Zum Inhalt springen

Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: behandelt den Grafen von Wernigerode Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode (1691–1771). Zum Fürsten zu Stolberg-Wernigerode (1864–1940) siehe Christian-Ernst zu Stolberg-Wernigerode.

 | Vorlage:Hinweisbaustein 
 | {{#ifeq: 0 | 0 |}}

}}

Datei:Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode.jpg
Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode

Graf Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode (* 2. April 1691 in Gedern; † 25. Oktober 1771 in Wernigerode) regierte von 1710 bis 1771 über die seit 1714 unter unmittelbarer Oberhoheit Brandenburg-Preußens stehende Grafschaft Wernigerode im Harz.

Seine volle Titulatur war Seine Reichshochgräfliche Exzellenz, der Hochgeborene Graf und Herr, Herr Christian Ernst, des Heiligen Römischen Reichs Graf zu Stolberg, Königstein, Rochefort, Wernigerode und Hohenstein, Herr zu Epstein, Münzenberg, Breuberg, Aigmont, Lohra und Klettenberg etc. etc. des königlich Preußischen schwarzen Adlerordens Ritter.<ref>Johann Friedrich Joachim: Das neu eröffnete Münzcabinet, Band 2, Nürnberg 1764, S. 303, vgl. auch Johann Heinrich Zedler: Großes vollständiges Universal-Lexicon aller Wissenschaften, Leipzig und Halle 1744, S. 360.</ref>

Leben

Christian Ernst ist das 10. Kind der zweiten Ehe des Grafen Ludwig Christian zu Stolberg. Seine Mutter war die Herzogin Christine zu Mecklenburg, Tochter von Gustav Adolf von Mecklenburg-Güstrow. Friedrich Carl zu Stolberg-Gedern war ein jüngerer Bruder.

Datei:Christine of Mecklenburg-Güstrow, Countess of Stolberg-Gedern.jpg
Christine zu Stolberg, geb. Herzogin zu Mecklenburg, die Mutter des Grafen, die für ihn 1710–1713 vormundschaftlich die Regierung führte

Gemäß dem väterlichen Testament vom 23. Januar 1699 erhielt er nach dessen Tod die Grafschaft Wernigerode, über die bislang sein Onkel Graf Ernst zu Stolberg regierte, den Hohnsteinschen Forst südlich von Benneckenstein und die Ansprüche auf das verpfändete Amt Elbingerode (Harz). Nach dem Tod des Vaters 1710 trat er unter Vormundschaft seiner Mutter das Erbe an und nannte sich fortan Graf zu Stolberg-Wernigerode. Er verlegte den Regierungssitz von Ilsenburg zurück nach Wernigerode, dessen Schloss er renovieren und baulich erweitern ließ.

Datei:Illustrated armorial bookplate of Christian Ernst, Graf zu Stolberg-Wernigerode (1691-1771)..jpg
Exlibris von Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode (1721)

1714 musste Graf Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode in einem Rezess die Oberhoheit Brandenburg-Preußens über die Grafschaft Wernigerode anerkennen.

Am 21. Mai 1738 erließ er eine Primogeniturordnung, die die Erbfolge nur in männlicher Linie vorsah und damit künftige Teilungen der Grafschaft Wernigerode untersagte. Durch Ableben seines Bruders Heinrich August erbte er 1748 die fränkische Herrschaft Schwarza.

Christian Ernst war Ritter des königlich-preußischen Schwarzen Adlerordens und des königlichen-dänischen Ordens de l’union parfaite. Von 1735 bis 1745 leistete er als Geheimer Rat seinem Cousin, dem König Christian VI. von Dänemark hilfreiche Dienste.

