Zum Inhalt springen

Unternehmensdelikt

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Als Unternehmensdelikt bezeichnet man im deutschen Strafrecht einen Straftatbestand, der hinsichtlich der Deliktsstadien nicht zwischen Versuch und Vollendung unterscheidet.

Es gibt echte und unechte Unternehmensdelikte. Gemeinsam ist allen Unternehmensdelikten, dass nach der gesetzlichen Wertung der Versuch und die Vollendung gleich strafwürdig und -bedürftig sind und damit aus kriminalpolitischen Gründen die Vollendungsstrafbarkeit vorverlagert wird.<ref>vgl. BGH, Beschluss vom 24. Oktober 2006 - 3 StR 392/06 LS 2.</ref><ref>kritisch Wolfgang Mitsch: Terrorbekämpfung durch Strafrechtsvorverlagerung. 16. Dezember 2014.</ref> Somit begeht bereits derjenige einen vollendeten Hochverrat nach § 81 StGB, der Handlungen vornimmt, die bei Vollendungsdelikten lediglich als Versuch zu werten wären.<ref>vgl. Jürgen Baumann, Ulrich Weber, Wolfgang Mitsch, Jörg Eisele: Strafrecht Allgemeiner Teil, 12. Aufl., 2016, § 22 Rn. 8.</ref> Dies hat zur Folge, dass weder die beim Versuch mögliche fakultative Strafmilderung nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 23
  |aeg=§ 23   
  |ao=§ 23
  |bbg=§ 23
  |bbig=§ 23
  |bdsg=§ 23
  |besüg=§ 23
  |bostrab=§ 23
  |bpersvg=§ 23 
  |brkg=§ 23
  |btmg=§ 23
  |bukg=§ 23 
  |bwo=§ 23
  |eggvg=§ 23
  |erbstg=§ 23
  |estdv=§ 23
  |gkg=§ 23
  |mabv=§ 23
  |owig=§ 23
  |sgb i=§ 23
  |sgb ii=§ 23
  |sgb iii=§ 23
  |sgb iv=§ 23
  |sgb v=§ 23
  |sgb vi=§ 23
  |sgb vii=§ 23
  |sgb viii=§ 23
  |sgb ix=§ 23
  |sgb x=§ 23
  |sgb xi=§ 23
  |sgb xii=§ 23
  |stvo=§ 23
  |stvzo=§ 23
  |ustg=§ 23
  |ustdv=§ 23
  |uwg=§ 23
  |weg=§ 23
  |#default=§ 23
  }}
  |be=§ 23
  |bw=§ 23
  |hh=§ 23
  |mv=§ 23
  |ni=[1]
|rlp
  |rp|rlp=§ 23
  |sh=§ 23
  |st=§ 23
  |th=§ 23
|by=§ 23
|bb=§ 23
|hb=§ 23
|he=§ 23
|nw=§ 23
|sl=§ 23
|revosax=§ 23
|dejure=§ 23
|buzer=§ 23
|RIS-B={{#if: 
 |§ 23
 |§ 23
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 23
 |§ 23
}}
|LI={{#if: 
 |§ 23
 |§ 23]
}}
||leer=§ 23[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 23[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 23||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 StGB greift noch ein Rücktritt nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 24
  |aeg=§ 24   
  |ao=§ 24
  |bbg=§ 24
  |bbig=§ 24
  |bdsg=§ 24
  |besüg=§ 24
  |bostrab=§ 24
  |bpersvg=§ 24 
  |brkg=§ 24
  |btmg=§ 24
  |bukg=§ 24 
  |bwo=§ 24
  |eggvg=§ 24
  |erbstg=§ 24
  |estdv=§ 24
  |gkg=§ 24
  |mabv=§ 24
  |owig=§ 24
  |sgb i=§ 24
  |sgb ii=§ 24
  |sgb iii=§ 24
  |sgb iv=§ 24
  |sgb v=§ 24
  |sgb vi=§ 24
  |sgb vii=§ 24
  |sgb viii=§ 24
  |sgb ix=§ 24
  |sgb x=§ 24
  |sgb xi=§ 24
  |sgb xii=§ 24
  |stvo=§ 24
  |stvzo=§ 24
  |ustg=§ 24
  |ustdv=§ 24
  |uwg=§ 24
  |weg=§ 24
  |#default=§ 24
  }}
  |be=§ 24
  |bw=§ 24
  |hh=§ 24
  |mv=§ 24
  |ni=[2]
|rlp
  |rp|rlp=§ 24
  |sh=§ 24
  |st=§ 24
  |th=§ 24
|by=§ 24
|bb=§ 24
|hb=§ 24
|he=§ 24
|nw=§ 24
|sl=§ 24
|revosax=§ 24
|dejure=§ 24
|buzer=§ 24
|RIS-B={{#if: 
 |§ 24
 |§ 24
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 24
 |§ 24
}}
|LI={{#if: 
 |§ 24
 |§ 24]
}}
||leer=§ 24[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 24[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 24||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB möglich ist. Allerdings sieht der Gesetzgeber bei den Unternehmensdelikten häufig die Möglichkeit einer tätigen Reue vor und damit die Möglichkeit des Rücktritts vom vollendeten Delikt.<ref>Ketewan Mtschedlischwili-Hädrich, Bernd Heinrich: Die Verwirklichungsstufen einer Straftat im deutschen und georgischen Strafrecht (Teil II). VII. Exkurs: Unternehmensdelikte. Deutsch-Georgische Strafrechtszeitschrift 2018, S. 1, 8.</ref>

Der Begriff „Unternehmen“ hat hier keinen Bezug zu ebenso bezeichneten Wirtschaftsbetrieben.

Echte Unternehmensdelikte

Die echten Unternehmensdelikte drücken das durch die Wendung „Wer es unternimmt, …“ aus. Nach der Legaldefinition in {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 11
  |aeg=§ 11   
  |ao=§ 11
  |bbg=§ 11
  |bbig=§ 11
  |bdsg=§ 11
  |besüg=§ 11
  |bostrab=§ 11
  |bpersvg=§ 11 
  |brkg=§ 11
  |btmg=§ 11
  |bukg=§ 11 
  |bwo=§ 11
  |eggvg=§ 11
  |erbstg=§ 11
  |estdv=§ 11
  |gkg=§ 11
  |mabv=§ 11
  |owig=§ 11
  |sgb i=§ 11
  |sgb ii=§ 11
  |sgb iii=§ 11
  |sgb iv=§ 11
  |sgb v=§ 11
  |sgb vi=§ 11
  |sgb vii=§ 11
  |sgb viii=§ 11
  |sgb ix=§ 11
  |sgb x=§ 11
  |sgb xi=§ 11
  |sgb xii=§ 11
  |stvo=§ 11
  |stvzo=§ 11
  |ustg=§ 11
  |ustdv=§ 11
  |uwg=§ 11
  |weg=§ 11
  |#default=§ 11
  }}
  |be=§ 11
  |bw=§ 11
  |hh=§ 11
  |mv=§ 11
  |ni=[3]
|rlp
  |rp|rlp=§ 11
  |sh=§ 11
  |st=§ 11
  |th=§ 11
|by=§ 11
|bb=§ 11
|hb=§ 11
|he=§ 11
|nw=§ 11
|sl=§ 11
|revosax=§ 11
|dejure=§ 11
|buzer=§ 11
|RIS-B={{#if: 
 |§ 11
 |§ 11
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 11
 |§ 11
}}
|LI={{#if: 
 |§ 11
 |§ 11]
}}
||leer=§ 11[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 11[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 11||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 Nr. 6 StGB meint nämlich das „Unternehmen einer Tat: deren Versuch und deren Vollendung“.<ref>vgl. MüKoStGB/Radtke, 4. Aufl. 2020, StGB § 11.</ref>

Beispiele für echte Unternehmensdelikte sind in folgenden Rechtsvorschriften enthalten:

