Zum Inhalt springen

Georgischer Kalender

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Dies ist die aktuelle Version dieser Seite, zuletzt bearbeitet am 24. August 2025 um 20:49 Uhr durch imported>Wikifex.
(Unterschied) ← Nächstältere Version | Aktuelle Version (Unterschied) | Nächstjüngere Version → (Unterschied)

Der (alt-)georgische Kalender basiert auf dem System des julianischen Kalenders.

Jahre

Der altgeorgischen Jahreszählung liegt ein Zyklus von 532 (28 × 19) Jahren zugrunde (julianischer Osterzyklus, vermutlich unter armenischer Vermittlung); nach diesem Zeitraum wiederholt sich der Ablauf der Tage, Wochen und Monate genau. Sowohl jeder Zyklus als auch die einzelnen Jahre werden „Koronikon“ oder „Kronikon“ genannt ({{Modul:Vorlage:lang}} Modul:Vorlage:lang:103: attempt to index field 'wikibase' (a nil value) bzw. {{Modul:Vorlage:lang}} Modul:Multilingual:153: attempt to index field 'data' (a nil value), zu {{Modul:Vorlage:lang}} Modul:Vorlage:lang:103: attempt to index field 'wikibase' (a nil value)). Im Jahr 781 bzw. 780 n. Chr. begann der 13., im Jahr 1313 bzw. 1312 der 14. Zyklus; dementsprechend geht die georgische Ära rechnerisch vom Jahr 5604 bzw. 5605 v. Chr. aus (vgl. Tabelle 1).<ref name="Mosshammer">Alden A. Mosshammer (1941–2023): The Easter computus and the origins of the Christian era (= Oxford early Christian studies). Oxford University Press, 2008, ISBN 978-0-19-954312-0, S. 268–270.</ref>

Vor dem Koronikon-Jahr ist oft das Jahr „seit Erschaffung der Welt“ angegeben. Dabei sind zwei Varianten zu unterscheiden, eine ältere und eine jüngere: die ältere Variante beginnt mit dem Ostertermin 5604 v. Chr. (Paschalstil), die jüngere mit dem 1. September 5509 v. Chr. (byzantinische Ära; hierbei haben also Koronikon-Zählung und das Jahr „seit Erschaffung der Welt“ nicht denselben Ausgangspunkt).<ref name="Mosshammer" />

Tabelle 1: Koronikon-Zyklen
Koronikon-
Zyklus
Variante 1:
Beginn Ostern
Variante 2:
Beginn September
Welt-Ära christl. Ära Welt-Ära christl. Ära
15 7449 1845 n. 7353 1844 n.
14 6917 1313 n. 6821 1312 n.
13 6385 781 n. 6289 780 n.
12 5853 249 n. 5757 248 n.
(1001 a.u.c.)
11 5321 284 v. 5225 285 v.
10 4789 816 v. 4693 817 v.
9 4257 1348 v. 4161 1349 v.
8 3725 1880 v. 3629 1881 v.
7 3193 2412 v. 3097 2413 v.
6 2661 2944 v. 2565 2945 v.
5 2129 3476 v. 2033 3477 v.
4 1597 4008 v. 1501 4009 v.
3 1065 4540 v. 969 4541 v.
2 533 5072 v. 437 5073 v.
1 1 5604 v. 96 v. 5605 v.

Die Jahreszahlen wurden klassisch mit Buchstaben des georgischen Alphabets (Mrglowani bzw. Chuzuri) geschrieben, eingeleitet durch ႵႩ (k̕k) „Koronikon“ oder ႵႩႱ (k̕ks) „im Koronikon“.

Tabelle 2: georgische Zahlzeichen
A 1 I 10 R 100 Č̕ 1.000
B 2 K 20 S 200 2.000
G 3 L 30 T 300 J 3.000
D 4 M 40 Ⴣ/Ⴓ W/U 400 C 4.000
E 5 N 50 500 Č 5.000
W 6 Y 60 600 X 6.000
S 7 O 70 700 7.000
Ē 8 P 80 Q 800 8.000
9 Ž 90 Š 900 H 9.000
Ō 10.000
Datei:Coin of Queen Tamar 1200 AD.png
Münze: Koronikon 420 (um 1200 n. Chr.)
Datei:Svetitskhoveli bilingual epitaph.jpg
Epitaph: Seit Adam 7192, Koronikon 372 (um 1684 n. Chr.)

