Ignaz Kögler
Ignaz Kögler ({{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Ignaz Kögler | Chinesische Schrift | chinesisch | chinesisch}} }}{{#if: 戴進賢
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: 戴进贤
| /
}}}}{{#if: 戴进贤
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
|{{#if: 戴進賢|
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}}}{{#if: Dài Jìnxián
| , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Ignaz Kögler | Pinyin | Pinyin | Pinyin
}}}} {{#if:
|
| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}
| Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}} | !?! }}
| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|ⓘ]]
| <phonos file="{{{hcaudio}}}">{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}</phonos>/?
}}
|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}
|{{#if:
|
| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}
| Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}} | !?! }}
| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|anhören (hochchinesisch)]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|ⓘ]]
| <phonos file="{{{hcaudio}}}">anhören (hochchinesisch)</phonos>/?
}} }}}}{{#if:
| , IPA (hochchinesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#invoke:TemplatePar|check
|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Ignaz Kögler | Wade-Giles | W.-G. | W.-G.}}}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Zhuyin | Zhuyin | Zhuyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Gwoyeu Romatzyh | G. R. | G. R.}} {{{g}}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Hokkien | Hokkien | Hokkien}} {{{ho}}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Nanjing | Nanjing | Nanjing-Mandarin}} {{{lj}}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Xiang | Xiang | Xiang}} {{{hsn}}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Hakka (Sprache) | Hakka | Hakka}} {{{hk}}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Jyutping | Jyutping | Jyutping}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Yale-Romanisierung | Yale | Yale}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Kantonesische Sprache | kant. | kantonesisch
}} {{#if:
|
| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}
| Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}} | !?! }}
| }} [[Media:{{{kaudio}}}|{{{k}}}]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|ⓘ]]
| <phonos file="{{{kaudio}}}">{{{k}}}</phonos>/?
}}
| {{{k}}}
}}
|{{#if:
|
| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}
| Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}} | !?! }}
| }} [[Media:{{{kaudio}}}|anhören (kantonesisch)]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|ⓘ]]
| <phonos file="{{{kaudio}}}">anhören (kantonesisch)</phonos>/?
}} }}}}{{#if:
| , IPA (kantonesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#invoke:TemplatePar|check
|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:
| , englisch {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}{{#if:
| , {{#ifeq: Ignaz Kögler | Taiwanische Sprache | Pe̍h-ōe-jī |Pe̍h-ōe-jī}} {{{poj}}}
}}{{#if:
| – „{{{b}}}“
}}; * 11. Mai 1680 in Landsberg am Lech; † 30. März 1746 in Peking) war ein deutscher Jesuit und Missionar.
Leben
Als Handwerkersohn geboren besuchte er zunächst das Jesuitengymnasium in seiner Heimatstadt Landsberg. Nach seinem Ordenseintritt wurde er 1712 Professor für Mathematik, alte Sprachen und Hebräisch an der Universität Ingolstadt.
1716 entsandte ihn die Ordensleitung auf seinen Wunsch hin als Missionar nach China. Im selben Jahr trat er die Reise zusammen mit den Jesuiten Karel Slavíček aus Böhmen und dem Italiener Niccolò Gianpriamo an.<ref>Hans Holzhaider: Des Kaisers Sternendeuter; in: Süddeutsche Zeitung vom 31. Oktober/1. November 2016, S. R23. Siehe auch cs:Karel Slavíček</ref>
In China kam Kögler am Hof der Qing-Kaiser, die weniger an der christlichen Religion als vielmehr an den wissenschaftlichen und kulturellen Errungenschaften der Europäer interessiert waren, schnell voran. 1720 ernannte ihn Kangxi zum Leiter des Astronomischen Amtes in Peking sowie der Kaiserlichen Sternwarte.<ref>Des Kaisers Sternendeuter in Süddeutsche Zeitung vom 31. Oktober 2016, Seite 39</ref> In dieser Funktion war Kögler auch für die Überwachung des chinesischen Kalenders zuständig. Wie die meisten seiner Ordensbrüder sprach er sich für die sog. Akkommodation aus, wonach den zum Christentum bekehrten Chinesen die Beibehaltung der äußeren Riten und Zeremonien der tradierten Religionen gestattet sein sollte. Auch nachdem Papst Benedikt XIV. 1742/44 durch die Bullen Ex quo singulari und Omnium solicitudinum diese Praxis ausdrücklich verboten (Ritenstreit) und der Druck des Kaiserhauses auf die christlichen Missionare in China zugenommen hatte, blieb Kögler davon weitgehend unberührt. Als Mandarin der 2. Klasse genoss er das besondere Vertrauen und den Respekt von Kaiser Qianlong.
Kögler profilierte sich auch als Autor. Seine Werke erschienen teils in lateinischer, teils in chinesischer Sprache. Exemplarisch sei seine posthum von Christoph Gottlieb von Murr herausgegebene Beschreibung der jüdischen Schriften in der Synagoge zu Kaifeng (1779 und 1805, auf Dt. 1806) genannt.
Kögler starb 1746 in Peking. Beigesetzt wurde er im Kreise seiner Ordensbrüder auf dem Jesuitenfriedhof Zhalan am Westrand der Stadt.
Nach ihm wurde eines der Gymnasien in Landsberg am Lech benannt, das Ignaz-Kögler-Gymnasium.
Werke
- (Scientiae eclipsium ex imperio, et commercio Sinarum illustratae, pars secunda.) Observationes eclipsium, variorumque caelestium congressuum habitae in Sinis a R. P. Ignatio Kegler. Lucca 1745 (Digitalisat)
- (hrsg. von Christoph Gottlieb von Murr:) „Notitiae quaedam circa SS. Biblia Iudaeorum in Cai fung, metropoli Provinciae Ho nân in Imperio Sinensi“, in: Journal zur Kunstgeschichte und zur allgemeinen Litteratur 7 (1779), S. 240–252 (Digitalisat)
- (hrsg. von Christoph Gottlieb von Murr:) Ignatii Koegleri, S. J. ... Notitiae S. S. bibliorum Judaeorum in imperio Sinensi. Editio altera, auctior. Seriem chronologicam atque diatriben de Sinicis S. S. bibliorum versionibus addidit Christophor. Theophil. de Murr. Halle 1805 (Digitalisat)
- (hrsg. von Christoph Gottlieb von Murr:) Versuch einer Geschichte der Juden in China. Nebst P. Ignaz Köglers Beschreibung ihrer heiligen Bücher in der Synagoge zu Kai-fong-fu. Halle 1806 (Digitalisat) – dt. Umarbeitung des lat. Originals von 1805
Literatur
- Siegfried Hofmann: Die Jesuiten in Ingolstadt. 1991, bearbeitet von Kurt Scheuerer, 2004
- Anton Huonder: Deutsche Jesuitenmissionäre des 17. und 18. Jahrhunderts. Freiburg 1899
- Anton Lichtenstern: Ignaz Kögler – der Mandarin aus Landsberg. In: Landsberger Geschichtsblätter 1976
- {{#if: Johannes Madey|Johannes Madey: }}Kögler, Ignaz. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:4|. Band 4, Bautz, {{#switch:4
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:242|, Sp. 242}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629041525/http://www.bautz.de/bbkl/k/Koegler_i.shtml%7C}}.{{#if: 4 | |{{#ifeq:||}}}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 297
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 11940849X
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11940849X}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 300117 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 300117 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- Christian Stücken: Der Mandarin des Himmels. Zeit und Leben des Chinamissionars Ignaz Kögler SJ (1680-1746). St. Augustin 1999
- Xi Sun: Bedeutung und Rolle des Jesuitenmissionars Ignaz Kögler in China. Aus chinesischer Sicht. Frankfurt a. M. 2007
- Hans-Michael Körner (Hrsg.): Große Bayerische Biographische Enzyklopädie. De Gruyter Saur, Berlin/New York 2005, Reprint 2010, S. 1053
- {{#if:Bo| {{#switch: Bo
|Ay = Karl-Ludwig Ay |Bl = Werner K. Blessing |Bo = Erika Bosl |Br = Markus Brantl |RvB = Rüdiger vom Bruch |Ch = Günter Christ |Fr = Jutta Franke |Gr = Walter Grasser |Hö = Manfred Hörner |Ja = Joachim Jahn |Ka = Hatto Kallfelz |Kl = Lieselotte Klemmer |Kr = Alfred Krinner |La = Hannes Lambacher |Mai = Lorenz Maier |Ma = Kurt Malisch |MM = Marion Maurer |RAM = Rainer Albert Müller |Mü = Winfried Müller |M-L = Elisabeth Müller-Luckner |Na = Erwin Naimer |Pa = Ina-Ulrike Paul |Pu = Uwe Puschner |Ra = Wolfgang Rappel |rr = Rudolf Reiser |Ri = Elisabeth Richter |S = Detlev Schröder |Za = Ulrich Zangenfeind |Bo }}: }}{{#if:Kögler, Ignaz|Kögler, Ignaz|Ignaz Kögler}}. In: Karl Bosl (Hrsg.): Bosls bayerische Biographie. {{#switch: 1 |1=Pustet, Regensburg 1983, ISBN 3-7917-0792-2, |2=Ergänzungsband. 1000 Persönlichkeiten aus 15 Jahrhunderten. Pustet, Regensburg 1988, ISBN 3-7917-1153-9, }} S. 432{{ #if:432 | {{ #ifexpr: 432 != 432 |{{ #ifexpr: 432 = {{ #expr: 432 + 1 }} | f.|–432}}|}}}} (#expr: 432 + 16 }}&band=1 Digitalisat{{#if:
|, Stand: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
}}{{#if:
|, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{Abruf}}}}}
}}).
- Biographisches Lexikon der Ludwig-Maximilians-Universität München, Teil 1: Ingolstadt-Landshut 1472–1826; Berlin 1998, S. 222–223; mit ausführlichen Quellenangaben
Weblinks
- Hans Holzhaider: Ein Bayer deutet dem Kaiser von China die Sterne. Artikel in der Süddeutschen Zeitung, Online-Version vom 4. Januar 2017.
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11940849Xn/84/8024534808660 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11940849X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11940849X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/80245 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/80245 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 34808660 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 34808660 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Kögler, Ignaz | {{#if: | {{#if: deutscher Jesuit und Missionar | {{#if: 11. Mai 1680 | {{#if: Landsberg am Lech | {{#if: 30. März 1746 | {{#if: Peking, China || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Kögler, Ignaz
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Jesuit und Missionar
}} |
| GEBURTSDATUM | 11. Mai 1680
}} |
| GEBURTSORT | Landsberg am Lech
}} |
| STERBEDATUM | 30. März 1746
}} |
| STERBEORT | Peking, China
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datei
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Jesuit
- Missionar (China)
- Astronom (18. Jahrhundert)
- Person (Landsberg am Lech)
- Deutscher
- Geboren 1680
- Gestorben 1746
- Mann