Zum Inhalt springen

Novaggio

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Hinweisbaustein Vorlage:Infobox Ort in der Schweiz

Datei:Karte Gemeinde Novaggio 2022.png
Gemeindestand bis zur Fusion am 6. April 2025

Novaggio ist ein Dorf in der politischen Gemeinde Lema im Schweizer Kanton Tessin.

Geographie

Das Dorf liegt auf 640 m ü. M. im Malcantone, 7 km (Luftlinie) westlich des Bahnhofs Lugano der Schweizerischen Bundesbahnen.

Datei:ETH-BIB-Novaggio-LBS H1-026647.tif
Novaggio. Historisches Luftbild von Werner Friedli (1966)

Geschichte

Unweit nordöstlich von Novaggio, auf dem Hügel „A Castéll“, stand im Mittelalter eine kleine Burganlage, die vom 13. bis zum 15. Jahrhundert erwähnt wird. Das Dorf selbst wird urkundlich erstmals erwähnt als Novizio im Jahr 1335. Das Projekt, die Gemeinde mit den Nachbarorten Astano, Bedigliora, Curio, Miglieglia zur neuen Gemeinde Medio Malcantone zusammenzuschliessen, wurde 2004 nach negativen Abstimmungen in den Gemeinden fallengelassen.

1922 eröffnete die Eidgenössische Militärversicherung in Novaggio eine Heilstätte für Wehrmänner mit Tuberkulose. 1952 wurde die Heilstätte in ein Spital zur Behandlung von internistischen Erkrankungen und von Gelenk- und Rückenleiden umgewandelt. Von 1989 bis 1997 wurde das Militärspital in eine Spezialklinik zur Rehabilitation des Stütz- und Bewegungsapparates ausgebaut, die auch für zivile Patienten offen ist.<ref>Admin.ch: Neue Trägerschaft für die Eidgenössische Rehabilitationsklinik Novaggio (ERK)</ref>

Am 26. November 2023 wurde in einer konsultativen Volksabstimmung der Vorschlag angenommen, mit den Nachbargemeinden Astano, Curio, Miglieglia und Bedigliora zur neuen Gemeinde Lema zu fusionieren und damit die 20 Jahre zuvor abgelehnte Idee wieder aufzugreifen.<ref>Medio Malcantone Lema, «i cittadini ci hanno dato fiducia» auf cdt.ch (italienisch)</ref> Die Fusion wurde am 6. April 2025 vollzogen.

Novaggio bildet aber nach wie vor eine eigenständige Bürgergemeinde.<ref>Patriziato di Novaggio (mit Foto) auf patriziatidelmalcantone.ch</ref>

Bevölkerung

<timeline> Colors=

 id:lightgrey value:gray(0.9)
 id:darkgrey  value:gray(0.8)
 id:sfondo value:rgb(1,1,1)
 id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:1000 height:300 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:900 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:100 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:50 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=

 bar:1600 text: 1600
 bar:1683 text: 1683
 bar:1769 text: 1769
 bar:1799 text: 1799
 bar:1808 text: 1808
 bar:1824 text: 1824
 bar:1836 text: 1836
 bar:1850 text: 1850
 bar:1860 text: 1860
 bar:1870 text: 1870
 bar:1880 text: 1880
 bar:1888 text: 1888
 bar:1900 text: 1900
 bar:1910 text: 1910
 bar:1930 text: 1930
 bar:1941 text: 1941
 bar:1950 text: 1950
 bar:1960 text: 1960
 bar:1970 text: 1970
 bar:1980 text: 1980
 bar:1990 text: 1990
 bar:2000 text: 2000
 bar:2010 text: 2010
 bar:2015 text: 2015
 bar:2020 text: 2020
 bar:2021 text: 2021
 bar:2022 text: 2022
 bar:2023 text: 2023
 bar:2024 text: 2024

PlotData=

 color:barra width:23 align:left
 bar:1600 from:0 till: 336
 bar:1683 from:0 till: 342
 bar:1769 from:0 till: 372
 bar:1799 from:0 till: 350
 bar:1808 from:0 till: 390
 bar:1824 from:0 till: 382
 bar:1836 from:0 till: 457
 bar:1850 from:0 till: 441
 bar:1860 from:0 till: 468
 bar:1870 from:0 till: 442
 bar:1880 from:0 till: 471
 bar:1888 from:0 till: 466
 bar:1900 from:0 till: 476
 bar:1910 from:0 till: 493
 bar:1930 from:0 till: 463
 bar:1941 from:0 till: 442
 bar:1950 from:0 till: 432
 bar:1960 from:0 till: 418
 bar:1970 from:0 till: 517
 bar:1980 from:0 till: 501
 bar:1990 from:0 till: 606
 bar:2000 from:0 till: 716
 bar:2010 from:0 till: 810
 bar:2015 from:0 till: 832
 bar:2020 from:0 till: 821
 bar:2021 from:0 till: 832
 bar:2022 from:0 till: 827
 bar:2023 from:0 till: 835
 bar:2024 from:0 till: 850

