Zum Inhalt springen

Wilhelm Tomaschek

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Wilhelm Tomaschek (1841-1901).jpg
Wilhelm Tomaschek

Wilhelm Tomaschek (tschech. Vilém Tomášek) (* 26. Mai 1841 in Olmütz; † 9. September 1901 in Wien) war ein tschechisch-österreichischer Geograf. Sein Spezialgebiet war die Historische Geographie.

Leben

Wilhelm Tomaschek war ein Sohn des Gymnasiallehrers Johann Adolf Tomaschek. Er studierte von 1864 bis 1863 an der Universität Wien. 1864 wurde er Lehrer am Landesgymnasium in St. Pölten, 1868 am Kommunal- und Obergymnasium Mariahilf in Wien. Er unterrichtete ab 1877 als außerordentlicher Professor für Geografie an der Universität Graz. 1881 wurde er zum Ordinarius ernannt. Im akademischen Jahr 1884/1885 fungierte er als Dekan der philosophischen Fakultät. 1885 wechselte er an die Universität Wien.

Tomaschek war seit 1882 korrespondierendes Mitglied der Akademie der Wissenschaften zu Wien, seit 1899 wirkliches Mitglied. 1883 wurde er als korrespondierendes Mitglied in die Russische Akademie der Wissenschaften in Sankt Petersburg aufgenommen.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:Vilém oder Wilhelm Tomaschek| Vilém oder Wilhelm Tomaschek{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Vilém oder Wilhelm Tomaschek}}}}}}|{{#if:https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C2025-10-13}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Vilém oder Wilhelm Tomaschek2025-10-13Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-10-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:ru|de||{{#if:ru|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:Vilém oder Wilhelm Tomaschek| Vilém oder Wilhelm Tomaschek{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Vilém oder Wilhelm Tomaschek}}}}}}}}{{#if:https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru}}%7C%7C}}}}{{#if:Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Russische Akademie der Wissenschaften| Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2015-10-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2015-10-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2015-10-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|2025-10-13}}| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|2025-10-13}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1180411||(?)}}}}}}{{#if: 2015-10-26|;}}}}{{#if: 2015-10-26| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|2025-10-13}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2015-10-26 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2015-10-26|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2015-10-26|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:ru|de||{{#if:ru|1}}}}|{{#if:Vilém oder Wilhelm Tomaschek2025-10-13Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-10-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:ru|ru|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|ru|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:ru|ru|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2015-10-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}ru|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|2025-10-13}}|{{#if:||{{#ifeq: 2025-10-13 | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-52382.ln-ru }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Würdigung

Zu seinen Ehren wurde 1933 die Tomaschekstraße im 21. Wiener Gemeindebezirk Floridsdorf benannt.

Schriften (Auswahl)

  • Centralasiatische Studien, 1877
  • Zur historischen Topographie von Persien, 1883–1885
  • Zur historischen Topographie von Kleinasien im Mittelalter, 1891
  • Die alten Thraker. Eine ethnologische Untersuchung. Tempsky, Wien 1893–1894

Literatur

  • Albrecht Penck: Wilhelm Tomaschek. In: Almanach der Kaiserlichen Akademie der Wissenschaften. Band 52 (1902), S. 291–295 (Digitalisat).
  • Albrecht Penck: Zur Erinnerung an Wilhelm Tomaschek. Gedächtnisrede, gesprochen anläßlich der vom Verein der Geographen am 17. Dezember 1901 veranstalteten Trauerfeier. In: Bericht über das 27. und 28. Vereinsjahr 1900/01 und 1901/02, erstattet vom Verein der Geographen an der Universität Wien. Wien 1903, S. 1–19 (mit Bild und einem Schriftenverzeichnis von Adolf E. Forster).
  • Wilhelm Wolkenhauer: Wilhelm Tomaschek. In: Biographisches Jahrbuch und deutscher Nekrolog. 6. Band (1901), Berlin 1904, S. 327–328 (Digitalisat).

Weblinks

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Wilhelm Tomaschek|Wilhelm Tomaschek|Wilhelm Tomaschek}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Wilhelm Tomaschek|Wilhelm Tomaschek|Wilhelm Tomaschek}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

  • {{#switch:
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=62520
       | {{#if: scopeq.cc.univie.ac.at | scopeq.cc.univie.ac.at }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-10-13 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-10-13|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2025-10-13 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-10-13|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=62520
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=62520}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: scopeq.cc.univie.ac.at
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2025-10-13
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-10-13|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=62520 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2025-10-13 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2025-10-13|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=62520
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=62520}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2025-10-13
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-10-13|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://scopeq.cc.univie.ac.at/Query/detail.aspx?ID=62520 }} Porträt von Wilhelm Tomaschek, gestaltet von August Steininger

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Navigationsleiste Geographie in Graz

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 117404403n/84/12804929633484 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117404403 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117404403 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/128049 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/128049 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 29633484 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 29633484 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Tomaschek, Wilhelm | {{#if: Tomášek, Vilém | {{#if: österreichischer Historischer Geograph | {{#if: 26. Mai 1841 | {{#if: Olomouc | {{#if: 9. September 1901 | {{#if: Wien |

Vorlage:Wikidata-Registrierung