }} | 5={{ #expr: 749 + 2 }} | 6={{ #expr: 749 + 2 }} | 7={{ #expr: 749 + 2 }} | 8={{ #expr: 749 + 2 }} | 9={{#switch: 749 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 749 < 449 | {{ #expr: 749 + 2 }} | {{ #expr: 749 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 749 + 2 }} | 11={{ #expr: 749 + 2 }} | 12={{ #expr: 749 + 2 }} | 13={{ #expr: 749 + 2 }} | 14={{ #expr: 749 + 2 }} | 15={{ #expr: 749 + 2 }} | 16={{ #expr: 749 + 2 }} | 17={{ #expr: 749 + 2 }} | 18={{ #expr: 749 + 2 }} | 19={{ #expr: 749 + 2 }} | 20={{ #expr: 749 + 2 }} | 21={{ #expr: 749 + 2 }} | 22={{ #expr: 749 + 2 }} | 23={{ #expr: 749 + 2 }} | 24={{ #expr: 749 + 2 }} | 25={{ #expr: 749 + 2 }} | 26={{ #expr: 749 + 2 }} | 27={{ #expr: 749 + 2 }} | 28={{ #expr: 749 + 2 }} | 29={{ #expr: 749 + 2 }} | 30={{ #expr: 749 + 2 }} | 31={{ #expr: 749 + 2 }} | 32={{ #expr: 749 + 2 }} | 33={{ #expr: 749 + 2 }} | 34={{ #expr: 749 + 2 }} | 35={{ #expr: 749 + 2 }} | 36={{ #expr: 749 + 2 }} | 37={{ #expr: 749 + 2 }} | 38={{ #expr: 749 + 2 }} | 39={{ #expr: 749 + 2 }} | 40={{ #expr: 749 + 2 }} | 41={{ #expr: 749 + 2 }} | 42={{ #expr: 749 + 2 }} | 43={{ #expr: 749 + 2 }} | 44={{ #expr: 749 + 2 }} | 45={{ #expr: 749 + 6 }} | 46={{ #expr: 749 + 2 }} | 47={{ #expr: 749 + 2 }} | 48={{ #expr: 749 + 2 }} | 49={{ #expr: 749 + 2 }} | 50={{ #expr: 749 + 2 }} | 51={{ #expr: 749 + 2 }} | 52={{ #expr: 749 + 2 }} | 53={{ #expr: 749 + 2 }} | 54={{ #expr: 749 + 2 }} | 55={{ #expr: 749 + 3 }} | 56=749 | #default = 749 }} {{ #if:Canisius, Petrus|Canisius, Petrus|Petrus Canisius }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 3 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 749{{ #if:756 | {{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 749 + 16 }} | 2={{ #expr: 749 + 2 }} | 3={{ #expr: 749 + 2 }} | 4={{ #expr: 749 + 2 }} | 5={{ #expr: 749 + 2 }} | 6={{ #expr: 749 + 2 }} | 7={{ #expr: 749 + 2 }} | 8={{ #expr: 749 + 2 }} | 9={{#switch: 749 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 749 < 449 | {{ #expr: 749 + 2 }} | {{ #expr: 749 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 749 + 2 }} | 11={{ #expr: 749 + 2 }} | 12={{ #expr: 749 + 2 }} | 13={{ #expr: 749 + 2 }} | 14={{ #expr: 749 + 2 }} | 15={{ #expr: 749 + 2 }} | 16={{ #expr: 749 + 2 }} | 17={{ #expr: 749 + 2 }} | 18={{ #expr: 749 + 2 }} | 19={{ #expr: 749 + 2 }} | 20={{ #expr: 749 + 2 }} | 21={{ #expr: 749 + 2 }} | 22={{ #expr: 749 + 2 }} | 23={{ #expr: 749 + 2 }} | 24={{ #expr: 749 + 2 }} | 25={{ #expr: 749 + 2 }} | 26={{ #expr: 749 + 2 }} | 27={{ #expr: 749 + 2 }} | 28={{ #expr: 749 + 2 }} | 29={{ #expr: 749 + 2 }} | 30={{ #expr: 749 + 2 }} | 31={{ #expr: 749 + 2 }} | 32={{ #expr: 749 + 2 }} | 33={{ #expr: 749 + 2 }} | 34={{ #expr: 749 + 2 }} | 35={{ #expr: 749 + 2 }} | 36={{ #expr: 749 + 2 }} | 37={{ #expr: 749 + 2 }} | 38={{ #expr: 749 + 2 }} | 39={{ #expr: 749 + 2 }} | 40={{ #expr: 749 + 2 }} | 41={{ #expr: 749 + 2 }} | 42={{ #expr: 749 + 2 }} | 43={{ #expr: 749 + 2 }} | 44={{ #expr: 749 + 2 }} | 45={{ #expr: 749 + 6 }} | 46={{ #expr: 749 + 2 }} | 47={{ #expr: 749 + 2 }} | 48={{ #expr: 749 + 2 }} | 49={{ #expr: 749 + 2 }} | 50={{ #expr: 749 + 2 }} | 51={{ #expr: 749 + 2 }} | 52={{ #expr: 749 + 2 }} | 53={{ #expr: 749 + 2 }} | 54={{ #expr: 749 + 2 }} | 55={{ #expr: 749 + 3 }} | 56=749 | #default = 749 }} != {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 756 + 16 }} | 2={{ #expr: 756 + 2 }} | 3={{ #expr: 756 + 2 }} | 4={{ #expr: 756 + 2 }} | 5={{ #expr: 756 + 2 }} | 6={{ #expr: 756 + 2 }} | 7={{ #expr: 756 + 2 }} | 8={{ #expr: 756 + 2 }} | 9={{#switch: 756 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 756 < 449 | {{ #expr: 756 + 2 }} | {{ #expr: 756 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 756 + 2 }} | 11={{ #expr: 756 + 2 }} | 12={{ #expr: 756 + 2 }} | 13={{ #expr: 756 + 2 }} | 14={{ #expr: 756 + 2 }} | 15={{ #expr: 756 + 2 }} | 16={{ #expr: 756 + 2 }} | 17={{ #expr: 756 + 2 }} | 18={{ #expr: 756 + 2 }} | 19={{ #expr: 756 + 2 }} | 20={{ #expr: 756 + 2 }} | 21={{ #expr: 756 + 2 }} | 22={{ #expr: 756 + 2 }} | 23={{ #expr: 756 + 2 }} | 24={{ #expr: 756 + 2 }} | 25={{ #expr: 756 + 2 }} | 26={{ #expr: 756 + 2 }} | 27={{ #expr: 756 + 2 }} | 28={{ #expr: 756 + 2 }} | 29={{ #expr: 756 + 2 }} | 30={{ #expr: 756 + 2 }} | 31={{ #expr: 756 + 2 }} | 32={{ #expr: 756 + 2 }} | 33={{ #expr: 756 + 2 }} | 34={{ #expr: 756 + 2 }} | 35={{ #expr: 756 + 2 }} | 36={{ #expr: 756 + 2 }} | 37={{ #expr: 756 + 2 }} | 38={{ #expr: 756 + 2 }} | 39={{ #expr: 756 + 2 }} | 40={{ #expr: 756 + 2 }} | 41={{ #expr: 756 + 2 }} | 42={{ #expr: 756 + 2 }} | 43={{ #expr: 756 + 2 }} | 44={{ #expr: 756 + 2 }} | 45={{ #expr: 756 + 6 }} | 46={{ #expr: 756 + 2 }} | 47={{ #expr: 756 + 2 }} | 48={{ #expr: 756 + 2 }} | 49={{ #expr: 756 + 2 }} | 50={{ #expr: 756 + 2 }} | 51={{ #expr: 756 + 2 }} | 52={{ #expr: 756 + 2 }} | 53={{ #expr: 756 + 2 }} | 54={{ #expr: 756 + 2 }} | 55={{ #expr: 756 + 3 }} | 56=756 | #default = 756 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 756 + 16 }} | 2={{ #expr: 756 + 2 }} | 3={{ #expr: 756 + 2 }} | 4={{ #expr: 756 + 2 }} | 5={{ #expr: 756 + 2 }} | 6={{ #expr: 756 + 2 }} | 7={{ #expr: 756 + 2 }} | 8={{ #expr: 756 + 2 }} | 9={{#switch: 756 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 756 < 449 | {{ #expr: 