Zum Inhalt springen

Wilhelm Wachsmuth

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Wilhelm Wachsmuth (IZ 46-1866 S 89).jpg
Wilhelm Wachsmuth
Datei:Signatur Wilhelm Wachsmuth.PNG

Ernst Wilhelm Gottlieb Wachsmuth (* 28. Dezember 1784 in Hildesheim; † 23. Januar 1866 in Leipzig) war ein deutscher Historiker.

Leben

Wilhelm Wachsmuth studierte an der Friedrichs-Universität Halle Philologie und Evangelische Theologie. 1803 wurde er Mitglied des Corps Saxonia Halle.<ref>Kösener Corpslisten 1930, 64/2.</ref> Danach wurde er Lehrer an der Klosterschule Magdeburg und 1811 Subrektor am Francisceum Zerbst.<ref> Sickel: Geschichte des herzöglichen Gymnasiums Francisceum Zerbst 1803-1903, S. 57.</ref> 1815 kehrte er als Lehrer der Franckeschen Stiftungen nach Halle (Saale) zurück. Zugleich war er Lektor für italienische und englische Sprache an der Friedrichs-Universität.

1820 folgte er dem Ruf der Christian-Albrechts-Universität Kiel auf ihren Lehrstuhl. Für das Amtsjahr 1825/26 wurde er zum Rektor gewählt.<ref>Rektorat Kiel (HKM)</ref> Doch schon Ende 1825 wechselte er an die Universität Leipzig, in deren Umfeld er auch die redaktionelle Betreuung der Leipziger Literaturzeitung übernahm. Zudem wurde er 1834/35 ebenfalls zum Rektor der Universität gewählt.<ref>Rektorat Leipzig (HKM)</ref> Sein Nachfolger auf dem Leipziger Lehrstuhl wurde der von ihm vorgeschlagene Georg Voigt.

Ein wichtiger Schüler von Wachsmuth ist Heinrich Wuttke. Er promovierte bei Gustav Adolf Harald Stenzel in Breslau und habilitierte sich bei Wachsmuth in Leipzig. Wuttke besorgte für Wachsmuth auch eine kleine Festschrift.<ref>Ueber die Gewissheit der Geschichte</ref>

Wachsmuth war Mitglied des Bundes der Freimaurer in mehreren Logen.<ref>Eugen Lennhoff, Oskar Posner, Dieter A. Binder: Internationales Freimaurer-Lexikon, Herbig, München 2006, S. 884.</ref> Ab 1832 war Wachsmuth Mitglied der Leipziger Gelehrtengesellschaft Societas Jablonoviana.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> In ihrem Gründungsjahr 1846 wurde er als ordentliches Mitglied in die Königlich Sächsische Gesellschaft der Wissenschaften aufgenommen.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Mitglieder der SAW: Wilhelm Wachsmuth|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Mitglieder der SAW: Wilhelm Wachsmuth}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Mitglieder der SAW: Wilhelm Wachsmuth}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Mitglieder der SAW: Wilhelm Wachsmuth}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Sächsische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2016-12-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw}}%7C%7C}}}}{{#if:Mitglieder der SAW: Wilhelm Wachsmuth|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Mitglieder der SAW: Wilhelm Wachsmuth|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Sächsische Akademie der Wissenschaften| Sächsische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2016-12-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2016-12-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2016-12-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Sächsische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:184354||(?)}}}}}}{{#if: 2016-12-10|;}}}}{{#if: 2016-12-10| {{#if:Sächsische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2016-12-10 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2016-12-10|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2016-12-10|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Sächsische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2016-12-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2016-12-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.saw-leipzig.de/de/mitglieder/wachsmuthw }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Werk

Wachsmuth ist als Althistoriker und Kulturhistoriker, aber auch als Geschichtstheoretiker von Bedeutung. Mit Johann Gustav Droysen war er einer der Wegbereiter für eine Historik.

Die 1820 veröffentlichte Theorie der Geschichte von Wachsmuth sticht aus der Reihe zeitgenössischer Texte zur Einführung in die Geschichte hervor durch das komplexe Herangehen an alle Seiten ihrer Historik, der Grundlagen ihres Faches, wie es erst später durch Droysen wieder aufgenommen wurde. Wachsmuths Entwurf ist damit in seinem theoretisch-methodologischen Gehalt eines der interessantesten Dokumente aus der Übergangszeit des historischen Denkens von der Spätaufklärung zum Historismus. Einige der darin geäußerten Ansichten von 1820 muten noch sehr modern an.