PlotData=

 bar:1600 at: 336 fontsize:S text: 336 shift:(-8,5)
 bar:1683 at: 342 fontsize:S text: 342 shift:(-8,5)
 bar:1769 at: 372 fontsize:S text: 372 shift:(-8,5)
 bar:1799 at: 350 fontsize:S text: 350 shift:(-8,5)
 bar:1808 at: 390 fontsize:S text: 390 shift:(-8,5)
 bar:1824 at: 382 fontsize:S text: 382 shift:(-8,5)
 bar:1836 at: 457 fontsize:S text: 457 shift:(-8,5)
 bar:1850 at: 441 fontsize:S text: 441 shift:(-8,5)
 bar:1860 at: 468 fontsize:S text: 468 shift:(-8,5)
 bar:1870 at: 442 fontsize:S text: 442 shift:(-8,5)
 bar:1880 at: 471 fontsize:S text: 471 shift:(-8,5)
 bar:1888 at: 466 fontsize:S text: 466 shift:(-8,5)
 bar:1900 at: 476 fontsize:S text: 476 shift:(-8,5)
 bar:1910 at: 493 fontsize:S text: 493 shift:(-8,5)
 bar:1930 at: 463 fontsize:S text: 463 shift:(-8,5)
 bar:1941 at: 442 fontsize:S text: 442 shift:(-8,5)
 bar:1950 at: 432 fontsize:S text: 432 shift:(-8,5)
 bar:1960 at: 418 fontsize:S text: 418 shift:(-8,5)
 bar:1970 at: 517 fontsize:S text: 517 shift:(-8,5)
 bar:1980 at: 501 fontsize:S text: 501 shift:(-8,5)
 bar:1990 at: 606 fontsize:S text: 606 shift:(-8,5)
 bar:2000 at: 716 fontsize:S text: 716 shift:(-8,5)
 bar:2010 at: 810 fontsize:S text: 810 shift:(-8,5)
 bar:2015 at: 832 fontsize:S text: 832 shift:(-8,5)
 bar:2020 at: 821 fontsize:S text: 821 shift:(-8,5)
 bar:2021 at: 832 fontsize:S text: 832 shift:(-8,5)
 bar:2022 at: 827 fontsize:S text: 827 shift:(-8,5)
 bar:2023 at: 835 fontsize:S text: 835 shift:(-8,5)
 bar:2024 at: 850 fontsize:S text: 850 shift:(-8,5)

TextData=

 fontsize:S pos:(20,20)
 text:"Quellen: Bundesamt für Statistik: Volkszählungsdaten"

</timeline>Einwohnerzahlen: Volkszählungsdaten<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Martin Schuler|Martin Schuler: }}{{#if:|{{#if:Cantone Ticino - L'effettivo della populazione a livello locale prima del 1850|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Cantone Ticino - L'effettivo della populazione a livello locale prima del 1850}}]{{#if:CSV; 34 KB| (CSV; 34 KB)}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Cantone Ticino - L'effettivo della populazione a livello locale prima del 1850}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Cantone Ticino - L'effettivo della populazione a livello locale prima del 1850}}}}]}}{{#if:CSV; 34 KB| (CSV; 34 KB{{#if:Bundesamt für Statistik, Neuchâtel2023-06-16{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914}}%7C%7C}}}}{{#if:Cantone Ticino - L'effettivo della populazione a livello locale prima del 1850|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Cantone Ticino - L'effettivo della populazione a livello locale prima del 1850|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Bundesamt für Statistik, Neuchâtel| Bundesamt für Statistik, Neuchâtel{{#if: 2023-06-16|,|{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2023-06-16| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2023-06-16|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2023-06-16|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2023-06-16|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2023-06-16Bundesamt für Statistik, Neuchâtel|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:399851||(?)}}}}}}{{#if: 2025-04-07|;}}}}{{#if: 2025-04-07| {{#if:2023-06-16Bundesamt für Statistik, Neuchâtel{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Bundesamt für Statistik, Neuchâtel2023-06-16{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if:CSV; 34 KB | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2023-06-16{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bfs.admin.ch/asset/de/24306914 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Daten der Eidgenössischen Volkszählungen ab 1850 nach Gemeinden|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Daten der Eidgenössischen Volkszählungen ab 1850 nach Gemeinden}}]{{#if:XLSX; 10 MB| (XLSX; 10 MB)}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Daten der Eidgenössischen Volkszählungen ab 1850 nach Gemeinden}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Daten der Eidgenössischen Volkszählungen ab 1850 nach Gemeinden}}}}]}}{{#if:XLSX; 10 MB| (XLSX; 10 MB{{#if:Bundesamt für Statistik, Neuchâtel2024-07-12{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}Öffnung in Excel nur über "Anhang/Excel-Datensatz" möglich| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Daten der Eidgenössischen Volkszählungen ab 1850 nach Gemeinden|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Daten der Eidgenössischen Volkszählungen ab 1850 nach Gemeinden|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Bundesamt für Statistik, Neuchâtel| Bundesamt für Statistik, Neuchâtel{{#if: 2024-07-12|,|{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2024-07-12| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2024-07-12|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2024-07-12|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2024-07-12|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2024-07-12Bundesamt für Statistik, Neuchâtel|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:399851||(?)}}}}}}{{#if: 2025-04-07|;}}}}{{#if: 2025-04-07| {{#if:2024-07-12Bundesamt für Statistik, Neuchâtel{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-04-07 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-04-07|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-04-07|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}Öffnung in Excel nur über "Anhang/Excel-Datensatz" möglich|{{#if:Bundesamt für Statistik, Neuchâtel2024-07-12{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if:XLSX; 10 MB | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: Öffnung in Excel nur über "Anhang/Excel-Datensatz" möglich|{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}Öffnung in Excel nur über "Anhang/Excel-Datensatz" möglich}})}}{{#if: 2024-07-12{{#if: 2025-04-07 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}Öffnung in Excel nur über "Anhang/Excel-Datensatz" möglich|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bfs.admin.ch/bfs/de/home/grundlagen/volkszaehlung.assetdetail.32067220.html }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Sehenswürdigkeiten