Mit Rücksicht auf seinen königlichen preußischen Oberlehnsherrn lehnte er jedoch die Annahme des dänischen Elefanten-Ordens ab und ebenso 1742 die auch für ihn und seine Linie ausgesprochene Verleihung der Reichsfürstenwürde, die deshalb in ihrer Ausführung auf Stolberg-Gedern beschränkt blieb. Dem König Friedrich Wilhelm I. erwies er alle möglichen Aufmerksamkeiten, die stets dankbar erwidert wurden. Besonders ist hierbei die Besorgung großer Leute für das Heer des Königs hervorzuheben. Es wurden dadurch zuweilen wichtige Zwecke erreicht, wie die Herstellung freundlicher Verhältnisse zu Ständen des Reichs oder zur Krone Dänemark. Auch versah er den König fleißig mit Nachrichten aus Dänemark, Mecklenburg und Wernigerode und machte ihn auf neue, besonders militärische Einrichtungen und Erfindungen aufmerksam. Seinerseits war der König seinem aufrichtig geschätzten Vasallen sehr gewogen und erklärte, dass er des Grafen Vorstellungen allemal so weit als möglich berücksichtige.<ref>Eduard Jacobs: Stolberg-Wernigerode, Christian Ernst Graf zu in: Allgemeine Deutsche Biographie 36 (1893), S. 381–386 (Online-Version)</ref>

Unter der Regierung des Grafen Christian Ernst entwickelte sich eine rege Bautätigkeit innerhalb der Grafschaft Wernigerode, so ließ er den Lustgarten im französischen Stil umgestalten und das Gebäude einer Orangerie errichten. Ferner ist ihm die Errichtung des später so genannten Wolkenhäuschen auf dem Brocken zu verdanken.

Nachkommen

Seit dem 31. März 1712 war er mit Sophie Charlotte Gräfin zu Leiningen-Westerburg (1695–1762) verheiratet. Sie war die Tochter von Johann Anton Graf zu Leiningen-Westerburg in Schadeck und Christine Luise Gräfin zu Sayn-Wittgenstein. Zusammen hatten sie zwölf Kinder, von denen nur vier das Erwachsenenalter erreichten:

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Stolberg-Wernigerode, Christian Ernst Graf zu|Stolberg-Wernigerode, Christian Ernst Graf zu|Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 36 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 36 | 1={{ #expr: 381 + 16 }} | 2={{ #expr: 381 + 2 }} | 3={{ #expr: 381 + 2 }} | 4={{ #expr: 381 + 2 }} | 5={{ #expr: 381 + 2 }} | 6={{ #expr: 381 + 2 }} | 7={{ #expr: 381 + 2 }} | 8={{ #expr: 381 + 2 }} | 9={{#switch: 381 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 381 < 449 | {{ #expr: 381 + 2 }} | {{ #expr: 381 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 381 + 2 }} | 11={{ #expr: 381 + 2 }} | 12={{ #expr: 381 + 2 }} | 13={{ #expr: 381 + 2 }} | 14={{ #expr: 381 + 2 }} | 15={{ #expr: 381 + 2 }} | 16={{ #expr: 381 + 2 }} | 17={{ #expr: 381 + 2 }} | 18={{ #expr: 381 + 2 }} | 19={{ #expr: 381 + 2 }} | 20={{ #expr: 381 + 2 }} | 21={{ #expr: 381 + 2 }} | 22={{ #expr: 381 + 2 }} | 23={{ #expr: 381 + 2 }} | 24={{ #expr: 381 + 2 }} | 25={{ #expr: 381 + 2 }} | 26={{ #expr: 381 + 2 }} | 27={{ #expr: 381 + 2 }} | 28={{ #expr: 381 + 2 }} | 29={{ #expr: 381 + 2 }} | 30={{ #expr: 381 + 2 }} | 31={{ #expr: 381 + 2 }} | 32={{ #expr: 381 + 2 }} | 33={{ #expr: 381 + 2 }} | 34={{ #expr: 381 + 2 }} | 35={{ #expr: 381 + 2 }} | 36={{ #expr: 381 + 2 }} | 37={{ #expr: 381 + 2 }} | 38={{ #expr: 381 + 2 }} | 39={{ #expr: 381 + 2 }} | 40={{ #expr: 381 + 2 }} | 41={{ #expr: 381 + 2 }} | 42={{ #expr: 381 + 2 }} | 43={{ #expr: 381 + 2 }} | 44={{ #expr: 381 + 2 }} | 45={{ #expr: 381 + 6 }} | 46={{ #expr: 381 + 2 }} | 47={{ #expr: 381 + 2 }} | 48={{ #expr: 381 + 2 }} | 49={{ #expr: 381 + 2 }} | 50={{ #expr: 381 + 2 }} | 51={{ #expr: 381 + 2 }} | 52={{ #expr: 381 + 2 }} | 53={{ #expr: 381 + 2 }} | 54={{ #expr: 381 + 2 }} | 55={{ #expr: 381 + 3 }} | 56=381 | #default = 381 }} {{ #if:Stolberg-Wernigerode, Christian Ernst Graf zu|Stolberg-Wernigerode, Christian Ernst Graf zu|Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 36, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 36 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 381{{ #if:386 | {{ #ifexpr: {{#switch: 36 | 1={{ #expr: 381 + 16 }} | 2={{ #expr: 381 + 2 }} | 3={{ #expr: 381 + 2 }} | 4={{ #expr: 381 + 2 }} | 5={{ #expr: 381 + 2 }} | 6={{ #expr: 381 + 2 }} | 7={{ #expr: 381 + 2 }} | 8={{ #expr: 381 + 2 }} | 9={{#switch: 381 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 381 < 449 | {{ #expr: 381 + 2 }} | {{ #expr: 381 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 381 + 2 }} | 11={{ #expr: 381 + 2 }} | 12={{ #expr: 381 + 2 }} | 13={{ #expr: 381 + 2 }} | 14={{ #expr: 381 + 2 }} | 15={{ #expr: 381 + 2 }} | 16={{ #expr: 381 + 2 }} | 17={{ #expr: 381 + 2 }} | 18={{ #expr: 381 + 2 }} | 19={{ #expr: 381 + 2 }} | 20={{ #expr: 381 + 2 }} | 21={{ #expr: 381 + 2 }} | 22={{ #expr: 381 + 2 }} | 23={{ #expr: 381 + 2 }} | 24={{ #expr: 381 + 2 }} | 25={{ #expr: 381 + 2 }} | 26={{ #expr: 381 + 2 }} | 27={{ #expr: 381 + 2 }} | 28={{ #expr: 381 + 2 }} | 29={{ #expr: 381 + 2 }} | 30={{ #expr: 381 + 2 }} | 31={{ #expr: 381 + 2 }} | 32={{ #expr: 381 + 2 }} | 33={{ #expr: 381 + 2 }} | 34={{ #expr: 381 + 2 }} | 35={{ #expr: 381 + 2 }} | 36={{ #expr: 381 + 2 }} | 37={{ #expr: 381 + 2 }} | 38={{ #expr: 381 + 2 }} | 39={{ #expr: 381 + 2 }} | 40={{ #expr: 381 + 2 }} | 41={{ #expr: 381 + 2 }} | 42={{ #expr: 381 + 2 }} | 43={{ #expr: 381 + 2 }} | 44={{ #expr: 381 + 2 }} | 45={{ #expr: 381 + 6 }} | 46={{ #expr: 381 + 2 }} | 47={{ #expr: 381 + 2 }} | 48={{ #expr: 381 + 2 }} | 49={{ #expr: 381 + 2 }} | 50={{ #expr: 381 + 2 }} | 51={{ #expr: 381 + 2 }} | 52={{ #expr: 381 + 2 }} | 53={{ #expr: 381 + 2 }} | 54={{ #expr: 381 + 2 }} | 55={{ #expr: 381 + 3 }} | 56=381 | #default = 381 }} != {{#switch: 36 | 1={{ #expr: 386 + 16 }} | 2={{ #expr: 386 + 2 }} | 3={{ #expr: 386 + 2 }} | 4={{ #expr: 386 + 2 }} | 5={{ #expr: 386 + 2 }} | 6={{ #expr: 386 + 2 }} | 7={{ #expr: 386 + 2 }} | 8={{ #expr: 386 + 2 }} | 9={{#switch: 386 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 386 < 449 | {{ #expr: 386 + 2 }} | {{ #expr: 386 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 386 + 2 }} | 11={{ #expr: 386 + 2 }} | 12={{ #expr: 386 + 2 }} | 13={{ #expr: 386 + 2 }} | 14={{ #expr: 386 + 2 }} | 15={{ #expr: 386 + 2 }} | 16={{ #expr: 386 + 2 }} | 17={{ #expr: 386 + 2 }} | 18={{ #expr: 386 + 2 }} | 19={{ #expr: 386 + 2 }} | 20={{ #expr: 386 + 2 }} | 21={{ #expr: 386 + 2 }} | 22={{ #expr: 386 + 2 }} | 23={{ #expr: 386 + 2 }} | 24={{ #expr: 386 + 2 }} | 25={{ #expr: 386 + 2 }} | 26={{ #expr: 386 + 2 }} | 27={{ #expr: 386 + 2 }} | 28={{ #expr: 386 + 2 }} | 29={{ #expr: 386 + 2 }} | 30={{ #expr: 386 + 2 }} | 31={{ #expr: 386 + 2 }} | 32={{ #expr: 386 + 2 }} | 33={{ #expr: 386 + 2 }} | 34={{ #expr: 386 + 2 }} | 35={{ #expr: 386 + 2 }} | 36={{ #expr: 386 + 2 }} | 37={{ #expr: 386 + 2 }} | 38={{ #expr: 386 + 2 }} | 39={{ #expr: 386 + 2 }} | 40={{ #expr: 386 + 2 }} | 41={{ #expr: 386 + 2 }} | 42={{ #expr: 386 + 2 }} | 43={{ #expr: 386 + 2 }} | 44={{ #expr: 386 + 2 }} | 45={{ #expr: 386 + 6 }} | 46={{ #expr: 386 + 2 }} | 47={{ #expr: 386 + 2 }} | 48={{ #expr: 386 + 2 }} | 49={{ #expr: 386 + 2 }} | 50={{ #expr: 386 + 2 }} | 51={{ #expr: 386 + 2 }} | 52={{ #expr: 386 + 2 }} | 53={{ #expr: 386 + 2 }} | 54={{ #expr: 386 + 2 }} | 55={{ #expr: 386 + 3 }} | 56=386 | #default = 386 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 36 | 1={{ #expr: 386 + 16 }} | 2={{ #expr: 386 + 2 }} | 3={{ #expr: 386 + 2 }} | 4={{ #expr: 386 + 2 }} | 5={{ #expr: 386 + 2 }} | 6={{ #expr: 386 + 2 }} | 7={{ #expr: 386 + 2 }} | 8={{ #expr: 386 + 2 }} | 9={{#switch: 386 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 386 < 449 | {{ #expr: 386 + 2 }} | {{ #expr: 386 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 386 + 2 }} | 11={{ #expr: 386 + 2 }} | 12={{ #expr: 386 + 2 }} | 13={{ #expr: 386 + 2 }} | 14={{ #expr: 386 + 2 }} | 15={{ #expr: 386 + 2 }} | 16={{ #expr: 386 + 2 }} | 17={{ #expr: 386 + 2 }} | 18={{ #expr: 386 + 2 }} | 19={{ #expr: 386 + 2 }} | 20={{ #expr: 386 + 2 }} | 21={{ #expr: 386 + 2 }} | 22={{ #expr: 386 + 2 }} | 23={{ #expr: 386 + 2 }} | 24={{ #expr: 386 + 2 }} | 25={{ #expr: 386 + 2 }} | 26={{ #expr: 386 + 2 }} | 27={{ #expr: 386 + 2 }} | 28={{ #expr: 386 + 2 }} | 29={{ #expr: 386 + 2 }} | 30={{ #expr: 386 + 2 }} | 31={{ #expr: 386 + 2 }} | 32={{ #expr: 386 + 2 }} | 33={{ #expr: 386 + 2 }} | 34={{ #expr: 386 + 2 }} | 35={{ #expr: 386 + 2 }} | 36={{ #expr: 386 + 2 }} | 37={{ #expr: 386 + 2 }} | 38={{ #expr: 386 + 2 }} | 39={{ #expr: 386 + 2 }} | 40={{ #expr: 386 + 2 }} | 41={{ #expr: 386 + 2 }} | 42={{ #expr: 386 + 2 }} | 43={{ #expr: 386 + 2 }} | 44={{ #expr: 386 + 2 }} | 45={{ #expr: 386 + 6 }} | 46={{ #expr: 386 + 2 }} | 47={{ #expr: 386 + 2 }} | 48={{ #expr: 386 + 2 }} | 49={{ #expr: 386 + 2 }} | 50={{ #expr: 386 + 2 }} | 51={{ #expr: 386 + 2 }} | 52={{ #expr: 386 + 2 }} | 53={{ #expr: 386 + 2 }} | 54={{ #expr: 386 + 2 }} | 55={{ #expr: 386 + 3 }} | 56=386 | #default = 386 }} = {{ #expr: {{#switch: 36 | 1={{ #expr: 381 + 16 }} | 2={{ #expr: 381 + 2 }} | 3={{ #expr: 381 + 2 }} | 4={{ #expr: 381 + 2 }} | 5={{ #expr: 381 + 2 }} | 6={{ #expr: 381 + 2 }} | 7={{ #expr: 381 + 2 }} | 8={{ #expr: 381 + 2 }} | 9={{#switch: 381 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 381 < 449 | {{ #expr: 381 + 2 }} | {{ #expr: 381 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 381 + 2 }} | 11={{ #expr: 381 + 2 }} | 12={{ #expr: 381 + 2 }} | 13={{ #expr: 381 + 2 }} | 14={{ #expr: 381 + 2 }} | 15={{ #expr: 381 + 2 }} | 16={{ #expr: 381 + 2 }} | 17={{ #expr: 381 + 2 }} | 18={{ #expr: 381 + 2 }} | 19={{ #expr: 381 + 2 }} | 20={{ #expr: 381 + 2 }} | 21={{ #expr: 381 + 2 }} | 22={{ #expr: 381 + 2 }} | 23={{ #expr: 381 + 2 }} | 24={{ #expr: 381 + 2 }} | 25={{ #expr: 381 + 2 }} | 26={{ #expr: 381 + 2 }} | 27={{ #expr: 381 + 2 }} | 28={{ #expr: 381 + 2 }} | 29={{ #expr: 381 + 2 }} | 30={{ #expr: 381 + 2 }} | 31={{ #expr: 381 + 2 }} | 32={{ #expr: 381 + 2 }} | 33={{ #expr: 381 + 2 }} | 34={{ #expr: 381 + 2 }} | 35={{ #expr: 381 + 2 }} | 36={{ #expr: 381 + 2 }} | 37={{ #expr: 381 + 2 }} | 38={{ #expr: 381 + 2 }} | 39={{ #expr: 381 + 2 }} | 40={{ #expr: 381 + 2 }} | 41={{ #expr: 381 + 2 }} | 42={{ #expr: 381 + 2 }} | 43={{ #expr: 381 + 2 }} | 44={{ #expr: 381 + 2 }} | 45={{ #expr: 381 + 6 }} | 46={{ #expr: 381 + 2 }} | 47={{ #expr: 381 + 2 }} | 48={{ #expr: 381 + 2 }} | 49={{ #expr: 381 + 2 }} | 50={{ #expr: 381 + 2 }} | 51={{ #expr: 381 + 2 }} | 52={{ #expr: 381 + 2 }} | 53={{ #expr: 381 + 2 }} | 54={{ #expr: 381 + 2 }} | 55={{ #expr: 381 + 3 }} | 56=381 | #default = 381 }} + 1 }} | f|–386}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Stolberg-Wernigerode, Christian Ernst Graf zu||{{#ifeq:0|0|}}}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1003-1004|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1003-1004}}|1003-1004|{{#expr:1*1003-1004*0}}–{{#expr:-(0*1003-1004*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629082649/http://www.bautz.de/bbkl/c/christian_ernst_v_s_w.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Mareike Fingerhut-Säck: Das Gottesreich auf Erden erweitern. Einführung und Festigung des Pietismus durch das Grafenpaar Sophie Charlotte und Christian Ernst in seiner Grafschaft (1710–1771). Dissertation, Magdeburg 2017, Halle 2019
  • Thomas Grunewald: Politik für das Reich Gottes? Der Reichsgraf Christian Ernst zu Stolberg-Wernigerode zwischen Pietismus, adligem Selbstverständnis und europäischer Politik (= Hallesche Forschungen, 58). Verlag der Franckeschen Stiftungen Halle, Halle 2020, ISBN 978-3-447-11480-6.

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 117286427nr0001331259857413 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117286427 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117286427 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr00013312 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr00013312 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59857413 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59857413 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Stolberg-Wernigerode, Christian Ernst zu | {{#if: | {{#if: deutscher Politiker | {{#if: 2. April 1691 | {{#if: Gedern | {{#if: 25. Oktober 1771 | {{#if: Wernigerode |

Vorlage:Wikidata-Registrierung