Ein weiterer Schwerpunkt seiner Forschungen war die Geschichte Niedersachsens und des Hochstifts Hildesheim.<ref>Geschichte von Stadt und Hochstift Hildesheim (1863) online</ref>

Publikationen

  • Ältere Geschichte der Römer. Halle 1819
  • Entwurf einer Theorie der Geschichte. Halle 1820; (Nachdruck hrsg. von Hans Schleier und Dirk Fleischer, 1992.)
  • Grundriß der allgemeinen Geschichte der Völker und Staaten. Leipzig 1826, 4. Aufl. 1875
  • Hellenische Altertumskunde, 4 Bde. Halle 1826–1830; 2. Aufl. 1843–46, 2 Bde. (sein bedeutendstes Werk)
  • Historische Darstellungen aus der Geschichte der neuern Zeit, 3 Bde. Leipzig 1831–35
  • Europäische Sittengeschichte, 5 Bde. Leipzig 1831–39
  • Geschichte Frankreichs im Revolutionszeitalter, 4 Bde. Hamburg 1840–44
  • Weimars Musenhof in den Jahren 1772–1807. Berlin 1844
  • Das Zeitalter der Revolution, 4 Bde. Leipzig 1846–48
  • Allgemeine Kulturgeschichte, 3 Bde. Leipzig 1850–1852
  • Geschichte der politischen Parteiungen, 3 Bde. Braunschweig 1853–57
  • Geschichte deutscher Nationalität, 3 Bde. Braunschweig 1860–62
  • Niedersächsische Geschichten. Braunschweig 1863

