Aufwendungsersatz
Aufwendungsersatz ist der durch verschiedene Rechtsansprüche gesicherte Ersatz von Aufwendungen.
Allgemeines
Das Bürgerliche Gesetzbuch kennt mehrere Aufwendungsersatzansprüche. So finden sich diesbezügliche Regelungen etwa im allgemeinen Schuldrecht im Rahmen des allgemeinen Leistungsstörungsrechts in {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 284
|aeg=§ 284
|ao=§ 284
|bbg=§ 284
|bbig=§ 284
|bdsg=§ 284
|besüg=§ 284
|bostrab=§ 284
|bpersvg=§ 284
|brkg=§ 284
|btmg=§ 284
|bukg=§ 284
|bwo=§ 284
|eggvg=§ 284
|erbstg=§ 284
|estdv=§ 284
|gkg=§ 284
|mabv=§ 284
|owig=§ 284
|sgb i=§ 284
|sgb ii=§ 284
|sgb iii=§ 284
|sgb iv=§ 284
|sgb v=§ 284
|sgb vi=§ 284
|sgb vii=§ 284
|sgb viii=§ 284
|sgb ix=§ 284
|sgb x=§ 284
|sgb xi=§ 284
|sgb xii=§ 284
|stvo=§ 284
|stvzo=§ 284
|ustg=§ 284
|ustdv=§ 284
|uwg=§ 284
|weg=§ 284
|#default=§ 284
}}
|be=§ 284
|bw=§ 284
|hh=§ 284
|mv=§ 284
|ni=[1]
|rlp
|rp|rlp=§ 284
|sh=§ 284
|st=§ 284
|th=§ 284
|by=§ 284
|bb=§ 284
|hb=§ 284
|he=§ 284
|nw=§ 284
|sl=§ 284
|revosax=§ 284
|dejure=§ 284
|buzer=§ 284
|RIS-B={{#if:
|§ 284
|§ 284
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 284
|§ 284
}}
|LI={{#if:
|§ 284
|§ 284]
}}
||leer=§ 284[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 284[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 284||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB. Im besonderen Schuldrecht ist ein Aufwendungsersatzanspruch beispielsweise im Mietrecht in {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 536a
|aeg=§ 536a
|ao=§ 536a
|bbg=§ 536a
|bbig=§ 536a
|bdsg=§ 536a
|besüg=§ 536a
|bostrab=§ 536a
|bpersvg=§ 536a
|brkg=§ 536a
|btmg=§ 536a
|bukg=§ 536a
|bwo=§ 536a
|eggvg=§ 536a
|erbstg=§ 536a
|estdv=§ 536a
|gkg=§ 536a
|mabv=§ 536a
|owig=§ 536a
|sgb i=§ 536a
|sgb ii=§ 536a
|sgb iii=§ 536a
|sgb iv=§ 536a
|sgb v=§ 536a
|sgb vi=§ 536a
|sgb vii=§ 536a
|sgb viii=§ 536a
|sgb ix=§ 536a
|sgb x=§ 536a
|sgb xi=§ 536a
|sgb xii=§ 536a
|stvo=§ 536a
|stvzo=§ 536a
|ustg=§ 536a
|ustdv=§ 536a
|uwg=§ 536a
|weg=§ 536a
|#default=§ 536a
}}
|be=§ 536a
|bw=§ 536a
|hh=§ 536a
|mv=§ 536a
|ni=[2]
|rlp
|rp|rlp=§ 536a
|sh=§ 536a
|st=§ 536a
|th=§ 536a
|by=§ 536a
|bb=§ 536a
|hb=§ 536a
|he=§ 536a
|nw=§ 536a
|sl=§ 536a
|revosax=§ 536a
|dejure=§ 536a
|buzer=§ 536a
|RIS-B={{#if:
|§ 536a
|§ 536a
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 536a
|§ 536a
}}
|LI={{#if:
|§ 536a
|§ 536a]
}}
||leer=§ 536a[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 536a[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 536a||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 BGB, im Werkvertragsrecht in {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 634
|aeg=§ 634
|ao=§ 634
|bbg=§ 634
|bbig=§ 634
|bdsg=§ 634
|besüg=§ 634
|bostrab=§ 634
|bpersvg=§ 634
|brkg=§ 634
|btmg=§ 634
|bukg=§ 634
|bwo=§ 634
|eggvg=§ 634
|erbstg=§ 634
|estdv=§ 634
|gkg=§ 634
|mabv=§ 634
|owig=§ 634
|sgb i=§ 634
|sgb ii=§ 634
|sgb iii=§ 634
|sgb iv=§ 634
|sgb v=§ 634
|sgb vi=§ 634
|sgb vii=§ 634
|sgb viii=§ 634
|sgb ix=§ 634
|sgb x=§ 634
|sgb xi=§ 634
