Zum Inhalt springen

Wolfgang Amling

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Amling W B 132.JPG
Wolfgang Amling, zeitgenössisches Porträt

Wolfgang Amling, auch Wolfgang Ambling, Pseudonym: Theophilus Evodius, (* 8. März 1542 in Münnerstadt; † 18. Mai 1606 in Zerbst) war ein reformierter Theologe und Konfessionalist im Fürstentum Anhalt.

Leben

Amling wurde als Sohn des Wollwebers, Ratsmitglieds und späteren Bürgermeisters und dessen Frau Maria Gesner geboren. Im Anschluss an die Schulbildung in seiner Heimatstadt und Schulpforta studierte er in Jena, Tübingen und Wittenberg. Nachdem er den Magistergrad erworben hatte, wurde er 1566 Rektor der Schule in Zerbst. Er kämpfte 1569 gegen die Wiedereinführung des katholischen Glaubens und wurde daraufhin Pfarrer in Coswig (Anhalt), 1573 Pfarrer an St. Nikolai in Zerbst und 1578 Superintendent der anhaltischen Landeskirche. 1604 disputierte er mit dem lutherischen Theologen Albertus Grauerus auf Schloss Schochwitz.

Als Superintendent trug er wesentlich dazu bei, dass das reformierte Bekenntnis zum Durchbruch gelangte. Er sorgte des Weiteren dafür, dass anhaltische Theologen am Zerbster Gymnasium Illustre ihre Ausbildung erhielten. Theologisch verfolgte er dabei die Verselbstständigung der anhaltischen Kirche, führte dazu Ordinationen in Zerbst durch und versuchte von der Konkordienformel abzurücken. Als Nachfolger von Abraham Ulrich, wandelte er die einst lutherisch ausgerichtete anhaltische Kirche, in eine reformierte Kirche nach den Auffassungen der Philippisten. Welche Auffassung von den lutherischen Theologen, als theologische Ausrichtung des Calvinismus interpretiert wurde.

Amling war zweimal verheiratet. Die erste Ehe ging er 1566 mit Dorothea Krebs ein. Nach ihrem Tode (1571) heiratete er 1572 Barbara Neuendorfer († 1601).

Der Jurist Wolfgang Amling jun. (* 14. Juli 1569 in Zerbst; † 8. Juli 1613 ebenda) war sein Sohn.

Werkauswahl

  • Confessio Anhaldina, 1578.
  • Gründlicher Beweiss Aus den Fürnembsten Heuptstücken unsers Christlichen Catechismi, das die Evangelischen nicht aus leichtfertigkeit (wie inen ungütlich wird zu gemessen) Sondern aus hochwichtigen nothdringenden ursachen ires Gewissens vom Babstumb sich abgewand. 1587. (Digitalisat)
  • Widerlegung der Schmehecharten newlich zu Leiptzig wider die Anhaltischen Theologen vnterm titul: Bericht von den newen Amlingiten etc. Durch offenen truck ausgesprengt. Schmidt, Zerbst 1595. (Digitalisat)
  • Anleytung, wie man das Wittenbergische Buch, mit frucht vnd nutz lesen möge. Welches die Theologische Facultet daselbsten wider die Anhaltische neulicher tage hat außgehen lassen. Forster, Amberg 1597. (Digitalisat)
  • Antwort auff die Wittenbergische Abfertigung der Ambergischen Anleitung. Amberg 1598. (Digitalisat)

