Zikmund Schul
Zikmund Schul (geboren 11. Januar 1916 in Chemnitz; gestorben 2. Juni 1944 im KZ Theresienstadt) war ein deutscher Komponist.
Leben
Zikmund Schul (auch Sigmund oder Siegmund) übersiedelte mit seiner Familie jüdischer Herkunft 1928 nach Kassel. Dort kam 1932 seine Sketch-Revue Liebe im Reagenzglas zur Aufführung. Dieses Stück wie auch zwei weitere Operetten (Spleen, Süd-Expreß) sind nicht mehr erhalten.<ref name="mgg">Vorlage:MGG2</ref> Nach der Machtergreifung der Nationalsozialisten ging Schul 1933 nach Prag. Kurzzeitig studierte er auch an der Berliner Musikhochschule bei Paul Hindemith.<ref name="hm">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:David Bloch|David Bloch: }}{{#if:|{{#if:Zikmund Schul|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Zikmund Schul}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Zikmund Schul}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Zikmund Schul}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:holocaustmusic.ort.org2022{{#if: 2022-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/}}%7C%7C}}}}{{#if:Zikmund Schul|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Zikmund Schul|lines=0}}||}}}}{{#if: holocaustmusic.ort.org| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=holocaustmusic.ort.org}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2022|,|{{#if: 2022-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}||,}}}}}}}}{{#if: 2022| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2022|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2022|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2022|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2022|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:286114||(?)}}}}}}{{#if: 2022-02-23|;}}}}{{#if: 2022-02-23| {{#if:2022{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-02-23 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-02-23|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-02-23|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:holocaustmusic.ort.org2022{{#if: 2022-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2022{{#if: 2022-02-23 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://holocaustmusic.ort.org/places/theresienstadt/schul-zikmund/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> In Prag wurde er Privatschüler bei Alois Hába<ref name="mgg" /> und studierte bis zum Abschluss 1938<ref name="musrea">Siegmund Schul (1916–1944) in: Musica reanimata</ref> an der Deutschen Akademie für Musik und darstellende Kunst in Prag Komposition bei Fidelio Finke sowie Dirigieren bei George Szell und Fritz Rieger.<ref name="mgg" /> In Prag lernte er auch den Komponisten Viktor Ullmann kennen. Schul legte in diesen Jahren mit dem Arzt Salomon Lieben eine umfangreiche Sammlung Alt-Prager synagogaler Gesänge an.<ref>Martha Stellmacher: Siegmund Schul’s and Salomon Lieben’s ‘Collection of Old Prague Synagogue Chants’ (1935–1941), Judaica Bohemiae 52,2, Prag 2017 (englisch)</ref> Am 30. November 1941 wurde er in das KZ Theresienstadt deportiert.<ref name="musrea" /> Er komponierte weiter, von seinen dort entstandenen Werken kamen u. a. Zwei Chassidische Tänze und Divertimento ebraico zu Aufführung. Schul starb in Lagerhaft nach langem Leiden 1944 an Tuberkulose.<ref name="hm" />
Werke
| Opus | Datum | Titel | Informationen |
|---|---|---|---|
| op 9b Nr.1 | 1937 | Die Nicht-Gewesenen | Lied für Altstimme und Klavier nach Isolde Kurz<ref name="hm" /> |
| - | 1941 | Mogen Ovos | Orgel und Chor |
| - | 1941 | Fuge in E (3. Satz aus einer Klaviersonate) | Klavier<ref name="hm" /> |
| - | 1941–42 | 2 Chassidic Dances | Bratsche und Cello |
| - | 1942 | Divertimento ebraico | Streichquartett<ref name="hm" /> |
| - | 1942 | Zaddik | Streichquartett |
| - | 1942 | Cantata Judaïca Op. 13 (finale) | Tenorstimme und Chor |
| - | 1942 | Ki tavoa al ha'aretz (When you will go to the land) | Knabenchor |
| - | 1942 | Uv’tzeil K’nofecho (In the Shadow of your Wings) | Streichquartett<ref>Uv’tzeil K’nofecho, (In the Shadow of Your Wings) (Terezin, 1943) by Zigmund Schul auf: Terezin Music Foundation (englisch)</ref> |
| - | 1942 | V'l'Yerushalayim | Stimme und Streichquartett arrangiert nach Vilem Zrzavy |
| aus op. 15 | 1943 | Schicksal | Lied für Altstimme, Flöte, Bratsche und Violoncello aus „Dunkle Klänge“ |
| - | 1943 | Duo | Geige und Bratsche |
Aufnahmen
- Chassidische Tänze Op. 15 – Ensemble Alraune; Novantiqua NA08
- Chassidische Tänze Op. 15 – Julia Rebekka Adler, Viola, Thomas Ruge, Cello; NEOS 10805
- Die Nicht-Gewesenen – Wolfgang Holzmair, Bariton, Russell Ryan, Klavier; Bridge Records 9280
Einen Überblick über Musik, die in Konzentrationslagern geschrieben wurde, gibt das CD-Lexikon KZ Musik von Francesco Lotoro.<ref>Enciclopedia Discografica della Letteratura Musicale Concentrazionaria: KZ Musik (24 CDs). Musikstrasse, 2001–2011.</ref>
Literatur
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- Initiative Hans Krása in Hamburg: Komponisten in Theresienstadt ISBN 3-00-005164-3
- Kay Weniger: Zwischen Bühne und Baracke. Lexikon der verfolgten Theater-, Film- und Musikkünstler 1933 bis 1945. Mit einem Geleitwort von Paul Spiegel. Metropol, Berlin 2008, ISBN 978-3-938690-10-9, S. 412.
Weblinks
- }} Werke von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Zikmund Schul | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#if: | {{{Autor}}}: |}}{{#if: Siegmund Schul|Siegmund Schul|Zikmund Schul}} im Lexikon verfolgter Musiker und Musikerinnen der NS-Zeit (LexM){{#if: 2012-01-30|, Stand: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}} }}
- {{#invoke:WLink|getArticleBase}} bei Discogs{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}} | {{{Abruf}}} }}.}}
Einzelnachweise
<references/>
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 10385861Xno9501805310270102 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10385861X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10385861X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no95018053 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no95018053 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10270102 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10270102 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Schul, Zikmund | {{#if: Schul, Sigmund; Schul, Siegmund | {{#if: deutscher Komponist | {{#if: 11. Januar 1916 | {{#if: Chemnitz | {{#if: 2. Juni 1944 | {{#if: KZ Theresienstadt || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Schul, Zikmund
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Schul, Sigmund; Schul, Siegmund
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Komponist
}} |
| GEBURTSDATUM | 11. Januar 1916
}} |
| GEBURTSORT | Chemnitz
}} |
| STERBEDATUM | 2. Juni 1944
}} |
| STERBEORT | KZ Theresienstadt
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Komponist klassischer Musik (20. Jahrhundert)
- Komponist (Deutschland)
- Emigrant aus dem Deutschen Reich zur Zeit des Nationalsozialismus
- Todesopfer im Ghetto Theresienstadt
- Opfer des Holocaust
- Deutscher
- Geboren 1916
- Gestorben 1944
- Mann