Sethus Calvisius
Sethus Calvisius, eigentlich Seth Kalwitz (* 21. Februar 1556 in Gorsleben; † 24. November 1615 in Leipzig), war ein Komponist, Musiktheoretiker und Kantor in Schulpforta und Leipzig sowie Astronom und Mathematiker.
Leben
Aufgewachsen in bescheidenen Verhältnissen, in denen der Vater als Tagelöhner auf dem Land seinem Broterwerb nachging, sollte Calvisius zunächst das Weberhandwerk erlernen. Jedoch war sein Drang zur Bildung so stark, dass er 1569 die Schule in Frankenhausen und ab 1572 die Schule in Magdeburg besuchte. In Magdeburg erbettelte und erwarb er sich im Kirchendienst die finanziellen Mittel, um ein Studium aufzunehmen.
Er besuchte ab 1579 zunächst die Universität Helmstedt, erhielt dann ein Stipendium des Kurfürsten August von Sachsen und begab sich 1580 an die Universität Leipzig. Dort beschäftigte er sich mit Mathematik, Chronologie, Astronomie und so intensiv mit der Musik, dass er im folgenden Jahr zum Rektor des Chores an der Paulinerkirche avancierte.
Auf Empfehlung Nikolaus Selneckers und der gesamten theologischen Fakultät der Universität Leipzig wurde er im November 1582 als Kantor nach Schulpforta berufen, wo er unter anderem den Motettengesang bei den gemeinsamen Mahlzeiten einführte. Daneben wirkte er als Pädagoge nicht nur im Themengebiet der Musik, er gab auch Unterricht in Hebräisch und betrieb chronologisch-historische Studien. 1594 kehrte er nach Leipzig zurück, wo ihm das ehrenvolle Amt des Kantors der Thomasschule und beider Hauptkirchen übertragen wurde.
Obwohl ihm an der Universität Wittenberg 1611 eine Professur für Mathematik und an der Universität Frankfurt/Oder ebenfalls eine Professur angeboten wurde, blieb er in Leipzig und wirkte dort bis zu seinem Lebensende. Außer zu einigen berühmten Zöglingen unterhielt er auch freundschaftliche Beziehungen zu Größen seiner Zeit, wie zum Beispiel Johannes Kepler.
Auch als Astronom leistete er Bedeutendes. Sein Hauptwerk ist das Opus Chronologicum ubi tempus astronomicum per motus et eclipses luminarium celestium.<ref>So der Titel der 5. Ausgabe, 1650, Erstausgabe Frankfurt/Main 1601; es folgten sechs weitere Ausgaben, vgl. Houzeau-Lancester 12831, dort allerdings falsche Angabe des Druckorts: Frankfurt/Oder.</ref> Laut Allgemeiner Deutscher Biographie (ADB) „trug ihm dieses Werk besonders den Namen eines der vorzüglichsten deutschen Gelehrten ein. Es war eine Frucht 20-jähriger Forschungen, fand die höchste Anerkennung des Scaliger, Casaubon und Petavius und galt lange Zeit als Richtschnur für alle ähnliche Arbeiten“.<ref>ADB, Band III, S. 716.</ref>
Im Jahr 1907 wurde die Calvisiusstraße im Leipziger Stadtteil Lindenau nach Sethus Calvisius benannt.
Calvisius verheiratete sich 1595 in Leipzig mit Magdalena Jung, der Tochter des Bürgers und Bäckers Hans Jung in Leipzig. Aus der Ehe stammten vier Söhne und eine Tochter, wovon ein Sohn jung starb.