  • Hochverrat gegen den Bund, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 81
  |aeg=§ 81   
  |ao=§ 81
  |bbg=§ 81
  |bbig=§ 81
  |bdsg=§ 81
  |besüg=§ 81
  |bostrab=§ 81
  |bpersvg=§ 81 
  |brkg=§ 81
  |btmg=§ 81
  |bukg=§ 81 
  |bwo=§ 81
  |eggvg=§ 81
  |erbstg=§ 81
  |estdv=§ 81
  |gkg=§ 81
  |mabv=§ 81
  |owig=§ 81
  |sgb i=§ 81
  |sgb ii=§ 81
  |sgb iii=§ 81
  |sgb iv=§ 81
  |sgb v=§ 81
  |sgb vi=§ 81
  |sgb vii=§ 81
  |sgb viii=§ 81
  |sgb ix=§ 81
  |sgb x=§ 81
  |sgb xi=§ 81
  |sgb xii=§ 81
  |stvo=§ 81
  |stvzo=§ 81
  |ustg=§ 81
  |ustdv=§ 81
  |uwg=§ 81
  |weg=§ 81
  |#default=§ 81
  }}
  |be=§ 81
  |bw=§ 81
  |hh=§ 81
  |mv=§ 81
  |ni=[4]
|rlp
  |rp|rlp=§ 81
  |sh=§ 81
  |st=§ 81
  |th=§ 81
|by=§ 81
|bb=§ 81
|hb=§ 81
|he=§ 81
|nw=§ 81
|sl=§ 81
|revosax=§ 81
|dejure=§ 81
|buzer=§ 81
|RIS-B={{#if: 
 |§ 81
 |§ 81
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 81
 |§ 81
}}
|LI={{#if: 
 |§ 81
 |§ 81]
}}
||leer=§ 81[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 81[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 81||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Hochverrat gegen ein Land, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 82
  |aeg=§ 82   
  |ao=§ 82
  |bbg=§ 82
  |bbig=§ 82
  |bdsg=§ 82
  |besüg=§ 82
  |bostrab=§ 82
  |bpersvg=§ 82 
  |brkg=§ 82
  |btmg=§ 82
  |bukg=§ 82 
  |bwo=§ 82
  |eggvg=§ 82
  |erbstg=§ 82
  |estdv=§ 82
  |gkg=§ 82
  |mabv=§ 82
  |owig=§ 82
  |sgb i=§ 82
  |sgb ii=§ 82
  |sgb iii=§ 82
  |sgb iv=§ 82
  |sgb v=§ 82
  |sgb vi=§ 82
  |sgb vii=§ 82
  |sgb viii=§ 82
  |sgb ix=§ 82
  |sgb x=§ 82
  |sgb xi=§ 82
  |sgb xii=§ 82
  |stvo=§ 82
  |stvzo=§ 82
  |ustg=§ 82
  |ustdv=§ 82
  |uwg=§ 82
  |weg=§ 82
  |#default=§ 82
  }}
  |be=§ 82
  |bw=§ 82
  |hh=§ 82
  |mv=§ 82
  |ni=[5]
|rlp
  |rp|rlp=§ 82
  |sh=§ 82
  |st=§ 82
  |th=§ 82
|by=§ 82
|bb=§ 82
|hb=§ 82
|he=§ 82
|nw=§ 82
|sl=§ 82
|revosax=§ 82
|dejure=§ 82
|buzer=§ 82
|RIS-B={{#if: 
 |§ 82
 |§ 82
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 82
 |§ 82
}}
|LI={{#if: 
 |§ 82
 |§ 82]
}}
||leer=§ 82[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 82[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 82||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Vorbereitung eines hochverräterischen Unternehmens, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 83
  |aeg=§ 83   
  |ao=§ 83
  |bbg=§ 83
  |bbig=§ 83
  |bdsg=§ 83
  |besüg=§ 83
  |bostrab=§ 83
  |bpersvg=§ 83 
  |brkg=§ 83
  |btmg=§ 83
  |bukg=§ 83 
  |bwo=§ 83
  |eggvg=§ 83
  |erbstg=§ 83
  |estdv=§ 83
  |gkg=§ 83
  |mabv=§ 83
  |owig=§ 83
  |sgb i=§ 83
  |sgb ii=§ 83
  |sgb iii=§ 83
  |sgb iv=§ 83
  |sgb v=§ 83
  |sgb vi=§ 83
  |sgb vii=§ 83
  |sgb viii=§ 83
  |sgb ix=§ 83
  |sgb x=§ 83
  |sgb xi=§ 83
  |sgb xii=§ 83
  |stvo=§ 83
  |stvzo=§ 83
  |ustg=§ 83
  |ustdv=§ 83
  |uwg=§ 83
  |weg=§ 83
  |#default=§ 83
  }}
  |be=§ 83
  |bw=§ 83
  |hh=§ 83
  |mv=§ 83
  |ni=[6]
|rlp
  |rp|rlp=§ 83
  |sh=§ 83
  |st=§ 83
  |th=§ 83
|by=§ 83
|bb=§ 83
|hb=§ 83
|he=§ 83
|nw=§ 83
|sl=§ 83
|revosax=§ 83
|dejure=§ 83
|buzer=§ 83
|RIS-B={{#if: 
 |§ 83
 |§ 83
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 83
 |§ 83
}}
|LI={{#if: 
 |§ 83
 |§ 83]
}}
||leer=§ 83[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 83[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 83||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Friedensgefährdende Beziehungen, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 100
  |aeg=§ 100   
  |ao=§ 100
  |bbg=§ 100
  |bbig=§ 100
  |bdsg=§ 100
  |besüg=§ 100
  |bostrab=§ 100
  |bpersvg=§ 100 
  |brkg=§ 100
  |btmg=§ 100
  |bukg=§ 100 
  |bwo=§ 100
  |eggvg=§ 100
  |erbstg=§ 100
  |estdv=§ 100
  |gkg=§ 100
  |mabv=§ 100
  |owig=§ 100
  |sgb i=§ 100
  |sgb ii=§ 100
  |sgb iii=§ 100
  |sgb iv=§ 100
  |sgb v=§ 100
  |sgb vi=§ 100
  |sgb vii=§ 100
  |sgb viii=§ 100
  |sgb ix=§ 100
  |sgb x=§ 100
  |sgb xi=§ 100
  |sgb xii=§ 100
  |stvo=§ 100
  |stvzo=§ 100
  |ustg=§ 100
  |ustdv=§ 100
  |uwg=§ 100
  |weg=§ 100
  |#default=§ 100
  }}
  |be=§ 100
  |bw=§ 100
  |hh=§ 100
  |mv=§ 100
  |ni=[7]
|rlp
  |rp|rlp=§ 100
  |sh=§ 100
  |st=§ 100
  |th=§ 100
|by=§ 100
|bb=§ 100
|hb=§ 100
|he=§ 100
|nw=§ 100
|sl=§ 100
|revosax=§ 100
|dejure=§ 100
|buzer=§ 100
|RIS-B={{#if: 
 |§ 100
 |§ 100
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 100
 |§ 100
}}
|LI={{#if: 
 |§ 100
 |§ 100]
}}
||leer=§ 100[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 100[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 100||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Volksverhetzung, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 130
  |aeg=§ 130   
  |ao=§ 130
  |bbg=§ 130
  |bbig=§ 130
  |bdsg=§ 130
  |besüg=§ 130
  |bostrab=§ 130
  |bpersvg=§ 130 
  |brkg=§ 130
  |btmg=§ 130
  |bukg=§ 130 
  |bwo=§ 130
  |eggvg=§ 130
  |erbstg=§ 130
  |estdv=§ 130
  |gkg=§ 130
  |mabv=§ 130
  |owig=§ 130
  |sgb i=§ 130
  |sgb ii=§ 130
  |sgb iii=§ 130
  |sgb iv=§ 130
  |sgb v=§ 130
  |sgb vi=§ 130
  |sgb vii=§ 130
  |sgb viii=§ 130
  |sgb ix=§ 130
  |sgb x=§ 130
  |sgb xi=§ 130
  |sgb xii=§ 130
  |stvo=§ 130
  |stvzo=§ 130
  |ustg=§ 130
  |ustdv=§ 130
  |uwg=§ 130
  |weg=§ 130
  |#default=§ 130
  }}
  |be=§ 130
  |bw=§ 130
  |hh=§ 130
  |mv=§ 130
  |ni=[8]
|rlp
  |rp|rlp=§ 130
  |sh=§ 130
  |st=§ 130
  |th=§ 130
|by=§ 130
|bb=§ 130
|hb=§ 130
|he=§ 130
|nw=§ 130
|sl=§ 130
|revosax=§ 130
|dejure=§ 130
|buzer=§ 130
|RIS-B={{#if: 
 |§ 130
 |§ 130
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 130
 |§ 130
}}
|LI={{#if: 
 |§ 130
 |§ 130]
}}
||leer=§ 130[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 130[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 130||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 Nr. 2 StGB

