Kyknos (Sohn des Poseidon)
Kyknos (Vorlage:GrcS) ist in der griechischen Mythologie der unverwundbare Sohn des Poseidon und der Kalyke. Spätestens seit Pindar ist Kyknos als König von Kolonai in der Troas bekannt, wo er zu Beginn des Trojanischen Krieges geherrscht haben soll.<ref>Pindar, Olympia 2,82; Isthmia 5,39.</ref>
Mythos
Vorlage:Hinweisbaustein Er wurde als Kind von seinen göttlichen Eltern ausgesetzt und von Fischern aufgefunden. Weil ihn Schwäne umkreisten, wurde er fortan Kyknos genannt.
Mit seiner ersten Gemahlin, Prokleia, hatte er zwei Kinder, Tenes und Hemithea. Nach dem Tod Prokleias wurde Philonome seine zweite Ehefrau. Weil Tenes ihre Avancen abwies, beschuldigte sie ihn der Vergewaltigung. Daraufhin überzeugte sie mit Hilfe eines Flötenspielers Kyknos, seine Kinder in einem Kasten ins Meer zu werfen. Beide blieben aber unversehrt und landeten auf Tenedos, wo Tenes König wurde. Als die Lüge offenbar wurde, ließ Kyknos den Flötenspieler steinigen und seine Frau lebendig begraben.<ref>Pausanias 10,14,2–4; Diodorus Siculus, Bibliothḗkē historikḗ 5,83.</ref> Der Vater fand wieder mit seinen Kindern zusammen.
Gemeinsam mit seinem Sohn zog Kyknos in den Trojanischen Krieg, um auf der Seite der Troer gegen die Griechen zu kämpfen. Als es zum Zweikampf mit dem griechischen Helden Achilleus kam, vermochte dieser Kyknos wegen seiner Unverwundbarkeit durch Waffen nicht zu töten. Schließlich strauchelte Kyknos aber und wurde von Achilleus mit dem Helmriemen erwürgt. Sogleich wurde Kyknos von seinem Vater Poseidon in einen Schwan verwandelt.<ref>Ovid, Metamorphosen 12,70–145.</ref> Kyknos’ Waffen und Rüstung sollen später ein Kampfpreis bei den Leichenspielen für Achilleus gewesen sein.<ref>Quintus von Smyrna 4,468.</ref>
Quellen
Wahrscheinlich waren die Mythen um Kyknos Teil der Cypria, einer epischen Dichtung aus dem Umfeld des epischen Kyklos, die etwa im späten 7. Jahrhundert v. Chr. entstanden und heute verloren sind. Die älteste erhaltene Quelle ist Pindar (5. Jahrhundert v. Chr.). Die Unverwundbarkeit Kyknos' wird erstmals bei Aristoteles erwähnt.<ref>Aristoteles, Rhetorik 2,22,12.</ref> Ausführlich berichten schließlich in römischer Zeit Hyginus und Ovid über die Kyknos-Episode.<ref>Hyginus, Fabulae 157; Ovid, Metamorphosen 12,70–145.</ref>
- Pindar, Olympische Oden 2,82; Isthmische Oden 5,39.
- Bibliotheke des Apollodor Epitome 4,3,23–25 und 31.
- Hyginus, Fabulae 157.
- Ovid, Metamorphosen 12,70–145.
- Strabon 13,1,19.
- Pausanias 10,14,1–4.
- Quintus von Smyrna 4,153; 4,468.
Literatur
- {{#if:Richard Engelmann|Richard Engelmann:|}} {{#if:|{{#if:Kyknos 2 & 3|Kyknos 2 & 3|Kyknos (Sohn des Poseidon)}}|{{#if:Kyknos 2 & 3|Kyknos 2 & 3|Kyknos (Sohn des Poseidon)}}}}. In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 2,1, Leipzig {{#switch: 2,1
| 1,1=1886 | 1,2=1890 | 2,1=1894 | 2,2=1897 | 3,1=1902 | 3,2=1909 | 4=1915 | 5=1924 | 6=1937 | #default = 2,1 }}{{#if:1695|, Sp. 1695{{#if:1697|{{#ifexpr:1695<>1697|{{#ifexpr: 1695+1=1697| f.|–1697}}}}|}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}} ([{{#switch: 2,1 | 1,1=https://www.archive.org/details/ausfhrlicheslexi11rosc/page/{{#if:1695%7C{{#ifexpr:993<=1695|{{#expr:floor((1695+1)/2)+2}}|{{#expr:floor((1695+1)/2)}}}}|n0}}/mode/1up | 1,2=https://www.archive.org/details/ausfhrlicheslexi12rosc/page/{{#if:1695%7Cn{{#expr:floor((1695-1433)/2)+4}}%7Cn1}}/mode/1up | 2,1=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0201rosc/page/{{#if:1695%7Cn{{#expr:floor((1695+27)/2)}}%7Cn5}}/mode/1up | 2,2=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0202rosc/page/{{#if:1695%7Cn{{#expr:floor((1695-1775)/2)+9}}%7Cn9}}/mode/1up | 3,1=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0301rosc/page/{{#if:1695%7C{{#expr:floor((1695+1)/2) {{#ifexpr:54<1695 and 1695 <=142|+2}} {{#ifexpr:142<1695 and 1695 <=374|+4}} {{#ifexpr:374<1695 and 1695 <=426|+6}} {{#ifexpr:426<1695 and 1695 <=526|+8}} {{#ifexpr:526<1695 and 1695 <=974|+10}} {{#ifexpr:974<1695 and 1695 <=1570|+8}} {{#ifexpr:1570<1695 |+10}} }}|n5}}/mode/1up | 3,2=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle0302rosc/page/{{#if:1695%7Cn{{#expr:floor((1695-1663)/2)+7}}%7Cn5}}/mode/1up | 4=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle04roscuoft/page/{{#if:1695%7Cn{{#expr:floor((1695+11)/2)}}%7Cn3}}/mode/1up | 5=https://www.archive.org/details/ausfhrlichesle05rosc/page/{{#if:1695%7Cn{{#expr:floor((1695+11)/2)}}%7Cn3}}/mode/1up | 6=https://www.archive.org/details/roscher1/Roscher67UZSuppl/page/{{#if:1695%7Cn{{#expr:floor((1695+5)/2)+1}}%7Cn0}}/mode/1up | #default = 2,1 }} Digitalisat]).{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:Roscher |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Roscher |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=Fundstelle=*}}{{#switch: 2,1 | 1,1 | 1,2 | 2,1 | 2,2 | 3,1 | 3,2 | 4 | 5 | 6= | #default = Vorlage:Roscher: Ungültige Bandnummer. }}
- Otto Berthold: Kyknos. In: Die Unverwundbarkeit in Sage und Aberglauben der Griechen. Töpelmann, Gießen 1911, S. 26–29.
- {{ #if:Ada Adler|Ada Adler: |}}{{ #if:|{{ #if:Kyknos 3|Kyknos 3|Kyknos (Sohn des Poseidon) }}.|{{ #if:Kyknos 3|Kyknos 3|Kyknos (Sohn des Poseidon) }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: XI,2
| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band XI,2 }}, Stuttgart {{#switch: XI,2 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963
| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972
| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978
|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980
| #default = 1893ff. }}{{#if:2438|, {{#ifeq: XI,2|R|S.|Sp.}} 2438{{#if:2441|{{#ifexpr:2438<>2441|{{#ifexpr: 2438+1=2441| f{{#if:Digitalisat 1, 2|.}}|–2441}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: Digitalisat 1, 2| (Digitalisat 1, 2)}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:XI,2|{{#switch: XI,2 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV
| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A
| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV
|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}
- Robert Louis Fowler: Early Greek Mythography. Volume 2: Commentary. Oxford University Press, Oxford 2013, ISBN 978-0198147411, S. 534 f.
- {{ #if:Christine Walde|Christine Walde: |}}{{ #if:Kyknos 2|Kyknos 2|Kyknos (Sohn des Poseidon) }}. In: {{#if:Vorlage:Str match|{{#switch: 6
| Suppl. 1 = Walter Eder, Johannes Renger (Hrsg.): Herrscherchronologien der antiken Welt. Namen, Daten, Dynastien | Suppl. 2 = Manfred Landfester (Hrsg.): Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon | Suppl. 3 = Anne-Maria Wittke, Eckart Olshausen, Richard Szydlak (Hrsg.): Historischer Atlas der antiken Welt | Suppl. 4 = Manfred Landfester, Brigitte Egger (Hrsg.): Register zur Rezeptions- und Wissenschaftsgeschichte. Register zu den Bänden 13–15/3 des Neuen Pauly | Suppl. 5 = Maria Moog-Grünewald (Hrsg.): Mythenrezeption. Die antike Mythologie in Literatur, Musik und Kunst von den Anfängen bis zur Gegenwart | Suppl. 6 = Peter Kuhlmann, Helmuth Schneider (Hrsg.): Geschichte der Altertumswissenschaften. Biographisches Lexikon | Suppl. 7 = Christine Walde (Hrsg.): Die Rezeption der antiken Literatur. Kulturhistorisches Werklexikon | Suppl. 8 = Peter von Möllendorff, Annette Simonis, Linda Simonis (Hrsg.): Historische Gestalten der Antike. Rezeption in Literatur, Kunst und Musik | Suppl. 9 = Manfred Landfester (Hrsg.): Renaissance-Humanismus. Lexikon zur Antikerezeption | Suppl. 10 = Anne-Maria Wittke (Hrsg.): Frühgeschichte der Mittelmeerkulturen. Historisch-archäologisches Handbuch | Suppl. 11 = Falko Daim (Hrsg.): Byzanz. Historisch-kulturwissenschaftliches Handbuch | Suppl. 12 = Leonhard Burckhardt, Michael A. Speidel (Hrsg.): Militärgeschichte der griechisch-römischen Antike. Lexikon | Suppl. 13 = Joachim Jacob, Johannes Süßmann (Hrsg.): Das 18. Jahrhundert. Lexikon zur Antikerezeption in Aufklärung und Klassizismus | Suppl. 14 = Konrad Vössing, Matthias Becher, Jan Bemmann (Hrsg.): Die Germanen und das Römische Reich. Historisch-archäologisches Lexikon }} (= Der Neue Pauly. Supplemente. Band {{#invoke:Str|cropleft|6|7}}). Metzler, Stuttgart/Weimar|Der Neue Pauly (DNP). {{#if:6|Band 6,|}} Metzler, Stuttgart}} {{#switch: 6 | 1 = 1996 | 2 = 1997 | 3 = 1997 | 4 = 1998 | 5 = 1998 | 6 = 1999 | 7 = 1999 | 8 = 2000 | 9 = 2000 | 10 = 2001 | 11 = 2001 | 12/1 = 2002 | 12/2 = 2002 | 13 = 1999 | 14 = 2000 | 15/1 = 2001 | 15/2 = 2002 | 15/3 = 2003 | 16 = 2003 | Suppl. 1 = 2004 | Suppl. 2 = 2007 | Suppl. 3 = 2007 | Suppl. 4 = 2005 | Suppl. 5 = 2008 | Suppl. 6 = 2012 | Suppl. 7 = 2010 | Suppl. 8 = 2013 | Suppl. 9 = 2014 | Suppl. 10 = 2015 | Suppl. 11 = 2016 | Suppl. 12 = 2022 | Suppl. 13 = 2018 | Suppl. 14 = 2023 | #default = 1996–2023 }}, ISBN {{#switch: 6 | 1 = 3-476-01471-1 | 2 = 3-476-01472-X | 3 = 3-476-01473-8 | 4 = 3-476-01474-6 | 5 = 3-476-01475-4 | 6 = 3-476-01476-2 | 7 = 3-476-01477-0 | 8 = 3-476-01478-9 | 9 = 3-476-01479-7 | 10 = 3-476-01480-0 | 11 = 3-476-01481-9 | 12/1 = 3-476-01482-7 | 12/2 = 3-476-01487-8 | 13 = 3-476-01483-5 | 14 = 3-476-01484-3 | 15/1 = 3-476-01485-1 | 15/2 = 3-476-01488-6 | 15/3 = 3-476-01489-4 | 16 = 3-476-01486-X | Suppl. 1 = 3-476-01912-8 | Suppl. 2 = 978-3-476-02030-7 | Suppl. 3 = 978-3-476-02031-4 | Suppl. 4 = 3-476-02051-7 | Suppl. 5 = 978-3-476-02032-1 | Suppl. 6 = 978-3-476-02033-8 | Suppl. 7 = 978-3-476-02034-5 | Suppl. 8 = 978-3-476-02468-8 | Suppl. 9 = 978-3-476-02469-5 | Suppl. 10 = 978-3-476-02470-1 | Suppl. 11 = 978-3-476-02422-0 | Suppl. 12 = 978-3-476-02471-8 | Suppl. 13 = 978-3-476-02472-5 | Suppl. 14 = 978-3-476-02473-2 | #default = 3-476-01470-3 }}{{#if:962|, {{#switch: 6 | 16 | Suppl. 1 | Suppl. 2 | Suppl. 3 | Suppl. 4 | Suppl. 5 = S. | #default = Sp. }}962{{#if:963|{{#ifexpr: 962 <> 963|–963|}}|}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}}{{#if:| ({{{6}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:DNP |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNP |format=@@@ |1=1=* |2=2=n |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=Fundstelle=*}}{{#if: 6|{{#switch: 6 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12/1 | 12/2 | 13 | 14 | 15/1 | 15/2 | 15/3 | 16 | Suppl. 1 | Suppl. 2 | Suppl. 3 | Suppl. 4 | Suppl. 5 | Suppl. 6 | Suppl. 7 | Suppl. 8 | Suppl. 9 | Suppl. 10 | Suppl. 11 | Suppl. 12 | Suppl. 13 | Suppl. 14 = | #default = Vorlage:DNP: Ungültige Bandnummer. }}|}}
Weblinks
Einzelnachweise
<references />