Zum Inhalt springen

Wazo

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: Waso

 | Vorlage:Hinweisbaustein
 | {{#ifeq: 0 | 0 | }}}}
Datei:Liège, Palais Provincial05, statues des évêques Francon, Rathère et Wazon.JPG
Wazo (rechts), Palais Provincial, Lüttich

Wazo (auch Waso, Wazzo, Watzo, Watho, seltener Gazo oder Guazo, frz. Wazon) (* um 985; † 1048) war von 1042 bis 1048 Bischof von Lüttich. Er war grundsätzlich kaisertreu, kritisierte aber klar den königlichen Herrschaftsanspruch über die Kirche.

Leben

Er stammt aus unbekannten, wohl bescheidenen Verhältnissen. Er wurde an der Domschule in Lüttich zur Zeit von Bischof Notker erzogen und war dort auch Scholastikus. Er wurde Kaplan, Leiter der Domschule, Dekan des Domkapitels im Jahr 1013. Durch seine strenge Art machte er sich viele Gegner. So warf er dem Dompropst vor, seine Kompetenzen überschritten zu haben. Er verließ darum zeitweise Lüttich und wurde auf Vermittlung des Abtes Poppo von Stablo Mitglied der Hofkapelle am Hof Konrads II. Zeitweise plante der König sogar, ihn zum Erzbischof von Mainz zu machen. Dies scheiterte am Widerspruch der Kaiserin Gisela. Er blieb nur wenige Monate am Hof und kehrte nach Lüttich zurück.

Dort wurde er wohl 1029 zum Dompropst gewählt. Als der Bischofsstuhl 1037 vakant geworden war, wurde er zum Nachfolger vorgeschlagen, weigerte sich aber zu kandidieren.<ref>Egon Boshof: Die Salier. Stuttgart, 1987 S. 83</ref> Einige Jahre später stand erneut eine Bischofswahl an und Wazo wurde 1042 Bischof von Lüttich. Er wurde vom Klerus und Volk gewählt. Am Hof Heinrichs III. gab es einige Vorbehalte gegen Wazo. Für ihn setzten sich Erzbischof Hermann von Köln und Bischof Bruno von Würzburg ein, so dass Heinrich ihn investierte.<ref>Egon Boshof: Die Salier. Stuttgart, 1987 S. 105f.</ref>

Während der allgemeinen Not im Winter 1043 unterstützte Wazo die Notleidenden mit der Ausgabe von Getreide. Ähnlich verhielt er sich später in Kriegszeiten. Beim Aufstand Dietrich von Hollands, Gottfried von Lothringen und anderer 1047 hat der Bischof Lüttich verteidigt. Er äußerte in diesem Zusammenhang: „Dass sich niemand einen Zwefel darüber hingebe, dass ich ihm [dem Kaiser] treu ergeben bin mit allem was ich weiß und was in meinen Kräften steht, und dies, wie immer er mich behandeln mag. Und wenn er mir das rechte Auge ausstechen ließ, ich würde nicht davon abstehen, das linke weiterhin für seine Ehre und für seinen Dienst einzusetzen.“<ref>zit. nach: Alfred Mühr: Die deutschen Kaiser. Traum und Wirklichkeit des Reiches. Frankfurt am Main, 1971 S. 91f.</ref> Da er aber auf keine Hilfe hoffen konnte, schloss er mit Herzog Gottfried Frieden, was ihm am Kaiserhof den Vorwurf des Verrats einbrachte. Dies wurde in Lüttich zurückgewiesen.<ref>Egon Boshof: Die Salier. Stuttgart, 1987 S. 103, 149</ref> Die von dem Chronisten Anselm von Lüttich beschriebene Verhinderung einer Invasion durch Heinrich I. von Frankreich durch Wazo ist stark überzeichnet und es ist unklar, wie groß die Bedrohung wirklich war und welchen Anteil der Bischof am Erhalt des Friedens hatte.<ref>Egon Boshof: Die Salier. Stuttgart, 1987 S. 115</ref>

