Zum Inhalt springen

Walter von Palermo

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Tankred biskup.jpg
Walter (rechts) und Matheus von Salerno (links: Bigamus sacerdos) im Liber ad honorem Augusti des Petrus von Eboli

Walter, fälschlich of the Mill (neulat. Offamilius, ital. Gualtiero Offamilio; die autographe Namensform ist Gualterius) (* in Sizilien; † nach Juni 1190 in Palermo) war Erzbischof von Palermo von 1169 bis 1190 und führendes Mitglied des Familiarenkollegiums am Hofe Wilhelms II. von Sizilien.

Herkunft und Karriere

Datei:Protofamiliarios.jpg
Der Grund der Falschbezeichnung auf griechischer Urkunde von 6681 (=1172)

Eine englische Herkunft Walters wurde zuerst von Rocco Pirri in der Sicilia Sacra mit dem nicht zeitgenössischen Beinamen Ophamilius postuliert und dann allgemein nachgeschrieben. Bereits im Jahre 1887 (sic!) hat Wilhelm Behring, Gymnasiallehrer im ostpreußischen Elbing, gezeigt, dass es sich bei Of the Mill (Ophamilius) um eine Fehlinterpretation aus dem Griechischen handelt,<ref>Wilhelm Behring, Sicilianische Studien II,1: Über Erzbischof Walter von Palermo, in Programm des Kgl. Gymnasiums zu Elbing, Elbing 1887, S. 1f.</ref> ohne dass diese Erkenntnis in Italien und Sizilien rezipiert worden wäre. Fast hundert Jahre später hat ein Amerikaner diese Beobachtung wiederholt, in der wissenschaftlichen Literatur setzt sich diese Erkenntnis allmählich durch, aber außerhalb der Fachkreise ist die englische Herkunft Walters ein anscheinend unausrottbarer Mythos, auch wenn Engländer in der Geschichte Siziliens im 12. Jahrhundert eine Rolle gespielt haben<ref>Evelyn Jamison: The Sicilian Norman Kingdom in the Mind of Anglo-Norman Contemporaries. In: Proceedings of British Academy 24, 1938, S. 237285.</ref>. Πρωτοφαμιλιάριος kommt allerdings nicht als Selbstaussage vor. In der autographen Unterschrift verwendet Walter nur den Begriff familiarius, wenn er nicht überhaupt fortgelassen wird. Die Gleichsetzung mit Gualterus Anglicus ist nicht haltbar, er kann aber als Autor eines Hymnus auf die Hl. Agatha angesehen werden.

Datei:Walterdekan.jpg
Walter als Dekan und Kanoniker 1167
Datei:WalterEB.jpg
Eigenhändige Unterschrift Walters auf Urkunde von 1182

Walter war Archidiakon von Cefalù, dann Dekan von Agrigent, Kanoniker der Hofkapelle und Erzieher der Söhne Wilhelms I., musste sich diese Aufgabe jedoch 1166 mit Petrus von Blois teilen. Die Familie war in Sizilien ansässig, bekannt sind die Namen seiner Mutter Bona und zweier Brüder: Bartholomäus war seit 1171 Bischof von Agrigent. Ein weiterer Bruder Johannes ist 1174 bezeugt. Bei der Umgestaltung des Familiarenrats nach der Vertreibung des Stephan von Perche gelang es ihm, den Einfluss der anderen Familiaren weitgehend zurückzudrängen. Nur der magister notarius und spätere Vizekanzler Matheus von Salerno konnte einen ähnlichen Einfluss behaupten, so dass Richard von San Germano die beiden als „Säulen des Reiches“ bezeichnen konnte.<ref>Richard von San Germano, ed. Arndt MGH SS 19, S. 323</ref> Hugo Falcandus erklärt ihn im Schlusssatz seiner Historia zum eigentlichen Herrscher.<ref>Falcandus cap. 93</ref>

Datei:Sarkophag Walter von Palermo.jpg
Sarkophag Walter von Palermo im Dom von Palermo

Im September 1169 wurde Walter in Palermo zum Bischof geweiht, nachdem Papst Alexander III. trotz des Widerstands der Königin Margarete seine Zustimmung erteilt hatte. Bei der Kontrolle der kirchlichen Wahlen, die dem König von Sizilien im Vertrag von Benevent zugestanden worden war, war er der hauptsächliche Berater, in der Innenpolitik bemühte er sich um den Ausgleich der Spannungen und Vermeidung von Konflikten, weshalb die Epoche Wilhelms II. der Nachwelt in einem verklärten Licht erschien. Walters Widerstand gegen die Erhebung Monreales zum Erzbistum blieb erfolglos. Selbst gründete er die Zisterzienserabtei Santo Spirito und betrieb den Neubau der Kathedrale, die 1185 eingeweiht wurde. Die ehemals griechische Abtei S. Trinità di Ligno übertrug er ebenfalls den Zisterziensern.

