Zum Inhalt springen

Xanti Schawinsky

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Xanti Schawinsky um 1924.jpg
Xanti Schawinsky um 1924

Xanti Schawinsky (eigentlich Alexander Schawinsky; * 25. März 1904 in Basel; † 11. September 1979 in Locarno) war ein schweizerisch-US-amerikanischer Maler, Fotograf und Bühnenbildner. Er gehörte zum Bauhaus-Kreis um Walter Gropius.

Datei:Xanti Schawinsky in Ascona, Sul Ponte Maggia, Photo by Laszlo Moholy-Nagy, 1933.jpg
Xanti Schawinsky, Foto: László Moholy-Nagy, 1933

Leben

Alexander Schawinsky war das zweite Kind des Kaufmanns Benjamin Schawinsky und der Regina, geborener Bielawska, beide jüdischer Herkunft.<ref name="BP">Barbara Paul: Biografie. In: Peter Hahn, Barbara Paul: Xanti Schawinsky: Malerei, Bühne, Grafikdesign, Fotografie, 1986, S. 9–28.</ref> Er besuchte von 1910 bis 1914 zunächst die Schule in Basel und dann von 1915 bis 1921 ein Gymnasium in Zürich. Danach war er bis 1923 Volontär im Architekturbüro von Theodor Merill in Köln. Nachdem er 1923 kurzzeitig die Kunstgewerbe- und Handwerkerschule in Berlin besucht hatte, ging er 1924 an das Bauhaus in Weimar. Hier gehörten Paul Klee, Wassily Kandinsky, Adolf Meyer und László Moholy-Nagy zu seinen Lehrern.<ref name="BP" /> In der von Oskar Schlemmer geleiteten Bühnenabteilung entwickelte er Sketche, Pantomimen und zeigte seine erste Bühnenarbeit.<ref name="BP" />

Als das Bauhaus in Weimar 1925 schloss, ging Schawinsky mit nach Dessau. Dort befasste er sich vor allem mit experimenteller Fotografie. In der studentischen Bauhaus-Kapelle spielte er das Saxophon.<ref name="BP" /> 1926 bis 1927 entwarf Schawinsky einige Bühnenbilder am Stadttheater in Zwickau, lehrte danach am Bauhaus in Dessau als Assistent von Oskar Schlemmer Bühnengestaltung und widmete sich intensiv der Malerei.<ref name="EN">Eckhard Neumann (Hrsg.): Bauhaus und Bauhäusler: Erinnerungen und Bekenntnisse. Erw. Neuausgabe 1985, DuMont, Köln 1996, ISBN 3-7701-1673-9, S. 213 f.</ref> Im Jahre 1927 wurden seine in Zwickau und am Bauhaus entstandenen Bühnenentwürfe auf der Deutschen Theaterausstellung in Magdeburg ausgestellt. Im Jahre 1929 nahm er an der Ausstellung „Junge Bauhausmaler“ teil, die in Halle a. d. Saale, Braunschweig, Erfurt und Krefeld gezeigt wurde. Als der Anhaltische Landeskonservator und Direktor der Anhaltischen Gemäldegalerie in Dessau Ludwig Grote in seiner Rede zur Eröffnung der Ausstellung „Junge Bauhausmaler“ im Halleschen Kunstverein 1929 über Schawinsky sprach, betonte er dessen malerisch-grafisches Können verwies aber zugleich auch auf die von ihm empfundene Verbindung zu Schawinskys Bühnenkunst: „Schawinskys Bilder atmen die Luft des Theaters und Zirkus, weiss und rot vor Blitzblau, Körperhaftes, darunter klassizistische Architekturen wirken trotz der technischen Akribie mit der Gesimse und Profile gezeichnet sind, vor den tiefen Gründen unwirklich seltsam. Sucht man nach Analogien so findet man sie vielleicht bei Chirico und dem italienischen Neoklassizismus – aber Schawinsky ist eigentlich Oskar Schlemmer verpflichtet, der die Linie Hans von Marés fortsetzt. Bei Schawinsky ist alles gekonnt. Er ist absolut sicher in der Beherrschung seiner Mittel. Die neue Raumgesinnung macht alles Gegenständliche leicht, es blitzt, klingelt, schellt, tanzt wie bei Jazzmusik. Die Bühne ist Ausgang und Inhalt seiner Bilder.“<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Datei:Xanti Schawinsky Räuberballett Die beiden Veroneser 1925.jpg
Xanti Schawinsky, Entwurf für drei Figurinen zu "Die beiden Veronese" von William Shakespeare, 1925