|sgb xii=§ 634
|stvo=§ 634
|stvzo=§ 634
|ustg=§ 634
|ustdv=§ 634
|uwg=§ 634
|weg=§ 634
|#default=§ 634
}}
|be=§ 634
|bw=§ 634
|hh=§ 634
|mv=§ 634
|ni=[3]
|rlp
|rp|rlp=§ 634
|sh=§ 634
|st=§ 634
|th=§ 634
|by=§ 634
|bb=§ 634
|hb=§ 634
|he=§ 634
|nw=§ 634
|sl=§ 634
|revosax=§ 634
|dejure=§ 634
|buzer=§ 634
|RIS-B={{#if:
|§ 634
|§ 634
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 634
|§ 634
}}
|LI={{#if:
|§ 634
|§ 634]
}}
||leer=§ 634[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 634[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 634||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Nr. 2, {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 637
|aeg=§ 637
|ao=§ 637
|bbg=§ 637
|bbig=§ 637
|bdsg=§ 637
|besüg=§ 637
|bostrab=§ 637
|bpersvg=§ 637
|brkg=§ 637
|btmg=§ 637
|bukg=§ 637
|bwo=§ 637
|eggvg=§ 637
|erbstg=§ 637
|estdv=§ 637
|gkg=§ 637
|mabv=§ 637
|owig=§ 637
|sgb i=§ 637
|sgb ii=§ 637
|sgb iii=§ 637
|sgb iv=§ 637
|sgb v=§ 637
|sgb vi=§ 637
|sgb vii=§ 637
|sgb viii=§ 637
|sgb ix=§ 637
|sgb x=§ 637
|sgb xi=§ 637
|sgb xii=§ 637
|stvo=§ 637
|stvzo=§ 637
|ustg=§ 637
|ustdv=§ 637
|uwg=§ 637
|weg=§ 637
|#default=§ 637
}}
|be=§ 637
|bw=§ 637
|hh=§ 637
|mv=§ 637
|ni=[4]
|rlp
|rp|rlp=§ 637
|sh=§ 637
|st=§ 637
|th=§ 637
|by=§ 637
|bb=§ 637
|hb=§ 637
|he=§ 637
|nw=§ 637
|sl=§ 637
|revosax=§ 637
|dejure=§ 637
|buzer=§ 637
|RIS-B={{#if:
|§ 637
|§ 637
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 637
|§ 637
}}
|LI={{#if:
|§ 637
|§ 637]
}}
||leer=§ 637[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 637[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 637||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB, im Reiserecht gemäß {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 651i
|aeg=§ 651i
|ao=§ 651i
|bbg=§ 651i
|bbig=§ 651i
|bdsg=§ 651i
|besüg=§ 651i
|bostrab=§ 651i
|bpersvg=§ 651i
|brkg=§ 651i
|btmg=§ 651i
|bukg=§ 651i
|bwo=§ 651i
|eggvg=§ 651i
|erbstg=§ 651i
|estdv=§ 651i
|gkg=§ 651i
|mabv=§ 651i
|owig=§ 651i
|sgb i=§ 651i
|sgb ii=§ 651i
|sgb iii=§ 651i
|sgb iv=§ 651i
|sgb v=§ 651i
|sgb vi=§ 651i
|sgb vii=§ 651i
|sgb viii=§ 651i
|sgb ix=§ 651i
|sgb x=§ 651i
|sgb xi=§ 651i
|sgb xii=§ 651i
|stvo=§ 651i
|stvzo=§ 651i
|ustg=§ 651i
|ustdv=§ 651i
|uwg=§ 651i
|weg=§ 651i
|#default=§ 651i
}}
|be=§ 651i
|bw=§ 651i
|hh=§ 651i
|mv=§ 651i
|ni=[5]
|rlp
|rp|rlp=§ 651i
|sh=§ 651i
|st=§ 651i
|th=§ 651i
|by=§ 651i
|bb=§ 651i
|hb=§ 651i
|he=§ 651i
|nw=§ 651i
|sl=§ 651i
|revosax=§ 651i
|dejure=§ 651i
|buzer=§ 651i
|RIS-B={{#if:
|§ 651i
|§ 651i
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 651i
|§ 651i
}}
|LI={{#if:
|§ 651i
|§ 651i]
}}
||leer=§ 651i[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 651i[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 651i||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 3 BGB, beim Auftrag in {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 670
|aeg=§ 670
|ao=§ 670
|bbg=§ 670
|bbig=§ 670
|bdsg=§ 670
|besüg=§ 670
|bostrab=§ 670
|bpersvg=§ 670
|brkg=§ 670
|btmg=§ 670
|bukg=§ 670
|bwo=§ 670
|eggvg=§ 670
|erbstg=§ 670
|estdv=§ 670
|gkg=§ 670
|mabv=§ 670
|owig=§ 670
|sgb i=§ 670
|sgb ii=§ 670
|sgb iii=§ 670
|sgb iv=§ 670
|sgb v=§ 670
|sgb vi=§ 670
|sgb vii=§ 670
|sgb viii=§ 670
|sgb ix=§ 670
|sgb x=§ 670
|sgb xi=§ 670
|sgb xii=§ 670
|stvo=§ 670
|stvzo=§ 670
|ustg=§ 670
|ustdv=§ 670
|uwg=§ 670
|weg=§ 670
|#default=§ 670
}}
|be=§ 670
|bw=§ 670
|hh=§ 670
|mv=§ 670
|ni=[6]
|rlp
|rp|rlp=§ 670
|sh=§ 670
|st=§ 670
|th=§ 670
|by=§ 670
|bb=§ 670
|hb=§ 670
|he=§ 670
|nw=§ 670
|sl=§ 670
|revosax=§ 670
|dejure=§ 670
|buzer=§ 670
|RIS-B={{#if:
|§ 670
|§ 670
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 670
|§ 670
}}
|LI={{#if:
|§ 670
|§ 670]
}}
||leer=§ 670[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 670[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 670||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB, bei der Geschäftsführung ohne Auftrag in {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 683
|aeg=§ 683
|ao=§ 683
|bbg=§ 683
|bbig=§ 683
|bdsg=§ 683
|besüg=§ 683
|bostrab=§ 683
|bpersvg=§ 683
|brkg=§ 683
|btmg=§ 683
|bukg=§ 683
|bwo=§ 683
|eggvg=§ 683
|erbstg=§ 683
|estdv=§ 683
|gkg=§ 683
|mabv=§ 683
|owig=§ 683
|sgb i=§ 683
|sgb ii=§ 683
|sgb iii=§ 683
|sgb iv=§ 683
|sgb v=§ 683
|sgb vi=§ 683
|sgb vii=§ 683
|sgb viii=§ 683
|sgb ix=§ 683
|sgb x=§ 683
|sgb xi=§ 683
|sgb xii=§ 683
|stvo=§ 683
|stvzo=§ 683
|ustg=§ 683
|ustdv=§ 683
|uwg=§ 683
|weg=§ 683
|#default=§ 683
}}
|be=§ 683
|bw=§ 683
|hh=§ 683
|mv=§ 683
|ni=[7]
|rlp
|rp|rlp=§ 683
|sh=§ 683
|st=§ 683
|th=§ 683
|by=§ 683
|bb=§ 683
|hb=§ 683
|he=§ 683
|nw=§ 683
|sl=§ 683
|revosax=§ 683
|dejure=§ 683
|buzer=§ 683
|RIS-B={{#if:
|§ 683
|§ 683
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 683
|§ 683
}}
|LI={{#if:
|§ 683
|§ 683]
}}
||leer=§ 683[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 683[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 683||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB oder im Rahmen eines Verwahrungsvertrags in {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 693
|aeg=§ 693
|ao=§ 693
|bbg=§ 693
|bbig=§ 693
|bdsg=§ 693
|besüg=§ 693
|bostrab=§ 693
|bpersvg=§ 693
|brkg=§ 693
|btmg=§ 693
|bukg=§ 693
|bwo=§ 693
|eggvg=§ 693
|erbstg=§ 693
|estdv=§ 693
|gkg=§ 693
|mabv=§ 693
|owig=§ 693
|sgb i=§ 693
|sgb ii=§ 693
|sgb iii=§ 693
|sgb iv=§ 693
|sgb v=§ 693
|sgb vi=§ 693
|sgb vii=§ 693
|sgb viii=§ 693
|sgb ix=§ 693
|sgb x=§ 693
|sgb xi=§ 693
|sgb xii=§ 693
|stvo=§ 693
|stvzo=§ 693
|ustg=§ 693
|ustdv=§ 693
|uwg=§ 693
|weg=§ 693
|#default=§ 693
}}
|be=§ 693
|bw=§ 693
|hh=§ 693
|mv=§ 693
|ni=[8]
|rlp
|rp|rlp=§ 693
|sh=§ 693
|st=§ 693
|th=§ 693
|by=§ 693
|bb=§ 693
|hb=§ 693
|he=§ 693
|nw=§ 693
|sl=§ 693
|revosax=§ 693
|dejure=§ 693
|buzer=§ 693
|RIS-B={{#if:
|§ 693
|§ 693
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 693
|§ 693
}}
|LI={{#if:
|§ 693
|§ 693]
}}
||leer=§ 693[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 693[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 693||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB geregelt.
Statt dem Ersatzberechtigten seine tatsächlich geleisteten Aufwendungen zu ersetzen, kann der Ersatzverpflichtete ihn auch von einem noch nicht erfüllten Anspruch eines Dritten (Drittgläubiger) befreien (Befreiungsanspruch).
Aufwendungsersatz im Rahmen eines Auftrags
Gemäß {{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 670
|aeg=§ 670
|ao=§ 670
|bbg=§ 670
|bbig=§ 670
|bdsg=§ 670
|besüg=§ 670
|bostrab=§ 670
|bpersvg=§ 670
|brkg=§ 670
|btmg=§ 670
|bukg=§ 670
|bwo=§ 670
|eggvg=§ 670
|erbstg=§ 670
|estdv=§ 670
|gkg=§ 670
|mabv=§ 670
|owig=§ 670
|sgb i=§ 670
|sgb ii=§ 670
|sgb iii=§ 670
|sgb iv=§ 670
|sgb v=§ 670
|sgb vi=§ 670
|sgb vii=§ 670
|sgb viii=§ 670
|sgb ix=§ 670
|sgb x=§ 670
|sgb xi=§ 670
|sgb xii=§ 670
|stvo=§ 670
|stvzo=§ 670
|ustg=§ 670
|ustdv=§ 670
|uwg=§ 670
|weg=§ 670
|#default=§ 670
}}
|be=§ 670
|bw=§ 670
|hh=§ 670
|mv=§ 670
|ni=[9]
|rlp
|rp|rlp=§ 670
|sh=§ 670
|st=§ 670
|th=§ 670
|by=§ 670
|bb=§ 670
|hb=§ 670
|he=§ 670
|nw=§ 670
|sl=§ 670
|revosax=§ 670
|dejure=§ 670
|buzer=§ 670
|RIS-B={{#if:
|§ 670
|§ 670
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 670
|§ 670
}}
|LI={{#if:
|§ 670
|§ 670]
}}
||leer=§ 670[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 670[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 670||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB sind innerhalb eines Auftrags dem Beauftragten vom Auftraggeber Aufwendungen zu ersetzen, die der Beauftragte zur Erreichung des Zwecks, zur Vorbereitung, zur Förderung oder als Nachwirkung des Auftrags hat. Dieser Aufwendungsersatz gilt auch, wenn ein Garant aus seiner Garantie in Anspruch genommen wurde; der Anspruch steht dem Garanten gegenüber seinem Auftraggeber zu.<ref>Peter Bülow, Recht der Kreditsicherheiten, 2017, S. 645</ref>
Ersatzfähigkeit von Aufwendungen
Aufwendungen sind jedoch nur soweit ersatzfähig, als sie der Beauftragte den Umständen nach für erforderlich halten durfte. Entscheidend ist die Sicht eines verständigen Geschäftsbesorgers im Zeitpunkt der Aufwendung (subjektiv-objektiver Maßstab).<ref>Münchener Kommentar zum BGB, 5. Aufl. 2009, § 670 Rn. 9</ref> Der Anspruch reicht, soweit der Beauftragte sein Ermessen sorgfältig ausübt – dies gilt auch, wenn sich die Aufwendungen nachträglich objektiv als erfolglos oder unangemessen herausstellen.