  • Pfarrkirche San Siro<ref name="Martinoli">Simona Martinoli und andere: Guida d’arte della Svizzera italiana. Hrsg. Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK, Edizioni Casagrande, Bellinzona 2007, ISBN 978-88-7713-482-0, S. 390.</ref>
  • Evangelische Kirche<ref name="Martinoli" />
  • Oratorium Santa Maria del Carmelo (oder di Carate)<ref name="Martinoli" />
  • Bürgerhaus mit Fresko Madonna mit Kind<ref name="Martinoli" />
  • Ehemalige Militärklinik Villa Alta mit Park<ref name="Martinoli" />
  • Jagdturm (Roccolo)<ref name="Martinoli" />
  • Alte Nevèra (Schneekeller)<ref name="Martinoli" />
  • Il sentiero delle meraviglie<ref>Il sentiero delle meraviglie (mit Foto) auf ticino.ch (abgerufen am 23. März 2017).</ref>

Verband

Persönlichkeiten

{{#if: Liste von Persönlichkeiten aus Novaggio|{{#ifexist:Liste von Persönlichkeiten aus Novaggio|

|{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|

→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}

|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|

→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]

|}}|}}|}}|}}|}}|Einbindungsfehler: Die Vorlage Hauptartikel benötigt immer mindestens ein Argument.}}

Literatur

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}

  • Flavio Gambazzi: Novaggio e la sua gente. Bernasconi, Agno 1981.
  • Hans Jörg Leu: Dort, wo der Berg brennt: Tessiner Kurzgeschichten. Edizioni Tiramisù, Novaggio 1997.<ref>Hans Jörg Leu in portal.dnb.de (abgerufen am: 26. Mai 2016.)</ref>
  • Simona Martinoli u. a.: Guida d’arte della Svizzera italiana. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte. Edizioni Casagrande, Bellinzona 2007, ISBN 978-88-7713-482-0, S. 390.
  • Aldo Massarotti: I Delmenico: raccolta genealogica, storica di immagini. Hrsg. Claudio Delmenico, Tecnografica Varese, Varese 2004.
  • Giovanni Maria Staffieri: Novaggio. In: Malcantone. Testimonianze culturali nei comuni malcantonesi. Lugano-Agno 1985, S. 37, 39, 60–61, 95.
  • Celestino Trezzini: Novaggio. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz. Band 6: Saint Gelin – Tingry. Attinger, Neuenburg 1929, S. 311 (Digitalisat).

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Novaggio|Novaggio|Novaggio}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Novaggio|Novaggio|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if: 00

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Novaggio

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|novaggio|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Novaggio |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Wappen des Kanton Tessin

|

 |

Alto Malcantone | Aranno | Lema

Ehemalige Gemeinden: Arosio | Breno | Fescoggia | Miglieglia | Mugena | Novaggio | Vezio

Kanton Tessin | Bezirke des Kantons Tessin | Gemeinden des Kantons Tessin | Bezirk Lugano }} Vorlage:Klappleiste/Ende

{{#ifeq: g | p | | {{#if: 118984253Xn/82/222627132554234 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 118984253X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 118984253X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: n/82/222627 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: n/82/222627 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 132554234 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 132554234 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung