Stokes-Parameter
Die Stokes-Parameter sind ein Satz von vier Werten, meist als <math>S_0 \ldots S_3</math> oder <math>I, Q, U</math> und <math>V</math> bezeichnet, die 1852 von George Gabriel Stokes zur Beschreibung des Polarisationszustandes elektromagnetischer Wellen (meist Licht) eingeführt wurden. Das Besondere an diesen Werten ist, dass sie durch einfache Messungen der Strahlungsleistung nach Durchgang durch verschiedene Polarisatoren berechnet werden können und so der Polarisationszustand recht einfach bestimmt werden kann.
Die Stokes-Parameter können zum Stokes-Vektor zusammengefasst werden. Analog zum Jones-Vektor und der Jones-Matrix – auch Jones-Formalismus genannt – kann die Wirkung optischer Systeme auf Stokes-Vektoren im Müller-Formalismus durch Anwendung entsprechender Matrizen (Müller-Matrix) behandelt werden. Im Unterschied zum Jones-Formalismus kann zwar die Bestrahlungsstärke beschrieben werden, jedoch nur von inkohärentem Licht. Das heißt, es sind keine Phaseninformationen enthalten, und erlaubt damit nicht die Berechnung von Interferenzeffekten.
Definition
| Polarisation | Polarisationszustand | Stokes-Vektor |
|---|---|---|
| linear, horizontal | Datei:Polarisation state - Linear polarization parallel to x axis.svg | <math>\begin{pmatrix} 1\\ 1\\ 0\\ 0 \end{pmatrix}</math> |
| linear, vertikal | Datei:Polarisation state - Linear polarization parallel to y axis.svg | <math>\begin{pmatrix} 1\\ -1\\ 0\\ 0 \end{pmatrix}</math> |
| linear, +45° | Datei:Polarisation state - Linear polarization oriented at +45deg.svg | <math>\begin{pmatrix} 1\\ 0\\ 1\\ 0 \end{pmatrix}</math> |
| links-zirkular | Datei:Polarisation state - Left-circular polarization.svg | <math>\begin{pmatrix} 1\\ 0\\ 0\\ -1 \end{pmatrix}</math> |
| rechts-zirkular | Datei:Polarisation state - Right-circular polarization.svg | <math>\begin{pmatrix} 1\\ 0\\ 0\\ 1 \end{pmatrix}</math> |
| unpolarisiert | <math>\begin{pmatrix} 1\\ 0\\ 0\\ 0 \end{pmatrix}</math> |
- <math>S_0 = I = P_{0^\circ}+P_{90^\circ}= \langle E_x^2+E_y^2\rangle</math>
- <math>S_1 = Q = P_{0^\circ}-P_{90^\circ}= \langle E_x^2-E_y^2\rangle</math>
- <math>S_2 = U = P_{45^\circ}-P_{135^\circ}= \langle 2E_x E_y \cos\delta\rangle</math>
- <math>S_3 = V =P_{\rm RZ} - P_{\rm LZ}\,= \langle 2E_x E_y \sin\delta\rangle</math>
Die Leistungen sind dabei die gemessene Leistung nach Durchgang durch einen horizontal (0°), vertikal (90°), 45° und 135° orientierten, idealen Polarisator sowie der rechts- und links-zirkular polarisierte Anteil des Lichts.
Alternativ lassen sie sich über die zeitgemittelten Amplituden <math> E_\mathrm{x}</math>, <math>E_\mathrm{y}</math> der elektrischen Wellenvektoren in einem orthogonalen Koordinatensystem, sowie deren relativer Phase <math>\delta</math> definieren.
Üblicherweise werden die Stokes-Parameter auf die einfallende Leistung normiert, indem alle vier Werte durch S0 dividiert werden, man spricht in diesem Zusammenhang vom normierten Stokes-Vektor.
- <math>\vec S_\mathrm{N} = \frac{1}{S_0} \begin{pmatrix} S_0\\ S_1\\ S_2\\ S_3 \end{pmatrix}</math>
| Bezugsgröße | <math>S_0</math> | <math>S_1</math> | <math>S_2</math> | <math>S_3</math> |
|---|---|---|---|---|
| Lichtintensität | <math>I_\mathrm{x}+I_\mathrm{y}</math> | <math>I_\mathrm{x}-I_\mathrm{y}</math> | <math>I_\mathrm{+45^\circ}-I_\mathrm{-45^\circ}</math> | <math>I_\mathrm{R}-I_\mathrm{L}</math> |
| ε-θ-System | <math>1</math> | <math>\cos{2\varepsilon}\cdot\cos{2\theta}</math> | <math>\cos{2\varepsilon}\cdot\sin{2\theta}</math> | <math>\sin{2\varepsilon}</math> |
| ψ-Δ-System | <math>1</math> | <math>-\cos{2\psi}</math> | <math>\sin{2\psi}\cdot\cos{\Delta}</math> | <math>-\sin{2\psi}\cdot\sin{\Delta}</math> |
Definition in Kugelkoordinaten
Eine andere Formulierung findet sich in Kugelkoordinaten:
- <math> \begin{matrix}
S_0 &=& I \\ S_1 &=& I_\mathrm{p} \cos 2\psi \cos 2\chi\\ S_2 &=& I_\mathrm{p} \sin 2\psi \cos 2\chi\\ S_3 &=& I_\mathrm{p} \sin 2\chi \end{matrix} </math>
Wobei <math>I</math> die Gesamtintensität, <math>I_\mathrm{p}</math> der polarisierte Anteil der Intensität, <math>\psi</math> die Verkippung der Polarisationsellipse und <math>\tan \chi</math> das Verhältnis der beiden Hauptachsen der Polarisationsellipse ist.
Polarisationsgrad
Der Polarisationsgrad Π gibt an, wie groß der geordnete Anteil der Welle ist. Er ist definiert durch:
- <math>\Pi=\frac{\sqrt{S_1^2+S_2^2+S_3^2}}{S_0}</math>
Beziehungsweise für nur linear polarisiertes Licht:
- <math>\Pi=\frac{\sqrt{S_1^2+S_2^2}}{S_0}</math>
Für vollständig polarisiertes Licht gilt:
- <math>S_0^2=S_1^2+S_2^2+S_3^2</math>
Für unpolarisiertes Licht hingegen gilt:
- <math>S_1=S_2=S_3=0</math>.
Winkel der maximalen Polarisation
Der Winkel der maximalen Polarisation ist definiert durch:
- <math>\Theta=\frac{1}{2} \arctan{\frac{S_2}{S_1}}+n \frac{\pi}{2}</math>
wobei <math>n=1</math> für <math>S_1<0</math>, ansonsten ist <math>n=0</math>. Anders ausgedrückt bedeutet das, dass man 90° zum Winkel <math>\Theta</math> hinzu zählen muss, wenn <math>S_1</math> kleiner als <math>0</math> ist.
Literatur
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
Weblinks
- {{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Jürgen Weiprecht|Jürgen Weiprecht: }}{{#if:|{{#if:Polarisation und Stokes-Parameter|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Polarisation und Stokes-Parameter}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Polarisation und Stokes-Parameter}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Polarisation und Stokes-Parameter}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Kompendium für das Astronomische PraktikumHans-Georg Reimann, Olaf Fischer, Christian Friedemann, Reinhard E. Schielicke2002-10-29{{#if: 2010-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Polarisation und Stokes-Parameter|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Polarisation und Stokes-Parameter|lines=0}}||}}}}{{#if: Kompendium für das Astronomische Praktikum| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Kompendium für das Astronomische Praktikum}}}}{{#if: Hans-Georg Reimann, Olaf Fischer, Christian Friedemann, Reinhard E. Schielicke| Hans-Georg Reimann, Olaf Fischer, Christian Friedemann, Reinhard E. Schielicke{{#if: 2002-10-29|,|{{#if: 2010-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2002-10-29| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2002-10-29|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2002-10-29|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2002-10-29|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2010-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2010-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2002-10-29Hans-Georg Reimann, Olaf Fischer, Christian Friedemann, Reinhard E. Schielicke|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:360306||(?)}}}}}}{{#if: 2010-02-02|;}}}}{{#if: 2010-02-02| {{#if:2002-10-29Hans-Georg Reimann, Olaf Fischer, Christian Friedemann, Reinhard E. Schielicke{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2010-02-02 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2010-02-02|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2010-02-02|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Kompendium für das Astronomische PraktikumHans-Georg Reimann, Olaf Fischer, Christian Friedemann, Reinhard E. Schielicke2002-10-29{{#if: 2010-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2002-10-29{{#if: 2010-02-02 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.astro.uni-jena.de/Teaching/Praktikum/pra2002/node235.html }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: s | p | | {{#if: 1058040898 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 1058040898 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 1058040898 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Optik
- Elektrodynamik
- George Gabriel Stokes als Namensgeber