Zum Inhalt springen

Twi (Sprache)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Hinweisbaustein

{{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: Ghana | {{#if: ca. 2,8 Mio. Asante-Twi, 555.000 Akuapem-Twi | {{#if: * Niger-Kongo {{#if: | {{#if: eine der nationalen Sprachen Ghanas| {{#if: eine der nationalen Sprachen Ghanas | {{#if: | {{#if: | {{#if: twtwitwi | {{#if: tw | {{#if: | {{#if: twi | {{#if: | {{#if: |
Twi
Projektautor {{{Erfinder}}}

}}

Jahr der Veröffentlichung {{{Veröffentlichungsjahr}}}

}}

Zeitraum {{{Zeitraum}}}

}}

{{#if:

Ehemals gesprochen in Gesprochen in

}}

Ghana

}}

Sprecher ca. 2,8 Mio. Asante-Twi, 555.000 Akuapem-Twi

}}

Linguistische
Klassifikation

}}}}

Besonderheiten {{{Besonderheiten}}}

}}

Offizieller Status

}}

Amtssprache in eine der nationalen Sprachen Ghanas

}}

Sonstiger offizieller Status in {{{Weiteres}}}

}}

Anerkannte Minderheiten-/
Regionalsprache in
{{{Minderheitensprache}}}

}}

Sprachcodes

}}

ISO 639-1 {{#ifeq:tw|-|–|tw}}

}}

ISO 639-2 (B) {{#ifeq:{{{ISO2B}}}|-|–|{{{ISO2B}}}}} (T) {{#ifeq:{{{ISO2T}}}|-|–|{{{ISO2T}}}}} ISO 639-2 {{#ifeq:twi|-|–|twi}}

}} }}

ISO 639-3 {{#ifeq:twi|-|–|twi}}

}}

ISO 639-5

{{{ISO5}}} }}

Locale/IETF

{{{Locale}}} }}

Twi [<templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}t͜ɕʷi{{#if:

    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }}] ({{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=de|SCRIPTING=Latn|SERVICE=deutsch}} auch: Tschi)<ref>Stichwort: Tschisprache. Online in: Deutsches Kolonial-Lexikon, Band III, Leipzig 1920, S. 552.</ref> ist eine Akan-Sprache. Twi wird von ca. 3,4 Millionen Menschen vor allem in Ghana gesprochen, wo es auch eine der Amtssprachen ist.

Innerhalb des Twi werden die Dialekte Aschanti-Twi (auch: Asante-Twi, Aschanti, Asante) mit rund 2.800.000<ref name="ethnologue">Ethnologue</ref> und Akuapem-Twi (auch: Akwapem, Twi, Akuapim, Akwapi) mit rund 555.000 Sprechern<ref name="ethnologue" /> unterschieden.

Zu den frühen europäischen Erforschern der Sprache gehörte der Missionar Johann Gottlieb Christaller (1827–1895). Nana Anima Wiafe-Akenten ist die erste Person, die in Twi promoviert wurde.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Nana Anima Wiafe-Akenten: First PhD holder in Twi|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:298701||(?)}}}}}}{{#if: 2025-05-29|;}}}}{{#if: 2025-05-29| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-05-29 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-05-29|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-05-29|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:{{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2025-05-29 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.modernghana.com/news/793433/nana-anima-wiafe-akenten-first-phd-holder-in-twi.html }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Bekannte Twi-Sprecher

Literatur

  • William Nketia: Twi für Ghana. Reise Know-How Verlag, Bielefeld 2004, ISBN 3-89416-346-1.
  • Samuel Gyasi Obeng: African Anthroponymy. An ethnopragmatic and norphophonological study of personal names in Akan and some African societies. LINCOM Europa, München 2001, ISBN 3-89586-431-5. (LINCOM studies in anthropology 8)
  • Paul F. A. Kotey: Let’s learn Twi. Africa World Press, Trenton/NJ 2000, ISBN 0-86543-854-4.
  • J. E. Redden, N. Owusu: Twi Basic Course. Hippocrene, New York 1995, ISBN 0-7818-0394-2. (Nachdruck der Ausgabe von 1963)
  • Florence Abena Dolphyne: A Comprehensive Course in Twi (Asante) for the Non-Twi Learner. Ghana University Press, Accra 1996, ISBN 9964-30-245-2.

Weblinks

[[:{{#ifeq:tw|de|Wikipedia:Hauptseite|tw:}}|Wikipedia auf Twi]]

{{#invoke:TemplatePar|check

  |all= 1=
  |opt= 2=
  |template=Vorlage:Wikipedia
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Fußnoten

<references />