Bundesliga-Saisoneröffnungsturnier
Das Bundesliga-Saisoneröffnungsturnier ist ein ehemaliger Wettbewerb im deutschen Frauenfußball. Das Turnier wurde statt des Supercups ab 1997 jährlich vor dem Beginn der Saison ausgespielt und 2001 schließlich eingestellt. Rekordsieger des Turniers ist der 1. FFC Frankfurt. Die Frankfurterinnen gewannen insgesamt viermal, davon einmal unter dem alten Namen SG Praunheim, den Wettbewerb.
Am Bundesliga-Saisoneröffnungsturnier nahmen die zwölf Vereine der eingleisigen Bundesliga teil. Gespielt wurde zu Beginn einer neuen Saison. Austragungsort war das Stadion am Brentanobad in Frankfurt am Main. Zwischen 1998 und 2001 wurde das Turnier durch wechselnde Sponsoren unter verschiedenen Namen ausgespielt. Es ähnelt daher den Männerwettbewerben Ligapokal, Fuji-Cup und Telekom Cup.
Modus 1997–2000
Das Turnier wurde immer an zwei Tagen (Samstag/Sonntag) ausgespielt. Die zwölf Mannschaften der kommenden Saison wurden per Los auf vier Gruppen zu je drei Mannschaften eingeteilt. Innerhalb der Gruppen spielte jede Mannschaft einmal gegen jede andere. Die Gruppensieger erreichten das Halbfinale, die Halbfinalsieger das Endspiel. Ein Spiel dauerte einmal 40 Minuten. Der DFB-Hallenpokal der Frauen 1998 wurde in ähnlichem Modus ausgespielt.
Modus 2001
Die letzte Austragung des Turniers wurde als Oddset-Pokal und unter anderem Modus ausgetragen. Die zwölf Vereine wurden auf zwei Gruppen mit je sechs Teams aufgeteilt. Innerhalb der Gruppen spielte jede Mannschaft einmal gegen jede andere. Die Gruppensieger- und zweiten erreichten das Halbfinale. Es folgte das Finale. Ein Spiel um Platz 3 wurde nicht mehr ausgetragen. Ein Spiel dauerte diesmal einmal 20 Minuten. Der Modus ähnelte den Modi des Bundesliga-Olympia-Turniers im Jahr 2000 und des Hallenpokals der Frauen von 1999 bis 2005.
Hermes-Cup 1997
Das erste Bundesliga-Saisoneröffnungsturnier fand als Hermes-Cup eine Woche vor Start der ersten eingleisigen Frauen-Bundesliga 1997/98 statt. Alle Spiele wurden im Stadion am Brentanobad ausgetragen. Gastgeber war dabei die SG Praunheim. Diese gewann vor 2500 Zuschauern die Trophäe und 6000 DM Siegesprämie.
Gruppe 1
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Sportfreunde Siegen | 2 | 1 | 1 | 0 | 1:0 | +1 | 4 |
| 2. | Grün-Weiß Brauweiler | 2 | 1 | 0 | 1 | 3:1 | +2 | 3 |
| 3. | Hamburger SV | 2 | 0 | 1 | 1 | 0:3 | −3 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 2
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | FC Rumeln-Kaldenhausen | 2 | 2 | 0 | 0 | 3:1 | +2 | 6 |
| 2. | 1. FC Saarbrücken | 2 | 1 | 0 | 1 | 4:4 | ±0 | 3 |
| 3. | SC Klinge Seckach | 2 | 0 | 0 | 2 | 2:4 | −2 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 3
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | TuS Niederkirchen | 2 | 1 | 1 | 0 | 2:1 | +1 | 4 |
| 2. | FSV Frankfurt | 2 | 1 | 0 | 1 | 2:1 | +1 | 3 |
| 3. | SC 07 Bad Neuenahr | 2 | 0 | 1 | 1 | 1:3 | −2 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 4
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | SG Praunheim | 2 | 1 | 1 | 0 | 3:2 | +1 | 4 |
| 2. | SSV Turbine Potsdam | 2 | 1 | 0 | 1 | 2:2 | ±0 | 3 |
| 3. | FC Eintracht Rheine | 2 | 0 | 1 | 1 | 1:2 | −1 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Halbfinale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Spiel um Platz 3
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Finale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Hermes-Cup 1998
Das zweite Bundesliga-Saisoneröffnungsturnier fand – erneut als Hermes-Cup – zwei Wochen vor Start der Frauen-Bundesliga Saison 1998/99 statt. Alle Spiele wurden im Stadion am Brentanobad ausgetragen. Die SG Praunheim erneut Gastgeber. Diesmal gewann der FFC Heike Rheine vor 2800 Zuschauern Pokal und Siegprämie.