  • Gewaltdarstellung, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 131
  |aeg=§ 131   
  |ao=§ 131
  |bbg=§ 131
  |bbig=§ 131
  |bdsg=§ 131
  |besüg=§ 131
  |bostrab=§ 131
  |bpersvg=§ 131 
  |brkg=§ 131
  |btmg=§ 131
  |bukg=§ 131 
  |bwo=§ 131
  |eggvg=§ 131
  |erbstg=§ 131
  |estdv=§ 131
  |gkg=§ 131
  |mabv=§ 131
  |owig=§ 131
  |sgb i=§ 131
  |sgb ii=§ 131
  |sgb iii=§ 131
  |sgb iv=§ 131
  |sgb v=§ 131
  |sgb vi=§ 131
  |sgb vii=§ 131
  |sgb viii=§ 131
  |sgb ix=§ 131
  |sgb x=§ 131
  |sgb xi=§ 131
  |sgb xii=§ 131
  |stvo=§ 131
  |stvzo=§ 131
  |ustg=§ 131
  |ustdv=§ 131
  |uwg=§ 131
  |weg=§ 131
  |#default=§ 131
  }}
  |be=§ 131
  |bw=§ 131
  |hh=§ 131
  |mv=§ 131
  |ni=[9]
|rlp
  |rp|rlp=§ 131
  |sh=§ 131
  |st=§ 131
  |th=§ 131
|by=§ 131
|bb=§ 131
|hb=§ 131
|he=§ 131
|nw=§ 131
|sl=§ 131
|revosax=§ 131
|dejure=§ 131
|buzer=§ 131
|RIS-B={{#if: 
 |§ 131
 |§ 131
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 131
 |§ 131
}}
|LI={{#if: 
 |§ 131
 |§ 131]
}}
||leer=§ 131[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 131[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 131||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1, 2 und 4 StGB

  • Delikte im Zusammenhang mit pornographischen Darstellungen, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 184
  |aeg=§ 184   
  |ao=§ 184
  |bbg=§ 184
  |bbig=§ 184
  |bdsg=§ 184
  |besüg=§ 184
  |bostrab=§ 184
  |bpersvg=§ 184 
  |brkg=§ 184
  |btmg=§ 184
  |bukg=§ 184 
  |bwo=§ 184
  |eggvg=§ 184
  |erbstg=§ 184
  |estdv=§ 184
  |gkg=§ 184
  |mabv=§ 184
  |owig=§ 184
  |sgb i=§ 184
  |sgb ii=§ 184
  |sgb iii=§ 184
  |sgb iv=§ 184
  |sgb v=§ 184
  |sgb vi=§ 184
  |sgb vii=§ 184
  |sgb viii=§ 184
  |sgb ix=§ 184
  |sgb x=§ 184
  |sgb xi=§ 184
  |sgb xii=§ 184
  |stvo=§ 184
  |stvzo=§ 184
  |ustg=§ 184
  |ustdv=§ 184
  |uwg=§ 184
  |weg=§ 184
  |#default=§ 184
  }}
  |be=§ 184
  |bw=§ 184
  |hh=§ 184
  |mv=§ 184
  |ni=[10]
|rlp
  |rp|rlp=§ 184
  |sh=§ 184
  |st=§ 184
  |th=§ 184
|by=§ 184
|bb=§ 184
|hb=§ 184
|he=§ 184
|nw=§ 184
|sl=§ 184
|revosax=§ 184
|dejure=§ 184
|buzer=§ 184
|RIS-B={{#if: 
 |§ 184
 |§ 184
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 184
 |§ 184
}}
|LI={{#if: 
 |§ 184
 |§ 184]
}}
||leer=§ 184[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 184[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 184||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 184a
  |aeg=§ 184a   
  |ao=§ 184a
  |bbg=§ 184a
  |bbig=§ 184a
  |bdsg=§ 184a
  |besüg=§ 184a
  |bostrab=§ 184a
  |bpersvg=§ 184a 
  |brkg=§ 184a
  |btmg=§ 184a
  |bukg=§ 184a 
  |bwo=§ 184a
  |eggvg=§ 184a
  |erbstg=§ 184a
  |estdv=§ 184a
  |gkg=§ 184a
  |mabv=§ 184a
  |owig=§ 184a
  |sgb i=§ 184a
  |sgb ii=§ 184a
  |sgb iii=§ 184a
  |sgb iv=§ 184a
  |sgb v=§ 184a
  |sgb vi=§ 184a
  |sgb vii=§ 184a
  |sgb viii=§ 184a
  |sgb ix=§ 184a
  |sgb x=§ 184a
  |sgb xi=§ 184a
  |sgb xii=§ 184a
  |stvo=§ 184a
  |stvzo=§ 184a
  |ustg=§ 184a
  |ustdv=§ 184a
  |uwg=§ 184a
  |weg=§ 184a
  |#default=§ 184a
  }}
  |be=§ 184a
  |bw=§ 184a
  |hh=§ 184a
  |mv=§ 184a
  |ni=[11]
|rlp
  |rp|rlp=§ 184a
  |sh=§ 184a
  |st=§ 184a
  |th=§ 184a
|by=§ 184a
|bb=§ 184a
|hb=§ 184a
|he=§ 184a
|nw=§ 184a
|sl=§ 184a
|revosax=§ 184a
|dejure=§ 184a
|buzer=§ 184a
|RIS-B={{#if: 
 |§ 184a
 |§ 184a
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 184a
 |§ 184a
}}
|LI={{#if: 
 |§ 184a
 |§ 184a]
}}
||leer=§ 184a[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 184a[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 184a||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 184b
  |aeg=§ 184b   
  |ao=§ 184b
  |bbg=§ 184b
  |bbig=§ 184b
  |bdsg=§ 184b
  |besüg=§ 184b
  |bostrab=§ 184b
  |bpersvg=§ 184b 
  |brkg=§ 184b
  |btmg=§ 184b
  |bukg=§ 184b 
  |bwo=§ 184b
  |eggvg=§ 184b
  |erbstg=§ 184b
  |estdv=§ 184b
  |gkg=§ 184b
  |mabv=§ 184b
  |owig=§ 184b
  |sgb i=§ 184b
  |sgb ii=§ 184b
  |sgb iii=§ 184b
  |sgb iv=§ 184b
  |sgb v=§ 184b
  |sgb vi=§ 184b
  |sgb vii=§ 184b
  |sgb viii=§ 184b
  |sgb ix=§ 184b
  |sgb x=§ 184b
  |sgb xi=§ 184b
  |sgb xii=§ 184b
  |stvo=§ 184b
  |stvzo=§ 184b
  |ustg=§ 184b
  |ustdv=§ 184b
  |uwg=§ 184b
  |weg=§ 184b
  |#default=§ 184b
  }}
  |be=§ 184b
  |bw=§ 184b
  |hh=§ 184b
  |mv=§ 184b
  |ni=[12]
|rlp
  |rp|rlp=§ 184b
  |sh=§ 184b
  |st=§ 184b
  |th=§ 184b
|by=§ 184b
|bb=§ 184b
|hb=§ 184b
|he=§ 184b
|nw=§ 184b
|sl=§ 184b
|revosax=§ 184b
|dejure=§ 184b
|buzer=§ 184b
|RIS-B={{#if: 
 |§ 184b
 |§ 184b
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 184b
 |§ 184b
}}
|LI={{#if: 
 |§ 184b
 |§ 184b]
}}
||leer=§ 184b[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 184b[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 184b||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 184c
  |aeg=§ 184c   
  |ao=§ 184c
  |bbg=§ 184c
  |bbig=§ 184c
  |bdsg=§ 184c
  |besüg=§ 184c
  |bostrab=§ 184c
  |bpersvg=§ 184c 
  |brkg=§ 184c
  |btmg=§ 184c
  |bukg=§ 184c 
  |bwo=§ 184c
  |eggvg=§ 184c
  |erbstg=§ 184c
  |estdv=§ 184c
  |gkg=§ 184c
  |mabv=§ 184c
  |owig=§ 184c
  |sgb i=§ 184c
  |sgb ii=§ 184c
  |sgb iii=§ 184c
  |sgb iv=§ 184c
  |sgb v=§ 184c
  |sgb vi=§ 184c
  |sgb vii=§ 184c
  |sgb viii=§ 184c
  |sgb ix=§ 184c
  |sgb x=§ 184c
  |sgb xi=§ 184c
  |sgb xii=§ 184c
  |stvo=§ 184c
  |stvzo=§ 184c
  |ustg=§ 184c
  |ustdv=§ 184c
  |uwg=§ 184c
  |weg=§ 184c
  |#default=§ 184c
  }}
  |be=§ 184c
  |bw=§ 184c
  |hh=§ 184c
  |mv=§ 184c
  |ni=[13]
|rlp
  |rp|rlp=§ 184c
  |sh=§ 184c
  |st=§ 184c
  |th=§ 184c
|by=§ 184c
|bb=§ 184c
|hb=§ 184c
|he=§ 184c
|nw=§ 184c
|sl=§ 184c
|revosax=§ 184c
|dejure=§ 184c
|buzer=§ 184c
|RIS-B={{#if: 
 |§ 184c
 |§ 184c
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 184c
 |§ 184c
}}
|LI={{#if: 
 |§ 184c
 |§ 184c]
}}
||leer=§ 184c[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 184c[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 184c||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Vorbereitung der Fälschung von amtlichen Ausweisen, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 275
  |aeg=§ 275   
  |ao=§ 275
  |bbg=§ 275
  |bbig=§ 275
  |bdsg=§ 275
  |besüg=§ 275
  |bostrab=§ 275
  |bpersvg=§ 275 
  |brkg=§ 275
  |btmg=§ 275
  |bukg=§ 275 
  |bwo=§ 275
  |eggvg=§ 275
  |erbstg=§ 275
  |estdv=§ 275
  |gkg=§ 275
  |mabv=§ 275
  |owig=§ 275
  |sgb i=§ 275
  |sgb ii=§ 275
  |sgb iii=§ 275
  |sgb iv=§ 275
  |sgb v=§ 275
  |sgb vi=§ 275
  |sgb vii=§ 275
  |sgb viii=§ 275
  |sgb ix=§ 275
  |sgb x=§ 275
  |sgb xi=§ 275
  |sgb xii=§ 275
  |stvo=§ 275
  |stvzo=§ 275
  |ustg=§ 275
  |ustdv=§ 275
  |uwg=§ 275
  |weg=§ 275
  |#default=§ 275
  }}
  |be=§ 275
  |bw=§ 275
  |hh=§ 275
  |mv=§ 275
  |ni=[14]
|rlp
  |rp|rlp=§ 275
  |sh=§ 275
  |st=§ 275
  |th=§ 275
|by=§ 275
|bb=§ 275
|hb=§ 275
|he=§ 275
|nw=§ 275
|sl=§ 275
|revosax=§ 275
|dejure=§ 275
|buzer=§ 275
|RIS-B={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 275
 |§ 275
}}
|LI={{#if: 
 |§ 275
 |§ 275]
}}
||leer=§ 275[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 275[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 275||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Verschaffen von falschen amtlichen Ausweisen, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 276
  |aeg=§ 276   
  |ao=§ 276
  |bbg=§ 276
  |bbig=§ 276
  |bdsg=§ 276
  |besüg=§ 276
  |bostrab=§ 276
  |bpersvg=§ 276 
  |brkg=§ 276
  |btmg=§ 276
  |bukg=§ 276 
  |bwo=§ 276
  |eggvg=§ 276
  |erbstg=§ 276
  |estdv=§ 276
  |gkg=§ 276
  |mabv=§ 276
  |owig=§ 276
  |sgb i=§ 276
  |sgb ii=§ 276
  |sgb iii=§ 276
  |sgb iv=§ 276
  |sgb v=§ 276
  |sgb vi=§ 276
  |sgb vii=§ 276
  |sgb viii=§ 276
  |sgb ix=§ 276
  |sgb x=§ 276
  |sgb xi=§ 276
  |sgb xii=§ 276
  |stvo=§ 276
  |stvzo=§ 276
  |ustg=§ 276
  |ustdv=§ 276
  |uwg=§ 276
  |weg=§ 276
  |#default=§ 276
  }}
  |be=§ 276
  |bw=§ 276
  |hh=§ 276
  |mv=§ 276
  |ni=[15]
|rlp
  |rp|rlp=§ 276
  |sh=§ 276
  |st=§ 276
  |th=§ 276
|by=§ 276
|bb=§ 276
|hb=§ 276
|he=§ 276
|nw=§ 276
|sl=§ 276
|revosax=§ 276
|dejure=§ 276
|buzer=§ 276
|RIS-B={{#if: 
 |§ 276
 |§ 276
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 276
 |§ 276
}}
|LI={{#if: 
 |§ 276
 |§ 276]
}}
||leer=§ 276[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 276[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 276||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Herbeiführen einer Explosion durch Kernenergie, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 307
  |aeg=§ 307   
  |ao=§ 307
  |bbg=§ 307
  |bbig=§ 307
  |bdsg=§ 307
  |besüg=§ 307
  |bostrab=§ 307
  |bpersvg=§ 307 
  |brkg=§ 307
  |btmg=§ 307
  |bukg=§ 307 
  |bwo=§ 307
  |eggvg=§ 307
  |erbstg=§ 307
  |estdv=§ 307
  |gkg=§ 307
  |mabv=§ 307
  |owig=§ 307
  |sgb i=§ 307
  |sgb ii=§ 307
  |sgb iii=§ 307
  |sgb iv=§ 307
  |sgb v=§ 307
  |sgb vi=§ 307
  |sgb vii=§ 307
  |sgb viii=§ 307
  |sgb ix=§ 307
  |sgb x=§ 307
  |sgb xi=§ 307
  |sgb xii=§ 307
  |stvo=§ 307
  |stvzo=§ 307
  |ustg=§ 307
  |ustdv=§ 307
  |uwg=§ 307
  |weg=§ 307
  |#default=§ 307
  }}
  |be=§ 307
  |bw=§ 307
  |hh=§ 307
  |mv=§ 307
  |ni=[16]
|rlp
  |rp|rlp=§ 307
  |sh=§ 307
  |st=§ 307
  |th=§ 307
|by=§ 307
|bb=§ 307
|hb=§ 307
|he=§ 307
|nw=§ 307
|sl=§ 307
|revosax=§ 307
|dejure=§ 307
|buzer=§ 307
|RIS-B={{#if: 
 |§ 307
 |§ 307
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 307
 |§ 307
}}
|LI={{#if: 
 |§ 307
 |§ 307]
}}
||leer=§ 307[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 307[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 307||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Missbrauch ionisierender Strahlen, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 309
  |aeg=§ 309   
  |ao=§ 309
  |bbg=§ 309
  |bbig=§ 309
  |bdsg=§ 309
  |besüg=§ 309
  |bostrab=§ 309
  |bpersvg=§ 309 
  |brkg=§ 309
  |btmg=§ 309
  |bukg=§ 309 
  |bwo=§ 309
  |eggvg=§ 309
  |erbstg=§ 309
  |estdv=§ 309
  |gkg=§ 309
  |mabv=§ 309
  |owig=§ 309
  |sgb i=§ 309
  |sgb ii=§ 309
  |sgb iii=§ 309
  |sgb iv=§ 309
  |sgb v=§ 309
  |sgb vi=§ 309
  |sgb vii=§ 309
  |sgb viii=§ 309
  |sgb ix=§ 309
  |sgb x=§ 309
  |sgb xi=§ 309
  |sgb xii=§ 309
  |stvo=§ 309
  |stvzo=§ 309
  |ustg=§ 309
  |ustdv=§ 309
  |uwg=§ 309
  |weg=§ 309
  |#default=§ 309
  }}
  |be=§ 309
  |bw=§ 309
  |hh=§ 309
  |mv=§ 309
  |ni=[17]
|rlp
  |rp|rlp=§ 309
  |sh=§ 309
  |st=§ 309
  |th=§ 309
|by=§ 309
|bb=§ 309
|hb=§ 309
|he=§ 309
|nw=§ 309
|sl=§ 309
|revosax=§ 309
|dejure=§ 309
|buzer=§ 309
|RIS-B={{#if: 
 |§ 309
 |§ 309
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 309
 |§ 309
}}
|LI={{#if: 
 |§ 309
 |§ 309]
}}
||leer=§ 309[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 309[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 309||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Angriffe auf den Luft- und Seeverkehr, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 316c
  |aeg=§ 316c   
  |ao=§ 316c
  |bbg=§ 316c
  |bbig=§ 316c
  |bdsg=§ 316c
  |besüg=§ 316c
  |bostrab=§ 316c
  |bpersvg=§ 316c 
  |brkg=§ 316c
  |btmg=§ 316c
  |bukg=§ 316c 
  |bwo=§ 316c
  |eggvg=§ 316c
  |erbstg=§ 316c
  |estdv=§ 316c
  |gkg=§ 316c
  |mabv=§ 316c
  |owig=§ 316c
  |sgb i=§ 316c
  |sgb ii=§ 316c
  |sgb iii=§ 316c
  |sgb iv=§ 316c
  |sgb v=§ 316c
  |sgb vi=§ 316c
  |sgb vii=§ 316c
  |sgb viii=§ 316c
  |sgb ix=§ 316c
  |sgb x=§ 316c
  |sgb xi=§ 316c
  |sgb xii=§ 316c
  |stvo=§ 316c
  |stvzo=§ 316c
  |ustg=§ 316c
  |ustdv=§ 316c
  |uwg=§ 316c
  |weg=§ 316c
  |#default=§ 316c
  }}
  |be=§ 316c
  |bw=§ 316c
  |hh=§ 316c
  |mv=§ 316c
  |ni=[18]
|rlp
  |rp|rlp=§ 316c
  |sh=§ 316c
  |st=§ 316c
  |th=§ 316c
|by=§ 316c
|bb=§ 316c
|hb=§ 316c
|he=§ 316c
|nw=§ 316c
|sl=§ 316c
|revosax=§ 316c
|dejure=§ 316c
|buzer=§ 316c
|RIS-B={{#if: 
 |§ 316c
 |§ 316c
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 316c
 |§ 316c
}}
|LI={{#if: 
 |§ 316c
 |§ 316c]
}}
||leer=§ 316c[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 316c[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 316c||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 1 Nr. 2 StGB

