su (Unix)
Das Programm su (Abkürzung für {{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=en|SCRIPTING=Latn|SERVICE=englisch}}) dient auf Unix- und unixoiden Betriebssystemen dazu, den Benutzerkontext zu wechseln und damit Programme unter einer anderen Benutzer-ID auszuführen. Es gehört zu den essentiellen Systemverwaltungswerkzeugen von Unix-Systemen.
Die Syntax ist su benutzername. Ohne Angabe eines Benutzernamens wechselt su nach einer Passwortabfrage zum Benutzer root. Die Befehle su - oder su -l simulieren einen kompletten Login-Vorgang, d. h., es werden das komplette Profil des neuen Benutzers eingelesen und die Umgebungsvariablen neu gesetzt. Um Missbrauch zu verhindern, zeichnen die meisten Systeme alle geglückten und missglückten Login-Versuche mit su in den System-Logdateien auf.
Mit dem Befehl exit oder durch Senden des {{#if:trim|„End of File“}}-Signals/-Zeichens (EOF) durch Drücken der Tastenkombination {{#if:trim|Strg}}+{{#if:trim|D}} gelangt man zum ursprünglichen Benutzer und seinen Rechten zurück.
Bei einigen Systemen ist das root-Konto standardmäßig deaktiviert; statt su wird sudo empfohlen, das keine eigene Subshell startet, sondern lediglich den mitangegebenen Befehl unter Administratorrechten ausführt.
Die meisten BSD-Varianten einschließlich macOS beschränken den Gebrauch von su auf Mitglieder der Gruppen wheel und admin. Aufgrund einer Entscheidung von GNU-Projekt-Gründer Richard Stallman wurde diese Eigenschaft nicht in die GNU-Implementierung des Programms, die David MacKenzie programmierte, übernommen. Stallman argumentierte, dass eine derartige Beschränkung die Macht einiger weniger Systemadministratoren zementiere.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7C{{#if:Core-utils: su invocation|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Core-utils: su invocation}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Core-utils: su invocation}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Core-utils: su invocation}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:GNU Dokumentation2002-12-28http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html{{#if: 2024-12-30 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Core-utils: su invocation|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Core-utils: su invocation|lines=0}}||}}}}{{#if: GNU Dokumentation| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=GNU Dokumentation}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2002-12-28http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7C,%7C{{#if: 2024-12-30 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2002-12-28| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2002-12-28|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2002-12-28|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2002-12-28|class=Zitationswartung}} }}{{#if: http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7C,%7C{{#if: 2024-12-30 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7C,%7C{{#if: 2024-12-30 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C+{{#if:2002-12-28%7C{{#if:http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7Carchiviert%7Cehemals}}%7C{{#if:http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7CArchiviert%7CEhemals}}}}+{{#if:http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7Cvom%7Cim}}+Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:60304||(?)}}}}}}{{#if: 2024-12-30|;}}}}{{#if: 2024-12-30| {{#if:2002-12-28http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7Cabgerufen%7CAbgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2024-12-30 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2024-12-30|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2024-12-30|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:GNU Dokumentation2002-12-28http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html{{#if: 2024-12-30 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2002-12-28http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html{{#if: 2024-12-30 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7C%7C{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:http://web.archive.org/web/20240613150240/https://ftp.gnu.org/old-gnu/Manuals/coreutils-4.5.4/html_node/coreutils_149.html%7CVorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Weblinks
[{{Man/{{#switch: @bsd
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|bsd}}|1|su|url}} su{{#if:{{Man/{{#switch: @bsd
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|bsd}}|1|su|display_section}}|({{Man/{{#switch: @bsd
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|bsd}}|1|su|display_section}})}}]{{#if:substitute user identity|: substitute user identity}}{{#if:{{#ifeq:
|inline||{{Man/{{#switch: @bsd
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|bsd}}|1|su|attrib}}}}| – {{#ifeq:
|inline||{{Man/{{#switch: @bsd
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|bsd}}|1|su|attrib}}}}}}
[{{Man/{{#switch: @gnu
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|gnu}}|1|su|url}} su{{#if:{{Man/{{#switch: @gnu
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|gnu}}|1|su|display_section}}|({{Man/{{#switch: @gnu
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|gnu}}|1|su|display_section}})}}]{{#if:ändert die Benutzer-ID oder wechselt zu Root|: ändert die Benutzer-ID oder wechselt zu Root}}{{#if:{{#ifeq:
|inline||{{Man/{{#switch: @gnu
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|gnu}}|1|su|attrib}}}}| – {{#ifeq:
|inline||{{Man/{{#switch: @gnu
|@bsd=OpenBSD
|@=gnu
|gnu}}|1|su|attrib}}}}}}
Einzelnachweise
<references />
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Unix-Betriebssystemkomponente
- Linux-Betriebssystemkomponente
- Solaris