Grundsätzlich war er zwar eine Stütze kaiserlicher Macht im lothringischen Raum, hat aber auch den Kaiser kritisiert, wenn er kirchliche Interessen in Gefahr sah. Insgesamt spielte er eine wichtige Rolle bei der Formulierung von Ideen, die für die gregorianische Reform wichtig wurden. Gegenüber Heinrich III. äußerte er einmal, dass die Salbung eines Priesters ein höheres Gewicht hätte als die eines Königs. Die Salbung des Priesters wäre die Quelle des Lebens, die Salbung des Königs Quelle des Tötens. So hoch wie das Leben über dem Tod stehe, so weit stehe der Priester über dem König. Das Vorgehen Heinrichs gegen den Erzbischof-Elekt von Ravenna Witger im Jahr 1046 kritisierte er scharf. Die Bischöfe sind danach dem Kaiser nur in weltlichen nicht in geistlichen Dingen Gehorsam schuldig. In geistlichen Dingen unterständen sie ausschließlich dem Papst. Die Beschlüsse der Synode von Sutri und die Absetzung von Papst Gregor VI. waren für ihn unrechtmäßig. Wazo meinte, dass ein Papst von niemandem gerichtet werden dürfe.<ref>Daniel Ziemann: Heinrich III – Krise oder Höhepunkt des salischen Königtums. In: Die Salier, das Reich und der Niederrhein. Köln u. a., 2008 S. 18f.</ref> Obwohl die Argumente Wazos auf älteren Traditionen fußten, hatte die Formulierung der Unterschiede von geistlicher und weltlicher Gewalt auf dem Höhepunkt einer sakral begründeten Hoheit des Königs über die Kirche doch eine neue Qualität.<ref>Egon Boshof: Die Salier. Stuttgart, 1987 S. 150</ref>

Trotz seiner Glaubensstrenge stand er der Verfolgung von Ketzern eher ablehnend gegenüber und vertraute auf die Kraft von Argumenten. „Wir Bischöfe sollten dessen eingedenk sein, dass wir nicht das Schwert der weltlichen Gewalt empfangen haben. Darum wird von uns nicht verlangt, Menschen dem Tode zu weihen, sondern ihnen mit Gottes Hilfe das Leben zu schenken.“<ref>Adriaan H. Bredero: Christenheit und Christentum im Mittelalter. Stuttgart, 1998 S. 162</ref>

Der Chronist Anselm hat Wazo in seiner Bischofsgeschichte der Lütticher Kirche, die vom Bischof angeregt worden war, breiten Raum eingeräumt.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Wazo of Liège|Wazo of Liège|Wazo}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Wazo of Liège|Wazo of Liège|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Wazo of Liège

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|wazo of liège|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