Schawinsky war eng mit Herbert Bayer und Marcel Breuer befreundet. Er wurde der Patenonkel von Julia Bayer, der 1929 geborenen Tochter von Herbert und Irene Bayer. 1929 wurde er von Johannes Göderitz als Leiter der Graphikabteilung des städtischen Hochbauamtes nach Magdeburg geholt. In dieser Zeit übernahm er auch die Bildredaktion der Theaterzeitung Das Stichwort. Aufgrund politischer und rassistischer Anfeindungen verließ er Ende 1931 Magdeburg und ging als freier Künstler nach Berlin.<ref name="BP" />

Nach der Machtübergabe an die Nationalsozialisten emigrierte er ins faschistische Italien, wo er in Rapallo die Malerei wieder aufnahm und sich dem italienischen Faschismus anschloss. Ab Ende 1933 war er für das Mailänder Studio Boggeri<ref>Antonio Boggeri, siehe it:Antonio Boggeri</ref> tätig und als freier Grafiker für Unternehmen wie Illy Caffè, Cinzano und Motta.<ref name="EN" /> Es entstand sein Plakat „1934-XII – SI“,<ref name=":0">{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> das grafisch gekonnt aber politisch fragwürdig Benito Mussolini verherrlichte und zu dessen Wahl am 25. März 1934 aufrief, einer Parlamentswahl, bei der die Wähler im bereits zur Diktatur umgebauten Italien nur die Wahl zwischen „Sì“ und „No“ hatten. Bei Olivetti übernahm Schawinsky als Co-Designer<ref name="BP" /> die Gestaltung einer neuen halbprofessionellen Schreibmaschine, die „Studio 42“ getauft wurde. Zu dem Entwurf konsultierte er die Architekten Fingini & Pollini, die zu der Zeit die neue Firmenzentrale für Olivetti bauten. Sein Plakat für die Reiseschreibmaschine Ico von Olivetti ist eine frühe Inkunabel der angewandten Fotografie und Reklamekunst. Alain Weill nennt diese Jahre „einen Unfall“.<ref name=":0" />

Xanti Schawinsky wurde 1936 von Josef Albers als Lehrender das Black Mountain College in die USA berufen. Hier vermittelte er bis 1938 im Anschluss an seine Erfahrungen mit der Bauhausbühne in Weimar und Dessau seine Ansätze für die Bühne als Ort und Medium eines experimentellen Lernens. Im Zentrum seiner „Stage Studies“ stand ein offenes Arbeiten, das zu diesem Zeitpunkt revolutionär war. Die Performance „Play, Life, Illusion“ (1937), die er mit seinen Schülern entwickelte, gilt in ihrer Verknüpfung von Kunst und Wissenschaft sowie von Musik, Tanz, Schauspiel, Malerei, Bühnenbild und Lichtgestaltung als eine frühe Vorwegnahme der prozesshaften Performancekunst. Auch wenn Schawinsky nur zwei Jahre am Black Mountain College unterrichtete, beeinflusste er dennoch die interdisziplinäre Öffnung der Schule und deren experimentelle Atmosphäre maßgeblich. Das Museum of Modern Art (MoMA) in New York zeigte 1938 in der Ausstellung Bauhaus, 1919–1928 zahlreiche Arbeiten von Schawinskys. Er gestaltete den Pavillon North Carolina auf der 1939 New York World’s Fair und mit Breuer und Gropius den Pavillon Pennsylvania.<ref name="EN" /> 1941 zog er nach New York, unterrichtete 1943 bis 1946 am City College of New York und 1950 bis 1954 an der New York University. Seit 1950 arbeitete er vor allem als Maler.<ref name="BP" />

Datei:Xanti Schawinsky.Olivetti.1934.jpg
Xanti Schawinsky, Olivetti, Plakat, 1934

Ab 1961 hielt sich Schawinsky wieder regelmäßig über längere Zeiträume in Europa auf, baute eine Zweitwohnung in Oggebbio am Lago Maggiore und stellte auch wieder in Deutschland aus. Zu einer Einzelausstellung 1961 im Bauhaus-Archiv Darmstadt produzierte der Hessische Rundfunk einen Filmbericht.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Kunstausstellung: Xanti Schawinsky|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Kunstausstellung: Xanti Schawinsky}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Kunstausstellung: Xanti Schawinsky}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Kunstausstellung: Xanti Schawinsky}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Hessenschau Nachrichten 1961Hessischer Rundfunk1961-08-26{{#if: 2021-07-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/}}%7C%7C}}}}{{#if:Kunstausstellung: Xanti Schawinsky|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Kunstausstellung: Xanti Schawinsky|lines=0}}||}}}}{{#if: Hessenschau Nachrichten 1961| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Hessenschau Nachrichten 1961}}}}{{#if: Hessischer Rundfunk| Hessischer Rundfunk{{#if: 1961-08-26|,|{{#if: 2021-07-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 1961-08-26| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|1961-08-26|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|1961-08-26|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=1961-08-26|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2021-07-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-07-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:1961-08-26Hessischer Rundfunk|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:152261||(?)}}}}}}{{#if: 2021-07-18|;}}}}{{#if: 2021-07-18| {{#if:1961-08-26Hessischer Rundfunk{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2021-07-18 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2021-07-18|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2021-07-18|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}|{{#if:Hessenschau Nachrichten 1961Hessischer Rundfunk1961-08-26{{#if: 2021-07-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 1961-08-26{{#if: 2021-07-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ardmediathek.de/video/kunstausstellung-xanti-schawinsky/hr-fernsehen/Y3JpZDovL2hyLW9ubGluZS8xMzY0NDY/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1

}}</ref> 1963 gestaltete Schawinsky das Bühnenbild und die Kostüme für das von Waclaw Orlikowsky am Stadttheater Basel inszenierte Ballett Die steinerne Blume von Sergej Prokofjew. In seinem malerischen Spätwerk entwickelte Schawinsky unter anderem mehrschichtig aufgebaute Bilder, die er Spheras nannte, als Modelle für dynamisch-räumliche Geometrien. 1981 veröffentlichte Hans Heinz Holz eine erste Monografie.<ref name="EN" /> 2015 und 2016 widmeten sich das Migros Museum in Zürich und das Kunstmuseum Kloster Unser Lieben Frauen in Magdeburg dem Gesamtwerk von Schawinsky.

Datei:Olivetti-schawinsky-bauhaus-typewriter.jpg
Die Schreibmaschine Studio 42 von Olivetti

Schawinsky war seit 1936 in erster Ehe mit Irene von Debschitz (1903–1990), der Tochter von Wanda von Debschitz-Kunowski und Wilhelm von Debschitz verheiratet, der Sohn Ben wurde 1939<ref name="BP" /> geboren. Ab 1963 war Schawinsky in zweiter Ehe mit Gisela Hatzky verheiratet, sie bekamen 1973 den Sohn Daniel.<ref name="BP" />

Ehrung

Die Stadt Magdeburg benannte ihm zu Ehren den Schawinskyweg.

Schriften, Ausstellungen (Auswahl)

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9}}%7C%7C}}}}{{#if:Biografie von Salvatore Cipolla auf italienisch|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Biografie von Salvatore Cipolla auf italienisch|lines=0}}||}}}}{{#if: fondazionesalvatorecipolla.it| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=fondazionesalvatorecipolla.it}}}}{{#if: Fondazione Salvatore Cipolla| Fondazione Salvatore Cipolla{{#if: 2011-03-23|,|{{#if: 2021-07-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2011-03-23| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2011-03-23|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2011-03-23|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2011-03-23|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2021-07-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-07-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2011-03-23Fondazione Salvatore Cipolla|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:152261||(?)}}}}}}{{#if: 2021-07-17|;}}}}{{#if: 2021-07-17| {{#if:2011-03-23Fondazione Salvatore Cipolla{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2021-07-17 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2021-07-17|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2021-07-17|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}|{{#if:fondazionesalvatorecipolla.itFondazione Salvatore Cipolla2011-03-23{{#if: 2021-07-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|it|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2011-03-23{{#if: 2021-07-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}it|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.fondazionesalvatorecipolla.it/fondazionecipolla.asp?idm=9 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

  • Xanti Schawinsky: metamorphose bauhaus. In: Eckhard Neumann (Hrsg.): Bauhaus und Bauhäusler: Erinnerungen und Bekenntnisse. Erw. Neuausgabe 1985, Köln: DuMont, 1996 ISBN 3-7701-1673-9, S. 215–222
  • Peter Hahn, Barbara Paul: Xanti Schawinsky: Malerei, Bühne, Grafikdesign, Fotografie. [Ausstellung Bauhaus-Archiv, Berlin, 22. März – 19. Mai 1986]. Berlin: Nicolai 1986
  • Paolo Blendinger, Giorgio Giudici (Hrsg.): Xanti Schawinsky [Ausstellung Galleria La Colomba 1987]. Lugano 1987
  • Eckhard Neumann, Roger Schmid (Konzeption): Xanti Schawinsky Foto. [Ausstellung Bern]. Bentelli, Bern 1989 ISBN 3-7165-0667-2
    Datei:Xanti Schawinsky, Soldier's Rest (Faces of War), 1942. From a series of thematic drawings in this peculiar show @drawingcenter -ITweetMuseums -instamuseum -museum (15567880157).jpg
    Xanti Schawinsky, Soldier’s Rest (Faces of War), 1942.
  • Xanti Schawinsky - Spectodrama [Ausstellung Galerie Carla Sozzani Mailand, 30.10.1997–11.1.1998]. Mailand 1997
  • Raphael Gygax und Heike Munder (Hrsg.): Xanti Schawinsky. [Ausstellung Migros Museum für Gegenwartskunst, Zürich, 21.2.–17.5.2015]. Zürich, 2015
  • Xanti Schawinsky – Vom Bauhaus in die Welt. Ausstellung im Kunstmuseum Kloster Unser Lieben Frauen 21. Juni 2015 bis 25. September 2016.

Literatur

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • Vorlage:Deutsche Biographie
  • {{ #if:Jürgen Bartz|Jürgen Bartz: |}}{{ #if:Schawinsky, Xanti|Schawinsky, Xanti|Xanti Schawinsky }}. In: Allgemeines Künstlerlexikon. Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker (AKL). {{ #if:101|{{#if:{{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(101) = (101) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}|Band 101, {{ #ifexpr: 101 < 5|Seemann, Leipzig|{{ #ifexpr: 101 < 66|Saur, München u. a.|De Gruyter, Berlin}} }}|101, Saur, München}} {{#switch: 101 |1=1983, ISBN 3-598-22741-8 |2=1986, ISBN 3-363-00115-0 |3=1990, ISBN 3-363-00116-9 |4=1990, ISBN 3-598-22744-2 |5=1992, ISBN 3-598-22745-0 |6=1992, ISBN 3-598-22746-9 |7=1993, ISBN 3-598-22747-7 |8=1993, ISBN 3-598-22748-5 |9=1994, ISBN 3-598-22749-3

|10=1994, ISBN 3-598-22750-7 |11=1995, ISBN 3-598-22751-5 |12=1995, ISBN 3-598-22752-3 |13=1996, ISBN 3-598-22753-1 |14=1996, ISBN 3-598-22754-X |15=1996, ISBN 3-598-22755-8 |16=1997, ISBN 3-598-22756-6 |17=1997, ISBN 3-598-22757-4 |18=1997, ISBN 3-598-22758-2 |19=1998, ISBN 3-598-22759-0

|20=1998, ISBN 3-598-22760-4 |21=1998, ISBN 3-598-22761-2 |22=1999, ISBN 3-598-22762-0 |23=1999, ISBN 3-598-22763-9 |24=1999, ISBN 3-598-22764-7 |25=2000, ISBN 3-598-22765-5 |26=2000, ISBN 3-598-22766-3 |27=2000, ISBN 3-598-22767-1 |28=2000, ISBN 3-598-22768-X |29=2001, ISBN 3-598-22769-8

|30=2001, ISBN 3-598-22770-1 |31=2001, ISBN 3-598-22771-X |32=2002, ISBN 3-598-22772-8 |33=2002, ISBN 3-598-22773-6 |34=2002, ISBN 3-598-22774-4 |35=2002, ISBN 3-598-22775-2 |36=2003, ISBN 3-598-22776-0 |37=2003, ISBN 3-598-22777-9 |38=2003, ISBN 3-598-22778-7 |39=2004, ISBN 3-598-22779-5

|40=2004, ISBN 3-598-22780-9 |41=2004, ISBN 3-598-22781-7 |42=2004, ISBN 3-598-22782-5 |43=2004, ISBN 3-598-22783-3 |44=2005, ISBN 3-598-22784-1 |45=2005, ISBN 3-598-22785-X |46=2005, ISBN 3-598-22786-8 |47=2005, ISBN 3-598-22787-6 |48=2006, ISBN 3-598-22788-4 |49=2006, ISBN 3-598-22789-2

|50=2006, ISBN 3-598-22790-6 |51=2006, ISBN 3-598-22791-4 |52=2006, ISBN 3-598-22792-2 |53=2007, ISBN 978-3-598-22793-6 |54=2007, ISBN 978-3-598-22794-3 |55=2007, ISBN 978-3-598-22795-0 |56=2007, ISBN 978-3-598-22796-7 |57=2008, ISBN 978-3-598-22797-4 |58=2008, ISBN 978-3-598-22798-1 |59=2008, ISBN 978-3-598-22799-8

|60=2008, ISBN 978-3-598-22800-1 |61=2009, ISBN 978-3-598-23028-8 |62=2009, ISBN 978-3-598-23029-5 |63=2009, ISBN 978-3-598-23030-1 |64=2009, ISBN 978-3-598-23031-8 |65=2009, ISBN 978-3-598-23032-5 |66=2010, ISBN 978-3-598-23033-2 |67=2010, ISBN 978-3-598-23034-9 |68=2010, ISBN 978-3-598-23035-6 |69=2010, ISBN 978-3-598-23036-3

|70=2011, ISBN 978-3-11-023175-5 |71=2011, ISBN 978-3-11-023176-2 |72=2011, ISBN 978-3-11-023177-9 |73=2011, ISBN 978-3-11-023178-6 |74=2012, ISBN 978-3-11-023179-3 |75=2012, ISBN 978-3-11-023180-9 |76=2013, ISBN 978-3-11-023181-6 |77=2013, ISBN 978-3-11-023182-3 |78=2013, ISBN 978-3-11-023183-0 |79=2013, ISBN 978-3-11-023184-7

|80=2014, ISBN 978-3-11-023185-4 |81=2014, ISBN 978-3-11-023186-1 |82=2014, ISBN 978-3-11-023187-8 |83=2014, ISBN 978-3-11-023188-5 |84=2014, ISBN 978-3-11-023189-2 |85=2014, ISBN 978-3-11-023190-8 |86=2015, ISBN 978-3-11-023252-3 |87=2015, ISBN 978-3-11-023253-0 |88=2016, ISBN 978-3-11-023254-7 |89=2016, ISBN 978-3-11-023255-4

|90=2016, ISBN 978-3-11-023256-1 |91=2016, ISBN 978-3-11-023257-8 |92=2016, ISBN 978-3-11-023258-5 |93=2017, ISBN 978-3-11-023259-2 |94=2017, ISBN 978-3-11-023260-8 |95=2017, ISBN 978-3-11-023261-5 |96=2017, ISBN 978-3-11-023262-2 |97=2018, ISBN 978-3-11-023264-6 |98=2018, ISBN 978-3-11-023263-9 |99=2018, ISBN 978-3-11-023265-3

|100=2018, ISBN 978-3-11-023266-0 |101=2018, ISBN 978-3-11-023267-7 |102=2019, ISBN 978-3-11-023268-4 |103=2019, ISBN 978-3-11-023269-1 |104=2019, ISBN 978-3-11-023270-7 |105=2019, ISBN 978-3-11-023271-4 |106=2020, ISBN 978-3-11-023272-1 |107=2020, ISBN 978-3-11-023273-8 |108=2020, ISBN 978-3-11-023274-5 |109=2020, ISBN 978-3-11-023275-2 |110=2021, ISBN 978-3-11-023276-9 |111=2021, ISBN 978-3-11-055059-7 |112=2021, ISBN 978-3-11-055058-0 |113=2021, ISBN 978-3-11-055062-7 |114=2022, ISBN 978-3-11-055065-8 |115=2022, ISBN 978-3-11-055066-5 |116=2022, ISBN 978-3-11-077593-8 |117=2022, ISBN 978-3-11-077601-0 |118=2023, ISBN 978-3-11-077604-1 |119=2023, ISBN 978-3-11-099800-9

|Nachtrag 1=2005, ISBN 3-598-22861-9 |Nachtrag 2=2007, ISBN 978-3-598-22862-9 |Nachtrag 3=2008, ISBN 978-3-598-22863-6 |Nachtrag 4=2010, ISBN 978-3-598-22864-3 |Nachtrag 5=2013, ISBN 978-3-11-025443-3 |Nachtrag 6=[?] |Nachtrag 7=[?] |Nachtrag 8=[?] |Nachtrag 9=[?]

| #default = [?] }}|Saur, München 1992 ff}}{{#if:398|, S. 398{{ #if:399 | {{ #ifexpr: 398 != 399 | {{ #ifexpr: 399 = {{ #expr: 398 + 1 }} |  f | –399 }} |}} |}} |}}.

  • Lionel Bovier, Daniel Schawinsky (Hrsg.): Xanti Schawinsky: The Album. JRP/Ringier, Zürich 2016, ISBN 978-3-03764-451-5.
  • Torsten Blume, Annegret Laabs, Herausgegeben für das Kunstmuseum Kloster Unser lieben Frauen Magdeburg und die Stiftung Bauhaus Dessau: Xanti Schawinsky. Vom Bauhaus in die Welt. Deutscher Kunstverlag, Berlin 2021, ISBN 978-3-422-07470-5.
  • Hans Heinz Holz: Xanti Schawinsky. Bewegung im Raum. Bewegung des Raums. ABC, Zürich 1981.
  • Schawinsky, Xanti (Alexander). In: Werner Röder; Herbert A. Strauss (Hrsg.): International Biographical Dictionary of Central European Emigrés 1933–1945. Band II, Teil 2. Saur, München 1983, ISBN 3-598-10089-2, S. 1025 f.
  • Siegward Hofmann: Schawinsky, Alexander. In: Guido Heinrich, Gunter Schandera (Hrsg.): Magdeburger Biographisches Lexikon 19. und 20. Jahrhundert. Biographisches Lexikon für die Landeshauptstadt Magdeburg und die Landkreise Bördekreis, Jerichower Land, Ohrekreis und Schönebeck. Scriptum, Magdeburg 2002, ISBN 3-933046-49-1 ([{{
  1. ifeq: nein|nein

|https://mbl.ub.ovgu.de/Biografien/1448.htm |[https://mbl.ub.ovgu.de/Biografien/1448.htm {{

  #if: nein
  |{{#invoke:WLink|getEscapedTitle|nein}}
  |{{#invoke:WLink|getArticleBase}}
  }}] im Magdeburger Biographischen LexikonVorlage:Abrufdatum

}} Artikel]).

  • Andreas Krase: Fotografie für das Neue Magdeburg. Xanti Schawinsky 1929–1931. In: Christian Antz u. a. (Hrsg.): Neues Bauen Neues Leben. Die 20er Jahre in Magdeburg. Deutscher Kunstverlag, Berlin 2018, ISBN 978-3-422-92628-8, S. 160–177.
  • Annette Jael Lehmann (Hrsg.): Black Mountain Research. Christof Kerber Verlag, Bielefeld / Berlin 2016, ISBN 978-3-7356-0264-0 (englisch, deutsch).
  • {{#ifeq: Anne Pastori Zumbach; Andreas Schwab (Übersetzung)|Redaktion||Anne Pastori Zumbach; Andreas Schwab (Übersetzung): }}{{#if:Xanti Schawinsky|Vorlage:Str replace|Xanti Schawinsky}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: 2010-08-26|. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2010-08-26}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}

  • Lutz Schöbe (Hrsg.): Xanti Schawinsky: Magdeburg 1929-31. Fotografien. Bauhaus Dessau, Dessau 1993.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Xanti Schawinsky}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

  • {{#if:

|{{{Autor}}}: | }}{{#if: Xanti Schawinsky|Xanti Schawinsky|Xanti Schawinsky}}. In: Sikart{{#if: | (Stand: {{{Jahr}}}) | }}Vorlage:Abrufdatum{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: Xanti Schawinsky||Vorlage:SIKART/Lemma nicht angegeben}} }}

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118606700n8204768059877139 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118606700 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118606700 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n82047680 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n82047680 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59877139 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59877139 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Schawinsky, Xanti | {{#if: Schawinsky, Alexander (wirklicher Name) | {{#if: schweizerisch-US-amerikanischer Maler, Fotograf und Bühnenbildner | {{#if: 25. März 1904 | {{#if: Basel | {{#if: 11. September 1979 | {{#if: Locarno |

Vorlage:Wikidata-Registrierung