Aufwendungsersatz ist im Rahmen des {{#switch: juris
|juris={{#switch: estg
|hoai=§ 3
|aeg=§ 3
|ao=§ 3
|bbg=§ 3
|bbig=§ 3
|bdsg=§ 3
|besüg=§ 3
|bostrab=§ 3
|bpersvg=§ 3
|brkg=§ 3
|btmg=§ 3
|bukg=§ 3
|bwo=§ 3
|eggvg=§ 3
|erbstg=§ 3
|estdv=§ 3
|gkg=§ 3
|mabv=§ 3
|owig=§ 3
|sgb i=§ 3
|sgb ii=§ 3
|sgb iii=§ 3
|sgb iv=§ 3
|sgb v=§ 3
|sgb vi=§ 3
|sgb vii=§ 3
|sgb viii=§ 3
|sgb ix=§ 3
|sgb x=§ 3
|sgb xi=§ 3
|sgb xii=§ 3
|stvo=§ 3
|stvzo=§ 3
|ustg=§ 3
|ustdv=§ 3
|uwg=§ 3
|weg=§ 3
|#default=§ 3
}}
|be=§ 3
|bw=§ 3
|hh=§ 3
|mv=§ 3
|ni=[10]
|rlp
|rp|rlp=§ 3
|sh=§ 3
|st=§ 3
|th=§ 3
|by=§ 3
|bb=§ 3
|hb=§ 3
|he=§ 3
|nw=§ 3
|sl=§ 3
|revosax=§ 3
|dejure=§ 3
|buzer=§ 3
|RIS-B={{#if:
|§ 3
|§ 3
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 3
|§ 3
}}
|LI={{#if:
|§ 3
|§ 3]
}}
||leer=§ 3[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 3[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 3||[Paragraf fehlt]}}{{#if: estg||[Gesetz fehlt]}} Nr. 12 EStG steuerfrei.
Vormundschaften und Betreuungen
Eine Sonderregelung für Vormünder, Pfleger und Betreuer trifft {{#switch: dejure
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 1835
|aeg=§ 1835
|ao=§ 1835
|bbg=§ 1835
|bbig=§ 1835
|bdsg=§ 1835
|besüg=§ 1835
|bostrab=§ 1835
|bpersvg=§ 1835
|brkg=§ 1835
|btmg=§ 1835
|bukg=§ 1835
|bwo=§ 1835
|eggvg=§ 1835
|erbstg=§ 1835
|estdv=§ 1835
|gkg=§ 1835
|mabv=§ 1835
|owig=§ 1835
|sgb i=§ 1835
|sgb ii=§ 1835
|sgb iii=§ 1835
|sgb iv=§ 1835
|sgb v=§ 1835
|sgb vi=§ 1835
|sgb vii=§ 1835
|sgb viii=§ 1835
|sgb ix=§ 1835
|sgb x=§ 1835
|sgb xi=§ 1835
|sgb xii=§ 1835
|stvo=§ 1835
|stvzo=§ 1835
|ustg=§ 1835
|ustdv=§ 1835
|uwg=§ 1835
|weg=§ 1835
|#default=§ 1835
}}
|be=§ 1835
|bw=§ 1835
|hh=§ 1835
|mv=§ 1835
|ni=[11]
|rlp
|rp|rlp=§ 1835
|sh=§ 1835
|st=§ 1835
|th=§ 1835
|by=§ 1835
|bb=§ 1835
|hb=§ 1835
|he=§ 1835
|nw=§ 1835
|sl=§ 1835
|revosax=§ 1835
|dejure=§ 1835
|buzer=§ 1835
|RIS-B={{#if:
|§ 1835
|§ 1835
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 1835
|§ 1835
}}
|LI={{#if:
|§ 1835
|§ 1835]
}}
||leer=§ 1835[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 1835[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 1835||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB. Hier wird im Wesentlichen auf § 670 BGB verwiesen, bez. Fahrtkosten und Versicherungskosten erfolgen spezifische Regelungen. {{#switch: dejure
|juris={{#switch: bgb
|hoai=§ 1835a
|aeg=§ 1835a
|ao=§ 1835a
|bbg=§ 1835a
|bbig=§ 1835a
|bdsg=§ 1835a
|besüg=§ 1835a
|bostrab=§ 1835a
|bpersvg=§ 1835a
|brkg=§ 1835a
|btmg=§ 1835a
|bukg=§ 1835a
|bwo=§ 1835a
|eggvg=§ 1835a
|erbstg=§ 1835a
|estdv=§ 1835a
|gkg=§ 1835a
|mabv=§ 1835a
|owig=§ 1835a
|sgb i=§ 1835a
|sgb ii=§ 1835a
|sgb iii=§ 1835a
|sgb iv=§ 1835a
|sgb v=§ 1835a
|sgb vi=§ 1835a
|sgb vii=§ 1835a
|sgb viii=§ 1835a
|sgb ix=§ 1835a
|sgb x=§ 1835a
|sgb xi=§ 1835a
|sgb xii=§ 1835a
|stvo=§ 1835a
|stvzo=§ 1835a
|ustg=§ 1835a
|ustdv=§ 1835a
|uwg=§ 1835a