Die Koronikon-Datierung findet sich auf Urkunden, Inschriften und Münzen.<ref>Zu letzterem siehe Georgien: Geld aus einem christlichen Land zwischen Orient und Okzident. Das Fenster in der Kreissparkasse Köln, Thema 166, April 2005. (PDF; 698 kB).</ref>

Monate

Die Monatsnamen lauten (altgeorgisch / volkstümlich):<ref>Jost Gippert: Die altgeorgischen Monatsnamen. In: Proceedings of the Third Caucasian Colloquium, Oslo, July 1986 (= Studia caucasologica. Band 1). Norwegian University Press, Institute for Comparative Research in Human Culture, Oslo 1988, ISBN 82-00-18456-0, S. 87–154 (d-nb.info). – Vgl. Sulchan-Saba Orbeliani: Kartuli leksikoni.</ref>

Tabelle 3: georgische Monatsnamen
აპანი, აპნისი / განცხადებისთვე   Apani, Apnissi / Ganzchadebistwe
სურწყუნისი / ფებერვალი Surzqunissi / Peberwali
მირკანი / მარტი Mirkani / Marti
იგრიკა / აპრილი Igrika / Aprili
ვარდობისა / მაისი Wardobissa / Maissi
მარიალისა / ივანობისთვე Marialissa / Iwanobistwe
თიბისა / კვირიკობისთვე Tibissa / Kwirikobistwe
ქველთობისა / მარიამობისთვე Kweltobissa / Mariamobistwe
ახალწლისა / ენკენისთვე Achalzlissa (Neujahr) / Enkenistwe
სთვლისა / ღვინობისთვე Stwlissa / Ghwinobistwe
ტირისკონი / გიორგობისთვე Tiriskoni / Giorgobistwe
ტირისდენი / ქრისტეშობისთვე Tirisdeni / Kristeschobistwe

Beispiele

(georgische Zahlen hier in eckigen Klammern)

დასაბამითგან წელნი იყვნეს [ႾႴ̃Ⴋ], ქრონიკონი იყო [ႰႬ̃Ⴅ].
= Vom Anfang die Jahre waren 6540, Koronikon war 156.
ႵႩ = K̕oroniKon
ႧႰ Datei:Monogram of Tamar of Georgia black.svg ႣႧ = T̕amaR, DaviT̕
[Ⴣ] كـ(?) ت [Ⴉ] = 420 (mit Gegenstempel in arabischen Zahlzeichen?)<ref>Nach anderer Ansicht ت ر für TamaR oder ت د für Tamar, Davit.</ref>
ႠႣႫႱ ႠႵႠႧ [Ⴆ ႠႧႠႱ Ⴠ Ⴎ ႨႡ] ႵႩႱ [ႲႭႡ]
= Seit Adam 7 Tausend 100 80 12 (7192) Koronikon 300 70 2 (372)
სრულ იქმნა წიგნი ბაასი ეს კაცისა და სოფლისა, წელს დასაბამით [შვიდათას-ას-ოთხმოც მეთორმეტისა], ... ქრონიკონისა ასონი [ტარონი, ბანი] ჯდებოდა.
= Fertiggestellt wurde das Buch vom Disput zwischen Mensch und Welt im Jahr vom Anfang siebentausend-einhundert-achtzig-zwölf (7192), ... im Koronikon Buchstaben Tar On Ban (372).
წელთა დასაბამითგან სოფლისა ვიდრე აქამომდე [შვიდი ათას ორას ორმეოცდა ათორმეტი](?) და განკორციელებითგან ღვთისა სიტყვისა [ათას შვიდას ორმეოცი], ინდიკტიონსა(?), თთვესა ტირისდენი რი (რიცხვი?) [ექვსი], დღესა შაბათს, ქრონიკონს [ოთხას ოცდა ცხრა]
= Im Jahr vom Anfang der Welt bis heute 7252(?) und seit der Inkarnation des Wortes Gottes 1740, in der Indiktion(?), im Monat Tirisdeni Nr. (Nummer?) 6, am Tag Samstag, im Koronikon 429
(bei der Zählung nach dem Anfang der Welt wäre wohl eher 7249 zu erwarten, bei der Indiktion 3 oder 4)

Siehe auch

Fußnoten

<references />