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Amling, Wolfgang|Amling, Wolfgang|Wolfgang Amling }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 1 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 1 | 1={{ #expr: 399 + 16 }} | 2={{ #expr: 399 + 2 }} | 3={{ #expr: 399 + 2 }} | 4={{ #expr: 399 + 2 }} | 5={{ #expr: 399 + 2 }} | 6={{ #expr: 399 + 2 }} | 7={{ #expr: 399 + 2 }} | 8={{ #expr: 399 + 2 }} | 9={{#switch: 399 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 399 < 449 | {{ #expr: 399 + 2 }} | {{ #expr: 399 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 399 + 2 }} | 11={{ #expr: 399 + 2 }} | 12={{ #expr: 399 + 2 }} | 13={{ #expr: 399 + 2 }} | 14={{ #expr: 399 + 2 }} | 15={{ #expr: 399 + 2 }} | 16={{ #expr: 399 + 2 }} | 17={{ #expr: 399 + 2 }} | 18={{ #expr: 399 + 2 }} | 19={{ #expr: 399 + 2 }} | 20={{ #expr: 399 + 2 }} | 21={{ #expr: 399 + 2 }} | 22={{ #expr: 399 + 2 }} | 23={{ #expr: 399 + 2 }} | 24={{ #expr: 399 + 2 }} | 25={{ #expr: 399 + 2 }} | 26={{ #expr: 399 + 2 }} | 27={{ #expr: 399 + 2 }} | 28={{ #expr: 399 + 2 }} | 29={{ #expr: 399 + 2 }} | 30={{ #expr: 399 + 2 }} | 31={{ #expr: 399 + 2 }} | 32={{ #expr: 399 + 2 }} | 33={{ #expr: 399 + 2 }} | 34={{ #expr: 399 + 2 }} | 35={{ #expr: 399 + 2 }} | 36={{ #expr: 399 + 2 }} | 37={{ #expr: 399 + 2 }} | 38={{ #expr: 399 + 2 }} | 39={{ #expr: 399 + 2 }} | 40={{ #expr: 399 + 2 }} | 41={{ #expr: 399 + 2 }} | 42={{ #expr: 399 + 2 }} | 43={{ #expr: 399 + 2 }} | 44={{ #expr: 399 + 2 }} | 45={{ #expr: 399 + 6 }} | 46={{ #expr: 399 + 2 }} | 47={{ #expr: 399 + 2 }} | 48={{ #expr: 399 + 2 }} | 49={{ #expr: 399 + 2 }} | 50={{ #expr: 399 + 2 }} | 51={{ #expr: 399 + 2 }} | 52={{ #expr: 399 + 2 }} | 53={{ #expr: 399 + 2 }} | 54={{ #expr: 399 + 2 }} | 55={{ #expr: 399 + 3 }} | 56=399 | #default = 399 }} {{ #if:Amling, Wolfgang|Amling, Wolfgang|Wolfgang Amling }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 1 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 399{{ #if:400 | {{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 399 + 16 }} | 2={{ #expr: 399 + 2 }} | 3={{ #expr: 399 + 2 }} | 4={{ #expr: 399 + 2 }} | 5={{ #expr: 399 + 2 }} | 6={{ #expr: 399 + 2 }} | 7={{ #expr: 399 + 2 }} | 8={{ #expr: 399 + 2 }} | 9={{#switch: 399 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 399 < 449 | {{ #expr: 399 + 2 }} | {{ #expr: 399 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 399 + 2 }} | 11={{ #expr: 399 + 2 }} | 12={{ #expr: 399 + 2 }} | 13={{ #expr: 399 + 2 }} | 14={{ #expr: 399 + 2 }} | 15={{ #expr: 399 + 2 }} | 16={{ #expr: 399 + 2 }} | 17={{ #expr: 399 + 2 }} | 18={{ #expr: 399 + 2 }} | 19={{ #expr: 399 + 2 }} | 20={{ #expr: 399 + 2 }} | 21={{ #expr: 399 + 2 }} | 22={{ #expr: 399 + 2 }} | 23={{ #expr: 399 + 2 }} | 24={{ #expr: 399 + 2 }} | 25={{ #expr: 399 + 2 }} | 26={{ #expr: 399 + 2 }} | 27={{ #expr: 399 + 2 }} | 28={{ #expr: 399 + 2 }} | 29={{ #expr: 399 + 2 }} | 30={{ #expr: 399 + 2 }} | 31={{ #expr: 399 + 2 }} | 32={{ #expr: 399 + 2 }} | 33={{ #expr: 399 + 2 }} | 34={{ #expr: 399 + 2 }} | 35={{ #expr: 399 + 2 }} | 36={{ #expr: 399 + 2 }} | 37={{ #expr: 399 + 2 }} | 38={{ #expr: 399 + 2 }} | 39={{ #expr: 399 + 2 }} | 40={{ #expr: 399 + 2 }} | 41={{ #expr: 399 + 2 }} | 42={{ #expr: 399 + 2 }} | 43={{ #expr: 399 + 2 }} | 44={{ #expr: 399 + 2 }} | 45={{ #expr: 399 + 6 }} | 46={{ #expr: 399 + 2 }} | 47={{ #expr: 399 + 2 }} | 48={{ #expr: 399 + 2 }} | 49={{ #expr: 399 + 2 }} | 50={{ #expr: 399 + 2 }} | 51={{ #expr: 399 + 2 }} | 52={{ #expr: 399 + 2 }} | 53={{ #expr: 399 + 2 }} | 54={{ #expr: 399 + 2 }} | 55={{ #expr: 399 + 3 }} | 56=399 | #default = 399 }} != {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 400 + 16 }} | 2={{ #expr: 400 + 2 }} | 3={{ #expr: 400 + 2 }} | 4={{ #expr: 400 + 2 }} | 5={{ #expr: 400 + 2 }} | 6={{ #expr: 400 + 2 }} | 7={{ #expr: 400 + 2 }} | 8={{ #expr: 400 + 2 }} | 9={{#switch: 400 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 400 < 449 | {{ #expr: 400 + 2 }} | {{ #expr: 400 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 400 + 2 }} | 11={{ #expr: 400 + 2 }} | 12={{ #expr: 400 + 2 }} | 13={{ #expr: 400 + 2 }} | 14={{ #expr: 400 + 2 }} | 15={{ #expr: 400 + 2 }} | 16={{ #expr: 400 + 2 }} | 17={{ #expr: 400 + 2 }} | 18={{ #expr: 400 + 2 }} | 19={{ #expr: 400 + 2 }} | 20={{ #expr: 400 + 2 }} | 21={{ #expr: 400 + 2 }} | 22={{ #expr: 400 + 2 }} | 23={{ #expr: 400 + 2 }} | 24={{ #expr: 400 + 2 }} | 25={{ #expr: 400 + 2 }} | 26={{ #expr: 400 + 2 }} | 27={{ #expr: 400 + 2 }} | 28={{ #expr: 400 + 2 }} | 29={{ #expr: 400 + 2 }} | 30={{ #expr: 400 + 2 }} | 31={{ #expr: 400 + 2 }} | 32={{ #expr: 400 + 2 }} | 33={{ #expr: 400 + 2 }} | 34={{ #expr: 400 + 2 }} | 35={{ #expr: 400 + 2 }} | 36={{ #expr: 400 + 2 }} | 37={{ #expr: 400 + 2 }} | 38={{ #expr: 400 + 2 }} | 39={{ #expr: 400 + 2 }} | 40={{ #expr: 400 + 2 }} | 41={{ #expr: 400 + 2 }} | 42={{ #expr: 400 + 2 }} | 43={{ #expr: 400 + 2 }} | 44={{ #expr: 400 + 2 }} | 45={{ #expr: 400 + 6 }} | 46={{ #expr: 400 + 2 }} | 47={{ #expr: 400 + 2 }} | 48={{ #expr: 400 + 2 }} | 49={{ #expr: 400 + 2 }} | 50={{ #expr: 400 + 2 }} | 51={{ #expr: 400 + 2 }} | 52={{ #expr: 400 + 2 }} | 53={{ #expr: 400 + 2 }} | 54={{ #expr: 400 + 2 }} | 55={{ #expr: 400 + 3 }} | 56=400 | #default = 400 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 400 + 16 }} | 2={{ #expr: 400 + 2 }} | 3={{ #expr: 400 + 2 }} | 4={{ #expr: 400 + 2 }} | 5={{ #expr: 400 + 2 }} | 6={{ #expr: 400 + 2 }} | 7={{ #expr: 400 + 2 }} | 8={{ #expr: 400 + 2 }} | 9={{#switch: 400 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 400 < 449 | {{ #expr: 400 + 2 }} | {{ #expr: 400 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 400 + 2 }} | 11={{ #expr: 400 + 2 }} | 12={{ #expr: 400 + 2 }} | 13={{ #expr: 400 + 2 }} | 14={{ #expr: 400 + 2 }} | 15={{ #expr: 400 + 2 }} | 16={{ #expr: 400 + 2 }} | 17={{ #expr: 400 + 2 }} | 18={{ #expr: 400 + 2 }} | 19={{ #expr: 400 + 2 }} | 20={{ #expr: 400 + 2 }} | 21={{ #expr: 400 + 2 }} | 22={{ #expr: 400 + 2 }} | 23={{ #expr: 400 + 2 }} | 24={{ #expr: 400 + 2 }} | 25={{ #expr: 400 + 2 }} | 26={{ #expr: 400 + 2 }} | 27={{ #expr: 400 + 2 }} | 28={{ #expr: 400 + 2 }} | 29={{ #expr: 400 + 2 }} | 30={{ #expr: 400 + 2 }} | 31={{ #expr: 400 + 2 }} | 32={{ #expr: 400 + 2 }} | 33={{ #expr: 400 + 2 }} | 34={{ #expr: 400 + 2 }} | 35={{ #expr: 400 + 2 }} | 36={{ #expr: 400 + 2 }} | 37={{ #expr: 400 + 2 }} | 38={{ #expr: 400 + 2 }} | 39={{ #expr: 400 + 2 }} | 40={{ #expr: 400 + 2 }} | 41={{ #expr: 400 + 2 }} | 42={{ #expr: 400 + 2 }} | 43={{ #expr: 400 + 2 }} | 44={{ #expr: 400 + 2 }} | 45={{ #expr: 400 + 6 }} | 46={{ #expr: 400 + 2 }} | 47={{ #expr: 400 + 2 }} | 48={{ #expr: 400 + 2 }} | 49={{ #expr: 400 + 2 }} | 50={{ #expr: 400 + 2 }} | 51={{ #expr: 400 + 2 }} | 52={{ #expr: 400 + 2 }} | 53={{ #expr: 400 + 2 }} | 54={{ #expr: 400 + 2 }} | 55={{ #expr: 400 + 3 }} | 56=400 | #default = 400 }} = {{ #expr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 399 + 16 }} | 2={{ #expr: 399 + 2 }} | 3={{ #expr: 399 + 2 }} | 4={{ #expr: 399 + 2 }} | 5={{ #expr: 399 + 2 }} | 6={{ #expr: 399 + 2 }} | 7={{ #expr: 399 + 2 }} | 8={{ #expr: 399 + 2 }} | 9={{#switch: 399 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 399 < 449 | {{ #expr: 399 + 2 }} | {{ #expr: 399 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 399 + 2 }} | 11={{ #expr: 399 + 2 }} | 12={{ #expr: 399 + 2 }} | 13={{ #expr: 399 + 2 }} | 14={{ #expr: 399 + 2 }} | 15={{ #expr: 399 + 2 }} | 16={{ #expr: 399 + 2 }} | 17={{ #expr: 399 + 2 }} | 18={{ #expr: 399 + 2 }} | 19={{ #expr: 399 + 2 }} | 20={{ #expr: 399 + 2 }} | 21={{ #expr: 399 + 2 }} | 22={{ #expr: 399 + 2 }} | 23={{ #expr: 399 + 2 }} | 24={{ #expr: 399 + 2 }} | 25={{ #expr: 399 + 2 }} | 26={{ #expr: 399 + 2 }} | 27={{ #expr: 399 + 2 }} | 28={{ #expr: 399 + 2 }} | 29={{ #expr: 399 + 2 }} | 30={{ #expr: 399 + 2 }} | 31={{ #expr: 399 + 2 }} | 32={{ #expr: 399 + 2 }} | 33={{ #expr: 399 + 2 }} | 34={{ #expr: 399 + 2 }} | 35={{ #expr: 399 + 2 }} | 36={{ #expr: 399 + 2 }} | 37={{ #expr: 399 + 2 }} | 38={{ #expr: 399 + 2 }} | 39={{ #expr: 399 + 2 }} | 40={{ #expr: 399 + 2 }} | 41={{ #expr: 399 + 2 }} | 42={{ #expr: 399 + 2 }} | 43={{ #expr: 399 + 2 }} | 44={{ #expr: 399 + 2 }} | 45={{ #expr: 399 + 6 }} | 46={{ #expr: 399 + 2 }} | 47={{ #expr: 399 + 2 }} | 48={{ #expr: 399 + 2 }} | 49={{ #expr: 399 + 2 }} | 50={{ #expr: 399 + 2 }} | 51={{ #expr: 399 + 2 }} | 52={{ #expr: 399 + 2 }} | 53={{ #expr: 399 + 2 }} | 54={{ #expr: 399 + 2 }} | 55={{ #expr: 399 + 3 }} | 56=399 | #default = 399 }} + 1 }} | f|–400}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Amling, Wolfgang||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 249
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 11629891X
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11629891X}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 620042 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 620042 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:145-146|, Sp. {{#iferror:{{#expr:145-146}}|145-146|{{#expr:1*145-146*0}}–{{#expr:-(0*145-146*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630014255/http://www.bautz.de/bbkl/a/amling_w.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Joachim Castan: Hochschulwesen und reformierte Konfessionalisierung. Das Gymnasium Illustre des Fürstentums Anhalt in Zerbst, 1582–1652. Mitteldeutscher Verlag, Halle 1999 (= Studien zur Landesgeschichte, Band 2) [Über Amling, ab S. 42]
  • Gustav Plitt: Amling, Wolfgang. In: Realenzyklopädie für protestantische Theologie und Kirche (RE) Band 1, 1896, S. 449
  • Johann Gottlob Wilhelm Dunkel: Historisch Kritische Nachrichten von verstorbenen Gelehrten und deren Schriften. Köthen 1755, 2. Band, S. 11–17 (Digitalisat)
  • {{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(861 ) = (861 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |Amling, Wolfgang. |Amling, Wolfgang.}} In: {{#if: | Zedler. |{{#ifeq: Wolfgang Amling | Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste |Universal-Lexicon.|{{#ifeq: Wolfgang Amling | Johann Heinrich Zedler | |Johann Heinrich Zedler:}} Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste.}}}} {{#switch:1

         |s1 =Supplement 1
         |s2 =Supplement 2
         |s3 =Supplement 3
         |s4 =Supplement 4
         |Band 1}}{{#if: 1

|, {{#if: | | Leipzig}} 17{{#switch: 1 | 1 |01 | 2 |02 = 32 | 3 |03 | 4 |04 | 5 |05 | 6 |06 = 33 | 7 |07 | 8 |08 = 34 | 9 |09 |10 |11 |12 |13 |14 = 35 |15 |16 = 37 |17 |18 = 38 |19 |20 |21 |22 = 39 |23 |24 |25 |26 = 40 |27 |28 |29 |30 = 41 |31 |32 |33 |34 = 42 |35 |36 |37 |38 = 43 |39 |40 |41 |42 = 44 |43 |44 |45 |46 = 45 |47 |48 |49 |50 = 46 |51 |52 |53 |54 = 47 |55 |56 |57 |58 = 48 |59 |60 |61 |62 = 49 |63 |64 = 50 |s1 |s2 |65 |66 = 51 |s3 |67 = 52 |s4 |68 = 54 | #default = {{!!! FEHLER! Ungültige Bandnummer (1)}}}}}}{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(1743 ) = (1743 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}

              |, Sp. 1743
              |{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:

| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(861 ) = (861 ) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} |, Blatt 861}}}}{{#if: 1744

              | {{ #ifexpr: 1743 != 1744
                            |{{ #ifexpr: 1744 = {{ #expr: 1743 + 1 }}                             | f|–1744}}|}}}}{{#if: 

| ({{{Kommentar}}})}}.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Wolfgang Amling}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11629891Xnr/2001/4190910140746 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11629891X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11629891X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/2001/41909 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/2001/41909 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10140746 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 10140746 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Amling, Wolfgang | {{#if: Ambling, Wolfgang; Evodius, Theophilus (Pseudonym) | {{#if: deutscher reformierter Theologe und Konfessionalist | {{#if: 8. März 1542 | {{#if: Münnerstadt | {{#if: 18. Mai 1606 | {{#if: Zerbst |

Vorlage:Wikidata-Registrierung