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Wachsmuth, Wilhelm|Wachsmuth, Wilhelm|Wilhelm Wachsmuth }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 40 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 40 | 1={{ #expr: 423 + 16 }} | 2={{ #expr: 423 + 2 }} | 3={{ #expr: 423 + 2 }} | 4={{ #expr: 423 + 2 }} | 5={{ #expr: 423 + 2 }} | 6={{ #expr: 423 + 2 }} | 7={{ #expr: 423 + 2 }} | 8={{ #expr: 423 + 2 }} | 9={{#switch: 423 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 423 < 449 | {{ #expr: 423 + 2 }} | {{ #expr: 423 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 423 + 2 }} | 11={{ #expr: 423 + 2 }} | 12={{ #expr: 423 + 2 }} | 13={{ #expr: 423 + 2 }} | 14={{ #expr: 423 + 2 }} | 15={{ #expr: 423 + 2 }} | 16={{ #expr: 423 + 2 }} | 17={{ #expr: 423 + 2 }} | 18={{ #expr: 423 + 2 }} | 19={{ #expr: 423 + 2 }} | 20={{ #expr: 423 + 2 }} | 21={{ #expr: 423 + 2 }} | 22={{ #expr: 423 + 2 }} | 23={{ #expr: 423 + 2 }} | 24={{ #expr: 423 + 2 }} | 25={{ #expr: 423 + 2 }} | 26={{ #expr: 423 + 2 }} | 27={{ #expr: 423 + 2 }} | 28={{ #expr: 423 + 2 }} | 29={{ #expr: 423 + 2 }} | 30={{ #expr: 423 + 2 }} | 31={{ #expr: 423 + 2 }} | 32={{ #expr: 423 + 2 }} | 33={{ #expr: 423 + 2 }} | 34={{ #expr: 423 + 2 }} | 35={{ #expr: 423 + 2 }} | 36={{ #expr: 423 + 2 }} | 37={{ #expr: 423 + 2 }} | 38={{ #expr: 423 + 2 }} | 39={{ #expr: 423 + 2 }} | 40={{ #expr: 423 + 2 }} | 41={{ #expr: 423 + 2 }} | 42={{ #expr: 423 + 2 }} | 43={{ #expr: 423 + 2 }} | 44={{ #expr: 423 + 2 }} | 45={{ #expr: 423 + 6 }} | 46={{ #expr: 423 + 2 }} | 47={{ #expr: 423 + 2 }} | 48={{ #expr: 423 + 2 }} | 49={{ #expr: 423 + 2 }} | 50={{ #expr: 423 + 2 }} | 51={{ #expr: 423 + 2 }} | 52={{ #expr: 423 + 2 }} | 53={{ #expr: 423 + 2 }} | 54={{ #expr: 423 + 2 }} | 55={{ #expr: 423 + 3 }} | 56=423 | #default = 423 }} {{ #if:Wachsmuth, Wilhelm|Wachsmuth, Wilhelm|Wilhelm Wachsmuth }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 40, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 40 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 423{{ #if:424 | {{ #ifexpr: {{#switch: 40 | 1={{ #expr: 423 + 16 }} | 2={{ #expr: 423 + 2 }} | 3={{ #expr: 423 + 2 }} | 4={{ #expr: 423 + 2 }} | 5={{ #expr: 423 + 2 }} | 6={{ #expr: 423 + 2 }} | 7={{ #expr: 423 + 2 }} | 8={{ #expr: 423 + 2 }} | 9={{#switch: 423 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 423 < 449 | {{ #expr: 423 + 2 }} | {{ #expr: 423 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 423 + 2 }} | 11={{ #expr: 423 + 2 }} | 12={{ #expr: 423 + 2 }} | 13={{ #expr: 423 + 2 }} | 14={{ #expr: 423 + 2 }} | 15={{ #expr: 423 + 2 }} | 16={{ #expr: 423 + 2 }} | 17={{ #expr: 423 + 2 }} | 18={{ #expr: 423 + 2 }} | 19={{ #expr: 423 + 2 }} | 20={{ #expr: 423 + 2 }} | 21={{ #expr: 423 + 2 }} | 22={{ #expr: 423 + 2 }} | 23={{ #expr: 423 + 2 }} | 24={{ #expr: 423 + 2 }} | 25={{ #expr: 423 + 2 }} | 26={{ #expr: 423 + 2 }} | 27={{ #expr: 423 + 2 }} | 28={{ #expr: 423 + 2 }} | 29={{ #expr: 423 + 2 }} | 30={{ #expr: 423 + 2 }} | 31={{ #expr: 423 + 2 }} | 32={{ #expr: 423 + 2 }} | 33={{ #expr: 423 + 2 }} | 34={{ #expr: 423 + 2 }} | 35={{ #expr: 423 + 2 }} | 36={{ #expr: 423 + 2 }} | 37={{ #expr: 423 + 2 }} | 38={{ #expr: 423 + 2 }} | 39={{ #expr: 423 + 2 }} | 40={{ #expr: 423 + 2 }} | 41={{ #expr: 423 + 2 }} | 42={{ #expr: 423 + 2 }} | 43={{ #expr: 423 + 2 }} | 44={{ #expr: 423 + 2 }} | 45={{ #expr: 423 + 6 }} | 46={{ #expr: 423 + 2 }} | 47={{ #expr: 423 + 2 }} | 48={{ #expr: 423 + 2 }} | 49={{ #expr: 423 + 2 }} | 50={{ #expr: 423 + 2 }} | 51={{ #expr: 423 + 2 }} | 52={{ #expr: 423 + 2 }} | 53={{ #expr: 423 + 2 }} | 54={{ #expr: 423 + 2 }} | 55={{ #expr: 423 + 3 }} | 56=423 | #default = 423 }} != {{#switch: 40 | 1={{ #expr: 424 + 16 }} | 2={{ #expr: 424 + 2 }} | 3={{ #expr: 424 + 2 }} | 4={{ #expr: 424 + 2 }} | 5={{ #expr: 424 + 2 }} | 6={{ #expr: 424 + 2 }} | 7={{ #expr: 424 + 2 }} | 8={{ #expr: 424 + 2 }} | 9={{#switch: 424 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 424 < 449 | {{ #expr: 424 + 2 }} | {{ #expr: 424 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 424 + 2 }} | 11={{ #expr: 424 + 2 }} | 12={{ #expr: 424 + 2 }} | 13={{ #expr: 424 + 2 }} | 14={{ #expr: 424 + 2 }} | 15={{ #expr: 424 + 2 }} | 16={{ #expr: 424 + 2 }} | 17={{ #expr: 424 + 2 }} | 18={{ #expr: 424 + 2 }} | 19={{ #expr: 424 + 2 }} | 20={{ #expr: 424 + 2 }} | 21={{ #expr: 424 + 2 }} | 22={{ #expr: 424 + 2 }} | 23={{ #expr: 424 + 2 }} | 24={{ #expr: 424 + 2 }} | 25={{ #expr: 424 + 2 }} | 26={{ #expr: 424 + 2 }} | 27={{ #expr: 424 + 2 }} | 28={{ #expr: 424 + 2 }} | 29={{ #expr: 424 + 2 }} | 30={{ #expr: 424 + 2 }} | 31={{ #expr: 424 + 2 }} | 32={{ #expr: 424 + 2 }} | 33={{ #expr: 424 + 2 }} | 34={{ #expr: 424 + 2 }} | 35={{ #expr: 424 + 2 }} | 36={{ #expr: 424 + 2 }} | 37={{ #expr: 424 + 2 }} | 38={{ #expr: 424 + 2 }} | 39={{ #expr: 424 + 2 }} | 40={{ #expr: 424 + 2 }} | 41={{ #expr: 424 + 2 }} | 42={{ #expr: 424 + 2 }} | 43={{ #expr: 424 + 2 }} | 44={{ #expr: 424 + 2 }} | 45={{ #expr: 424 + 6 }} | 46={{ #expr: 424 + 2 }} | 47={{ #expr: 424 + 2 }} | 48={{ #expr: 424 + 2 }} | 49={{ #expr: 424 + 2 }} | 50={{ #expr: 424 + 2 }} | 51={{ #expr: 424 + 2 }} | 52={{ #expr: 424 + 2 }} | 53={{ #expr: 424 + 2 }} | 54={{ #expr: 424 + 2 }} | 55={{ #expr: 424 + 3 }} | 56=424 | #default = 424 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 40 | 1={{ #expr: 424 + 16 }} | 2={{ #expr: 424 + 2 }} | 3={{ #expr: 424 + 2 }} | 4={{ #expr: 424 + 2 }} | 5={{ #expr: 424 + 2 }} | 6={{ #expr: 424 + 2 }} | 7={{ #expr: 424 + 2 }} | 8={{ #expr: 424 + 2 }} | 9={{#switch: 424 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 424 < 449 | {{ #expr: 424 + 2 }} | {{ #expr: 424 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 424 + 2 }} | 11={{ #expr: 424 + 2 }} | 12={{ #expr: 424 + 2 }} | 13={{ #expr: 424 + 2 }} | 14={{ #expr: 424 + 2 }} | 15={{ #expr: 424 + 2 }} | 16={{ #expr: 424 + 2 }} | 17={{ #expr: 424 + 2 }} | 18={{ #expr: 424 + 2 }} | 19={{ #expr: 424 + 2 }} | 20={{ #expr: 424 + 2 }} | 21={{ #expr: 424 + 2 }} | 22={{ #expr: 424 + 2 }} | 23={{ #expr: 424 + 2 }} | 24={{ #expr: 424 + 2 }} | 25={{ #expr: 424 + 2 }} | 26={{ #expr: 424 + 2 }} | 27={{ #expr: 424 + 2 }} | 28={{ #expr: 424 + 2 }} | 29={{ #expr: 424 + 2 }} | 30={{ #expr: 424 + 2 }} | 31={{ #expr: 424 + 2 }} | 32={{ #expr: 424 + 2 }} | 33={{ #expr: 424 + 2 }} | 34={{ #expr: 424 + 2 }} | 35={{ #expr: 424 + 2 }} | 36={{ #expr: 424 + 2 }} | 37={{ #expr: 424 + 2 }} | 38={{ #expr: 424 + 2 }} | 39={{ #expr: 424 + 2 }} | 40={{ #expr: 424 + 2 }} | 41={{ #expr: 424 + 2 }} | 42={{ #expr: 424 + 2 }} | 43={{ #expr: 424 + 2 }} | 44={{ #expr: 424 + 2 }} | 45={{ #expr: 424 + 6 }} | 46={{ #expr: 424 + 2 }} | 47={{ #expr: 424 + 2 }} | 48={{ #expr: 424 + 2 }} | 49={{ #expr: 424 + 2 }} | 50={{ #expr: 424 + 2 }} | 51={{ #expr: 424 + 2 }} | 52={{ #expr: 424 + 2 }} | 53={{ #expr: 424 + 2 }} | 54={{ #expr: 424 + 2 }} | 55={{ #expr: 424 + 3 }} | 56=424 | #default = 424 }} = {{ #expr: {{#switch: 40 | 1={{ #expr: 423 + 16 }} | 2={{ #expr: 423 + 2 }} | 3={{ #expr: 423 + 2 }} | 4={{ #expr: 423 + 2 }} | 5={{ #expr: 423 + 2 }} | 6={{ #expr: 423 + 2 }} | 7={{ #expr: 423 + 2 }} | 8={{ #expr: 423 + 2 }} | 9={{#switch: 423 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 423 < 449 | {{ #expr: 423 + 2 }} | {{ #expr: 423 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 423 + 2 }} | 11={{ #expr: 423 + 2 }} | 12={{ #expr: 423 + 2 }} | 13={{ #expr: 423 + 2 }} | 14={{ #expr: 423 + 2 }} | 15={{ #expr: 423 + 2 }} | 16={{ #expr: 423 + 2 }} | 17={{ #expr: 423 + 2 }} | 18={{ #expr: 423 + 2 }} | 19={{ #expr: 423 + 2 }} | 20={{ #expr: 423 + 2 }} | 21={{ #expr: 423 + 2 }} | 22={{ #expr: 423 + 2 }} | 23={{ #expr: 423 + 2 }} | 24={{ #expr: 423 + 2 }} | 25={{ #expr: 423 + 2 }} | 26={{ #expr: 423 + 2 }} | 27={{ #expr: 423 + 2 }} | 28={{ #expr: 423 + 2 }} | 29={{ #expr: 423 + 2 }} | 30={{ #expr: 423 + 2 }} | 31={{ #expr: 423 + 2 }} | 32={{ #expr: 423 + 2 }} | 33={{ #expr: 423 + 2 }} | 34={{ #expr: 423 + 2 }} | 35={{ #expr: 423 + 2 }} | 36={{ #expr: 423 + 2 }} | 37={{ #expr: 423 + 2 }} | 38={{ #expr: 423 + 2 }} | 39={{ #expr: 423 + 2 }} | 40={{ #expr: 423 + 2 }} | 41={{ #expr: 423 + 2 }} | 42={{ #expr: 423 + 2 }} | 43={{ #expr: 423 + 2 }} | 44={{ #expr: 423 + 2 }} | 45={{ #expr: 423 + 6 }} | 46={{ #expr: 423 + 2 }} | 47={{ #expr: 423 + 2 }} | 48={{ #expr: 423 + 2 }} | 49={{ #expr: 423 + 2 }} | 50={{ #expr: 423 + 2 }} | 51={{ #expr: 423 + 2 }} | 52={{ #expr: 423 + 2 }} | 53={{ #expr: 423 + 2 }} | 54={{ #expr: 423 + 2 }} | 55={{ #expr: 423 + 3 }} | 56=423 | #default = 423 }} + 1 }} | f|–424}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Wachsmuth, Wilhelm||{{#ifeq:0|0|}}}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Wilhelm Wachsmuth}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if: 00

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

| W = Wintersemester  | S = Sommersemester  | #default = }}W}}{{#if: |{{#if:W| |}}bis {{#switch: 1865 | W = Wintersemester  | S = Sommersemester  | #default = }}{{{6}}}}})|}} | {{#ifeq: wachsmuth_w | Leipzig | Übersicht der Lehrveranstaltungen von Wilhelm Wachsmuth an der Universität Leipzig {{#if: W|({{#if: W|{{#switch: 1826 | W = Wintersemester  | S = Sommersemester  | #default = }}W}}{{#if: |{{#if:W| |}}bis {{#switch: 1865 | W = Wintersemester  | S = Sommersemester  | #default = }}{{{6}}}}})|}} | Übersicht der Lehrveranstaltungen von Wilhelm Wachsmuth an der Universität Leipzig {{#if: 18261865|({{#if: 1826|{{#switch: S | W = Wintersemester  | S = Sommersemester  | #default = }}1826}}{{#if: 1865|{{#if:1826| |}}bis {{#switch: W | W = Wintersemester  | S = Sommersemester  | #default = }}1865}})|}} }} }}

Einzelnachweise

<references />

{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Wilhelm Wachsmuth |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Logo der Universität Kiel

|

Erster Lehrstuhl (seit 1972 C3-Professur): Karl Friedrich Heinrich (1804–1818) | Wilhelm Wachsmuth (1820–1825) | Gregor Wilhelm Nitzsch (1827–1852) | Georg Curtius (1854–1862) | Otto Ribbeck (1862–1872) | August Wilmanns (1873–1874) | Eduard Lübbert (1874–1881) | Richard Foerster (1881–1890) | Ivo Bruns (1890–1901) | Siegfried Sudhaus (1901–1914) | Werner Jaeger (1915–1921) | Christian Jensen (1921–1926) | Manfred Fuhrmann (1962–1966) | Antonie Wlosok (1968–1972) | Herbert Juhnke (1972–1997) | Lore Benz (1997–2001) | Hans Bernsdorff (2002–2003) | Jan Radicke (seit 2004)

Zweiter Lehrstuhl: Friedrich Blass (1881–1892) | Alfred Schöne (1892–1902) | Paul Wendland (1902–1906) | Felix Jacoby (1907–1935) | Erich Burck (1938–1969) | Ernst Doblhofer (1971–1984) | Konrad Heldmann (1985–2005) | Thorsten Burkard (seit 2005)

Dritter Lehrstuhl (bis 1921 Extraordinariat): Johann Matthias Schultz (1802–1846) | Erwin Rohde (1872–1876) | Friedrich Blass (1876–1881) | Friedrich Leo (1881–1883) | Christian Lütjohann (1884) | Ivo Bruns (1886–1890) | Otto Rossbach (1890–1895) | Ernst Bickel (1909–1921) | Johannes Stroux (1922–1923) | Eduard Fraenkel (1923–1928) | Richard Harder (1930–1941) | Hans Diller (1942–1973) | Ernst-Richard Schwinge (1976–1999) | Lutz Käppel (seit 1999)

 |

Erster Lehrstuhl (seit 1972 C3-Professur): Karl Friedrich Heinrich (1804–1818) | Wilhelm Wachsmuth (1820–1825) | Gregor Wilhelm Nitzsch (1827–1852) | Georg Curtius (1854–1862) | Otto Ribbeck (1862–1872) | August Wilmanns (1873–1874) | Eduard Lübbert (1874–1881) | Richard Foerster (1881–1890) | Ivo Bruns (1890–1901) | Siegfried Sudhaus (1901–1914) | Werner Jaeger (1915–1921) | Christian Jensen (1921–1926) | Manfred Fuhrmann (1962–1966) | Antonie Wlosok (1968–1972) | Herbert Juhnke (1972–1997) | Lore Benz (1997–2001) | Hans Bernsdorff (2002–2003) | Jan Radicke (seit 2004)

Zweiter Lehrstuhl: Friedrich Blass (1881–1892) | Alfred Schöne (1892–1902) | Paul Wendland (1902–1906) | Felix Jacoby (1907–1935) | Erich Burck (1938–1969) | Ernst Doblhofer (1971–1984) | Konrad Heldmann (1985–2005) | Thorsten Burkard (seit 2005)

Dritter Lehrstuhl (bis 1921 Extraordinariat): Johann Matthias Schultz (1802–1846) | Erwin Rohde (1872–1876) | Friedrich Blass (1876–1881) | Friedrich Leo (1881–1883) | Christian Lütjohann (1884) | Ivo Bruns (1886–1890) | Otto Rossbach (1890–1895) | Ernst Bickel (1909–1921) | Johannes Stroux (1922–1923) | Eduard Fraenkel (1923–1928) | Richard Harder (1930–1941) | Hans Diller (1942–1973) | Ernst-Richard Schwinge (1976–1999) | Lutz Käppel (seit 1999) }} Vorlage:Klappleiste/Ende

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119214229n8867147361705877 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119214229 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119214229 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n88671473 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n88671473 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 61705877 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 61705877 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Wachsmuth, Wilhelm | {{#if: Wachsmuth, Ernst Wilhelm Gottlieb (vollständiger Name) | {{#if: deutscher Historiker und Hochschullehrer | {{#if: 28. Dezember 1784 | {{#if: Hildesheim | {{#if: 23. Januar 1866 | {{#if: Leipzig |

Vorlage:Wikidata-Registrierung