Literatur

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:394-398|, Sp. {{#iferror:{{#expr:394-398}}|394-398|{{#expr:1*394-398*0}}–{{#expr:-(0*394-398*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629170535/http://www.bautz.de/bbkl/w/wazo.shtml%7C}}.{{#if: 13 | |{{#ifeq:||}}}}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Wazo, Bischof von Lüttich|Wazo, Bischof von Lüttich|Wazo }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 41 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 41 | 1={{ #expr: 277 + 16 }} | 2={{ #expr: 277 + 2 }} | 3={{ #expr: 277 + 2 }} | 4={{ #expr: 277 + 2 }} | 5={{ #expr: 277 + 2 }} | 6={{ #expr: 277 + 2 }} | 7={{ #expr: 277 + 2 }} | 8={{ #expr: 277 + 2 }} | 9={{#switch: 277 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 277 < 449 | {{ #expr: 277 + 2 }} | {{ #expr: 277 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 277 + 2 }} | 11={{ #expr: 277 + 2 }} | 12={{ #expr: 277 + 2 }} | 13={{ #expr: 277 + 2 }} | 14={{ #expr: 277 + 2 }} | 15={{ #expr: 277 + 2 }} | 16={{ #expr: 277 + 2 }} | 17={{ #expr: 277 + 2 }} | 18={{ #expr: 277 + 2 }} | 19={{ #expr: 277 + 2 }} | 20={{ #expr: 277 + 2 }} | 21={{ #expr: 277 + 2 }} | 22={{ #expr: 277 + 2 }} | 23={{ #expr: 277 + 2 }} | 24={{ #expr: 277 + 2 }} | 25={{ #expr: 277 + 2 }} | 26={{ #expr: 277 + 2 }} | 27={{ #expr: 277 + 2 }} | 28={{ #expr: 277 + 2 }} | 29={{ #expr: 277 + 2 }} | 30={{ #expr: 277 + 2 }} | 31={{ #expr: 277 + 2 }} | 32={{ #expr: 277 + 2 }} | 33={{ #expr: 277 + 2 }} | 34={{ #expr: 277 + 2 }} | 35={{ #expr: 277 + 2 }} | 36={{ #expr: 277 + 2 }} | 37={{ #expr: 277 + 2 }} | 38={{ #expr: 277 + 2 }} | 39={{ #expr: 277 + 2 }} | 40={{ #expr: 277 + 2 }} | 41={{ #expr: 277 + 2 }} | 42={{ #expr: 277 + 2 }} | 43={{ #expr: 277 + 2 }} | 44={{ #expr: 277 + 2 }} | 45={{ #expr: 277 + 6 }} | 46={{ #expr: 277 + 2 }} | 47={{ #expr: 277 + 2 }} | 48={{ #expr: 277 + 2 }} | 49={{ #expr: 277 + 2 }} | 50={{ #expr: 277 + 2 }} | 51={{ #expr: 277 + 2 }} | 52={{ #expr: 277 + 2 }} | 53={{ #expr: 277 + 2 }} | 54={{ #expr: 277 + 2 }} | 55={{ #expr: 277 + 3 }} | 56=277 | #default = 277 }} {{ #if:Wazo, Bischof von Lüttich|Wazo, Bischof von Lüttich|Wazo }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 41, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 41 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 277{{ #if:279 | {{ #ifexpr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 277 + 16 }} | 2={{ #expr: 277 + 2 }} | 3={{ #expr: 277 + 2 }} | 4={{ #expr: 277 + 2 }} | 5={{ #expr: 277 + 2 }} | 6={{ #expr: 277 + 2 }} | 7={{ #expr: 277 + 2 }} | 8={{ #expr: 277 + 2 }} | 9={{#switch: 277 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 277 < 449 | {{ #expr: 277 + 2 }} | {{ #expr: 277 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 277 + 2 }} | 11={{ #expr: 277 + 2 }} | 12={{ #expr: 277 + 2 }} | 13={{ #expr: 277 + 2 }} | 14={{ #expr: 277 + 2 }} | 15={{ #expr: 277 + 2 }} | 16={{ #expr: 277 + 2 }} | 17={{ #expr: 277 + 2 }} | 18={{ #expr: 277 + 2 }} | 19={{ #expr: 277 + 2 }} | 20={{ #expr: 277 + 2 }} | 21={{ #expr: 277 + 2 }} | 22={{ #expr: 277 + 2 }} | 23={{ #expr: 277 + 2 }} | 24={{ #expr: 277 + 2 }} | 25={{ #expr: 277 + 2 }} | 26={{ #expr: 277 + 2 }} | 27={{ #expr: 277 + 2 }} | 28={{ #expr: 277 + 2 }} | 29={{ #expr: 277 + 2 }} | 30={{ #expr: 277 + 2 }} | 31={{ #expr: 277 + 2 }} | 32={{ #expr: 277 + 2 }} | 33={{ #expr: 277 + 2 }} | 34={{ #expr: 277 + 2 }} | 35={{ #expr: 277 + 2 }} | 36={{ #expr: 277 + 2 }} | 37={{ #expr: 277 + 2 }} | 38={{ #expr: 277 + 2 }} | 39={{ #expr: 277 + 2 }} | 40={{ #expr: 277 + 2 }} | 41={{ #expr: 277 + 2 }} | 42={{ #expr: 277 + 2 }} | 43={{ #expr: 277 + 2 }} | 44={{ #expr: 277 + 2 }} | 45={{ #expr: 277 + 6 }} | 46={{ #expr: 277 + 2 }} | 47={{ #expr: 277 + 2 }} | 48={{ #expr: 277 + 2 }} | 49={{ #expr: 277 + 2 }} | 50={{ #expr: 277 + 2 }} | 51={{ #expr: 277 + 2 }} | 52={{ #expr: 277 + 2 }} | 53={{ #expr: 277 + 2 }} | 54={{ #expr: 277 + 2 }} | 55={{ #expr: 277 + 3 }} | 56=277 | #default = 277 }} != {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 279 + 16 }} | 2={{ #expr: 279 + 2 }} | 3={{ #expr: 279 + 2 }} | 4={{ #expr: 279 + 2 }} | 5={{ #expr: 279 + 2 }} | 6={{ #expr: 279 + 2 }} | 7={{ #expr: 279 + 2 }} | 8={{ #expr: 279 + 2 }} | 9={{#switch: 279 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 279 < 449 | {{ #expr: 279 + 2 }} | {{ #expr: 279 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 279 + 2 }} | 11={{ #expr: 279 + 2 }} | 12={{ #expr: 279 + 2 }} | 13={{ #expr: 279 + 2 }} | 14={{ #expr: 279 + 2 }} | 15={{ #expr: 279 + 2 }} | 16={{ #expr: 279 + 2 }} | 17={{ #expr: 279 + 2 }} | 18={{ #expr: 279 + 2 }} | 19={{ #expr: 279 + 2 }} | 20={{ #expr: 279 + 2 }} | 21={{ #expr: 279 + 2 }} | 22={{ #expr: 279 + 2 }} | 23={{ #expr: 279 + 2 }} | 24={{ #expr: 279 + 2 }} | 25={{ #expr: 279 + 2 }} | 26={{ #expr: 279 + 2 }} | 27={{ #expr: 279 + 2 }} | 28={{ #expr: 279 + 2 }} | 29={{ #expr: 279 + 2 }} | 30={{ #expr: 279 + 2 }} | 31={{ #expr: 279 + 2 }} | 32={{ #expr: 279 + 2 }} | 33={{ #expr: 279 + 2 }} | 34={{ #expr: 279 + 2 }} | 35={{ #expr: 279 + 2 }} | 36={{ #expr: 279 + 2 }} | 37={{ #expr: 279 + 2 }} | 38={{ #expr: 279 + 2 }} | 39={{ #expr: 279 + 2 }} | 40={{ #expr: 279 + 2 }} | 41={{ #expr: 279 + 2 }} | 42={{ #expr: 279 + 2 }} | 43={{ #expr: 279 + 2 }} | 44={{ #expr: 279 + 2 }} | 45={{ #expr: 279 + 6 }} | 46={{ #expr: 279 + 2 }} | 47={{ #expr: 279 + 2 }} | 48={{ #expr: 279 + 2 }} | 49={{ #expr: 279 + 2 }} | 50={{ #expr: 279 + 2 }} | 51={{ #expr: 279 + 2 }} | 52={{ #expr: 279 + 2 }} | 53={{ #expr: 279 + 2 }} | 54={{ #expr: 279 + 2 }} | 55={{ #expr: 279 + 3 }} | 56=279 | #default = 279 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 279 + 16 }} | 2={{ #expr: 279 + 2 }} | 3={{ #expr: 279 + 2 }} | 4={{ #expr: 279 + 2 }} | 5={{ #expr: 279 + 2 }} | 6={{ #expr: 279 + 2 }} | 7={{ #expr: 279 + 2 }} | 8={{ #expr: 279 + 2 }} | 9={{#switch: 279 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 279 < 449 | {{ #expr: 279 + 2 }} | {{ #expr: 279 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 279 + 2 }} | 11={{ #expr: 279 + 2 }} | 12={{ #expr: 279 + 2 }} | 13={{ #expr: 279 + 2 }} | 14={{ #expr: 279 + 2 }} | 15={{ #expr: 279 + 2 }} | 16={{ #expr: 279 + 2 }} | 17={{ #expr: 279 + 2 }} | 18={{ #expr: 279 + 2 }} | 19={{ #expr: 279 + 2 }} | 20={{ #expr: 279 + 2 }} | 21={{ #expr: 279 + 2 }} | 22={{ #expr: 279 + 2 }} | 23={{ #expr: 279 + 2 }} | 24={{ #expr: 279 + 2 }} | 25={{ #expr: 279 + 2 }} | 26={{ #expr: 279 + 2 }} | 27={{ #expr: 279 + 2 }} | 28={{ #expr: 279 + 2 }} | 29={{ #expr: 279 + 2 }} | 30={{ #expr: 279 + 2 }} | 31={{ #expr: 