Varia
- Er schrieb die Melodien zu 127 Kirchenliedern, von denen das Abendlied Mein schönste Zier und Kleinod bist auf Erden du, Herr Jesu Christ es bis in das heute gültige Evangelische Gesangbuch geschafft hat.<ref>Martin Steiger: Eine Gedenktafel gibt es seit 1956. Der Thomaskantor aus Gorsleben. Post vom 31. Juli 2023. In: Glaube und Heimat. meine Kirchenzeitung.</ref>
Werke
- Harmonia cantionum ecclesiasticarum, Kirchengesänge u. geistliche Lieder D. Lutheri u. andrer frommen Christen, Mit 4 Stimmen contrapunktweise richtig gesetzt. Leipzig 1597, 1598, 1605, 1612 und 1622, herausgegeben von Franz Kaern-Biederstedt, 2015
- Melopoiia Sive Melodiae Condendae Ratio, Quam vulgo Musicam Poeticam vocant. Franc, Magdeburg 1630. (Digitalisat). Erste Fassung: Erfurt 1592; Melopoiia : sive Melodiae condendae ratio (Erfurt 1592) : Faksimile-Edition, ins Deutsche übersetzt von Klaus Beckmann, Mainz : Schott Music GmbH, 2024, ISBN 978-3-7957-3308-7
- Compendium musicae practicae pro incipientibus conscriptum. Leipzig 1594 auch 1612 erschienen als Musicae artis praecepta nova et facilima [sic]... pro incipientibus conscripta
- Exercitationes Musicae Duae. quarum prior est, de modis musicis, quos vulgo Tonos vocant, rectè cognoscendis, & dijudicandis. Posterior, de initio et progressu musices, aliisque rebus eo spectantibus Apel, Leipzig 1600. (Digitalisat)
- Exercitatio Mvsica Tertia Sethi Calvisii De præcipuis quibusdam in arte Musica quæstionibus, quibus præcipua ejus Theoremata continentur. Schürer, Leipzig 1611. (Digitalisat)
- Hymni sacri Latini et Germanici. Erfurt 1594
- Der Psalter Davids. bearbeitet von Cornelius Becker, Leipzig 1605
- Biciniorum libri duo. Apel, Leipzig 1612.
- Der 150. Psalm Davids. Leipzig 1615
- Opus chronologicum ex autoritate s. scripturae ad motum luminarium coelestium contextum. Leipzig 1605 und letzte Ausgabe Frankfurt 1685 in sechster Auflage
- Elenchus calendarii Gregoriani. Leipzig 1613
- Formula calendarii novi. Leipzig 1613
- Thesaurus latini sermonis, ex optimis quibusque latinitatis autoribus congestus, & in locos communes, secundum naturalem rerum seriem, digestus. Cum gemino indice, quorum alter latinus ad rerum seriem, alter germanicus ad ordinem alphabeticum …. Leipzig 1616. (Digitalisat)
- Enchiridion lexici Latino-Germanici. Leipzig 1614
- Tricinia, Auserlesene deutsche Lieder. herausgegeben von Paul Rubardt, 1949
- 10 Motetten, herausgegeben von Albrecht Tunger, 1965.
Literatur
- Fritz Roth: Restlose Auswertungen von Leichenpredigten und Personalschriften für genealogische und kulturhistorische Zwecke. Band 5, R 4431 vgl. auch Vincentius Schmuck: Leichpredigt Von der Musica, aus dem 16. Cap. des/ Ersten Buchs der Chronica./ Beym Begräbnüß/ des Weylandt/Achtbarn und Wolgelahrten Herrn/ Sethi Calvisij/Dey der Schul zu S. Tho-/mas in Leipzig College und wol-/verdienten Cantoris, auch be-/rühmten Chronologico. Welcher den 24. Novembris Anno 1615/ in Gott selig verschieden/ und den 27. dessel-/ben Christlich zur Erden bestattet worden. Leipzig 1615 (Online)