Gruppe 1
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | SC 07 Bad Neuenahr | 2 | 1 | 1 | 0 | 2:0 | +2 | 4 |
| 2. | 1. FFC Turbine Potsdam | 2 | 0 | 2 | 0 | 1:1 | ±0 | 2 |
| 3. | FSV Frankfurt | 2 | 0 | 1 | 1 | 1:3 | −2 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 2
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Sportfreunde Siegen | 2 | 2 | 0 | 0 | 7:0 | +7 | 6 |
| 2. | SG Praunheim | 2 | 1 | 0 | 1 | 6:3 | +3 | 3 |
| 3. | SC Freiburg | 2 | 0 | 0 | 2 | 2:12 | −10 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 3
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | FCR Duisburg | 2 | 2 | 0 | 0 | 5:0 | +5 | 6 |
| 2. | 1. FC Saarbrücken | 2 | 1 | 0 | 1 | 2:3 | −1 | 3 |
| 3. | WSV Wolfsburg | 2 | 0 | 0 | 2 | 0:5 | −5 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 4
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | FFC Heike Rheine | 2 | 1 | 1 | 0 | 3:2 | +1 | 4 |
| 2. | TuS Niederkirchen | 2 | 1 | 0 | 1 | 2:2 | ±0 | 3 |
| 3. | Grün-Weiß Brauweiler | 2 | 0 | 1 | 1 | 1:2 | −1 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Halbfinale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Spiel um Platz 3
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Finale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Lotto-Hessen-Cup 1999
Die dritte Austragung des Bundesliga-Saisoneröffnungsturniers fand unter dem Namen Lotto-Hessen-Cup statt. Zwei Wochen vor Start der Frauen-Bundesliga Saison 1999/2000 wurde im Stadion am Brentanobad gespielt. Gastgeber 1. FFC Frankfurt gewann das Turnier und die 6000 DM Siegesprämie.
Gruppe 1
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Sportfreunde Siegen | 2 | 2 | 0 | 0 | 5:1 | +4 | 6 |
| 2. | FSV Frankfurt | 2 | 1 | 0 | 1 | 4:5 | −1 | 3 |
| 3. | 1. FC Nürnberg | 2 | 0 | 0 | 2 | 2:5 | −3 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 2
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | FCR Duisburg | 2 | 2 | 0 | 0 | 4:0 | +4 | 6 |
| 2. | SC 07 Bad Neuenahr | 2 | 0 | 1 | 1 | 0:2 | −2 | 1 |
| 3. | 1. FC Saarbrücken | 2 | 0 | 1 | 1 | 0:2 | −2 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 3
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 1. FFC Frankfurt | 2 | 2 | 0 | 0 | 5:0 | +5 | 6 |
| 2. | TuS Niederkirchen | 2 | 1 | 0 | 1 | 2:4 | −2 | 3 |
| 3. | Grün-Weiß Brauweiler | 2 | 0 | 0 | 2 | 1:4 | −3 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 4
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | WSV Wendschott | 2 | 2 | 0 | 0 | 3:1 | +2 | 6 |
| 2. | 1. FFC Turbine Potsdam | 2 | 1 | 0 | 1 | 4:3 | +1 | 3 |
| 3. | FFC Flaesheim-Hillen | 2 | 0 | 0 | 2 | 1:4 | −3 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Halbfinale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Spiel um Platz 3
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Finale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
OBI-Cup 2000
Die vierte Version des Bundesliga-Saisoneröffnungsturniers fand unter dem Namen OBI-Cup eine Woche vor dem Start der Frauen-Bundesliga Saison 2000/01 statt. Erneut wurde im Stadion am Brentanobad gespielt. Gastgeber 1. FFC Frankfurt konnte den Titel verteidigen und erhielt 30.000 DM Preisgeld.
Gruppe 1
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 1. FFC Frankfurt | 2 | 2 | 0 | 0 | 5:0 | +5 | 6 |
| 2. | FFC Brauweiler Pulheim | 2 | 1 | 0 | 1 | 3:1 | +2 | 3 |
| 3. | FSV Frankfurt | 2 | 0 | 0 | 2 | 0:7 | −7 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 2
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | FCR Duisburg | 2 | 1 | 1 | 0 | 2:0 | +2 | 4 |
| 2. | WSV Wendschott | 2 | 0 | 2 | 0 | 1:1 | ±0 | 2 |
| 3. | 1. FC Saarbrücken | 2 | 0 | 1 | 1 | 1:3 | −2 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 3
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | Sportfreunde Siegen | 2 | 1 | 1 | 0 | 4:1 | +3 | 4 |
| 2. | FFC Heike Rheine | 2 | 1 | 0 | 1 | 3:1 | +2 | 3 |
| 3. | SC 07 Bad Neuenahr | 2 | 0 | 0 | 2 | 0:5 | −5 | 0 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Gruppe 4
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | 1. FFC Turbine Potsdam | 2 | 1 | 1 | 0 | 2:1 | +1 | 4 |
| 2. | FFC Flaesheim-Hillen | 2 | 1 | 0 | 1 | 2:1 | +1 | 3 |
| 3. | FC Bayern München | 2 | 0 | 1 | 1 | 1:3 | −2 | 1 |
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Halbfinale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Spiel um Platz 3
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Finale
Vorlage:Fußballspiel kurz/Kopf Vorlage:Fußballspiel kurz/Zeile |}
Oddset-Pokal 2001
Gruppe A
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | FSV Frankfurt | 5 | 2 | 3 | 0 | 4:0 | +4 | 9 |
| 2. | 1. FFC Frankfurt | 5 | 2 | 3 | 0 | 3:0 | +3 | 9 |
| 3. | FCR 2001 Duisburg | 5 | 1 | 4 | 0 | 2:1 | +1 | 7 |
| 4. | WSV Wolfsburg | 5 | 1 | 3 | 1 | 2:2 | ±0 | 6 |
| 5. | Hamburger SV | 5 | 1 | 2 | 2 | 2:4 | −2 | 5 |
| 6. | 1. FC Saarbrücken | 5 | 0 | 1 | 4 | 0:6 | −6 | 1 |
| Datum | Ergebnis | ||
|---|---|---|---|
| 11.08.2001 | 1. FFC Frankfurt | 1:0 | WSV Wolfsburg |
| FCR 2001 Duisburg | 0:0 | FSV Frankfurt | |
| 1. FC Saarbrücken | 0:2 | Hamburger SV | |
| 1. FFC Frankfurt | 0:0 | FSV Frankfurt | |
| WSV Wolfsburg | 0:0 | Hamburger SV | |
| FCR 2001 Duisburg | 1:0 | 1. FC Saarbrücken | |
| WSV Wolfsburg | 0:0 | FSV Frankfurt | |
| 1. FFC Frankfurt | 2:0 | Hamburger SV | |
| 1. FC Saarbrücken | 0:2 | FSV Frankfurt | |
| FCR 2001 Duisburg | 0:0 | Hamburger SV | |
| 12.08.2001 | 1. FFC Frankfurt | 0:0 | 1. FC Saarbrücken |
| FCR 2001 Duisburg | 1:1 | WSV Wolfsburg | |
| FSV Frankfurt | 2:0 | Hamburger SV | |
| 1. FFC Frankfurt | 0:0 | FCR 2001 Duisburg | |
| 1. FC Saarbrücken | 0:1 | WSV Wolfsburg |
Gruppe B
| Pl. | Verein | Sp. | S | U | N | Tore | Diff. | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1. | SC 07 Bad Neuenahr | 5 | 2 | 3 | 0 | 3:0 | +3 | 9 |
| 2. | FC Bayern München | 5 | 2 | 1 | 2 | 5:6 | −1 | 7 |
| 3. | SC Freiburg | 5 | 1 | 3 | 1 | 2:2 | ±0 | 6 |
| 4. | FFC Heike Rheine | 5 | 1 | 3 | 1 | 2:2 | ±0 | 6 |
| 5. | 1. FFC Turbine Potsdam | 5 | 0 | 4 | 1 | 1:2 | −1 | 4 |
| 6. | FFC Brauweiler Pulheim | 5 | 0 | 4 | 1 | 0:1 | −1 | 4 |
| Datum | Ergebnis | ||
|---|---|---|---|
| 11.08.2001 | 1. FFC Turbine Potsdam | 1:2 | FC Bayern München |
| FFC Brauweiler Pulheim | 0:0 | FFC Heike Rheine | |
| SC 07 Bad Neuenahr | 0:0 | SC Freiburg | |
| 1. FFC Turbine Potsdam | 0:0 | FFC Heike Rheine | |
| FC Bayern München | 2:1 | SC Freiburg | |
| FFC Brauweiler Pulheim | 0:1 | SC 07 Bad Neuenahr | |
| FC Bayern München | 1:2 | FFC Heike Rheine | |
| 1. FFC Turbine Potsdam | 0:0 | SC Freiburg | |
| SC 07 Bad Neuenahr | 0:0 | FFC Heike Rheine | |
| FFC Brauweiler Pulheim | 0:0 | SC Freiburg | |
| 12.08.2001 | 1. FFC Turbine Potsdam | 0:0 | SC 07 Bad Neuenahr |
| FFC Brauweiler Pulheim | 0:0 | FC Bayern München | |
| FFC Heike Rheine | 0:1 | SC Freiburg | |
| 1. FFC Turbine Potsdam | 0:0 | FFC Brauweiler Pulheim | |
| SC 07 Bad Neuenahr | 2:0 | FC Bayern München |
Halbfinale
| Datum | Ergebnis | ||
|---|---|---|---|
| 12.08.2001 | FSV Frankfurt | 2:0 | FC Bayern München |
| 1. FFC Frankfurt | 0:0 (4:3 i. E.) |
SC 07 Bad Neuenahr |
Finale
| Datum | Ergebnis | ||
|---|---|---|---|
| 12.08.2001 | FSV Frankfurt | 0:4 | 1. FFC Frankfurt |
Ergebnisübersicht
Rangliste
| Rang | Verein | Teilnahmen | Spiele | Siege | Remis | Niederlagen | Tore | Torverhältnis | Punkte |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | SG Praunheim/1. FFC Frankfurt | 5 | 21 | 13 | 7 | 1 | 40:5 | +35 | 47 |
| 2 | FC Rumeln-Kaldenhausen/FCR Duisburg | 5 | 21 | 10 | 6 | 4 | 20:16 | +4 | 36 |
| 3 | Sportfreunde Siegen | 4 | 16 | 8 | 4 | 4 | 24:11 | +4 | 28 |
| 4 | SC 07 Bad Neuenahr | 5 | 16 | 4 | 8 | 4 | 10:11 | −1 | 20 |
| 5 | SSV/1. FFC Turbine Potsdam | 5 | 15 | 4 | 7 | 4 | 14:12 | +2 | 19 |
| 6 | FSV Frankfurt | 5 | 15 | 4 | 4 | 6 | 13:20 | −7 | 19 |
| 7 | FC Eintracht/FFC Heike Rheine | 4 | 13 | 4 | 6 | 3 | 13:08 | +5 | 18 |
| 8 | TuS Niederkirchen | 3 | 8 | 4 | 2 | 2 | 07:09 | −2 | 14 |
| 9 | WSV Wendschott | 4 | 13 | 3 | 5 | 5 | 06:17 | −9 | 14 |
| 10 | Grün-Weiß Brauweiler | 3 | 13 | 2 | 5 | 6 | 08:09 | −1 | 11 |
| 11 | 1. FC Saarbrücken | 5 | 13 | 2 | 3 | 8 | 07:18 | −9 | 9 |
| 12 | FC Bayern München | 2 | 8 | 2 | 2 | 3 | 06:10 | −4 | 8 |
| 13 | Hamburger SV | 2 | 7 | 1 | 3 | 3 | 02:07 | −5 | 6 |
| 14 | SC Freiburg | 2 | 7 | 1 | 3 | 3 | 04:14 | −10 | 6 |
| 15 | FFC Flaesheim-Hillen | 2 | 4 | 1 | 0 | 3 | 03:05 | −2 | 3 |
| 16 | SC Klinge Seckach | 1 | 2 | 0 | 0 | 2 | 02:04 | −2 | 0 |
| 17 | 1. FC Nürnberg | 1 | 2 | 0 | 0 | 2 | 02:05 | −3 | 0 |
Siehe auch
Einzelnachweise
- kicker Sportmagazin 66/1997, Olympia-Verlag, Nürnberg 1997, Seite 37 (11. August 1997).
- kicker Sportmagazin 66/1998, Olympia-Verlag, Nürnberg 1998, Seite 34 (10. August 1998).
- kicker Sportmagazin 66/1999, Olympia-Verlag, Nürnberg 1999, Seite 41 (16. August 1999).
- kicker Sportmagazin 82/2000, Olympia-Verlag, Nürnberg 2000, Seite 47 (9. Oktober 2000).
- kicker Sportmagazin 66/2001, Olympia-Verlag, Nürnberg 2001, Seite 41 (13. August 2001).