|weg=§ 1835a
|#default=§ 1835a
}}
|be=§ 1835a
|bw=§ 1835a
|hh=§ 1835a
|mv=§ 1835a
|ni=[12]
|rlp
|rp|rlp=§ 1835a
|sh=§ 1835a
|st=§ 1835a
|th=§ 1835a
|by=§ 1835a
|bb=§ 1835a
|hb=§ 1835a
|he=§ 1835a
|nw=§ 1835a
|sl=§ 1835a
|revosax=§ 1835a
|dejure=§ 1835a
|buzer=§ 1835a
|RIS-B={{#if:
|§ 1835a
|§ 1835a
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 1835a
|§ 1835a
}}
|LI={{#if:
|§ 1835a
|§ 1835a]
}}
||leer=§ 1835a[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 1835a[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 1835a||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB lässt für diesen Personenkreis auch einen pauschalierten Aufwendungsersatz (z. Zt. 399 Euro jährlich) zu. Dieser ist jedoch grundsätzlich steuerpflichtig (als sonst. Einnahme nach {{#switch: dejure
|juris={{#switch: estg
|hoai=§ 22
|aeg=§ 22
|ao=§ 22
|bbg=§ 22
|bbig=§ 22
|bdsg=§ 22
|besüg=§ 22
|bostrab=§ 22
|bpersvg=§ 22
|brkg=§ 22
|btmg=§ 22
|bukg=§ 22
|bwo=§ 22
|eggvg=§ 22
|erbstg=§ 22
|estdv=§ 22
|gkg=§ 22
|mabv=§ 22
|owig=§ 22
|sgb i=§ 22
|sgb ii=§ 22
|sgb iii=§ 22
|sgb iv=§ 22
|sgb v=§ 22
|sgb vi=§ 22
|sgb vii=§ 22
|sgb viii=§ 22
|sgb ix=§ 22
|sgb x=§ 22
|sgb xi=§ 22
|sgb xii=§ 22
|stvo=§ 22
|stvzo=§ 22
|ustg=§ 22
|ustdv=§ 22
|uwg=§ 22
|weg=§ 22
|#default=§ 22
}}
|be=§ 22
|bw=§ 22
|hh=§ 22
|mv=§ 22
|ni=[13]
|rlp
|rp|rlp=§ 22
|sh=§ 22
|st=§ 22
|th=§ 22
|by=§ 22
|bb=§ 22
|hb=§ 22
|he=§ 22
|nw=§ 22
|sl=§ 22
|revosax=§ 22
|dejure=§ 22
|buzer=§ 22
|RIS-B={{#if:
|§ 22
|§ 22
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 22
|§ 22
}}
|LI={{#if:
|§ 22
|§ 22]
}}
||leer=§ 22[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 22[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 22||[Paragraf fehlt]}}{{#if: estg||[Gesetz fehlt]}} Abs. 3 EStG). Seit 2011 ist ein Betrag von 2.100 Euro gem. {{#switch: dejure
|juris={{#switch: estg
|hoai=§ 3
|aeg=§ 3
|ao=§ 3
|bbg=§ 3
|bbig=§ 3
|bdsg=§ 3
|besüg=§ 3
|bostrab=§ 3
|bpersvg=§ 3
|brkg=§ 3
|btmg=§ 3
|bukg=§ 3
|bwo=§ 3
|eggvg=§ 3
|erbstg=§ 3
|estdv=§ 3
|gkg=§ 3
|mabv=§ 3
|owig=§ 3
|sgb i=§ 3
|sgb ii=§ 3
|sgb iii=§ 3
|sgb iv=§ 3
|sgb v=§ 3
|sgb vi=§ 3
|sgb vii=§ 3
|sgb viii=§ 3
|sgb ix=§ 3
|sgb x=§ 3
|sgb xi=§ 3
|sgb xii=§ 3
|stvo=§ 3
|stvzo=§ 3
|ustg=§ 3
|ustdv=§ 3
|uwg=§ 3
|weg=§ 3
|#default=§ 3
}}
|be=§ 3
|bw=§ 3
|hh=§ 3
|mv=§ 3
|ni=[14]
|rlp
|rp|rlp=§ 3
|sh=§ 3
|st=§ 3
|th=§ 3
|by=§ 3
|bb=§ 3
|hb=§ 3
|he=§ 3
|nw=§ 3
|sl=§ 3
|revosax=§ 3
|dejure=§ 3
|buzer=§ 3
|RIS-B={{#if:
|§ 3
|§ 3
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 3
|§ 3
}}
|LI={{#if:
|§ 3
|§ 3]
}}
||leer=§ 3[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 3[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 3||[Paragraf fehlt]}}{{#if: estg||[Gesetz fehlt]}} Nr. 26b EStG steuerfrei. Gemeinsam mit der Steuerfreigrenze von 256 Euro nach § 22 EStG ist somit die Führung von bis zu 7 ehrenamtlichen Vormundschaften usw. steuerfrei.
Mitwirkung in Gerichtsverfahren
Aufwendungsersatz bei der Mitwirkung in gerichtlichen Verfahren (als Zeuge, Sachverständiger, Dolmetscher usw.) wird nach den {{#switch: juris
|juris={{#switch: jveg
|hoai=§ 5
|aeg=§ 5
|ao=§ 5
|bbg=§ 5
|bbig=§ 5
|bdsg=§ 5
|besüg=§ 5
|bostrab=§ 5
|bpersvg=§ 5
|brkg=§ 5
|btmg=§ 5
|bukg=§ 5
|bwo=§ 5
|eggvg=§ 5
|erbstg=§ 5
|estdv=§ 5
|gkg=§ 5
|mabv=§ 5
|owig=§ 5
|sgb i=§ 5
|sgb ii=§ 5
|sgb iii=§ 5
|sgb iv=§ 5
|sgb v=§ 5
|sgb vi=§ 5
|sgb vii=§ 5
|sgb viii=§ 5
|sgb ix=§ 5
|sgb x=§ 5
|sgb xi=§ 5
|sgb xii=§ 5
|stvo=§ 5
|stvzo=§ 5
|ustg=§ 5
|ustdv=§ 5
|uwg=§ 5
|weg=§ 5
|#default=§ 5
}}
|be=§ 5
|bw=§ 5
|hh=§ 5
|mv=§ 5
|ni=[15]
|rlp
|rp|rlp=§ 5
|sh=§ 5
|st=§ 5
|th=§ 5
|by=§ 5
|bb=§ 5
|hb=§ 5
|he=§ 5
|nw=§ 5
|sl=§ 5
|revosax=§ 5
|dejure=§ 5
|buzer=§ 5
|RIS-B={{#if:
|§ 5
|§ 5
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 5
|§ 5
}}
|LI={{#if:
|§ 5
|§ 5]
}}
||leer=§ 5[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 5[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 5||[Paragraf fehlt]}}{{#if: jveg||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris
|juris={{#switch: jveg
|hoai=§ 6
|aeg=§ 6
|ao=§ 6
|bbg=§ 6
|bbig=§ 6
|bdsg=§ 6
|besüg=§ 6
|bostrab=§ 6
|bpersvg=§ 6
|brkg=§ 6
|btmg=§ 6
|bukg=§ 6
|bwo=§ 6
|eggvg=§ 6
|erbstg=§ 6
|estdv=§ 6
|gkg=§ 6
|mabv=§ 6
|owig=§ 6
|sgb i=§ 6
|sgb ii=§ 6
|sgb iii=§ 6
|sgb iv=§ 6
|sgb v=§ 6
|sgb vi=§ 6
|sgb vii=§ 6
|sgb viii=§ 6
|sgb ix=§ 6
|sgb x=§ 6
|sgb xi=§ 6
|sgb xii=§ 6
|stvo=§ 6
|stvzo=§ 6
|ustg=§ 6
|ustdv=§ 6
|uwg=§ 6
|weg=§ 6
|#default=§ 6
}}
|be=§ 6
|bw=§ 6
|hh=§ 6
|mv=§ 6
|ni=[16]
|rlp
|rp|rlp=§ 6
|sh=§ 6
|st=§ 6
|th=§ 6
|by=§ 6
|bb=§ 6
|hb=§ 6
|he=§ 6
|nw=§ 6
|sl=§ 6
|revosax=§ 6
|dejure=§ 6
|buzer=§ 6
|RIS-B={{#if:
|§ 6
|§ 6
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 6
|§ 6
}}
|LI={{#if:
|§ 6
|§ 6]
}}
||leer=§ 6[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 6[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 6||[Paragraf fehlt]}}{{#if: jveg||[Gesetz fehlt]}} und {{#switch: juris
|juris={{#switch: jveg
|hoai=§ 7
|aeg=§ 7
|ao=§ 7
|bbg=§ 7
|bbig=§ 7
|bdsg=§ 7
|besüg=§ 7
|bostrab=§ 7
|bpersvg=§ 7
|brkg=§ 7
|btmg=§ 7
|bukg=§ 7
|bwo=§ 7
|eggvg=§ 7
|erbstg=§ 7
|estdv=§ 7
|gkg=§ 7
|mabv=§ 7
|owig=§ 7
|sgb i=§ 7
|sgb ii=§ 7
|sgb iii=§ 7
|sgb iv=§ 7
|sgb v=§ 7
|sgb vi=§ 7
|sgb vii=§ 7
|sgb viii=§ 7
|sgb ix=§ 7
|sgb x=§ 7
|sgb xi=§ 7
|sgb xii=§ 7
|stvo=§ 7
|stvzo=§ 7
|ustg=§ 7
|ustdv=§ 7
|uwg=§ 7
|weg=§ 7
|#default=§ 7
}}
|be=§ 7
|bw=§ 7
|hh=§ 7
|mv=§ 7
|ni=[17]
|rlp
|rp|rlp=§ 7
|sh=§ 7
|st=§ 7
|th=§ 7
|by=§ 7
|bb=§ 7
|hb=§ 7
|he=§ 7
|nw=§ 7
|sl=§ 7
|revosax=§ 7
|dejure=§ 7
|buzer=§ 7
|RIS-B={{#if:
|§ 7
|§ 7
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 7
|§ 7
}}
|LI={{#if:
|§ 7
|§ 7]
}}
||leer=§ 7[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 7[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 7||[Paragraf fehlt]}}{{#if: jveg||[Gesetz fehlt]}} JVEG erstattet. Hier ist eine Ausschlussfrist von 3 Monaten gegeben ({{#switch: juris
|juris={{#switch: jveg
|hoai=§ 2
|aeg=§ 2
|ao=§ 2
|bbg=§ 2
|bbig=§ 2
|bdsg=§ 2
|besüg=§ 2
|bostrab=§ 2
|bpersvg=§ 2
|brkg=§ 2
|btmg=§ 2
|bukg=§ 2
|bwo=§ 2
|eggvg=§ 2
|erbstg=§ 2
|estdv=§ 2
|gkg=§ 2
|mabv=§ 2
|owig=§ 2
|sgb i=§ 2
|sgb ii=§ 2
|sgb iii=§ 2
|sgb iv=§ 2
|sgb v=§ 2
|sgb vi=§ 2
|sgb vii=§ 2
|sgb viii=§ 2
|sgb ix=§ 2
|sgb x=§ 2
|sgb xi=§ 2
|sgb xii=§ 2
|stvo=§ 2
|stvzo=§ 2
|ustg=§ 2
|ustdv=§ 2
|uwg=§ 2
|weg=§ 2
|#default=§ 2
}}
|be=§ 2
|bw=§ 2
|hh=§ 2
|mv=§ 2
|ni=[18]
|rlp
|rp|rlp=§ 2
|sh=§ 2
|st=§ 2
|th=§ 2
|by=§ 2
|bb=§ 2
|hb=§ 2
|he=§ 2
|nw=§ 2
|sl=§ 2
|revosax=§ 2
|dejure=§ 2
|buzer=§ 2
|RIS-B={{#if:
|§ 2
|§ 2
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:
|§ 2
|§ 2
}}
|LI={{#if:
|§ 2
|§ 2]
}}
||leer=§ 2[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 2[Anbieter/Datenbank unbekannt]
}}{{#if: 2||[Paragraf fehlt]}}{{#if: jveg||[Gesetz fehlt]}} JVEG).
Siehe auch
Weblinks
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Aufwendungsersatz | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: s | p | | {{#if: 4143435-3 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 4143435-3 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 4143435-3 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Schuldrecht (Deutschland)