279 + 2 }} | 32={{ #expr: 279 + 2 }} | 33={{ #expr: 279 + 2 }} | 34={{ #expr: 279 + 2 }} | 35={{ #expr: 279 + 2 }} | 36={{ #expr: 279 + 2 }} | 37={{ #expr: 279 + 2 }} | 38={{ #expr: 279 + 2 }} | 39={{ #expr: 279 + 2 }} | 40={{ #expr: 279 + 2 }} | 41={{ #expr: 279 + 2 }} | 42={{ #expr: 279 + 2 }} | 43={{ #expr: 279 + 2 }} | 44={{ #expr: 279 + 2 }} | 45={{ #expr: 279 + 6 }} | 46={{ #expr: 279 + 2 }} | 47={{ #expr: 279 + 2 }} | 48={{ #expr: 279 + 2 }} | 49={{ #expr: 279 + 2 }} | 50={{ #expr: 279 + 2 }} | 51={{ #expr: 279 + 2 }} | 52={{ #expr: 279 + 2 }} | 53={{ #expr: 279 + 2 }} | 54={{ #expr: 279 + 2 }} | 55={{ #expr: 279 + 3 }} | 56=279 | #default = 279 }} = {{ #expr: {{#switch: 41 | 1={{ #expr: 277 + 16 }} | 2={{ #expr: 277 + 2 }} | 3={{ #expr: 277 + 2 }} | 4={{ #expr: 277 + 2 }} | 5={{ #expr: 277 + 2 }} | 6={{ #expr: 277 + 2 }} | 7={{ #expr: 277 + 2 }} | 8={{ #expr: 277 + 2 }} | 9={{#switch: 277 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 277 < 449 | {{ #expr: 277 + 2 }} | {{ #expr: 277 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 277 + 2 }} | 11={{ #expr: 277 + 2 }} | 12={{ #expr: 277 + 2 }} | 13={{ #expr: 277 + 2 }} | 14={{ #expr: 277 + 2 }} | 15={{ #expr: 277 + 2 }} | 16={{ #expr: 277 + 2 }} | 17={{ #expr: 277 + 2 }} | 18={{ #expr: 277 + 2 }} | 19={{ #expr: 277 + 2 }} | 20={{ #expr: 277 + 2 }} | 21={{ #expr: 277 + 2 }} | 22={{ #expr: 277 + 2 }} | 23={{ #expr: 277 + 2 }} | 24={{ #expr: 277 + 2 }} | 25={{ #expr: 277 + 2 }} | 26={{ #expr: 277 + 2 }} | 27={{ #expr: 277 + 2 }} | 28={{ #expr: 277 + 2 }} | 29={{ #expr: 277 + 2 }} | 30={{ #expr: 277 + 2 }} | 31={{ #expr: 277 + 2 }} | 32={{ #expr: 277 + 2 }} | 33={{ #expr: 277 + 2 }} | 34={{ #expr: 277 + 2 }} | 35={{ #expr: 277 + 2 }} | 36={{ #expr: 277 + 2 }} | 37={{ #expr: 277 + 2 }} | 38={{ #expr: 277 + 2 }} | 39={{ #expr: 277 + 2 }} | 40={{ #expr: 277 + 2 }} | 41={{ #expr: 277 + 2 }} | 42={{ #expr: 277 + 2 }} | 43={{ #expr: 277 + 2 }} | 44={{ #expr: 277 + 2 }} | 45={{ #expr: 277 + 6 }} | 46={{ #expr: 277 + 2 }} | 47={{ #expr: 277 + 2 }} | 48={{ #expr: 277 + 2 }} | 49={{ #expr: 277 + 2 }} | 50={{ #expr: 277 + 2 }} | 51={{ #expr: 277 + 2 }} | 52={{ #expr: 277 + 2 }} | 53={{ #expr: 277 + 2 }} | 54={{ #expr: 277 + 2 }} | 55={{ #expr: 277 + 3 }} | 56=277 | #default = 277 }} + 1 }} | f|–279}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Wazo||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 462
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 11588713X
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11588713X}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 2813906 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 2813906 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  1. REDIRECT Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11588713X286320457 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11588713X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11588713X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 286320457 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 286320457 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Wazo | {{#if: Waso; Wazzo; Watzo; Watho; Gazo; Guazo; Wazon | {{#if: Bischof von Lüttich | {{#if: um 985 | {{#if: | {{#if: 1048 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung