Zum Inhalt springen

Zhu Shijie

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:朱世杰算学启蒙中的天元术.JPG
Seite aus Zhus Werk Einführung in das Studium der Mathematik
Datei:四元自乘演段图.jpg
Illustrationen aus Der kostbare Spiegel der vier Elemente mit dem Pascalschen Dreieck

Zhu Shijie ({{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Zhu Shijie | Chinesische Schrift | chinesisch | chinesisch}}  }}{{#if: 朱世傑

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: 朱世杰
 |  / 

}}}}{{#if: 朱世杰

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

|{{#if: 朱世傑|

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}}}{{#if: Zhū Shìjié

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Zhu Shijie | Pinyin | Pinyin | Pinyin
   }}}} {{#if: 
   |{{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}</phonos>/?

}}

   |{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|anhören (hochchinesisch)]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">anhören (hochchinesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (hochchinesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{hcipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if: Chu Shih-Chieh

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|0}}|0||{{#ifeq: Zhu Shijie | Wade-Giles | W.-G. | W.-G.}}}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Zhuyin | Zhuyin | Zhuyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Gwoyeu Romatzyh | G. R. | G. R.}} {{{g}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Hokkien | Hokkien | Hokkien}} {{{ho}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Nanjing | Nanjing | Nanjing-Mandarin}} {{{lj}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Xiang | Xiang | Xiang}} {{{hsn}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Hakka (Sprache) | Hakka | Hakka}} {{{hk}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Jyutping | Jyutping | Jyutping}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Yale-Romanisierung | Yale | Yale}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Kantonesische Sprache | kant. | kantonesisch
   }} {{#if: 
   | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|{{{k}}}]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">{{{k}}}</phonos>/?

}}

   | {{{k}}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|anhören (kantonesisch)]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">anhören (kantonesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (kantonesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{kipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , englisch {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Taiwanische Sprache | Pe̍h-ōe-jī |Pe̍h-ōe-jī}} {{{poj}}}

}}{{#if:

 | – „{{{b}}}“

}}; * um 1260 in Yan Shan; † um 1320) war einer der bedeutendsten chinesischen Mathematiker.

Es ist wenig über sein Leben bekannt, aber zwei seiner mathematischen Arbeiten sind überliefert. Einführung in das Studium der Mathematik ({{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Zhu Shijie | Chinesische Schrift | chinesisch | chinesisch}}  }}{{#if: 算學啟蒙

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: 
 |  / 

}}}}{{#if:

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

|{{#if: 算學啟蒙|

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}}}{{#if: Suànxué qǐméng

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Zhu Shijie | Pinyin | Pinyin | Pinyin
   }}}} {{#if: 
   |{{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}</phonos>/?

}}

   |{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|anhören (hochchinesisch)]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">anhören (hochchinesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (hochchinesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{hcipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Zhu Shijie | Wade-Giles | W.-G. | W.-G.}}}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Zhuyin | Zhuyin | Zhuyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Gwoyeu Romatzyh | G. R. | G. R.}} {{{g}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Hokkien | Hokkien | Hokkien}} {{{ho}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Nanjing | Nanjing | Nanjing-Mandarin}} {{{lj}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Xiang | Xiang | Xiang}} {{{hsn}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Hakka (Sprache) | Hakka | Hakka}} {{{hk}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Jyutping | Jyutping | Jyutping}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Yale-Romanisierung | Yale | Yale}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Kantonesische Sprache | kant. | kantonesisch
   }} {{#if: 
   | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|{{{k}}}]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">{{{k}}}</phonos>/?

}}

   | {{{k}}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|anhören (kantonesisch)]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">anhören (kantonesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (kantonesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{kipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , englisch {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Taiwanische Sprache | Pe̍h-ōe-jī |Pe̍h-ōe-jī}} {{{poj}}}

}}{{#if:

 | – „{{{b}}}“

}}) aus dem Jahr 1299 ist ein grundlegendes Lehrbuch der Mathematik. Zhu behandelt ungefähr 260 Probleme aus den Bereichen der Arithmetik und der Algebra. Das Buch zeigte auch, wie man unterschiedliche zweidimensionale Formen und dreidimensionale Körper misst. Das chinesische Original ging verloren; allerdings wurde es in Japan und Korea als Lehrbuch verwendet. Eine chinesische Version des Buches wurde 1839 aus einer koreanischen Übersetzung rekonstruiert.

Zhus zweites Buch, Der kostbare Spiegel der vier Elemente ({{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Zhu Shijie | Chinesische Schrift | chinesisch | chinesisch}}  }}{{#if: 四元玉鑒

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: 
 |  / 

}}}}{{#if:

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

|{{#if: 四元玉鑒|

 | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}}}{{#if: Sì yuán yù jiàn

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Zhu Shijie | Pinyin | Pinyin | Pinyin
   }}}} {{#if: 
   |{{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}</phonos>/?

}}

   |{{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{hcaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{hcaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{hcaudio}}}|anhören (hochchinesisch)]]?/[[:Datei:{{{hcaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{hcaudio}}}">anhören (hochchinesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (hochchinesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{hcipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin | Tongyong Pinyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}|1}}|1||{{#ifeq: Zhu Shijie | Wade-Giles | W.-G. | W.-G.}}}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Zhuyin | Zhuyin | Zhuyin}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Gwoyeu Romatzyh | G. R. | G. R.}} {{{g}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Hokkien | Hokkien | Hokkien}} {{{ho}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Nanjing | Nanjing | Nanjing-Mandarin}} {{{lj}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Xiang | Xiang | Xiang}} {{{hsn}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Hakka (Sprache) | Hakka | Hakka}} {{{hk}}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Jyutping | Jyutping | Jyutping}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Yale-Romanisierung | Yale | Yale}} {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Kantonesische Sprache | kant. | kantonesisch
   }} {{#if: 
   | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|{{{k}}}]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">{{{k}}}</phonos>/?

}}

   | {{{k}}}
   }}

|{{#if:

 | {{#ifeq: 1 | 0
    | {{#if: {{{kaudio}}}

| {{#ifexist: Media:{{{kaudio}}}

   | Vorlage:CodexIcon{{#ifeq: 0 | 1 | Vorlage:CodexIcon}}
   | !?! }}

| }} [[Media:{{{kaudio}}}|anhören (kantonesisch)]]?/[[:Datei:{{{kaudio}}}|]]

    | <phonos file="{{{kaudio}}}">anhören (kantonesisch)</phonos>/?

}} }}}}{{#if:

 | , IPA (kantonesisch) <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}[{{{kipa}}}]{{#if:
    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }} }}{{#if:

 | , englisch {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}

}}{{#if:

 | , {{#ifeq: Zhu Shijie | Taiwanische Sprache | Pe̍h-ōe-jī |Pe̍h-ōe-jī}} {{{poj}}}

}}{{#if:

 | – „{{{b}}}“

}}) aus dem Jahr 1303 ist seine wichtigste Arbeit. Mit diesem Buch brachte Zhu die chinesische Algebra auf höchstes Niveau. Es umfasst eine Erklärung seiner Methode der vier Elemente, die benutzt werden kann, um algebraische Gleichungen mit vier Unbekannten darzustellen. Zhu erklärte auch, wie man Quadratwurzeln findet, und ergänzte das Verständnis von Reihen und Folgen. Am Anfang des Buches findet sich ein Bild, welches die heute als Pascalsches Dreieck bezeichnete Darstellung der Binomialkoeffizienten zeigt.

Das Buch Siyuan yujian enthält auch eine Umwandlungsmethode für das Lösen polynomialer Gleichungen 4. Grades, welche Zhu fan fa nannte und die 500 Jahre später William George Horner und Paolo Ruffini in Europa erneut entdeckten.

Literatur

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Zhu Shijie}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| bio = Biographies | cur = Curves | ex = Extras | ht = HistTopics | misc = Miscellaneous | soc = Societies | #default = Biographies }}/Zhu_Shijie/ Zhu Shijie.] In: {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: |, {{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}}} (englisch).

Vorlage:Hinweisbaustein

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 1258841673nr9602690376215499 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1258841673 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1258841673 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr96026903 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr96026903 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 76215499 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 76215499 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Zhu, Shijie | {{#if: Chu, Shih-Chieh; 朱世杰 (chinesisch); Zhu, Hanqing; Zhu, Songting; Zhu, Shujie; Chu, Han-ching; Chu, Sung-t'ing; Chu, Seiketsu | {{#if: chinesischer Mathematiker | {{#if: um 1260 | {{#if: Yan-Gebirge | {{#if: um 1320 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung