Twi (Sprache)
| Twi | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Projektautor | {{{Erfinder}}}
}} | |||||
| Jahr der Veröffentlichung | {{{Veröffentlichungsjahr}}}
}} | |||||
| Zeitraum | {{{Zeitraum}}}
}} | |||||
|
{{#if: |
Ehemals gesprochen in | Gesprochen in
}} |
Ghana
}} | |||
| Sprecher | ca. 2,8 Mio. Asante-Twi, 555.000 Akuapem-Twi
}} | |||||
| Linguistische Klassifikation |
}}}} | |||||
| Besonderheiten | {{{Besonderheiten}}}
}} | |||||
| Offizieller Status
}} | ||||||
| Amtssprache in | eine der nationalen Sprachen Ghanas
}} | |||||
| Sonstiger offizieller Status in | {{{Weiteres}}}
}} | |||||
| Anerkannte Minderheiten-/ Regionalsprache in |
{{{Minderheitensprache}}}
}} | |||||
| Sprachcodes
}} | ||||||
| ISO 639-1 | {{#ifeq:tw|-|–|tw}}
}} | |||||
| ISO 639-2 | (B) {{#ifeq:{{{ISO2B}}}|-|–|{{{ISO2B}}}}} | (T) {{#ifeq:{{{ISO2T}}}|-|–|{{{ISO2T}}}}} | ISO 639-2 | {{#ifeq:twi|-|–|twi}}
}} }} | ||
| ISO 639-3 | {{#ifeq:twi|-|–|twi}}
}} | |||||
| ISO 639-5 |
{{{ISO5}}} }} | |||||
| Locale/IETF |
{{{Locale}}} }} | |||||
Twi [<templatestyles src="IPA/styles.css" />
| ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }}] ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=de|SCRIPTING=Latn|SERVICE=deutsch}} auch: Tschi)<ref>Stichwort: Tschisprache. Online in: Deutsches Kolonial-Lexikon, Band III, Leipzig 1920, S. 552.</ref> ist eine Akan-Sprache. Twi wird von ca. 3,4 Millionen Menschen vor allem in Ghana gesprochen, wo es auch eine der Amtssprachen ist.
Innerhalb des Twi werden die Dialekte Aschanti-Twi (auch: Asante-Twi, Aschanti, Asante) mit rund 2.800.000<ref name="ethnologue">Ethnologue</ref> und Akuapem-Twi (auch: Akwapem, Twi, Akuapim, Akwapi) mit rund 555.000 Sprechern<ref name="ethnologue" /> unterschieden.
Zu den frühen europäischen Erforschern der Sprache gehörte der Missionar Johann Gottlieb Christaller (1827–1895). Nana Anima Wiafe-Akenten ist die erste Person, die in Twi promoviert wurde.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:298701||(?)}}}}}}{{#if: 2025-05-29|;}}}}{{#if: 2025-05-29| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-05-29 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-05-29|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-05-29|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Bekannte Twi-Sprecher
- Nana Abrokwa, Musiker
- Kwame Nkrumah, erster Präsident Ghanas
- Ignatius Kutu Acheampong, ehemaliger Präsident Ghanas
- Otto Addo, ehemaliger Fußballspieler
- Akwasi Afrifa, ehemaliger Präsident Ghanas
- Kofi Annan, ehemaliger Generalsekretär der Vereinten Nationen (UNO)
- Gerald Asamoah, ehemaliger Fußballspieler
- Albert Adu Boahen, ghanaischer Historiker und Politiker
- Abédi Pelé, ehemaliger Fußballer
- Samuel Kuffour, ehemaliger Fußballspieler
- John Agyekum Kufuor, ehemaliger Präsident Ghanas
- Sarkodie, Musiker, siehe Konvict Muzik#Künstler (Auswahl)
- Anthony Yeboah, ehemaliger Fußballspieler
- Asamoah Gyan, Fußballer
Literatur
- William Nketia: Twi für Ghana. Reise Know-How Verlag, Bielefeld 2004, ISBN 3-89416-346-1.
- Samuel Gyasi Obeng: African Anthroponymy. An ethnopragmatic and norphophonological study of personal names in Akan and some African societies. LINCOM Europa, München 2001, ISBN 3-89586-431-5. (LINCOM studies in anthropology 8)
- Paul F. A. Kotey: Let’s learn Twi. Africa World Press, Trenton/NJ 2000, ISBN 0-86543-854-4.
- J. E. Redden, N. Owusu: Twi Basic Course. Hippocrene, New York 1995, ISBN 0-7818-0394-2. (Nachdruck der Ausgabe von 1963)
- Florence Abena Dolphyne: A Comprehensive Course in Twi (Asante) for the Non-Twi Learner. Ghana University Press, Accra 1996, ISBN 9964-30-245-2.
Weblinks
{{#invoke:TemplatePar|check
|all= 1= |opt= 2= |template=Vorlage:Wikipedia |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt }}
Fußnoten
<references />
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Einzelsprache
- Tonsprache
- Kwa-Sprachen
- Aschanti