  • Verleitung eines Untergebenen zu einer Straftat, {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 357
  |aeg=§ 357   
  |ao=§ 357
  |bbg=§ 357
  |bbig=§ 357
  |bdsg=§ 357
  |besüg=§ 357
  |bostrab=§ 357
  |bpersvg=§ 357 
  |brkg=§ 357
  |btmg=§ 357
  |bukg=§ 357 
  |bwo=§ 357
  |eggvg=§ 357
  |erbstg=§ 357
  |estdv=§ 357
  |gkg=§ 357
  |mabv=§ 357
  |owig=§ 357
  |sgb i=§ 357
  |sgb ii=§ 357
  |sgb iii=§ 357
  |sgb iv=§ 357
  |sgb v=§ 357
  |sgb vi=§ 357
  |sgb vii=§ 357
  |sgb viii=§ 357
  |sgb ix=§ 357
  |sgb x=§ 357
  |sgb xi=§ 357
  |sgb xii=§ 357
  |stvo=§ 357
  |stvzo=§ 357
  |ustg=§ 357
  |ustdv=§ 357
  |uwg=§ 357
  |weg=§ 357
  |#default=§ 357
  }}
  |be=§ 357
  |bw=§ 357
  |hh=§ 357
  |mv=§ 357
  |ni=[19]
|rlp
  |rp|rlp=§ 357
  |sh=§ 357
  |st=§ 357
  |th=§ 357
|by=§ 357
|bb=§ 357
|hb=§ 357
|he=§ 357
|nw=§ 357
|sl=§ 357
|revosax=§ 357
|dejure=§ 357
|buzer=§ 357
|RIS-B={{#if: 
 |§ 357
 |§ 357
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 357
 |§ 357
}}
|LI={{#if: 
 |§ 357
 |§ 357]
}}
||leer=§ 357[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 357[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 357||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

Beispiele für tätige Reue, also Rücktritt außerhalb des bei Unternehmensdelikten nicht anwendbaren Rücktritts nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 24
  |aeg=§ 24   
  |ao=§ 24
  |bbg=§ 24
  |bbig=§ 24
  |bdsg=§ 24
  |besüg=§ 24
  |bostrab=§ 24
  |bpersvg=§ 24 
  |brkg=§ 24
  |btmg=§ 24
  |bukg=§ 24 
  |bwo=§ 24
  |eggvg=§ 24
  |erbstg=§ 24
  |estdv=§ 24
  |gkg=§ 24
  |mabv=§ 24
  |owig=§ 24
  |sgb i=§ 24
  |sgb ii=§ 24
  |sgb iii=§ 24
  |sgb iv=§ 24
  |sgb v=§ 24
  |sgb vi=§ 24
  |sgb vii=§ 24
  |sgb viii=§ 24
  |sgb ix=§ 24
  |sgb x=§ 24
  |sgb xi=§ 24
  |sgb xii=§ 24
  |stvo=§ 24
  |stvzo=§ 24
  |ustg=§ 24
  |ustdv=§ 24
  |uwg=§ 24
  |weg=§ 24
  |#default=§ 24
  }}
  |be=§ 24
  |bw=§ 24
  |hh=§ 24
  |mv=§ 24
  |ni=[20]
|rlp
  |rp|rlp=§ 24
  |sh=§ 24
  |st=§ 24
  |th=§ 24
|by=§ 24
|bb=§ 24
|hb=§ 24
|he=§ 24
|nw=§ 24
|sl=§ 24
|revosax=§ 24
|dejure=§ 24
|buzer=§ 24
|RIS-B={{#if: 
 |§ 24
 |§ 24
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 24
 |§ 24
}}
|LI={{#if: 
 |§ 24
 |§ 24]
}}
||leer=§ 24[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 24[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 24||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB finden sich in den §§ {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 83a
  |aeg=§ 83a   
  |ao=§ 83a
  |bbg=§ 83a
  |bbig=§ 83a
  |bdsg=§ 83a
  |besüg=§ 83a
  |bostrab=§ 83a
  |bpersvg=§ 83a 
  |brkg=§ 83a
  |btmg=§ 83a
  |bukg=§ 83a 
  |bwo=§ 83a
  |eggvg=§ 83a
  |erbstg=§ 83a
  |estdv=§ 83a
  |gkg=§ 83a
  |mabv=§ 83a
  |owig=§ 83a
  |sgb i=§ 83a
  |sgb ii=§ 83a
  |sgb iii=§ 83a
  |sgb iv=§ 83a
  |sgb v=§ 83a
  |sgb vi=§ 83a
  |sgb vii=§ 83a
  |sgb viii=§ 83a
  |sgb ix=§ 83a
  |sgb x=§ 83a
  |sgb xi=§ 83a
  |sgb xii=§ 83a
  |stvo=§ 83a
  |stvzo=§ 83a
  |ustg=§ 83a
  |ustdv=§ 83a
  |uwg=§ 83a
  |weg=§ 83a
  |#default=§ 83a
  }}
  |be=§ 83a
  |bw=§ 83a
  |hh=§ 83a
  |mv=§ 83a
  |ni=[21]
|rlp
  |rp|rlp=§ 83a
  |sh=§ 83a
  |st=§ 83a
  |th=§ 83a
|by=§ 83a
|bb=§ 83a
|hb=§ 83a
|he=§ 83a
|nw=§ 83a
|sl=§ 83a
|revosax=§ 83a
|dejure=§ 83a
|buzer=§ 83a
|RIS-B={{#if: 
 |§ 83a
 |§ 83a
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 83a
 |§ 83a
}}
|LI={{#if: 
 |§ 83a
 |§ 83a]
}}
||leer=§ 83a[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 83a[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 83a||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 314a
  |aeg=§ 314a   
  |ao=§ 314a
  |bbg=§ 314a
  |bbig=§ 314a
  |bdsg=§ 314a
  |besüg=§ 314a
  |bostrab=§ 314a
  |bpersvg=§ 314a 
  |brkg=§ 314a
  |btmg=§ 314a
  |bukg=§ 314a 
  |bwo=§ 314a
  |eggvg=§ 314a
  |erbstg=§ 314a
  |estdv=§ 314a
  |gkg=§ 314a
  |mabv=§ 314a
  |owig=§ 314a
  |sgb i=§ 314a
  |sgb ii=§ 314a
  |sgb iii=§ 314a
  |sgb iv=§ 314a
  |sgb v=§ 314a
  |sgb vi=§ 314a
  |sgb vii=§ 314a
  |sgb viii=§ 314a
  |sgb ix=§ 314a
  |sgb x=§ 314a
  |sgb xi=§ 314a
  |sgb xii=§ 314a
  |stvo=§ 314a
  |stvzo=§ 314a
  |ustg=§ 314a
  |ustdv=§ 314a
  |uwg=§ 314a
  |weg=§ 314a
  |#default=§ 314a
  }}
  |be=§ 314a
  |bw=§ 314a
  |hh=§ 314a
  |mv=§ 314a
  |ni=[22]
|rlp
  |rp|rlp=§ 314a
  |sh=§ 314a
  |st=§ 314a
  |th=§ 314a
|by=§ 314a
|bb=§ 314a
|hb=§ 314a
|he=§ 314a
|nw=§ 314a
|sl=§ 314a
|revosax=§ 314a
|dejure=§ 314a
|buzer=§ 314a
|RIS-B={{#if: 
 |§ 314a
 |§ 314a
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 314a
 |§ 314a
}}
|LI={{#if: 
 |§ 314a
 |§ 314a]
}}
||leer=§ 314a[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 314a[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 314a||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} oder {{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 320
  |aeg=§ 320   
  |ao=§ 320
  |bbg=§ 320
  |bbig=§ 320
  |bdsg=§ 320
  |besüg=§ 320
  |bostrab=§ 320
  |bpersvg=§ 320 
  |brkg=§ 320
  |btmg=§ 320
  |bukg=§ 320 
  |bwo=§ 320
  |eggvg=§ 320
  |erbstg=§ 320
  |estdv=§ 320
  |gkg=§ 320
  |mabv=§ 320
  |owig=§ 320
  |sgb i=§ 320
  |sgb ii=§ 320
  |sgb iii=§ 320
  |sgb iv=§ 320
  |sgb v=§ 320
  |sgb vi=§ 320
  |sgb vii=§ 320
  |sgb viii=§ 320
  |sgb ix=§ 320
  |sgb x=§ 320
  |sgb xi=§ 320
  |sgb xii=§ 320
  |stvo=§ 320
  |stvzo=§ 320
  |ustg=§ 320
  |ustdv=§ 320
  |uwg=§ 320
  |weg=§ 320
  |#default=§ 320
  }}
  |be=§ 320
  |bw=§ 320
  |hh=§ 320
  |mv=§ 320
  |ni=[23]
|rlp
  |rp|rlp=§ 320
  |sh=§ 320
  |st=§ 320
  |th=§ 320
|by=§ 320
|bb=§ 320
|hb=§ 320
|he=§ 320
|nw=§ 320
|sl=§ 320
|revosax=§ 320
|dejure=§ 320
|buzer=§ 320
|RIS-B={{#if: 
 |§ 320
 |§ 320
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 320
 |§ 320
}}
|LI={{#if: 
 |§ 320
 |§ 320]
}}
||leer=§ 320[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 320[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 320||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB.

Unechte Unternehmensdelikte

Die unechten Unternehmensdelikte sind dagegen ohne den Begriff des „Unternehmens“ formuliert. Der Tatbestand ist aber so umschrieben, dass typische Versuchshandlungen bereits umfasst sind. Strafbar sind zumeist schon erfolgsgerichtete Tätigkeiten. Sie behandeln ähnlich wie die echten Unternehmensdelikte versuchsähnliche Vorfeldhandlungen als vollendete Tat.<ref>Eser/Hecker, in: Schönke/Schröder, StGB, 29. Aufl. 2014, § 11 Rn. 47.</ref>

Ob es sich um ein unechtes Unternehmensdelikt handelt, ist eine Frage der Auslegung.<ref>vgl. zum Handeltreiben mit Betäubungsmitteln: BGH, Beschluss vom 10. Juli 2003 - 3 StR 61/02 Divergenzvorlage des 3. Strafsenats nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: gvg
  |hoai=§ 132
  |aeg=§ 132   
  |ao=§ 132
  |bbg=§ 132
  |bbig=§ 132
  |bdsg=§ 132
  |besüg=§ 132
  |bostrab=§ 132
  |bpersvg=§ 132 
  |brkg=§ 132
  |btmg=§ 132
  |bukg=§ 132 
  |bwo=§ 132
  |eggvg=§ 132
  |erbstg=§ 132
  |estdv=§ 132
  |gkg=§ 132
  |mabv=§ 132
  |owig=§ 132
  |sgb i=§ 132
  |sgb ii=§ 132
  |sgb iii=§ 132
  |sgb iv=§ 132
  |sgb v=§ 132
  |sgb vi=§ 132
  |sgb vii=§ 132
  |sgb viii=§ 132
  |sgb ix=§ 132
  |sgb x=§ 132
  |sgb xi=§ 132
  |sgb xii=§ 132
  |stvo=§ 132
  |stvzo=§ 132
  |ustg=§ 132
  |ustdv=§ 132
  |uwg=§ 132
  |weg=§ 132
  |#default=§ 132
  }}
  |be=§ 132
  |bw=§ 132
  |hh=§ 132
  |mv=§ 132
  |ni=[24]
|rlp
  |rp|rlp=§ 132
  |sh=§ 132
  |st=§ 132
  |th=§ 132
|by=§ 132
|bb=§ 132
|hb=§ 132
|he=§ 132
|nw=§ 132
|sl=§ 132
|revosax=§ 132
|dejure=§ 132
|buzer=§ 132
|RIS-B={{#if: 
 |§ 132
 |§ 132
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 132
 |§ 132
}}
|LI={{#if: 
 |§ 132
 |§ 132]
}}
||leer=§ 132[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 132[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 132||[Paragraf fehlt]}}{{#if: gvg||[Gesetz fehlt]}} GVG.</ref>

