Zum Inhalt springen

Optionston

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Als Optionston oder Option wird in der Jazzharmonik ein Zusatzton zum betrachteten Akkord bezeichnet. Diese Töne können – zum Beispiel beim Improvisieren oder beim Begleiten eines Solisten durch ein Harmonieinstrument (Klavier, Gitarre usw.) – optional, also wahlweise gespielt oder weggelassen werden, weil sie zwar für den Klang, aber nicht für die Funktion des Akkordes wichtig sind. Da man in der Jazz-Harmonielehre im Gegensatz zur klassischen Harmonielehre von vier anstatt drei Akkordtönen ausgeht, zählt die Septime eines Akkordes nicht als Optionston. Die Optionen eines Jazz-Akkordes sind daher die None, die Undezime und die Tredezime (man geht bei der Wahl der Tonstufen von einer Terzschichtung aus: Grundton (1), Terz (3), Quinte (5), Septime (7), None (9), Undezime (11), Tredezime (13)).

Zum Beispiel besteht ein Dominantseptakkord auf dem Grundton G neben diesem Grundton aus den Akkordtönen H (Terz), D (Quinte) und F (Septime). Die in der nächsthöheren Oktave liegenden Optionstöne, die sich aus der Terzschichtung einer für diesen Fall zugrundeliegenden mixolydischen Tonleiter ergeben, sind A (None), C (Undezime) und E (Tredezime). Die Stufenakkorde jeder Dur-Tonart erzeugen auf ihren sieben Stufen jeweils charakteristische Optionstöne: 9, 11 und 13 für die I., II. und V. Stufe, {{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}9, 11 und {{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}13 für die III. und VII. Stufe, 9, {{#switch:

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol # unbekannt

}}11 und 13 für die IV. Stufe und 9, 11 und b13 für die VI. Stufe.<ref>Peter Autschbach: Theorie-Basics für Gitarristen. Harmonielehre mit DVD Vol. 1 und 2, Fingerprint, Osnabrück 2011, ISBN 978-3-938679-74-6 und ISBN 978-3-938679-75-3.</ref> Dabei gibt es einige Optionstöne, die üblicherweise als "avoid note" angesehen werden, zum Beispiel die Undezime (11) im Akkord der ersten Stufe, die sich mit dessen Terz dissonant reibt. Allerdings ändern sich im Laufe der Zeit Hörgewohnheiten, mittlerweile wird die Undezime in einem Akkord der I. Stufe als add11-Optionston recht häufig als Farbton eingesetzt.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:add11 Chord / Music Theory Lesson|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=add11 Chord / Music Theory Lesson}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=add11 Chord / Music Theory Lesson}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=add11 Chord / Music Theory Lesson}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2022-01-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:en-US|de||{{#if:en-US|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/}}%7C%7C}}}}{{#if:add11 Chord / Music Theory Lesson|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=add11 Chord / Music Theory Lesson|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-01-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-01-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-01-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:273408||(?)}}}}}}{{#if: 2022-01-19|;}}}}{{#if: 2022-01-19| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-01-19 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-01-19|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-01-19|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en-US|de||{{#if:en-US|1}}}}|{{#if:{{#if: 2022-01-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en-US|en-US|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en-US|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en-US|en-US|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2022-01-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en-US|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://sleepfreaks-dtm.com/en/music-theory-beginner/add11/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Jeder Optionston kann je nach harmonischem Kontext auch alteriert, d. h. chromatisch verändert werden. Die übermäßige Undezime {{#switch:

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol # unbekannt

}}11 (={{#switch:

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol # unbekannt

}}4/{{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}5) kann demnach als eine Alteration des Optionstons 11 oder des Akkordtons 5 betrachtet werden. Die None taucht im Zusammenhang der alterierten Skala als{{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}9 und auch als {{#switch:

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol # unbekannt

}}9 auf, denn diese Skala hat neben dem Grundton, der Terz, der verminderten Quinte ({{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}5) und der kleinen Septime die Optionstöne {{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}9, #9 und {{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}13. Zusammengenommen werden Optionstöne und alterierte Optionstöne englischsprachig als Tensions bezeichnet.

Siehe auch

Einzelnachweise

<references />