Ludwig Lavater
Ludwig Lavater (* 4. März 1527 auf Schloss Kyburg; † 15. Juli 1586 in Zürich) war ein Schweizer reformierter Theologe und Geistlicher, zuletzt Antistes der Zürcher Kirche.
Werdegang
Lavater, ein Sohn des Landvogts und späteren Zürcher Bürgermeisters Hans Rudolf Lavater (1496/97–1557), besuchte ab 1538 die Klosterschule in Kappel und studierte später in Straßburg, Paris und Lausanne. 1550 wurde er als Archidiakon an das Grossmünster in Zürich berufen und heiratete im selben Jahr Margaretha, die Tochter Heinrich Bullingers. Im Dezember 1585 wurde er zum Pfarrer am Grossmünster befördert, womit das Amt des Antistes der Zürcher Kirche verbunden war.
Aufgrund seiner kurzen Amtszeit konnte Lavater kaum kirchenpolitische Akzente setzen, wurde aber als Verfasser und Übersetzer theologischer Schriften bekannt. Sein „Gespensterbuch“ (zuerst 1569), in welchem er den Standpunkt der reformierten Theologie zu Spukphänomenen ausführt, erlebte 19 Auflagen und wurde in mehrere Sprachen übersetzt.
Seine Tochter Anna († 1612) war mit dem Theologen Rudolf Hospinian verheiratet.
Schriften (Auswahl)
- De ritibus et institutis ecclesiae Tigurinae. 1559 (Neuausg.: Die Gebräuche und Einrichtungen der Zürcher Kirche. Zürich: Theologischer Verlag 1987 ISBN 3-290-11590-9)
- Von Gespänsten, Unghüren und anderen wunderbaren Dingen... 1569. Erstausgabe bei Froschauer, Zürich Digitalisat. Weitere Ausgaben in lateinischer, französischer, englischer und niederländischer Sprache. Digitalisat der deutschen Ausgabe von 1670
Lavaters Gespensterbuch von 1569
Mit dem so genannten Gespensterbuch von 1569 schrieb der Zürcher Theologe einen Bestseller seiner Zeit. In diesem Buch fasst Lavater den reformierten Standpunkt zum Thema der Gespenster konzis zusammen und gibt seiner Leserschaft konkrete Anweisungen, wie Spukphänomene zu deuten und zu bewältigen seien. Basierend auf unterschiedlichen theologischen Argumenten hält er fest, dass es sich bei Spukphänomenen nicht um die Erscheinung verstorbener Menschen handeln könne, sondern um den Teufel, der die Lebenden im Auftrag Gottes versuchen oder für ihre Sünden bestrafen wolle. Aus diesem Grund seien jegliche Interaktionen mit den Geistern in Form von Befragungen, Schutz- und Abwehrhandlungen bzw. Exorzismen untersagt. Wer von Gespenstern heimgesucht werde, soll Buße leisten und inbrünstig zu Gott beten.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Sein Buch wurde im 16. und 17. Jahrhundert 19 Mal gedruckt und ins Lateinische, Französische, Englische und Niederländische übersetzt.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
Literatur
- {{#if: Erich Wenneker|Erich Wenneker: }}LAVATER, Ludwig. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:15|. Band 15, Bautz, {{#switch:15
