Johann Ludwig Werder
Johann Ludwig Werder, seit 1869 Ritter von Werder (* 17. Mai 1808 in Narva; † 4. August 1885 in Nürnberg), war ein deutscher Erfinder Schweizer Herkunft, Konstrukteur sowie Direktor der Maschinenfabrik Cramer-Klett in Nürnberg.
Leben
Werder war der Sohn eines Schweizer Pächters in Narva und erlernte nach dem frühen Tode seiner Eltern bei einem Onkel in Küssnacht am Vierwaldstättersee das Schlosserhandwerk. 1839 wurde er Werkführer in der Spinnerei Troßbach & Manhard in Gmünd am See. Später ging er nach München, von 1841 bis 1843 war er im Orthopädischen Institut des Professors Schlotthauer tätig. Auch in der Werkstatt des Mechanikers und Uhrmachermeisters Johann Mannhardt arbeitete Werder. 1845 wechselte er in den bayerischen Staatsdienst und kam in den Vorstand der Nürnberger Wagenbauwerkstätten, doch schon 1848 schied er wieder aus dem Staatsdienst aus. 1865 wurde er technischer Direktor der „Eisengießerei Klett & Comp.“, später Teilhaber des inzwischen in „Maschinenbau-Gesellschaft Nürnberg Klett und Compagnie“ umbenannten Unternehmens, 1873 wurde er Mitglied des Verwaltungsrates.
Ab 1866 befasste sich Werder mit der Entwicklung und Herstellung von Handfeuerwaffen. 1867 legte er der Königlich-Bayerischen Handfeuerwaffen-Versuchskommission unter der Leitung von Feldzeugmeister Prinz Luitpold von Bayern (1821–1912) ein von ihm konstruiertes Hinterladergewehr mit Fallblockverschluss vor. Es handelte sich um einen für Metallpatronen mit Zentralfeuerzündung konstruierten Einzellader. Der von Werder konstruierte Verschluss erlaubte eine für damalige Verhältnisse hohe Schussfolge.
Auf „allerhöchste Entschließung“ des erst 23-jährigen bayerischen Königs Ludwig II. (1845–1886) wurde das Werder-Gewehr M/1869 am 18. April 1869 in die Bewaffnung der bayerischen Armee aufgenommen.
Ehrungen
- Werder erhielt 1869 für seine Konstruktion einen Betrag von 15.000 Gulden sowie das „Ritterkreuz Erster Klasse des Verdienstordens vom Heiligen Michael“.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- In der Cramer-Klett-Siedlung in Ginsheim-Gustavsburg ist eine Straße nach ihm benannt.
- In Nürnberg sind der Stadtteil Werderau und eine Straße nach ihm benannt.
Einzelnachweise
<references />
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
Literatur
- Wolfgang Piersig: Erinnerungen an Johann Ludwig Werder anlässlich seines 125. Todestages. Grin, München 2010, ISBN 3-640-64441-7 und ISBN 978-3-640-64441-4
- {{ #if:Bernhard von Poten|Bernhard von Poten: |}}{{ #if:ADB:Werder, Ludwig|{{ #if:Werder, Ludwig|Werder, Ludwig|Johann Ludwig Werder }}|{{#ifeq: {{#switch: 41
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Werder, Ludwig|Werder, Ludwig|Johann Ludwig Werder }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 41 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 41 | 1={{ #expr: 766 + 16 }} | 2={{ #expr: 766 + 2 }} | 3={{ #expr: 766 + 2 }} | 4={{ #expr: 766 + 2 }} | 5={{ #expr: 766 + 2 }} | 6={{ #expr: 766 + 2 }} | 7={{ #expr: 766 + 2 }} | 8={{ #expr: 766 + 2 }} | 9={{#switch: 766 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 766 < 449 | {{ #expr: 766 + 2 }} | {{ #expr: 766 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 766 + 2 }} | 11={{ #expr: 766 + 2 }} | 12={{ #expr: 766 + 2 }} | 13={{ #expr: 766 + 2 }} | 14={{ #expr: 766 + 2 }} | 15={{ #expr: 766 + 2 }} | 16={{ #expr: 766 + 2 }} | 17={{ #expr: 766 + 2 }} | 18={{ #expr: 766 + 2 }} | 19={{ #expr: 766 + 2 }} | 20={{ #expr: 766 + 2 }} | 21={{ #expr: 766 + 2 }} | 22={{ #expr: 766 + 2 }} | 23={{ #expr: 766 + 2 }} | 24={{ #expr: 766 + 2 }} | 25={{ #expr: 766 + 2 }} | 26={{ #expr: 766 + 2 }} | 27={{ #expr: 766 + 2 }} | 28={{ #expr: 766 + 2 }} | 29={{ #expr: 766 + 2 }} | 30={{ #expr: 766 + 2 }} | 31={{ #expr: 766 + 2 }} | 32={{ #expr: 766 + 2 }} | 33={{ #expr: 766 + 2 }} | 34={{ #expr: 766 + 2 }} | 35={{ #expr: 766 + 2 }} | 36={{ #expr: 766 + 2 }} | 37={{ #expr: 766 + 2 }} | 38={{ #expr: 766 + 2 }} | 39={{ #expr: 766 + 2 }} | 40={{ #expr: 766 + 2 }} | 41={{ #expr: 766 + 2 }} | 42={{ #expr: 766 + 2 }} | 43={{ #expr: 766 + 2 }} | 44={{ #expr: 766 + 2 }} | 45={{ #expr: 766 + 6 }} | 46={{ #expr: 766 + 2 }} | 47={{ #expr: 766 + 2 }} | 48={{ #expr: 766 + 2 }} | 49={{ #expr: 766 + 2 }} | 50={{ #expr: 766 + 2 }} | 51={{ #expr: 766 + 2 }} | 52={{ #expr: 766 + 2 }} | 53={{ #expr: 766 + 2 }} | 54={{ #expr: 766 + 2 }} | 55={{ #expr: 766 + 3 }} | 56=766 | #default = 766 }} {{ #if:Werder, Ludwig|Werder, Ludwig|Johann Ludwig Werder }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 41, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 41 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 766{{ #if:767 | {{ #ifexpr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 766 + 16 }} | 2={{ #expr: 766 + 2 }} | 3={{ #expr: 766 + 2 }} | 4={{ #expr: 766 + 2 }} | 5={{ #expr: 766 + 2 }} | 6={{ #expr: 766 + 2 }} | 7={{ #expr: 766 + 2 }} | 8={{ #expr: 766 + 2 }} | 9={{#switch: 766 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 766 < 449 | {{ #expr: 766 + 2 }} | {{ #expr: 766 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 766 + 2 }} | 11={{ #expr: 766 + 2 }} | 12={{ #expr: 766 + 2 }} | 13={{ #expr: 766 + 2 }} | 14={{ #expr: 766 + 2 }} | 15={{ #expr: 766 + 2 }} | 16={{ #expr: 766 + 2 }} | 17={{ #expr: 766 + 2 }} | 18={{ #expr: 766 + 2 }} | 19={{ #expr: 766 + 2 }} | 20={{ #expr: 766 + 2 }} | 21={{ #expr: 766 + 2 }} | 22={{ #expr: 766 + 2 }} | 23={{ #expr: 766 + 2 }} | 24={{ #expr: 766 + 2 }} | 25={{ #expr: 766 + 2 }} | 26={{ #expr: 766 + 2 }} | 27={{ #expr: 766 + 2 }} | 28={{ #expr: 766 + 2 }} | 29={{ #expr: 766 + 2 }} | 30={{ #expr: 766 + 2 }} | 31={{ #expr: 766 + 2 }} | 32={{ #expr: 766 + 2 }} | 33={{ #expr: 766 + 2 }} | 34={{ #expr: 766 + 2 }} | 35={{ #expr: 766 + 2 }} | 36={{ #expr: 766 + 2 }} | 37={{ #expr: 766 + 2 }} | 38={{ #expr: 766 + 2 }} | 39={{ #expr: 766 + 2 }} | 40={{ #expr: 766 + 2 }} | 41={{ #expr: 766 + 2 }} | 42={{ #expr: 766 + 2 }} | 43={{ #expr: 766 + 2 }} | 44={{ #expr: 766 + 2 }} | 45={{ #expr: 766 + 6 }} | 46={{ #expr: 766 + 2 }} | 47={{ #expr: 766 + 2 }} | 48={{ #expr: 766 + 2 }} | 49={{ #expr: 766 + 2 }} | 50={{ #expr: 766 + 2 }} | 51={{ #expr: 766 + 2 }} | 52={{ #expr: 766 + 2 }} | 53={{ #expr: 766 + 2 }} | 54={{ #expr: 766 + 2 }} | 55={{ #expr: 766 + 3 }} | 56=766 | #default = 766 }} != {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 767 + 16 }} | 2={{ #expr: 767 + 2 }} | 3={{ #expr: 767 + 2 }} | 4={{ #expr: 767 + 2 }} | 5={{ #expr: 767 + 2 }} | 6={{ #expr: 767 + 2 }} | 7={{ #expr: 767 + 2 }} | 8={{ #expr: 767 + 2 }} | 9={{#switch: 767 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 767 < 449 | {{ #expr: 767 + 2 }} | {{ #expr: 767 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 767 + 2 }} | 11={{ #expr: 767 + 2 }} | 12={{ #expr: 767 + 2 }} | 13={{ #expr: 767 + 2 }} | 14={{ #expr: 767 + 2 }} | 15={{ #expr: 767 + 2 }} | 16={{ #expr: 767 + 2 }} | 17={{ #expr: 767 + 2 }} | 18={{ #expr: 767 + 2 }} | 19={{ #expr: 767 + 2 }} | 20={{ #expr: 767 + 2 }} | 21={{ #expr: 767 + 2 }} | 22={{ #expr: 767 + 2 }} | 23={{ #expr: 767 + 2 }} | 24={{ #expr: 767 + 2 }} | 25={{ #expr: 767 + 2 }} | 26={{ #expr: 767 + 2 }} | 27={{ #expr: 767 + 2 }} | 28={{ #expr: 767 + 2 }} | 29={{ #expr: 767 + 2 }} | 30={{ #expr: 767 + 2 }} | 31={{ #expr: 767 + 2 }} | 32={{ #expr: 767 + 2 }} | 33={{ #expr: 767 + 2 }} | 34={{ #expr: 767 + 2 }} | 35={{ #expr: 767 + 2 }} | 36={{ #expr: 767 + 2 }} | 37={{ #expr: 767 + 2 }} | 38={{ #expr: 767 + 2 }} | 39={{ #expr: 767 + 2 }} | 40={{ #expr: 767 + 2 }} | 41={{ #expr: 767 + 2 }} | 42={{ #expr: 767 + 2 }} | 43={{ #expr: 767 + 2 }} | 44={{ #expr: 767 + 2 }} | 45={{ #expr: 767 + 6 }} | 46={{ #expr: 767 + 2 }} | 47={{ #expr: 767 + 2 }} | 48={{ #expr: 767 + 2 }} | 49={{ #expr: 767 + 2 }} | 50={{ #expr: 767 + 2 }} | 51={{ #expr: 767 + 2 }} | 52={{ #expr: 767 + 2 }} | 53={{ #expr: 767 + 2 }} | 54={{ #expr: 767 + 2 }} | 55={{ #expr: 767 + 3 }} | 56=767 | #default = 767 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 767 + 16 }} | 2={{ #expr: 767 + 2 }} | 3={{ #expr: 767 + 2 }} | 4={{ #expr: 767 + 2 }} | 5={{ #expr: 767 + 2 }} | 6={{ #expr: 767 + 2 }} | 7={{ #expr: 767 + 2 }} | 8={{ #expr: 767 + 2 }} | 9={{#switch: 767 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 767 < 449 | {{ #expr: 767 + 2 }} | {{ #expr: 767 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 767 + 2 }} | 11={{ #expr: 767 + 2 }} | 12={{ #expr: 767 + 2 }} | 13={{ #expr: 767 + 2 }} | 14={{ #expr: 767 + 2 }} | 15={{ #expr: 767 + 2 }} | 16={{ #expr: 767 + 2 }} | 17={{ #expr: 767 + 2 }} | 18={{ #expr: 767 + 2 }} | 19={{ #expr: 767 + 2 }} | 20={{ #expr: 767 + 2 }} | 21={{ #expr: 767 + 2 }} | 22={{ #expr: 767 + 2 }} | 23={{ #expr: 767 + 2 }} | 24={{ #expr: 767 + 2 }} | 25={{ #expr: 767 + 2 }} | 26={{ #expr: 767 + 2 }} | 27={{ #expr: 767 + 2 }} | 28={{ #expr: 767 + 2 }} | 29={{ #expr: 767 + 2 }} | 30={{ #expr: 767 + 2 }} | 31={{ #expr: 767 + 2 }} | 32={{ #expr: 767 + 2 }} | 33={{ #expr: 767 + 2 }} | 34={{ #expr: 767 + 2 }} | 35={{ #expr: 767 + 2 }} | 36={{ #expr: 767 + 2 }} | 37={{ #expr: 767 + 2 }} | 38={{ #expr: 767 + 2 }} | 39={{ #expr: 767 + 2 }} | 40={{ #expr: 767 + 2 }} | 41={{ #expr: 767 + 2 }} | 42={{ #expr: 767 + 2 }} | 43={{ #expr: 767 + 2 }} | 44={{ #expr: 767 + 2 }} | 45={{ #expr: 767 + 6 }} | 46={{ #expr: 767 + 2 }} | 47={{ #expr: 767 + 2 }} | 48={{ #expr: 767 + 2 }} | 49={{ #expr: 767 + 2 }} | 50={{ #expr: 767 + 2 }} | 51={{ #expr: 767 + 2 }} | 52={{ #expr: 767 + 2 }} | 53={{ #expr: 767 + 2 }} | 54={{ #expr: 767 + 2 }} | 55={{ #expr: 767 + 3 }} | 56=767 | #default = 767 }} = {{ #expr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 766 + 16 }} | 2={{ #expr: 766 + 2 }} | 3={{ #expr: 766 + 2 }} | 4={{ #expr: 766 + 2 }} | 5={{ #expr: 766 + 2 }} | 6={{ #expr: 766 + 2 }} | 7={{ #expr: 766 + 2 }} | 8={{ #expr: 766 + 2 }} | 9={{#switch: 766 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 766 < 449 | {{ #expr: 766 + 2 }} | {{ #expr: 766 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 766 + 2 }} | 11={{ #expr: 766 + 2 }} | 12={{ #expr: 766 + 2 }} | 13={{ #expr: 766 + 2 }} | 14={{ #expr: 766 + 2 }} | 15={{ #expr: 766 + 2 }} | 16={{ #expr: 766 + 2 }} | 17={{ #expr: 766 + 2 }} | 18={{ #expr: 766 + 2 }} | 19={{ #expr: 766 + 2 }} | 20={{ #expr: 766 + 2 }} | 21={{ #expr: 766 + 2 }} | 22={{ #expr: 766 + 2 }} | 23={{ #expr: 766 + 2 }} | 24={{ #expr: 766 + 2 }} | 25={{ #expr: 766 + 2 }} | 26={{ #expr: 766 + 2 }} | 27={{ #expr: 766 + 2 }} | 28={{ #expr: 766 + 2 }} | 29={{ #expr: 766 + 2 }} | 30={{ #expr: 766 + 2 }} | 31={{ #expr: 766 + 2 }} | 32={{ #expr: 766 + 2 }} | 33={{ #expr: 766 + 2 }} | 34={{ #expr: 766 + 2 }} | 35={{ #expr: 766 + 2 }} | 36={{ #expr: 766 + 2 }} | 37={{ #expr: 766 + 2 }} | 38={{ #expr: 766 + 2 }} | 39={{ #expr: 766 + 2 }} | 40={{ #expr: 766 + 2 }} | 41={{ #expr: 766 + 2 }} | 42={{ #expr: 766 + 2 }} | 43={{ #expr: 766 + 2 }} | 44={{ #expr: 766 + 2 }} | 45={{ #expr: 766 + 6 }} | 46={{ #expr: 766 + 2 }} | 47={{ #expr: 766 + 2 }} | 48={{ #expr: 766 + 2 }} | 49={{ #expr: 766 + 2 }} | 50={{ #expr: 766 + 2 }} | 51={{ #expr: 766 + 2 }} | 52={{ #expr: 766 + 2 }} | 53={{ #expr: 766 + 2 }} | 54={{ #expr: 766 + 2 }} | 55={{ #expr: 766 + 3 }} | 56=766 | #default = 766 }} + 1 }} | f|–767}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Werder, Ludwig||{{#ifeq:0|0|}}}}
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 13184824035600232 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 131848240 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 131848240 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 35600232 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 35600232 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Werder, Johann Ludwig | {{#if: | {{#if: deutscher Erfinder, Konstrukteur und Direktor der Maschinenfabrik Cramer-Klett in Nürnberg | {{#if: 17. Mai 1808 | {{#if: Narva | {{#if: 4. August 1885 | {{#if: Nürnberg || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Werder, Johann Ludwig
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Erfinder, Konstrukteur und Direktor der Maschinenfabrik Cramer-Klett in Nürnberg
}} |
| GEBURTSDATUM | 17. Mai 1808
}} |
| GEBURTSORT | Narva
}} |
| STERBEDATUM | 4. August 1885
}} |
| STERBEORT | Nürnberg
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Erfinder
- Waffentechniker
- Ritter III. Klasse des Verdienstordens vom Heiligen Michael
- Deutscher
- Schweizer
- Geboren 1808
- Gestorben 1885
- Mann