- {{ #if:Arrey von Dommer|Arrey von Dommer: |}}{{ #if:ADB:Calvisius, Sethus|{{ #if:Calvisius, Sethus|Calvisius, Sethus|Sethus Calvisius }}|{{#ifeq: {{#switch: 3
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Calvisius, Sethus|Calvisius, Sethus|Sethus Calvisius }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 3 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 3 | 1={{ #expr: 716 + 16 }} | 2={{ #expr: 716 + 2 }} | 3={{ #expr: 716 + 2 }} | 4={{ #expr: 716 + 2 }} | 5={{ #expr: 716 + 2 }} | 6={{ #expr: 716 + 2 }} | 7={{ #expr: 716 + 2 }} | 8={{ #expr: 716 + 2 }} | 9={{#switch: 716 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 716 < 449 | {{ #expr: 716 + 2 }} | {{ #expr: 716 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 716 + 2 }} | 11={{ #expr: 716 + 2 }} | 12={{ #expr: 716 + 2 }} | 13={{ #expr: 716 + 2 }} | 14={{ #expr: 716 + 2 }} | 15={{ #expr: 716 + 2 }} | 16={{ #expr: 716 + 2 }} | 17={{ #expr: 716 + 2 }} | 18={{ #expr: 716 + 2 }} | 19={{ #expr: 716 + 2 }} | 20={{ #expr: 716 + 2 }} | 21={{ #expr: 716 + 2 }} | 22={{ #expr: 716 + 2 }} | 23={{ #expr: 716 + 2 }} | 24={{ #expr: 716 + 2 }} | 25={{ #expr: 716 + 2 }} | 26={{ #expr: 716 + 2 }} | 27={{ #expr: 716 + 2 }} | 28={{ #expr: 716 + 2 }} | 29={{ #expr: 716 + 2 }} | 30={{ #expr: 716 + 2 }} | 31={{ #expr: 716 + 2 }} | 32={{ #expr: 716 + 2 }} | 33={{ #expr: 716 + 2 }} | 34={{ #expr: 716 + 2 }} | 35={{ #expr: 716 + 2 }} | 36={{ #expr: 716 + 2 }} | 37={{ #expr: 716 + 2 }} | 38={{ #expr: 716 + 2 }} | 39={{ #expr: 716 + 2 }} | 40={{ #expr: 716 + 2 }} | 41={{ #expr: 716 + 2 }} | 42={{ #expr: 716 + 2 }} | 43={{ #expr: 716 + 2 }} | 44={{ #expr: 716 + 2 }} | 45={{ #expr: 716 + 6 }} | 46={{ #expr: 716 + 2 }} | 47={{ #expr: 716 + 2 }} | 48={{ #expr: 716 + 2 }} | 49={{ #expr: 716 + 2 }} | 50={{ #expr: 716 + 2 }} | 51={{ #expr: 716 + 2 }} | 52={{ #expr: 716 + 2 }} | 53={{ #expr: 716 + 2 }} | 54={{ #expr: 716 + 2 }} | 55={{ #expr: 716 + 3 }} | 56=716 | #default = 716 }} {{ #if:Calvisius, Sethus|Calvisius, Sethus|Sethus Calvisius }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 3 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 716{{ #if:717 | {{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 716 + 16 }} | 2={{ #expr: 716 + 2 }} | 3={{ #expr: 716 + 2 }} | 4={{ #expr: 716 + 2 }} | 5={{ #expr: 716 + 2 }} | 6={{ #expr: 716 + 2 }} | 7={{ #expr: 716 + 2 }} | 8={{ #expr: 716 + 2 }} | 9={{#switch: 716 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 716 < 449 | {{ #expr: 716 + 2 }} | {{ #expr: 716 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 716 + 2 }} | 11={{ #expr: 716 + 2 }} | 12={{ #expr: 716 + 2 }} | 13={{ #expr: 716 + 2 }} | 14={{ #expr: 716 + 2 }} | 15={{ #expr: 716 + 2 }} | 16={{ #expr: 716 + 2 }} | 17={{ #expr: 716 + 2 }} | 18={{ #expr: 716 + 2 }} | 19={{ #expr: 716 + 2 }} | 20={{ #expr: 716 + 2 }} | 21={{ #expr: 716 + 2 }} | 22={{ #expr: 716 + 2 }} | 23={{ #expr: 716 + 2 }} | 24={{ #expr: 716 + 2 }} | 25={{ #expr: 716 + 2 }} | 26={{ #expr: 716 + 2 }} | 27={{ #expr: 716 + 2 }} | 28={{ #expr: 716 + 2 }} | 29={{ #expr: 716 + 2 }} | 30={{ #expr: 716 + 2 }} | 31={{ #expr: 716 + 2 }} | 32={{ #expr: 716 + 2 }} | 33={{ #expr: 716 + 2 }} | 34={{ #expr: 716 + 2 }} | 35={{ #expr: 716 + 2 }} | 36={{ #expr: 716 + 2 }} | 37={{ #expr: 716 + 2 }} | 38={{ #expr: 716 + 2 }} | 39={{ #expr: 716 + 2 }} | 40={{ #expr: 716 + 2 }} | 41={{ #expr: 716 + 2 }} | 42={{ #expr: 716 + 2 }} | 43={{ #expr: 716 + 2 }} | 44={{ #expr: 716 + 2 }} | 45={{ #expr: 716 + 6 }} | 46={{ #expr: 716 + 2 }} | 47={{ #expr: 716 + 2 }} | 48={{ #expr: 716 + 2 }} | 49={{ #expr: 716 + 2 }} | 50={{ #expr: 716 + 2 }} | 51={{ #expr: 716 + 2 }} | 52={{ #expr: 716 + 2 }} | 53={{ #expr: 716 + 2 }} | 54={{ #expr: 716 + 2 }} | 55={{ #expr: 716 + 3 }} | 56=716 | #default = 716 }} != {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 717 + 16 }} | 2={{ #expr: 717 + 2 }} | 3={{ #expr: 717 + 2 }} | 4={{ #expr: 717 + 2 }} | 5={{ #expr: 717 + 2 }} | 6={{ #expr: 717 + 2 }} | 7={{ #expr: 717 + 2 }} | 8={{ #expr: 717 + 2 }} | 9={{#switch: 717 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 717 < 449 | {{ #expr: 717 + 2 }} | {{ #expr: 717 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 717 + 2 }} | 11={{ #expr: 717 + 2 }} | 12={{ #expr: 717 + 2 }} | 13={{ #expr: 717 + 2 }} | 14={{ #expr: 717 + 2 }} | 15={{ #expr: 717 + 2 }} | 16={{ #expr: 717 + 2 }} | 17={{ #expr: 717 + 2 }} | 18={{ #expr: 717 + 2 }} | 19={{ #expr: 717 + 2 }} | 20={{ #expr: 717 + 2 }} | 21={{ #expr: 717 + 2 }} | 22={{ #expr: 717 + 2 }} | 23={{ #expr: 717 + 2 }} | 24={{ #expr: 717 + 2 }} | 25={{ #expr: 717 + 2 }} | 26={{ #expr: 717 + 2 }} | 27={{ #expr: 717 + 2 }} | 28={{ #expr: 717 + 2 }} | 29={{ #expr: 717 + 2 }} | 30={{ #expr: 717 + 2 }} | 31={{ #expr: 717 + 2 }} | 32={{ #expr: 717 + 2 }} | 33={{ #expr: 717 + 2 }} | 34={{ #expr: 717 + 2 }} | 35={{ #expr: 717 + 2 }} | 36={{ #expr: 717 + 2 }} | 37={{ #expr: 717 + 2 }} | 38={{ #expr: 717 + 2 }} | 39={{ #expr: 717 + 2 }} | 40={{ #expr: 717 + 2 }} | 41={{ #expr: 717 + 2 }} | 42={{ #expr: 717 + 2 }} | 43={{ #expr: 717 + 2 }} | 44={{ #expr: 717 + 2 }} | 45={{ #expr: 717 + 6 }} | 46={{ #expr: 717 + 2 }} | 47={{ #expr: 717 + 2 }} | 48={{ #expr: 717 + 2 }} | 49={{ #expr: 717 + 2 }} | 50={{ #expr: 717 + 2 }} | 51={{ #expr: 717 + 2 }} | 52={{ #expr: 717 + 2 }} | 53={{ #expr: 717 + 2 }} | 54={{ #expr: 717 + 2 }} | 55={{ #expr: 717 + 3 }} | 56=717 | #default = 717 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 717 + 16 }} | 2={{ #expr: 717 + 2 }} | 3={{ #expr: 717 + 2 }} | 4={{ #expr: 717 + 2 }} | 5={{ #expr: 717 + 2 }} | 6={{ #expr: 717 + 2 }} | 7={{ #expr: 717 + 2 }} | 8={{ #expr: 717 + 2 }} | 9={{#switch: 717 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 717 < 449 | {{ #expr: 717 + 2 }} | {{ #expr: 717 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 717 + 2 }} | 11={{ #expr: 717 + 2 }} | 12={{ #expr: 717 + 2 }} | 13={{ #expr: 717 + 2 }} | 14={{ #expr: 717 + 2 }} | 15={{ #expr: 717 + 2 }} | 16={{ #expr: 717 + 2 }} | 17={{ #expr: 717 + 2 }} | 18={{ #expr: 717 + 2 }} | 19={{ #expr: 717 + 2 }} | 20={{ #expr: 717 + 2 }} | 21={{ #expr: 717 + 2 }} | 22={{ #expr: 717 + 2 }} | 23={{ #expr: 717 + 2 }} | 24={{ #expr: 717 + 2 }} | 25={{ #expr: 717 + 2 }} | 26={{ #expr: 717 + 2 }} | 27={{ #expr: 717 + 2 }} | 28={{ #expr: 717 + 2 }} | 29={{ #expr: 717 + 2 }} | 30={{ #expr: 717 + 2 }} | 31={{ #expr: 717 + 2 }} | 32={{ #expr: 717 + 2 }} | 33={{ #expr: 717 + 2 }} | 34={{ #expr: 717 + 2 }} | 35={{ #expr: 717 + 2 }} | 36={{ #expr: 717 + 2 }} | 37={{ #expr: 717 + 2 }} | 38={{ #expr: 717 + 2 }} | 39={{ #expr: 717 + 2 }} | 40={{ #expr: 717 + 2 }} | 41={{ #expr: 717 + 2 }} | 42={{ #expr: 717 + 2 }} | 43={{ #expr: 717 + 2 }} | 44={{ #expr: 717 + 2 }} | 45={{ #expr: 717 + 6 }} | 46={{ #expr: 717 + 2 }} | 47={{ #expr: 717 + 2 }} | 48={{ #expr: 717 + 2 }} | 49={{ #expr: 717 + 2 }} | 50={{ #expr: 717 + 2 }} | 51={{ #expr: 717 + 2 }} | 52={{ #expr: 717 + 2 }} | 53={{ #expr: 717 + 2 }} | 54={{ #expr: 717 + 2 }} | 55={{ #expr: 717 + 3 }} | 56=717 | #default = 717 }} = {{ #expr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 716 + 16 }} | 2={{ #expr: 716 + 2 }} | 3={{ #expr: 716 + 2 }} | 4={{ #expr: 716 + 2 }} | 5={{ #expr: 716 + 2 }} | 6={{ #expr: 716 + 2 }} | 7={{ #expr: 716 + 2 }} | 8={{ #expr: 716 + 2 }} | 9={{#switch: 716 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 716 < 449 | {{ #expr: 716 + 2 }} | {{ #expr: 716 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 716 + 2 }} | 11={{ #expr: 716 + 2 }} | 12={{ #expr: 716 + 2 }} | 13={{ #expr: 716 + 2 }} | 14={{ #expr: 716 + 2 }} | 15={{ #expr: 716 + 2 }} | 16={{ #expr: 716 + 2 }} | 17={{ #expr: 716 + 2 }} | 18={{ #expr: 716 + 2 }} | 19={{ #expr: 716 + 2 }} | 20={{ #expr: 716 + 2 }} | 21={{ #expr: 716 + 2 }} | 22={{ #expr: 716 + 2 }} | 23={{ #expr: 716 + 2 }} | 24={{ #expr: 716 + 2 }} | 25={{ #expr: 716 + 2 }} | 26={{ #expr: 716 + 2 }} | 27={{ #expr: 716 + 2 }} | 28={{ #expr: 716 + 2 }} | 29={{ #expr: 716 + 2 }} | 30={{ #expr: 716 + 2 }} | 31={{ #expr: 716 + 2 }} | 32={{ #expr: 716 + 2 }} | 33={{ #expr: 716 + 2 }} | 34={{ #expr: 716 + 2 }} | 35={{ #expr: 716 + 2 }} | 36={{ #expr: 716 + 2 }} | 37={{ #expr: 716 + 2 }} | 38={{ #expr: 716 + 2 }} | 39={{ #expr: 716 + 2 }} | 40={{ #expr: 716 + 2 }} | 41={{ #expr: 716 + 2 }} | 42={{ #expr: 716 + 2 }} | 43={{ #expr: 716 + 2 }} | 44={{ #expr: 716 + 2 }} | 45={{ #expr: 716 + 6 }} | 46={{ #expr: 716 + 2 }} | 47={{ #expr: 716 + 2 }} | 48={{ #expr: 716 + 2 }} | 49={{ #expr: 716 + 2 }} | 50={{ #expr: 716 + 2 }} | 51={{ #expr: 716 + 2 }} | 52={{ #expr: 716 + 2 }} | 53={{ #expr: 716 + 2 }} | 54={{ #expr: 716 + 2 }} | 55={{ #expr: 716 + 3 }} | 56=716 | #default = 716 }} + 1 }} | f|–717}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Calvisius, Sethus||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 100
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 11643290X
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11643290X}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 140579 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 140579 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{#if: Friedrich Wilhelm Bautz|Friedrich Wilhelm Bautz: }}Calvisius, Sethus. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:1|. Band 1, Bautz, {{#switch:1
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:889–890|, Sp. 889–890}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629072147/http://www.bautz.de/bbkl/c/calvisius_s.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}
- Gesine Schröder: Tempus musicae - tempus mundi. Untersuchungen zu Seth Calvisius (= Studien zur Geschichte der Musiktheorie, Band 4). Olms, Hildesheim 2008
- Franz Kaern-Biederstedt: Die Harmonia Cantionum ecclesiasticarum des Leipziger Thomaskantors Sethus Calvisius - Entstehung, Quellen, Stilistik (=Quellenkataloge zur Musikgeschichte, Band 63 A). Florian Noetzel Verlag/Heinrichshofen Bücher, Wilhelmshaven 2015
Aufnahmen
- CD - „Freut euch und jubilieret!“ (Geistliche Vokalmusik von Sethus Calvisius), Vocalconsort Leipzig, Ensemble Noema Leipzig, Leitung Gregor Meyer, 2009, querstand
- LP - "Unser Leben währet siebzig Jahr", Motette auf der Schallplatte "Thomaskantoren, Motetten von J.S. Bach und seinen Vorgängern ", Herausgegeben von Cantate. Dresdner Kreuzchor, Leitung Rudolf Mauersberger
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- }} Werke von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Sethus Calvisius | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#if:Vorlage:Str match||{{#if: Person||#default |Person=person/gnd|Institution=organization|Objekt=item}}/{{#if: 11643290X|11643290X|Pflichtangabe
2Identifier fehlt}} {{#ifeq:Person|Person|{{#if:| |Werke von und über }}}}{{#invoke:WLink|getArticleBase}}|Pflichtangabe1KategoriePerson,InstitutionoderObjektfehlt}} }}{{#if: |{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek|}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek}} - Noten und Audiodateien von Sethus Calvisius im International Music Score Library Project {{#switch: {{{license}}} |pd= (Die Werke sind gemeinfrei.) |cc= (Die Werke stehen unter Creative-Commons-Lizenz.)}}
- Consortium of European Research Libraries: Sethus Calvisius Werkeverzeichnis
Einzelnachweise
<references />
{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Sethus Calvisius |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Logo des Thomanerchors
|
Georg Rhau | Johannes Galliculus | Valerian Hüffener | Johannes Hermann | Wolfgang Jünger | Johannes Bruckner | Ulrich Lange | Wolfgang Figulus | Melchior Heger | Valentin Otto | Sethus Calvisius | Johann Hermann Schein | Tobias Michael | Sebastian Knüpfer | Johann Schelle | Johann Kuhnau | {{#if:trim|Johann Sebastian Bach |}} {{#if:trim|Gottlob Harrer (1.) |}} {{#if:trim|Johann Friedrich Doles (2.) |}} {{#if:trim|Johann Adam Hiller (3.) |}} {{#if:trim|August Eberhard Müller (4.) |}} {{#if:trim|Johann Gottfried Schicht (5.) |}} {{#if:trim|Christian Theodor Weinlig (6.) |}} {{#if:trim|Moritz Hauptmann (7.) |}} {{#if:trim|Ernst Friedrich Richter (8.) |}} {{#if:trim|Wilhelm Rust (9.) |}} {{#if:trim|Gustav Schreck (10.) |}} {{#if:trim|Karl Straube (11.) |}} {{#if:trim|Günther Ramin (12.) |}} {{#if:trim|Kurt Thomas (13.) |}} {{#if:trim|Erhard Mauersberger (14.) |}} {{#if:trim|Hans-Joachim Rotzsch (15.) |}} {{#if:trim|Georg Christoph Biller (16.) |}} {{#if:trim|Gotthold Schwarz (17.) |}} {{#if:trim|Andreas Reize (18.)}}
|
Georg Rhau | Johannes Galliculus | Valerian Hüffener | Johannes Hermann | Wolfgang Jünger | Johannes Bruckner | Ulrich Lange | Wolfgang Figulus | Melchior Heger | Valentin Otto | Sethus Calvisius | Johann Hermann Schein | Tobias Michael | Sebastian Knüpfer | Johann Schelle | Johann Kuhnau | {{#if:trim|Johann Sebastian Bach |}} {{#if:trim|Gottlob Harrer (1.) |}} {{#if:trim|Johann Friedrich Doles (2.) |}} {{#if:trim|Johann Adam Hiller (3.) |}} {{#if:trim|August Eberhard Müller (4.) |}} {{#if:trim|Johann Gottfried Schicht (5.) |}} {{#if:trim|Christian Theodor Weinlig (6.) |}} {{#if:trim|Moritz Hauptmann (7.) |}} {{#if:trim|Ernst Friedrich Richter (8.) |}} {{#if:trim|Wilhelm Rust (9.) |}} {{#if:trim|Gustav Schreck (10.) |}} {{#if:trim|Karl Straube (11.) |}} {{#if:trim|Günther Ramin (12.) |}} {{#if:trim|Kurt Thomas (13.) |}} {{#if:trim|Erhard Mauersberger (14.) |}} {{#if:trim|Hans-Joachim Rotzsch (15.) |}} {{#if:trim|Georg Christoph Biller (16.) |}} {{#if:trim|Gotthold Schwarz (17.) |}} {{#if:trim|Andreas Reize (18.)}} }} Vorlage:Klappleiste/Ende
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11643290Xn/85/30518956738743 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11643290X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11643290X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/305189 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/305189 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 56738743 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 56738743 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Calvisius, Sethus | {{#if: Kalwitz, Seth (wirklicher Name) | {{#if: deutscher Komponist, Musiktheoretiker und Kantor | {{#if: 21. Februar 1556 | {{#if: Gorsleben, Kyffhäuserkreis | {{#if: 24. November 1615 | {{#if: Leipzig || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Calvisius, Sethus
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Kalwitz, Seth (wirklicher Name)
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Komponist, Musiktheoretiker und Kantor
}} |
| GEBURTSDATUM | 21. Februar 1556
}} |
| GEBURTSORT | Gorsleben, Kyffhäuserkreis
}} |
| STERBEDATUM | 24. November 1615
}} |
| STERBEORT | Leipzig
}} |
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DDB
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Komponist (Renaissance)
- Komponist (Deutschland)
- Komponist (Chor)
- Komponist (Kirchenmusik)
- Kirchenliedkomponist
- Musiktheoretiker
- Sachbuchautor (Musik)
- Thomaskantor
- Astronom (16. Jahrhundert)
- Astronom (17. Jahrhundert)
- Mathematiker (16. Jahrhundert)
- Mathematiker (17. Jahrhundert)
- Person (Naumburg (Saale))
- Absolvent der Universität Leipzig
- Geboren 1556
- Gestorben 1615
- Mann