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:851-853|, Sp. {{#iferror:{{#expr:851-853}}|851-853|{{#expr:1*851-853*0}}–{{#expr:-(0*851-853*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070716151401/http://www.bautz.de/bbkl/l/lavater_l.shtml%7C}}.{{#if: 15 | |{{#ifeq:||}}}}
- {{ #if:Georg von Wyß|Georg von Wyß: |}}{{ #if:ADB:Lavater, Ludwig|{{ #if:Lavater, Ludwig|Lavater, Ludwig|Ludwig Lavater }}|{{#ifeq: {{#switch: 18
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Lavater, Ludwig|Lavater, Ludwig|Ludwig Lavater }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 18 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 18 | 1={{ #expr: 83 + 16 }} | 2={{ #expr: 83 + 2 }} | 3={{ #expr: 83 + 2 }} | 4={{ #expr: 83 + 2 }} | 5={{ #expr: 83 + 2 }} | 6={{ #expr: 83 + 2 }} | 7={{ #expr: 83 + 2 }} | 8={{ #expr: 83 + 2 }} | 9={{#switch: 83 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 83 < 449 | {{ #expr: 83 + 2 }} | {{ #expr: 83 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 83 + 2 }} | 11={{ #expr: 83 + 2 }} | 12={{ #expr: 83 + 2 }} | 13={{ #expr: 83 + 2 }} | 14={{ #expr: 83 + 2 }} | 15={{ #expr: 83 + 2 }} | 16={{ #expr: 83 + 2 }} | 17={{ #expr: 83 + 2 }} | 18={{ #expr: 83 + 2 }} | 19={{ #expr: 83 + 2 }} | 20={{ #expr: 83 + 2 }} | 21={{ #expr: 83 + 2 }} | 22={{ #expr: 83 + 2 }} | 23={{ #expr: 83 + 2 }} | 24={{ #expr: 83 + 2 }} | 25={{ #expr: 83 + 2 }} | 26={{ #expr: 83 + 2 }} | 27={{ #expr: 83 + 2 }} | 28={{ #expr: 83 + 2 }} | 29={{ #expr: 83 + 2 }} | 30={{ #expr: 83 + 2 }} | 31={{ #expr: 83 + 2 }} | 32={{ #expr: 83 + 2 }} | 33={{ #expr: 83 + 2 }} | 34={{ #expr: 83 + 2 }} | 35={{ #expr: 83 + 2 }} | 36={{ #expr: 83 + 2 }} | 37={{ #expr: 83 + 2 }} | 38={{ #expr: 83 + 2 }} | 39={{ #expr: 83 + 2 }} | 40={{ #expr: 83 + 2 }} | 41={{ #expr: 83 + 2 }} | 42={{ #expr: 83 + 2 }} | 43={{ #expr: 83 + 2 }} | 44={{ #expr: 83 + 2 }} | 45={{ #expr: 83 + 6 }} | 46={{ #expr: 83 + 2 }} | 47={{ #expr: 83 + 2 }} | 48={{ #expr: 83 + 2 }} | 49={{ #expr: 83 + 2 }} | 50={{ #expr: 83 + 2 }} | 51={{ #expr: 83 + 2 }} | 52={{ #expr: 83 + 2 }} | 53={{ #expr: 83 + 2 }} | 54={{ #expr: 83 + 2 }} | 55={{ #expr: 83 + 3 }} | 56=83 | #default = 83 }} {{ #if:Lavater, Ludwig|Lavater, Ludwig|Ludwig Lavater }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 18, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 18 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 83{{ #if:84 | {{ #ifexpr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 83 + 16 }} | 2={{ #expr: 83 + 2 }} | 3={{ #expr: 83 + 2 }} | 4={{ #expr: 83 + 2 }} | 5={{ #expr: 83 + 2 }} | 6={{ #expr: 83 + 2 }} | 7={{ #expr: 83 + 2 }} | 8={{ #expr: 83 + 2 }} | 9={{#switch: 83 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 83 < 449 | {{ #expr: 83 + 2 }} | {{ #expr: 83 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 83 + 2 }} | 11={{ #expr: 83 + 2 }} | 12={{ #expr: 83 + 2 }} | 13={{ #expr: 83 + 2 }} | 14={{ #expr: 83 + 2 }} | 15={{ #expr: 83 + 2 }} | 16={{ #expr: 83 + 2 }} | 17={{ #expr: 83 + 2 }} | 18={{ #expr: 83 + 2 }} | 19={{ #expr: 83 + 2 }} | 20={{ #expr: 83 + 2 }} | 21={{ #expr: 83 + 2 }} | 22={{ #expr: 83 + 2 }} | 23={{ #expr: 83 + 2 }} | 24={{ #expr: 83 + 2 }} | 25={{ #expr: 83 + 2 }} | 26={{ #expr: 83 + 2 }} | 27={{ #expr: 83 + 2 }} | 28={{ #expr: 83 + 2 }} | 29={{ #expr: 83 + 2 }} | 30={{ #expr: 83 + 2 }} | 31={{ #expr: 83 + 2 }} | 32={{ #expr: 83 + 2 }} | 33={{ #expr: 83 + 2 }} | 34={{ #expr: 83 + 2 }} | 35={{ #expr: 83 + 2 }} | 36={{ #expr: 83 + 2 }} | 37={{ #expr: 83 + 2 }} | 38={{ #expr: 83 + 2 }} | 39={{ #expr: 83 + 2 }} | 40={{ #expr: 83 + 2 }} | 41={{ #expr: 83 + 2 }} | 42={{ #expr: 83 + 2 }} | 43={{ #expr: 83 + 2 }} | 44={{ #expr: 83 + 2 }} | 45={{ #expr: 83 + 6 }} | 46={{ #expr: 83 + 2 }} | 47={{ #expr: 83 + 2 }} | 48={{ #expr: 83 + 2 }} | 49={{ #expr: 83 + 2 }} | 50={{ #expr: 83 + 2 }} | 51={{ #expr: 83 + 2 }} | 52={{ #expr: 83 + 2 }} | 53={{ #expr: 83 + 2 }} | 54={{ #expr: 83 + 2 }} | 55={{ #expr: 83 + 3 }} | 56=83 | #default = 83 }} != {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 84 + 16 }} | 2={{ #expr: 84 + 2 }} | 3={{ #expr: 84 + 2 }} | 4={{ #expr: 84 + 2 }} | 5={{ #expr: 84 + 2 }} | 6={{ #expr: 84 + 2 }} | 7={{ #expr: 84 + 2 }} | 8={{ #expr: 84 + 2 }} | 9={{#switch: 84 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 84 < 449 | {{ #expr: 84 + 2 }} | {{ #expr: 84 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 84 + 2 }} | 11={{ #expr: 84 + 2 }} | 12={{ #expr: 84 + 2 }} | 13={{ #expr: 84 + 2 }} | 14={{ #expr: 84 + 2 }} | 15={{ #expr: 84 + 2 }} | 16={{ #expr: 84 + 2 }} | 17={{ #expr: 84 + 2 }} | 18={{ #expr: 84 + 2 }} | 19={{ #expr: 84 + 2 }} | 20={{ #expr: 84 + 2 }} | 21={{ #expr: 84 + 2 }} | 22={{ #expr: 84 + 2 }} | 23={{ #expr: 84 + 2 }} | 24={{ #expr: 84 + 2 }} | 25={{ #expr: 84 + 2 }} | 26={{ #expr: 84 + 2 }} | 27={{ #expr: 84 + 2 }} | 28={{ #expr: 84 + 2 }} | 29={{ #expr: 84 + 2 }} | 30={{ #expr: 84 + 2 }} | 31={{ #expr: 84 + 2 }} | 32={{ #expr: 84 + 2 }} | 33={{ #expr: 84 + 2 }} | 34={{ #expr: 84 + 2 }} | 35={{ #expr: 84 + 2 }} | 36={{ #expr: 84 + 2 }} | 37={{ #expr: 84 + 2 }} | 38={{ #expr: 84 + 2 }} | 39={{ #expr: 84 + 2 }} | 40={{ #expr: 84 + 2 }} | 41={{ #expr: 84 + 2 }} | 42={{ #expr: 84 + 2 }} | 43={{ #expr: 84 + 2 }} | 44={{ #expr: 84 + 2 }} | 45={{ #expr: 84 + 6 }} | 46={{ #expr: 84 + 2 }} | 47={{ #expr: 84 + 2 }} | 48={{ #expr: 84 + 2 }} | 49={{ #expr: 84 + 2 }} | 50={{ #expr: 84 + 2 }} | 51={{ #expr: 84 + 2 }} | 52={{ #expr: 84 + 2 }} | 53={{ #expr: 84 + 2 }} | 54={{ #expr: 84 + 2 }} | 55={{ #expr: 84 + 3 }} | 56=84 | #default = 84 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 84 + 16 }} | 2={{ #expr: 84 + 2 }} | 3={{ #expr: 84 + 2 }} | 4={{ #expr: 84 + 2 }} | 5={{ #expr: 84 + 2 }} | 6={{ #expr: 84 + 2 }} | 7={{ #expr: 84 + 2 }} | 8={{ #expr: 84 + 2 }} | 9={{#switch: 84 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 84 < 449 | {{ #expr: 84 + 2 }} | {{ #expr: 84 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 84 + 2 }} | 11={{ #expr: 84 + 2 }} | 12={{ #expr: 84 + 2 }} | 13={{ #expr: 84 + 2 }} | 14={{ #expr: 84 + 2 }} | 15={{ #expr: 84 + 2 }} | 16={{ #expr: 84 + 2 }} | 17={{ #expr: 84 + 2 }} | 18={{ #expr: 84 + 2 }} | 19={{ #expr: 84 + 2 }} | 20={{ #expr: 84 + 2 }} | 21={{ #expr: 84 + 2 }} | 22={{ #expr: 84 + 2 }} | 23={{ #expr: 84 + 2 }} | 24={{ #expr: 84 + 2 }} | 25={{ #expr: 84 + 2 }} | 26={{ #expr: 84 + 2 }} | 27={{ #expr: 84 + 2 }} | 28={{ #expr: 84 + 2 }} | 29={{ #expr: 84 + 2 }} | 30={{ #expr: 84 + 2 }} | 31={{ #expr: 84 + 2 }} | 32={{ #expr: 84 + 2 }} | 33={{ #expr: 84 + 2 }} | 34={{ #expr: 84 + 2 }} | 35={{ #expr: 84 + 2 }} | 36={{ #expr: 84 + 2 }} | 37={{ #expr: 84 + 2 }} | 38={{ #expr: 84 + 2 }} | 39={{ #expr: 84 + 2 }} | 40={{ #expr: 84 + 2 }} | 41={{ #expr: 84 + 2 }} | 42={{ #expr: 84 + 2 }} | 43={{ #expr: 84 + 2 }} | 44={{ #expr: 84 + 2 }} | 45={{ #expr: 84 + 6 }} | 46={{ #expr: 84 + 2 }} | 47={{ #expr: 84 + 2 }} | 48={{ #expr: 84 + 2 }} | 49={{ #expr: 84 + 2 }} | 50={{ #expr: 84 + 2 }} | 51={{ #expr: 84 + 2 }} | 52={{ #expr: 84 + 2 }} | 53={{ #expr: 84 + 2 }} | 54={{ #expr: 84 + 2 }} | 55={{ #expr: 84 + 3 }} | 56=84 | #default = 84 }} = {{ #expr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 83 + 16 }} | 2={{ #expr: 83 + 2 }} | 3={{ #expr: 83 + 2 }} | 4={{ #expr: 83 + 2 }} | 5={{ #expr: 83 + 2 }} | 6={{ #expr: 83 + 2 }} | 7={{ #expr: 83 + 2 }} | 8={{ #expr: 83 + 2 }} | 9={{#switch: 83 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 83 < 449 | {{ #expr: 83 + 2 }} | {{ #expr: 83 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 83 + 2 }} | 11={{ #expr: 83 + 2 }} | 12={{ #expr: 83 + 2 }} | 13={{ #expr: 83 + 2 }} | 14={{ #expr: 83 + 2 }} | 15={{ #expr: 83 + 2 }} | 16={{ #expr: 83 + 2 }} | 17={{ #expr: 83 + 2 }} | 18={{ #expr: 83 + 2 }} | 19={{ #expr: 83 + 2 }} | 20={{ #expr: 83 + 2 }} | 21={{ #expr: 83 + 2 }} | 22={{ #expr: 83 + 2 }} | 23={{ #expr: 83 + 2 }} | 24={{ #expr: 83 + 2 }} | 25={{ #expr: 83 + 2 }} | 26={{ #expr: 83 + 2 }} | 27={{ #expr: 83 + 2 }} | 28={{ #expr: 83 + 2 }} | 29={{ #expr: 83 + 2 }} | 30={{ #expr: 83 + 2 }} | 31={{ #expr: 83 + 2 }} | 32={{ #expr: 83 + 2 }} | 33={{ #expr: 83 + 2 }} | 34={{ #expr: 83 + 2 }} | 35={{ #expr: 83 + 2 }} | 36={{ #expr: 83 + 2 }} | 37={{ #expr: 83 + 2 }} | 38={{ #expr: 83 + 2 }} | 39={{ #expr: 83 + 2 }} | 40={{ #expr: 83 + 2 }} | 41={{ #expr: 83 + 2 }} | 42={{ #expr: 83 + 2 }} | 43={{ #expr: 83 + 2 }} | 44={{ #expr: 83 + 2 }} | 45={{ #expr: 83 + 6 }} | 46={{ #expr: 83 + 2 }} | 47={{ #expr: 83 + 2 }} | 48={{ #expr: 83 + 2 }} | 49={{ #expr: 83 + 2 }} | 50={{ #expr: 83 + 2 }} | 51={{ #expr: 83 + 2 }} | 52={{ #expr: 83 + 2 }} | 53={{ #expr: 83 + 2 }} | 54={{ #expr: 83 + 2 }} | 55={{ #expr: 83 + 3 }} | 56=83 | #default = 83 }} + 1 }} | f|–84}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Lavater, Ludwig||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Dominik Landwehr: Ludwig Lavater (1527 - 1586). In: Rudolf Schenda und Hans ten Doornkaat: Sagenforscher und Sagensammler in der Schweiz. Studien zur Produktion volkstümlicher Geschichte und Geschichten vom frühen 16. bis ins 20. Jahrhundert. Stuttgart und Bern 1988. S. 121–137.
Weblinks
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Ludwig Lavater | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#ifeq: Hans Ulrich Bächtold|Redaktion||Hans Ulrich Bächtold: }}{{#if:Lavater, Ludwig|Vorlage:Str replace|Ludwig Lavater}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
- Katrin Moeller: Lavater, Ludwig. In: Lexikon zur Geschichte der Hexenverfolgung. Hrsg. v. Gudrun Gersmann, Katrin Moeller und Jürgen-Michael Schmidt, in: historicum.net, zuletzt geändert: 27. Oktober 2008, Abruf: 15. Februar 2009
- Digitalisierte Werke Lavaters in der Post Reformation Digital Library (PRDL)
- Dominik Landwehr: Der Reformator und die Geister Im Blog des Schweizerischen Nationalmuseums vom 28. Oktober 2020
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 100182747nr/93/681634510758 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 100182747 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 100182747 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/93/6816 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/93/6816 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 34510758 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 34510758 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Lavater, Ludwig | {{#if: | {{#if: Schweizer reformierter Geistlicher, Antistes der Zürcher Kirche | {{#if: 4. März 1527 | {{#if: Schloss Kyburg | {{#if: 15. Juli 1586 | {{#if: Zürich || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Lavater, Ludwig
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Schweizer reformierter Geistlicher, Antistes der Zürcher Kirche
}} |
| GEBURTSDATUM | 4. März 1527
}} |
| GEBURTSORT | Schloss Kyburg
}} |
| STERBEDATUM | 15. Juli 1586
}} |
| STERBEORT | Zürich
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Reformierter Geistlicher (16. Jahrhundert)
- Reformierter Theologe (16. Jahrhundert)
- Antistes (Zürich)
- Schweizer
- Geboren 1527
- Gestorben 1586
- Mann