  • So kann man etwa in dem Tatbestandsmerkmal des Absetzens der Hehlerei schon die auf den Absatzerfolg gerichtete Tätigkeit umschrieben sehen.
  • Ein weiteres Beispiel ist die Wilderei ({{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 292
  |aeg=§ 292   
  |ao=§ 292
  |bbg=§ 292
  |bbig=§ 292
  |bdsg=§ 292
  |besüg=§ 292
  |bostrab=§ 292
  |bpersvg=§ 292 
  |brkg=§ 292
  |btmg=§ 292
  |bukg=§ 292 
  |bwo=§ 292
  |eggvg=§ 292
  |erbstg=§ 292
  |estdv=§ 292
  |gkg=§ 292
  |mabv=§ 292
  |owig=§ 292
  |sgb i=§ 292
  |sgb ii=§ 292
  |sgb iii=§ 292
  |sgb iv=§ 292
  |sgb v=§ 292
  |sgb vi=§ 292
  |sgb vii=§ 292
  |sgb viii=§ 292
  |sgb ix=§ 292
  |sgb x=§ 292
  |sgb xi=§ 292
  |sgb xii=§ 292
  |stvo=§ 292
  |stvzo=§ 292
  |ustg=§ 292
  |ustdv=§ 292
  |uwg=§ 292
  |weg=§ 292
  |#default=§ 292
  }}
  |be=§ 292
  |bw=§ 292
  |hh=§ 292
  |mv=§ 292
  |ni=[25]
|rlp
  |rp|rlp=§ 292
  |sh=§ 292
  |st=§ 292
  |th=§ 292
|by=§ 292
|bb=§ 292
|hb=§ 292
|he=§ 292
|nw=§ 292
|sl=§ 292
|revosax=§ 292
|dejure=§ 292
|buzer=§ 292
|RIS-B={{#if: 
 |§ 292
 |§ 292
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 292
 |§ 292
}}
|LI={{#if: 
 |§ 292
 |§ 292]
}}
||leer=§ 292[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 292[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 292||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB), wobei bereits das Nachstellen des Wildes oder das Fischen allein unter die Tatbestandsmäßigkeit fällt.

  • Auch das Hilfeleisten ({{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 257
  |aeg=§ 257   
  |ao=§ 257
  |bbg=§ 257
  |bbig=§ 257
  |bdsg=§ 257
  |besüg=§ 257
  |bostrab=§ 257
  |bpersvg=§ 257 
  |brkg=§ 257
  |btmg=§ 257
  |bukg=§ 257 
  |bwo=§ 257
  |eggvg=§ 257
  |erbstg=§ 257
  |estdv=§ 257
  |gkg=§ 257
  |mabv=§ 257
  |owig=§ 257
  |sgb i=§ 257
  |sgb ii=§ 257
  |sgb iii=§ 257
  |sgb iv=§ 257
  |sgb v=§ 257
  |sgb vi=§ 257
  |sgb vii=§ 257
  |sgb viii=§ 257
  |sgb ix=§ 257
  |sgb x=§ 257
  |sgb xi=§ 257
  |sgb xii=§ 257
  |stvo=§ 257
  |stvzo=§ 257
  |ustg=§ 257
  |ustdv=§ 257
  |uwg=§ 257
  |weg=§ 257
  |#default=§ 257
  }}
  |be=§ 257
  |bw=§ 257
  |hh=§ 257
  |mv=§ 257
  |ni=[26]
|rlp
  |rp|rlp=§ 257
  |sh=§ 257
  |st=§ 257
  |th=§ 257
|by=§ 257
|bb=§ 257
|hb=§ 257
|he=§ 257
|nw=§ 257
|sl=§ 257
|revosax=§ 257
|dejure=§ 257
|buzer=§ 257
|RIS-B={{#if: 
 |§ 257
 |§ 257
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 257
 |§ 257
}}
|LI={{#if: 
 |§ 257
 |§ 257]
}}
||leer=§ 257[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 257[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 257||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} ff. StGB) setzt zur Tatbestandsmäßigkeit nicht voraus, dass das Hilfeleisten auch einen Erfolg für den Begünstigten zur Folge hatte.

Weitere Beispiele sind:

  • Widerstand leisten i. S. d. {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 113
  |aeg=§ 113   
  |ao=§ 113
  |bbg=§ 113
  |bbig=§ 113
  |bdsg=§ 113
  |besüg=§ 113
  |bostrab=§ 113
  |bpersvg=§ 113 
  |brkg=§ 113
  |btmg=§ 113
  |bukg=§ 113 
  |bwo=§ 113
  |eggvg=§ 113
  |erbstg=§ 113
  |estdv=§ 113
  |gkg=§ 113
  |mabv=§ 113
  |owig=§ 113
  |sgb i=§ 113
  |sgb ii=§ 113
  |sgb iii=§ 113
  |sgb iv=§ 113
  |sgb v=§ 113
  |sgb vi=§ 113
  |sgb vii=§ 113
  |sgb viii=§ 113
  |sgb ix=§ 113
  |sgb x=§ 113
  |sgb xi=§ 113
  |sgb xii=§ 113
  |stvo=§ 113
  |stvzo=§ 113
  |ustg=§ 113
  |ustdv=§ 113
  |uwg=§ 113
  |weg=§ 113
  |#default=§ 113
  }}
  |be=§ 113
  |bw=§ 113
  |hh=§ 113
  |mv=§ 113
  |ni=[27]
|rlp
  |rp|rlp=§ 113
  |sh=§ 113
  |st=§ 113
  |th=§ 113
|by=§ 113
|bb=§ 113
|hb=§ 113
|he=§ 113
|nw=§ 113
|sl=§ 113
|revosax=§ 113
|dejure=§ 113
|buzer=§ 113
|RIS-B={{#if: 
 |§ 113
 |§ 113
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 113
 |§ 113
}}
|LI={{#if: 
 |§ 113
 |§ 113]
}}
||leer=§ 113[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 113[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 113||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB<ref>Yanik Bolender: Das neue Widerstandsstrafrecht. Eine strafrechtsdogmatische Untersuchung der §§ 113, 114, 115 und 323c Abs. 2 StGB vor dem Hintergrund des 52. StÄG. Nomos-Verlag, 2021. ISBN 978-3-95650-813-4.</ref>

  • Auffordern zu einer Straftat i. S. d. {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 111
  |aeg=§ 111   
  |ao=§ 111
  |bbg=§ 111
  |bbig=§ 111
  |bdsg=§ 111
  |besüg=§ 111
  |bostrab=§ 111
  |bpersvg=§ 111 
  |brkg=§ 111
  |btmg=§ 111
  |bukg=§ 111 
  |bwo=§ 111
  |eggvg=§ 111
  |erbstg=§ 111
  |estdv=§ 111
  |gkg=§ 111
  |mabv=§ 111
  |owig=§ 111
  |sgb i=§ 111
  |sgb ii=§ 111
  |sgb iii=§ 111
  |sgb iv=§ 111
  |sgb v=§ 111
  |sgb vi=§ 111
  |sgb vii=§ 111
  |sgb viii=§ 111
  |sgb ix=§ 111
  |sgb x=§ 111
  |sgb xi=§ 111
  |sgb xii=§ 111
  |stvo=§ 111
  |stvzo=§ 111
  |ustg=§ 111
  |ustdv=§ 111
  |uwg=§ 111
  |weg=§ 111
  |#default=§ 111
  }}
  |be=§ 111
  |bw=§ 111
  |hh=§ 111
  |mv=§ 111
  |ni=[28]
|rlp
  |rp|rlp=§ 111
  |sh=§ 111
  |st=§ 111
  |th=§ 111
|by=§ 111
|bb=§ 111
|hb=§ 111
|he=§ 111
|nw=§ 111
|sl=§ 111
|revosax=§ 111
|dejure=§ 111
|buzer=§ 111
|RIS-B={{#if: 
 |§ 111
 |§ 111
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 111
 |§ 111
}}
|LI={{#if: 
 |§ 111
 |§ 111]
}}
||leer=§ 111[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 111[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 111||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

  • Vortäuschen einer Straftat i. S. d. {{#switch: juris
|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 145d
  |aeg=§ 145d   
  |ao=§ 145d
  |bbg=§ 145d
  |bbig=§ 145d
  |bdsg=§ 145d
  |besüg=§ 145d
  |bostrab=§ 145d
  |bpersvg=§ 145d 
  |brkg=§ 145d
  |btmg=§ 145d
  |bukg=§ 145d 
  |bwo=§ 145d
  |eggvg=§ 145d
  |erbstg=§ 145d
  |estdv=§ 145d
  |gkg=§ 145d
  |mabv=§ 145d
  |owig=§ 145d
  |sgb i=§ 145d
  |sgb ii=§ 145d
  |sgb iii=§ 145d
  |sgb iv=§ 145d
  |sgb v=§ 145d
  |sgb vi=§ 145d
  |sgb vii=§ 145d
  |sgb viii=§ 145d
  |sgb ix=§ 145d
  |sgb x=§ 145d
  |sgb xi=§ 145d
  |sgb xii=§ 145d
  |stvo=§ 145d
  |stvzo=§ 145d
  |ustg=§ 145d
  |ustdv=§ 145d
  |uwg=§ 145d
  |weg=§ 145d
  |#default=§ 145d
  }}
  |be=§ 145d
  |bw=§ 145d
  |hh=§ 145d
  |mv=§ 145d
  |ni=[29]
|rlp
  |rp|rlp=§ 145d
  |sh=§ 145d
  |st=§ 145d
  |th=§ 145d
|by=§ 145d
|bb=§ 145d
|hb=§ 145d
|he=§ 145d
|nw=§ 145d
|sl=§ 145d
|revosax=§ 145d
|dejure=§ 145d
|buzer=§ 145d
|RIS-B={{#if: 
 |§ 145d
 |§ 145d
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 145d
 |§ 145d
}}
|LI={{#if: 
 |§ 145d
 |§ 145d]
}}
||leer=§ 145d[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 145d[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 145d||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB

Die analoge Anwendung von Vorschriften zur tätigen Reue wird hier nach herrschender Meinung aufgrund des Fehlens einer planwidrigen Regelungslücke abgelehnt. Die tätige Reue soll aber dann entsprechend bei der Strafzumessung berücksichtigt werden.

Nach anderer Ansicht soll eine Analogie insbesondere bei der Begünstigung ({{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 257
  |aeg=§ 257   
  |ao=§ 257
  |bbg=§ 257
  |bbig=§ 257
  |bdsg=§ 257
  |besüg=§ 257
  |bostrab=§ 257
  |bpersvg=§ 257 
  |brkg=§ 257
  |btmg=§ 257
  |bukg=§ 257 
  |bwo=§ 257
  |eggvg=§ 257
  |erbstg=§ 257
  |estdv=§ 257
  |gkg=§ 257
  |mabv=§ 257
  |owig=§ 257
  |sgb i=§ 257
  |sgb ii=§ 257
  |sgb iii=§ 257
  |sgb iv=§ 257
  |sgb v=§ 257
  |sgb vi=§ 257
  |sgb vii=§ 257
  |sgb viii=§ 257
  |sgb ix=§ 257
  |sgb x=§ 257
  |sgb xi=§ 257
  |sgb xii=§ 257
  |stvo=§ 257
  |stvzo=§ 257
  |ustg=§ 257
  |ustdv=§ 257
  |uwg=§ 257
  |weg=§ 257
  |#default=§ 257
  }}
  |be=§ 257
  |bw=§ 257
  |hh=§ 257
  |mv=§ 257
  |ni=[30]
|rlp
  |rp|rlp=§ 257
  |sh=§ 257
  |st=§ 257
  |th=§ 257
|by=§ 257
|bb=§ 257
|hb=§ 257
|he=§ 257
|nw=§ 257
|sl=§ 257
|revosax=§ 257
|dejure=§ 257
|buzer=§ 257
|RIS-B={{#if: 
 |§ 257
 |§ 257
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 257
 |§ 257
}}
|LI={{#if: 
 |§ 257
 |§ 257]
}}
||leer=§ 257[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 257[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 257||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB) möglich sein wegen der Ähnlichkeit zur Strafvereitlung ({{#switch: juris

|juris={{#switch: stgb
  |hoai=§ 258
  |aeg=§ 258   
  |ao=§ 258
  |bbg=§ 258
  |bbig=§ 258
  |bdsg=§ 258
  |besüg=§ 258
  |bostrab=§ 258
  |bpersvg=§ 258 
  |brkg=§ 258
  |btmg=§ 258
  |bukg=§ 258 
  |bwo=§ 258
  |eggvg=§ 258
  |erbstg=§ 258
  |estdv=§ 258
  |gkg=§ 258
  |mabv=§ 258
  |owig=§ 258
  |sgb i=§ 258
  |sgb ii=§ 258
  |sgb iii=§ 258
  |sgb iv=§ 258
  |sgb v=§ 258
  |sgb vi=§ 258
  |sgb vii=§ 258
  |sgb viii=§ 258
  |sgb ix=§ 258
  |sgb x=§ 258
  |sgb xi=§ 258
  |sgb xii=§ 258
  |stvo=§ 258
  |stvzo=§ 258
  |ustg=§ 258
  |ustdv=§ 258
  |uwg=§ 258
  |weg=§ 258
  |#default=§ 258
  }}
  |be=§ 258
  |bw=§ 258
  |hh=§ 258
  |mv=§ 258
  |ni=[31]
|rlp
  |rp|rlp=§ 258
  |sh=§ 258
  |st=§ 258
  |th=§ 258
|by=§ 258
|bb=§ 258
|hb=§ 258
|he=§ 258
|nw=§ 258
|sl=§ 258
|revosax=§ 258
|dejure=§ 258
|buzer=§ 258
|RIS-B={{#if: 
 |§ 258
 |§ 258
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 258
 |§ 258
}}
|LI={{#if: 
 |§ 258
 |§ 258]
}}
||leer=§ 258[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 258[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 258||[Paragraf fehlt]}}{{#if: stgb||[Gesetz fehlt]}} StGB), bei der ein Rücktritt vom Versuch möglich ist.

Literatur

  • Björn Burkhardt: Das Unternehmensdelikt und seine Grenzen. JuristenZeitung 1971, S. 352–358.
  • Hans-Heinrich Jescheck (Hrsg.): Die Vorverlegung des Strafrechtsschutzes durch Gefährdungs- und Unternehmensdelikte. Referate und Diskussionsbericht der Arbeitssitzung der Fachgruppe für Strafrechtsvergleichung anlässlich der Tagung der Gesellschaft für Rechtsvergleichung am 20. September 1985 in Göttingen. Beiheft zur Zeitschrift für die gesamte Strafrechtswissenschaft, 1987.
  • Claus Roxin: Strafrecht. Allgemeiner Teil (Band 1). 3. Auflage, Beck, München 1997, ISBN 3-406-42507-0, S. 282.
  • Gereon Wolters: Das Unternehmensdelikt. Nomos-Verlag, 2001. ISBN 978-3-7890-7601-5.
  • Wolfgang Mitsch: Das Unternehmensdelikt. JURA 2012, S. 107 ff.
  • Wolfgang Mitsch: Das unechte Unternehmensdelikt. JuS 2015, S. 97 ff.

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Hinweisbaustein