Zum Inhalt springen

Wilhelm Bender (Theologe)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Wilhelm Bender (* 15. Januar 1845 in Münzenberg (Hessen); † 8. April 1901 in Bonn) war ein protestantischer Theologe.

Bender studierte seit 1863 in Göttingen und Gießen, besuchte 1866–67 das Predigerseminar zu Friedberg und wurde Religionslehrer am Gymnasium und Hilfsprediger in Worms; 1876 folgte er einem Ruf nach Bonn als ordentlicher Professor der Theologie.

1883 rief seine Festrede zum 400sten Geburtstag Martin Luthers einen Sturm der Entrüstung von Seiten des orthodoxpietistischen evangelischen Klerus der beiden westlichen preußischen Provinzen, der sich verletzt fühlte, hervor. 1888 wechselte er auf eine Professur für allgemeine Religionswissenschaft in der Philosophischen Fakultät in Bonn.

Schriften

  • Der Wunderbegriff des Neuen Testaments. Frankfurt 1871
  • Schleiermachers Theologie. 2 Bde. Nördlingen 1876–78
  • Johann Konrad Dippel, der Freigeist aus dem Pietismus. Bonn 1882
  • Reformation und Kirchentum, eine akademische Festrede zur Feier des 400jährigen Geburtstags Martin Luthers. Bonn 1884 (in 9 Auflagen)

Literatur

  • Willibald Beyschlag: Der Bender’sche Streit in der evangelischen Kirche der Rheinprovinz, Bonn 1884.
  • Johann Clüver: Die Bender’sche Lutherrede und ihre Gegner, Bonn 1885.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 39
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 116118334
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|116118334}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 706025 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 706025 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:481|, Sp. 481}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070613084858/http://www.bautz.de/bbkl/b/bender_w.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Joachim Weinhardt: Wilhelm Bender (1845–1901). Von der Vermittlungstheologie zur evolutionären Religionsphilosophie. ZNThG 10 (2003), S. 26–64.
  • Hermann-Peter Eberlein: Reformation und Kirchentum – Aktualität und Grenzen der Benderschen Lutherrede 1883. Jahrbuch für Evangelische Kirchengeschichte des Rheinlandes 63 (2014), S. 251–259.

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116118334311367226 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116118334 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116118334 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 311367226 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 311367226 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Bender, Wilhelm | {{#if: Bender, Wilhelm Friedrich Christian Franz Gottlieb | {{#if: deutscher protestantischer Theologe | {{#if: 15. Januar 1845 | {{#if: Münzenberg | {{#if: 8. April 1901 | {{#if: Bonn |

Vorlage:Wikidata-Registrierung