In der Außenpolitik förderte er den Ausgleich mit dem westlichen Kaiserreich durch die Heirat von Wilhelms Tante Konstanze mit Heinrich VI. Die eidliche Verpflichtung des sizilischen Adels auf die staufische Eventualnachfolge bei einer Reichsversammlung in Troia 1184 geht auf seine Initiative zurück, wobei er sich gegen den Vizekanzler Matheus durchsetzen konnte. Nach dem Tode Wilhelms 1189 war seine stauferfreundliche Politik nicht mehrheitsfähig, da auch Papst Coelestin III. gegen eine Nachfolge Heinrichs agierte. Im Januar 1190 musste Walter Tankred von Lecce in Palermo zum König krönen und seinem alten Rivalen Matheus das Feld überlassen.

Walter starb noch im Laufe des Jahres 1190 und wurde in der Kathedrale beigesetzt. 1728 wurde der Sarkophag in die neu angelegte Krypta überführt.

Ende 1191 wurde sein Bruder Bartholomäus mit Zustimmung Tankreds zum Erzbischof von Palermo erhoben.

Literatur

|1=Alberto M. Ghisalberti |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30=Alberto M. Ghisalberti |31=Massimiliano Pavan |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40=Massimiliano Pavan |41=Fiorella Bartoccini |42 |43 |44 |45=Fiorella Bartoccini |46=Fiorella Bartoccini |47 |48 |49 |50 |51=Fiorella Bartoccini |52=Mario Caravale |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60 |61 |62 |63 |64 |65 |66 |67 |68 |69 |70 |71 |72 |73 |74 |75=Mario Caravale |76=Raffaele Romanelli |77 |78 |79 |80 |81 |82 |83 |84 |85 |86 |87 |88 |89 |90 |91 |92 |93 |94 |95 |96 |97 |98 |99 |100=Raffaele Romanelli |#default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }} (Hrsg.): }} }} Dizionario Biografico degli Italiani (DBI){{#if:60|. Band 60{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|.|: {{#switch: 60 |1=Aaron–Albertucci |2=Albicante–Ammannati |3=Ammirato–Arcoleo |4=Arconati–Bacaredda |5=Bacca–Baratta |6=Baratteri–Bartolozzi |7=Bartolucci–Bellotto |8=Bellucci–Beregan |9=Berengario–Biagini |10=Biagio–Boccaccio |11=Boccadibue–Bonetti |12=Bonfadini–Borrello |13=Borremans–Brancazolo |14=Branchi–Buffetti |15=Buffoli–Caccianemici |16=Caccianiga–Caluso |17=Calvart–Canefri |18=Canella–Cappello |19=Cappi–Cardona |20=Carducci–Carusi |21=Caruso–Castelnuovo |22=Castelvetro–Cavallotti |23=Cavallucci–Cerretesi |24=Cerreto–Chini |25=Chinzer–Cirni |26=Cironi–Collegno |27=Collenuccio–Confortini |28=Conforto–Cordero |29=Cordier–Corvo |30=Cosattini–Crispolto |31=Cristaldi–Dalla Nave |32=Dall’Anconata–Da Ronco |33=D’Asaro–De Foresta |34=Primo supplemento A–C |35=Indice A–C |36=DeFornari–Della Fonte |37=Della Fratta–Della Volpaia |38=Della Volpe–Denza |39=Deodato–DiFalco |40=DiFausto–Donadoni |41=Donaggio–Dugnani |42=Dugoni–Enza |43=Enzo–Fabrizi |44=Fabron–Farina |45=Farinacci–Fedrigo |46=Feducci–Ferrerio |47=Ferrero–Filonardi |48=Filoni–Forghieri |49=Forino–Francesco da Serino |50=Francesco I Sforza–Gabbi |51=Gabbiani–Gamba |52=Gambacorta–Gelasio II |53=Gelati–Ghisalberti |54=Ghiselli–Gimma |55=Ginammi–Giovanni da Crema |56=Giovanni di Crescenzio–Giulietti |57=Giulini–Gonzaga |58=Gonzales–Graziani |59=Graziano–Grossi Gondi |60=Grosso–Guglielmo da Forlì |61=Guglielmo Gonzaga–Jacobini |62=Iacobiti–Labriola |63=Labroca–Laterza |64=Latilla–Levi Montalcini |65=Levis–Lorenzetti |66=Lorenzetto–Macchetti |67=Macchi–Malaspina |68=Malatacca–Mangelli |69=Mangiabotti–Marconi |70=Marcora–Marsilio |71=Marsilli–Massimino da Salerno |72=Massimino–Mechetti |73=Meda–Messadaglia |74=Messi–Miraglia |75=Miranda–Montano |76=Montauti–Morlaiter |77=Morlini–Natolini |78=Natta–Nurra |79=Nursio–Ottolini Visconti |80=Ottone I–Pansa |81=Pansini–Pazienza |82=Pazzi–Pia |83=Piacentini–Pio V |84=Pio VI–Ponzo |85=Ponzone–Quercia |86=Querenghi–Rensi |87=Renzi–Robortello |88=Robusti–Roverella |89=Rovereto–Salvemini |90=Salvestrini–Saviozzo da Siena |91=Savoia–Semeria |92=Semino–Sisto IV |93=Sisto V–Stammati |94=Stampa–Tarantelli |95=Taranto–Togni |96=Toja–Trivelli |97=Trivulzio–Valeri |98=Valeriani–Verra |99=Verrazzano–Vittorio Amedeo |100=Vittorio Emanuele 1.–Zurlo |#default= *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }}. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| |Istituto della Enciclopedia Italiana, }}}} Rom {{#switch: 60 | 1=1960 | 2=1960 | 3=1961 | 4=1962 | 5=1963 | 6=1964 | 7=1965 | 8=1966 | 9=1967 | 10=1968 | 11=1969 | 12=1970 | 13=1971 | 14=1972 | 15=1972 | 16=1973 | 17=1974 | 18=1975 | 19=1976 | 20=1977 | 21=1978 | 22=1979 | 23=1979 | 24=1980 | 25=1981 | 26=1982 | 27=1982 | 28=1983 | 29=1983 | 30=1984 | 31=1985 | 32=1986 | 33=1987 | 34=1988 | 35=1989 | 36=1988 | 37=1989 | 38=1990 | 39=1991 | 40=1991 | 41=1992 | 42=1993 | 43=1993 | 44=1994 | 45=1995 | 46=1996 | 47=1997 | 48=1997 | 49=1997 | 50=1998 | 51=1998 | 52=1999 | 53=1999 | 54=2000 | 55=2000 | 56=2001 | 57=2001 | 58=2002 | 59=2002 | 60=2003 | 61=2003 | 62=2004 | 63=2004 | 64=2005 | 65=2005 | 66=2006 | 67=2006 | 68=2007 | 69=2007 | 70=2007 | 71=2008 | 72=2009 | 73=2009 | 74=2010 | 75=2011 | 76=2012 | 77=2012 | 78=2013 | 79=2013 | 80=2014 | 81=2014 | 82=2015 | 83=2015 | 84=2015 | 85=2016 | 86=2016 | 87=2016 | 88=2017 | 89=2017 | 90=2017 | 91=2018 | 92=2018 | 93=2018 | 94=2019 | 95=2019 | 96=2019 | 97=2020 | 98=2020 | 99=2020 | 100=2020 | #default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }}{{#if:224|, S. 224}}{{#if:227|{{#ifeq: 224|227||–227 }} }} }}{{#if: |, }}.

  • D. J. A. Matthew, The Oxford Dictionary of National Biography 57 (2004) 157.
  • {{#if: Bruno W. Häuptli|Bruno W. Häuptli: }}Walter von Palermo. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:25|. Band 25, Bautz, {{#switch:25

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1447-1453|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1447-1453}}|1447-1453|{{#expr:1*1447-1453*0}}–{{#expr:-(0*1447-1453*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629171331/http://www.bautz.de/bbkl/w/walter_v_pa.shtml%7C}}.{{#if: 25 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Gualtiero di Palermo|Gualtiero di Palermo|Walter von Palermo}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Gualtiero di Palermo|Gualtiero di Palermo|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Gualtiero di Palermo

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|gualtiero di palermo|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Anmerkungen

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 1024636291n9802525079253969 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1024636291 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1024636291 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n98025250 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n98025250 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 79253969 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 79253969 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Walter von Palermo | {{#if: Gualterius; Walter Of the Mill; Offamilius | {{#if: Erzbischof von Palermo, Familiar Wilhelms II. von Sizilien | {{#if: 11. Jahrhundert oder 12. Jahrhundert | {{#if: Sizilien | {{#if: nach Juni 1190 | {{#if: Palermo |

Vorlage:Wikidata-Registrierung