756 + 2 }} | {{ #expr: 756 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 756 + 2 }} | 11={{ #expr: 756 + 2 }} | 12={{ #expr: 756 + 2 }} | 13={{ #expr: 756 + 2 }} | 14={{ #expr: 756 + 2 }} | 15={{ #expr: 756 + 2 }} | 16={{ #expr: 756 + 2 }} | 17={{ #expr: 756 + 2 }} | 18={{ #expr: 756 + 2 }} | 19={{ #expr: 756 + 2 }} | 20={{ #expr: 756 + 2 }} | 21={{ #expr: 756 + 2 }} | 22={{ #expr: 756 + 2 }} | 23={{ #expr: 756 + 2 }} | 24={{ #expr: 756 + 2 }} | 25={{ #expr: 756 + 2 }} | 26={{ #expr: 756 + 2 }} | 27={{ #expr: 756 + 2 }} | 28={{ #expr: 756 + 2 }} | 29={{ #expr: 756 + 2 }} | 30={{ #expr: 756 + 2 }} | 31={{ #expr: 756 + 2 }} | 32={{ #expr: 756 + 2 }} | 33={{ #expr: 756 + 2 }} | 34={{ #expr: 756 + 2 }} | 35={{ #expr: 756 + 2 }} | 36={{ #expr: 756 + 2 }} | 37={{ #expr: 756 + 2 }} | 38={{ #expr: 756 + 2 }} | 39={{ #expr: 756 + 2 }} | 40={{ #expr: 756 + 2 }} | 41={{ #expr: 756 + 2 }} | 42={{ #expr: 756 + 2 }} | 43={{ #expr: 756 + 2 }} | 44={{ #expr: 756 + 2 }} | 45={{ #expr: 756 + 6 }} | 46={{ #expr: 756 + 2 }} | 47={{ #expr: 756 + 2 }} | 48={{ #expr: 756 + 2 }} | 49={{ #expr: 756 + 2 }} | 50={{ #expr: 756 + 2 }} | 51={{ #expr: 756 + 2 }} | 52={{ #expr: 756 + 2 }} | 53={{ #expr: 756 + 2 }} | 54={{ #expr: 756 + 2 }} | 55={{ #expr: 756 + 3 }} | 56=756 | #default = 756 }} = {{ #expr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 749 + 16 }} | 2={{ #expr: 749 + 2 }} | 3={{ #expr: 749 + 2 }} | 4={{ #expr: 749 + 2 }} | 5={{ #expr: 749 + 2 }} | 6={{ #expr: 749 + 2 }} | 7={{ #expr: 749 + 2 }} | 8={{ #expr: 749 + 2 }} | 9={{#switch: 749 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 749 < 449 | {{ #expr: 749 + 2 }} | {{ #expr: 749 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 749 + 2 }} | 11={{ #expr: 749 + 2 }} | 12={{ #expr: 749 + 2 }} | 13={{ #expr: 749 + 2 }} | 14={{ #expr: 749 + 2 }} | 15={{ #expr: 749 + 2 }} | 16={{ #expr: 749 + 2 }} | 17={{ #expr: 749 + 2 }} | 18={{ #expr: 749 + 2 }} | 19={{ #expr: 749 + 2 }} | 20={{ #expr: 749 + 2 }} | 21={{ #expr: 749 + 2 }} | 22={{ #expr: 749 + 2 }} | 23={{ #expr: 749 + 2 }} | 24={{ #expr: 749 + 2 }} | 25={{ #expr: 749 + 2 }} | 26={{ #expr: 749 + 2 }} | 27={{ #expr: 749 + 2 }} | 28={{ #expr: 749 + 2 }} | 29={{ #expr: 749 + 2 }} | 30={{ #expr: 749 + 2 }} | 31={{ #expr: 749 + 2 }} | 32={{ #expr: 749 + 2 }} | 33={{ #expr: 749 + 2 }} | 34={{ #expr: 749 + 2 }} | 35={{ #expr: 749 + 2 }} | 36={{ #expr: 749 + 2 }} | 37={{ #expr: 749 + 2 }} | 38={{ #expr: 749 + 2 }} | 39={{ #expr: 749 + 2 }} | 40={{ #expr: 749 + 2 }} | 41={{ #expr: 749 + 2 }} | 42={{ #expr: 749 + 2 }} | 43={{ #expr: 749 + 2 }} | 44={{ #expr: 749 + 2 }} | 45={{ #expr: 749 + 6 }} | 46={{ #expr: 749 + 2 }} | 47={{ #expr: 749 + 2 }} | 48={{ #expr: 749 + 2 }} | 49={{ #expr: 749 + 2 }} | 50={{ #expr: 749 + 2 }} | 51={{ #expr: 749 + 2 }} | 52={{ #expr: 749 + 2 }} | 53={{ #expr: 749 + 2 }} | 54={{ #expr: 749 + 2 }} | 55={{ #expr: 749 + 3 }} | 56=749 | #default = 749 }} + 1 }} | f|–756}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Canisius, Petrus||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Rita Haub: Petrus Canisius. Botschafter Europas. Lahn-Verlag, Limburg 2004, ISBN 3-7867-8513-9.
- Rita Haub: Petrus Canisius und die Bedeutung seiner literarischen Tätigkeit für die Schweiz. In: Freiburger Geschichtsblätter, Jg. 74 (1997), {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0259-3955|0}}{{#ifeq:1|0|[!]
}}{{#ifeq:0|1
|{{#switch:00
|11= (print/online)
|10= (print)
|01= (online)
}}
}}{{#ifeq:0|0
|{{#ifeq:0|0
|{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0259-3955}}
|
|{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}
}}, S. 23–69.
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 122
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 118518836
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118518836}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 62957 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 62957 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- Werner Kunzenmann (Red.): Petrus Canisius. Er bewegte den Erdteil. Hrsg. durch die Diözese Innsbruck, Pfarre Petrus Canisius. Innsbruck 1994, [[Spezial:ISBN-Suche/{{#if:trim|3-9014-5051-8}}|ISBN {{#if:trim|3-9014-5051-8}}]].
- Franz Loidl, Martin Krexner: Wiens Bischöfe und Erzbischöfe. Schendl, Wien 1983, ISBN 3-85268-080-8.
- Mathias Moosbrugger: Petrus Canisius, Wanderer zwischen den Welten. Tyrolia, Innsbruck 2021, ISBN 978-3-7022-3929-9.
- Mathias Moosbrugger: „Ich ... kann den Mund nicht halten“. Petrus Canisius und das Apostolat der Geschwätzigkeit. In: Geist und Leben, Jg. 94 (2021), S. 133–140.
- Julius Oswald, Peter Rummel (Hrsg.): Petrus Canisius, Reformer der Kirche. Festschrift zum 400. Todestag des zweiten Apostels Deutschlands. Sankt Ulrich, Augsburg 1996, ISBN 978-3-929246-17-9.
- Otto Pfülf: Der selige Pater Petrus Canisius in seinem tugendreichen Leben dargestellt. Zur 300jährigen Gedächtnisfeier seines Todes. Benziger Verlag, Einsiedeln 1897.
- Klaus Unterburger: Die Katechismen des Petrus Canisius. Eine Erfolgsgeschichte. In: Rottenburger Jahrbuch für Kirchengeschichte, Bd. 39 (2020), S. 61–80.
- Heinz Wieser: Petrus Canisius, der Jesuitenorden und das Akademische Gymnasium Innsbruck. In: Der Schlern, Bd. 94 (2021), Heft 6, S. 64–71.
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- Vorlage:Helveticat-GND
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Petrus Canisius | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#if:Vorlage:Str match||{{#if: Person||#default |Person=person/gnd|Institution=organization|Objekt=item}}/{{#if: 118518836|118518836|Pflichtangabe
2Identifier fehlt}} {{#ifeq:Person|Person|{{#if:| |Werke von und über }}}}{{#invoke:WLink|getArticleBase}}|Pflichtangabe1KategoriePerson,InstitutionoderObjektfehlt}} }}{{#if: |{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek|}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek}} - Vorlage:VerzDtDrucke
- Vorlage:VerzDtDrucke
- {{#ifeq: Josef Stierli|Redaktion||Josef Stierli: }}{{#if:Canisius, Petrus|Vorlage:Str replace|Petrus Canisius}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
- Katholische Studentengemeinde Rostock: Petrus Canisius – Leben und Werk
- Jesuiten.org: Petrus Canisius
- Bildnis des Petrus Canisius
- {{#if: Heike Nasritdinova|Heike Nasritdinova: }}Canisius, Petrus{{#if: | ({{{Jahr}}}).|.}} Eintrag in der Datenbank des Oberpfälzer Kulturbundes (derzeit nicht erreichbar)
- Petrus Canisius auf Webseite der Erzdiözese Wien
- {{#if: | {{{Autor}}}: |{{#if: | {{{3}}}: }}}}{{#if: Blessed Peter Canisius | Blessed Peter Canisius. In: | Eintrag] in der}} Catholic Encyclopedia{{#if: |, Band {{{Band}}}|}}{{#if: |, New York|, Robert Appleton Company, New York}} {{#switch:{{{Band}}}
| 1 | 2 = 1907
| 3 | 4 = 1908
| 5 | 6 = 1909
| 7 | 8 | 9 = 1910
| 10 | 11 | 12 = 1911
| 13 | 14 | 15 = 1912
| 16 = 1914
| 17 = 1922 |#default= 1913
}}{{#if:|, S. }}{{#if:|{{#ifeq: |||– }} }}{{#if: | ({{{Kommentar}}})}}.
Einzelnachweise
<references> <ref name="har"> {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}} </ref> <ref name="beh_mei"> {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}} </ref> </references>
Vorlage:Personenleiste Vorlage:Navigationsleiste der Bischöfe von Wien (1513–1716)
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118518836n8608135000127300359109589 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118518836 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118518836 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86081350 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86081350 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59109589 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59109589 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Canisius, Petrus | {{#if: Kanisius, Petrus; Kanijs, Petrus; Kanîs, Petrus; Hondt, Peter de; Kanijs, Pieter (Geburtsname) | {{#if: niederländischer Jesuit, Kirchenlehrer und Heiliger | {{#if: 8. Mai 1521 | {{#if: Nimwegen | {{#if: 21. Dezember 1597 | {{#if: Freiburg im Üechtland, Schweiz || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Canisius, Petrus
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Kanisius, Petrus; Kanijs, Petrus; Kanîs, Petrus; Hondt, Peter de; Kanijs, Pieter (Geburtsname)
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | niederländischer Jesuit, Kirchenlehrer und Heiliger
}} |
| GEBURTSDATUM | 8. Mai 1521
}} |
| GEBURTSORT | Nimwegen
}} |
| STERBEDATUM | 21. Dezember 1597
}} |
| STERBEORT | Freiburg im Üechtland, Schweiz
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Archiv-URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Linktext fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:ISSN
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DDB
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Petrus Canisius
- Kirchenlehrer
- Jesuit
- Römisch-katholischer Theologe (16. Jahrhundert)
- Hochschullehrer (Universität Ingolstadt)
- Heiliger (16. Jahrhundert)
- Bischof von Wien
- Person der Gegenreformation
- Person (Nijmegen)
- Domprediger am Augsburger Dom
- Domprediger am Stephansdom
- Niederländer
- Geboren 1521
- Gestorben 1597
- Mann