Zum Inhalt springen

Carl Friedrich Wenzel

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Carl Friedrich Wenzel (auch als Karl Friedrich W. geschrieben) (* 20. August 1740 in Dresden; † 26. Februar 1793 in Freiberg) war ein deutscher Chemiker.

Leben und Wirken

Er lernte zunächst in der väterlichen Buchbinder-Werkstatt, wo er auch als Geselle tätig war. Im Jahre 1755 begann er seinen Heimatort zu verlassen und begab sich auf einige Reisen, die ihn auch nach Grönland führten. Er absolvierte eine Ausbildung zum Schiffswundarzt in holländischen Diensten. 1766 begann er in Leipzig für drei Jahre Chemie zu studieren. Im Jahre 1780 wurde er Chemiker bei der kurfürstlichen sächsischen Schmelzadministration, später 1785 Oberhütten-Amtsassessor in Freiberg<ref>Schwedt, Georg: Chemie querbeet und reaktiv: Basisreaktionen mit Alltagsprodukten. Wiley (2011), S. 9 (PDF; 973 kB)</ref> und ab 1786 Arkanist in der Porzellanmanufaktur Meißen. Dort werden ihm Verbesserungen an dem Unterglasur-Kobaltblau (siehe Glasur) zugeschrieben.<ref>Ludwig Darmstaedter: Handbuch zur Geschichte der Naturwissenschaften und der Technik 1866 S. 244; (PDF; 3,2 MB)</ref>

Datei:Blue Onion Pattern.jpg
Meißener Porzellan um 1900

Wenzel war neben Jeremias Benjamin Richter der erste, der sich mit dem Problem der chemischen Verwandtschaftslehre, die Lehre von der Verwandtschaft der Körper befasste.<ref>{{ #if:Carl Oppenheimer|Carl Oppenheimer: |}}{{ #if:ADB:Wenzel, Karl Friedrich|{{ #if:Wenzel, Karl Friedrich|Wenzel, Karl Friedrich|Carl Friedrich Wenzel }}|{{#ifeq: {{#switch: 41 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Wenzel, Karl Friedrich|Wenzel, Karl Friedrich|Carl Friedrich Wenzel }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 41 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 41 | 1={{ #expr: 739 + 16 }} | 2={{ #expr: 739 + 2 }} | 3={{ #expr: 739 + 2 }} | 4={{ #expr: 739 + 2 }} | 5={{ #expr: 739 + 2 }} | 6={{ #expr: 739 + 2 }} | 7={{ #expr: 739 + 2 }} | 8={{ #expr: 739 + 2 }} | 9={{#switch: 739 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 739 < 449 | {{ #expr: 739 + 2 }} | {{ #expr: 739 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 739 + 2 }} | 11={{ #expr: 739 + 2 }} | 12={{ #expr: 739 + 2 }} | 13={{ #expr: 739 + 2 }} | 14={{ #expr: 739 + 2 }} | 15={{ #expr: 739 + 2 }} | 16={{ #expr: 739 + 2 }} | 17={{ #expr: 739 + 2 }} | 18={{ #expr: 739 + 2 }} | 19={{ #expr: 739 + 2 }} | 20={{ #expr: 739 + 2 }} | 21={{ #expr: 739 + 2 }} | 22={{ #expr: 739 + 2 }} | 23={{ #expr: 739 + 2 }} | 24={{ #expr: 739 + 2 }} | 25={{ #expr: 739 + 2 }} | 26={{ #expr: 739 + 2 }} | 27={{ #expr: 739 + 2 }} | 28={{ #expr: 739 + 2 }} | 29={{ #expr: 739 + 2 }} | 30={{ #expr: 739 + 2 }} | 31={{ #expr: 739 + 2 }} | 32={{ #expr: 739 + 2 }} | 33={{ #expr: 739 + 2 }} | 34={{ #expr: 739 + 2 }} | 35={{ #expr: 739 + 2 }} | 36={{ #expr: 739 + 2 }} | 37={{ #expr: 739 + 2 }} | 38={{ #expr: 739 + 2 }} | 39={{ #expr: 739 + 2 }} | 40={{ #expr: 739 + 2 }} | 41={{ #expr: 739 + 2 }} | 42={{ #expr: 739 + 2 }} | 43={{ #expr: 739 + 2 }} | 44={{ #expr: 739 + 2 }} | 45={{ #expr: 739 + 6 }} | 46={{ #expr: 739 + 2 }} | 47={{ #expr: 739 + 2 }} | 48={{ #expr: 739 + 2 }} | 49={{ #expr: 739 + 2 }} | 50={{ #expr: 739 + 2 }} | 51={{ #expr: 739 + 2 }} | 52={{ #expr: 739 + 2 }} | 53={{ #expr: 739 + 2 }} | 54={{ #expr: 739 + 2 }} | 55={{ #expr: 739 + 3 }} | 56=739 | #default = 739 }} {{ #if:Wenzel, Karl Friedrich|Wenzel, Karl Friedrich|Carl Friedrich Wenzel }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 41, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 41 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 739{{ #if:739 | {{ #ifexpr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 739 + 16 }} | 2={{ #expr: 739 + 2 }} | 3={{ #expr: 739 + 2 }} | 4={{ #expr: 739 + 2 }} | 5={{ #expr: 739 + 2 }} | 6={{ #expr: 739 + 2 }} | 7={{ #expr: 739 + 2 }} | 8={{ #expr: 739 + 2 }} | 9={{#switch: 739 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 739 < 449 | {{ #expr: 739 + 2 }} | {{ #expr: 739 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 739 + 2 }} | 11={{ #expr: 739 + 2 }} | 12={{ #expr: 739 + 2 }} | 13={{ #expr: 739 + 2 }} | 14={{ #expr: 739 + 2 }} | 15={{ #expr: 739 + 2 }} | 16={{ #expr: 739 + 2 }} | 17={{ #expr: 739 + 2 }} | 18={{ #expr: 739 + 2 }} | 19={{ #expr: 739 + 2 }} | 20={{ #expr: 739 + 2 }} | 21={{ #expr: 739 + 2 }} | 22={{ #expr: 739 + 2 }} | 23={{ #expr: 739 + 2 }} | 24={{ #expr: 739 + 2 }} | 25={{ #expr: 739 + 2 }} | 26={{ #expr: 739 + 2 }} | 27={{ #expr: 739 + 2 }} | 28={{ #expr: 739 + 2 }} | 29={{ #expr: 739 + 2 }} | 30={{ #expr: 739 + 2 }} | 31={{ #expr: 739 + 2 }} | 32={{ #expr: 739 + 2 }} | 33={{ #expr: 739 + 2 }} | 34={{ #expr: 739 + 2 }} | 35={{ #expr: 739 + 2 }} | 36={{ #expr: 739 + 2 }} | 37={{ #expr: 739 + 2 }} | 38={{ #expr: 739 + 2 }} | 39={{ #expr: 739 + 2 }} | 40={{ #expr: 739 + 2 }} | 41={{ #expr: 739 + 2 }} | 42={{ #expr: 739 + 2 }} | 43={{ #expr: 739 + 2 }} | 44={{ #expr: 739 + 2 }} | 45={{ #expr: 739 + 6 }} | 46={{ #expr: 739 + 2 }} | 47={{ #expr: 739 + 2 }} | 48={{ #expr: 739 + 2 }} | 49={{ #expr: 739 + 2 }} | 50={{ #expr: 739 + 2 }} | 51={{ #expr: 739 + 2 }} | 52={{ #expr: 739 + 2 }} | 53={{ #expr: 739 + 2 }} | 54={{ #expr: 739 + 2 }} | 55={{ #expr: 739 + 3 }} | 56=739 | #default = 739 }} != {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 739 + 16 }} | 2={{ #expr: 739 + 2 }} | 3={{ #expr: 739 + 2 }} | 4={{ #expr: 739 + 2 }} | 5={{ #expr: 739 + 2 }} | 6={{ #expr: 739 + 2 }} | 7={{ #expr: 739 + 2 }} | 8={{ #expr: 739 + 2 }} | 9={{#switch: 739 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 739 < 449 | {{ #expr: 739 + 2 }} | {{ #expr: 739 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 739 + 2 }} | 11={{ #expr: 739 + 2 }} | 12={{ #expr: 739 + 2 }} | 13={{ #expr: 739 + 2 }} | 14={{ #expr: 739 + 2 }} | 15={{ #expr: 739 + 2 }} | 16={{ #expr: 739 + 2 }} | 17={{ #expr: 739 + 2 }} | 18={{ #expr: 739 + 2 }} | 19={{ #expr: 739 + 2 }} | 20={{ #expr: 739 + 2 }} | 21={{ #expr: 739 + 2 }} | 22={{ #expr: 739 + 2 }} | 23={{ #expr: 739 + 2 }} | 24={{ #expr: 739 + 2 }} | 25={{ #expr: 739 + 2 }} | 26={{ #expr: 739 + 2 }} | 27={{ #expr: 739 + 2 }} | 28={{ #expr: 739 + 2 }} | 29={{ #expr: 739 + 2 }} | 30={{ #expr: 739 + 2 }} | 31={{ #expr: 739 + 2 }} | 32={{ #expr: 739 + 2 }} | 33={{ #expr: 739 + 2 }} | 34={{ #expr: 739 + 2 }} | 35={{ #expr: 739 + 2 }} | 36={{ #expr: 739 + 2 }} | 37={{ #expr: 739 + 2 }} | 38={{ #expr: 739 + 2 }} | 39={{ #expr: 739 + 2 }} | 40={{ #expr: 739 + 2 }} | 41={{ #expr: 739 + 2 }} | 42={{ #expr: 739 + 2 }} | 43={{ #expr: 739 + 2 }} | 44={{ #expr: 739 + 2 }} | 45={{ #expr: 739 + 6 }} | 46={{ #expr: 739 + 2 }} | 47={{ #expr: 739 + 2 }} | 48={{ #expr: 739 + 2 }} | 49={{ #expr: 739 + 2 }} | 50={{ #expr: 739 + 2 }} | 51={{ #expr: 739 + 2 }} | 52={{ #expr: 739 + 2 }} | 53={{ #expr: 739 + 2 }} | 54={{ #expr: 739 + 2 }} | 55={{ #expr: 739 + 3 }} | 56=739 | #default = 739 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 739 + 16 }} | 2={{ #expr: 739 + 2 }} | 3={{ #expr: 739 + 2 }} | 4={{ #expr: 739 + 2 }} | 5={{ #expr: 739 + 2 }} | 6={{ #expr: 739 + 2 }} | 7={{ #expr: 739 + 2 }} | 8={{ #expr: 739 + 2 }} | 9={{#switch: 739 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 739 < 449 | {{ #expr: 739 + 2 }} | {{ #expr: 739 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 739 + 2 }} | 11={{ #expr: 739 + 2 }} | 12={{ #expr: 739 + 2 }} | 13={{ #expr: 739 + 2 }} | 14={{ #expr: 739 + 2 }} | 15={{ #expr: 739 + 2 }} | 16={{ #expr: 739 + 2 }} | 17={{ #expr: 739 + 2 }} | 18={{ #expr: 739 + 2 }} | 19={{ #expr: 739 + 2 }} | 20={{ #expr: 739 + 2 }} | 21={{ #expr: 739 + 2 }} | 22={{ #expr: 739 + 2 }} | 23={{ #expr: 739 + 2 }} | 24={{ #expr: 739 + 2 }} | 25={{ #expr: 739 + 2 }} | 26={{ #expr: 739 + 2 }} | 27={{ #expr: 739 + 2 }} | 28={{ #expr: 739 + 2 }} | 29={{ #expr: 739 + 2 }} | 30={{ #expr: 739 + 2 }} | 31={{ #expr: 739 + 2 }} | 32={{ #expr: 739 + 2 }} | 33={{ #expr: 739 + 2 }} | 34={{ #expr: 739 + 2 }} | 35={{ #expr: 739 + 2 }} | 36={{ #expr: 739 + 2 }} | 37={{ #expr: 739 + 2 }} | 38={{ #expr: 739 + 2 }} | 39={{ #expr: 739 + 2 }} | 40={{ #expr: 739 + 2 }} | 41={{ #expr: 739 + 2 }} | 42={{ #expr: 739 + 2 }} | 43={{ #expr: 739 + 2 }} | 44={{ #expr: 739 + 2 }} | 45={{ #expr: 739 + 6 }} | 46={{ #expr: 739 + 2 }} | 47={{ #expr: 739 + 2 }} | 48={{ #expr: 739 + 2 }} | 49={{ #expr: 739 + 2 }} | 50={{ #expr: 739 + 2 }} | 51={{ #expr: 739 + 2 }} | 52={{ #expr: 739 + 2 }} | 53={{ #expr: 739 + 2 }} | 54={{ #expr: 739 + 2 }} | 55={{ #expr: 739 + 3 }} | 56=739 | #default = 739 }} = {{ #expr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 739 + 16 }} | 2={{ #expr: 739 + 2 }} | 3={{ #expr: 739 + 2 }} | 4={{ #expr: 739 + 2 }} | 5={{ #expr: 739 + 2 }} | 6={{ #expr: 739 + 2 }} | 7={{ #expr: 739 + 2 }} | 8={{ #expr: 739 + 2 }} | 9={{#switch: 739 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 739 < 449 | {{ #expr: 739 + 2 }} | {{ #expr: 739 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 739 + 2 }} | 11={{ #expr: 739 + 2 }} | 12={{ #expr: 739 + 2 }} | 13={{ #expr: 739 + 2 }} | 14={{ #expr: 739 + 2 }} | 15={{ #expr: 739 + 2 }} | 16={{ #expr: 739 + 2 }} | 17={{ #expr: 739 + 2 }} | 18={{ #expr: 739 + 2 }} | 19={{ #expr: 739 + 2 }} | 20={{ #expr: 739 + 2 }} | 21={{ #expr: 739 + 2 }} | 22={{ #expr: 739 + 2 }} | 23={{ #expr: 739 + 2 }} | 24={{ #expr: 739 + 2 }} | 25={{ #expr: 739 + 2 }} | 26={{ #expr: 739 + 2 }} | 27={{ #expr: 739 + 2 }} | 28={{ #expr: 739 + 2 }} | 29={{ #expr: 739 + 2 }} | 30={{ #expr: 739 + 2 }} | 31={{ #expr: 739 + 2 }} | 32={{ #expr: 739 + 2 }} | 33={{ #expr: 739 + 2 }} | 34={{ #expr: 739 + 2 }} | 35={{ #expr: 739 + 2 }} | 36={{ #expr: 739 + 2 }} | 37={{ #expr: 739 + 2 }} | 38={{ #expr: 739 + 2 }} | 39={{ #expr: 739 + 2 }} | 40={{ #expr: 739 + 2 }} | 41={{ #expr: 739 + 2 }} | 42={{ #expr: 739 + 2 }} | 43={{ #expr: 739 + 2 }} | 44={{ #expr: 739 + 2 }} | 45={{ #expr: 739 + 6 }} | 46={{ #expr: 739 + 2 }} | 47={{ #expr: 739 + 2 }} | 48={{ #expr: 739 + 2 }} | 49={{ #expr: 739 + 2 }} | 50={{ #expr: 739 + 2 }} | 51={{ #expr: 739 + 2 }} | 52={{ #expr: 739 + 2 }} | 53={{ #expr: 739 + 2 }} | 54={{ #expr: 739 + 2 }} | 55={{ #expr: 739 + 3 }} | 56=739 | #default = 739 }} + 1 }} | f|–739}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Wenzel, Karl Friedrich||{{#ifeq:0|0|}}}}</ref>

{{#ifeq: {{{vor}}}@@-@@{{{nach}}} | -@@-@@- | {{#if:trim|Die Stärke der chemischen Verwandtschaft ist der Masse der wirkenden proportional.}} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|@#@}}{{#if:|{{{nach}}}|@#@}} | @#@@#@ | {{#ifeq: de | de | „{{#if:trim|Die Stärke der chemischen Verwandtschaft ist der Masse der wirkenden proportional.}}“ | {{#invoke:Text|quoteUnquoted| Die Stärke der chemischen Verwandtschaft ist der Masse der wirkenden proportional. | {{{lang}}} }} }} | {{#ifeq: {{#if:|{{{vor}}}|-}} | - | | {{{vor}}} }}{{#if:trim|Die Stärke der chemischen Verwandtschaft ist der Masse der wirkenden proportional.}}{{ #ifeq: {{#if:|{{{nach}}}|-}} | - | | {{{nach}}} }} }} }}{{ #if: Carl Friedrich WenzelWenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83 || }}

{{#if:

|

„{{{Latn}}}“{{#if: Carl Friedrich WenzelWenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83 || }}

}}{{#if:

|

„{{{de}}}“{{#if: Carl Friedrich WenzelWenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83 || }}

}}
{{#if: Carl Friedrich Wenzel |
– <templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:|{{{4}}} |}}{{#if:|{{{2}}} |}}{{#if:| {{{3}}} |}}{{#if:| „{{{6}}}“ |}}{{#if:trim|Carl Friedrich Wenzel}}{{#if:| {{{5}}}|}}{{#if: Wenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83 | : Wenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83 }}
|{{#if: Wenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83
|
Wenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83
}}
}}

{{#if: |

{{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}

        | }} }}{{#if: Die Stärke der chemischen Verwandtschaft ist der Masse der wirkenden proportional. | {{
   #if: Die Stärke der chemischen Verwandtschaft ist der Masse der wirkenden proportional. | {{#if:  |
   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 1=Text=}}

}}| }}{{#if: | {{#if: Carl Friedrich Wenzel |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 2=Autor=}}

}}{{#if: | {{#if: Wenzel K. F., Lehr von der Verwandtschaft der Körper, Dresden, 1777, 3. Ausgabe, hrsg. von V. D. H. Gründel, (Dresden 1800) zitiert in: Winkler Hans-Georg, Das Massenwirkungsgesetz, Aulis-Verlag Deubner, Köln, 2. Aufl., 1975, S. 83 |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe 3=Quelle=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Umschrift=Latn=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Sprache=lang=}}

}}{{#if: | {{#if: |

   Vorlage:Zitat: Doppelangabe Übersetzung=de=}}

}}

Er nahm in diesem Werk das Gesetz der Massenwirkung vorweg. Nach diesem ist die chemische Wirkung eines Körpers proportional und abhängig von dessen reaktiven oder wirksamen Menge oder seiner Konzentration.

Werke (Auswahl)

  • Einleitung zur höheren Chemie. Leipzig, (1774)
  • Lehre von der Verwandtschaft der Körper. Dresden (1777, 2. Aufl. 1782);
  • Chymische Untersuchung des Flußspates. Dresden (1783)
  • Chymische Versuche, die Metalle vermittelst der Reverberation in ihre Bestandtheile zu zerlegen. Kopenhagen (1781)
  • Ueber das Schießen in Bergwerken und Steinbrüchen. Bergmänn. Journal II, (1790)
  • Ueber die vortheilhafteste Art, Zinnerze zu probiren. Neues bergmänn. Journal I, (1795)

Literatur

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 797
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 140200150
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|140200150}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 2538001 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 2538001 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

Weblinks

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 140200150n2019040343103743247 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 140200150 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 140200150 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n2019040343 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n2019040343 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 103743247 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 103743247 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Wenzel, Carl Friedrich | {{#if: Wenzel, Karl Friedrich | {{#if: deutscher Chemiker | {{#if: 20. August 1740 | {{#if: Dresden | {{#if: 26. Februar 1793 | {{#if: Freiberg |

Vorlage:Wikidata-Registrierung