Rivera (Monteceneri)
Vorlage:Hinweisbaustein Vorlage:Infobox Ort in der Schweiz
Rivera war bis zum 20. November 2010 eine politische Gemeinde im Kreis Taverne im Bezirk Lugano des Kantons Tessin in der Schweiz.
Geographie
Rivera befindet sich etwa in der Mitte zwischen der Kantonshauptstadt Bellinzona und dem regionalen Wirtschaftszentrum Lugano. Die Gemeinde liegt am südlichen Fusse des geschichtsträchtigen Monte Ceneri und östlich vom höheren und wegen seiner Freizeitangebote bekannten Monte Tamaro. Die Gotthardautobahn A2 durchschneidet den Ort in zwei Teile, bietet mit dem nahen Anschluss Rivera jedoch den direkten Zugang zur wichtigen Nord-Süd-Achse.
Geschichte
Der Name Rivera und der seiner drei Weiler Sorencino (Ersterwähnung 1296), Soresina und Capidogno taucht das erste Mal um 1300 auf. Erst zu Como gehörend, wurde Rivera 1335 an die Visconti von Mailand abgegeben. Danach gehörte es bis 1798 zu den Vogteien der Eidgenossenschaft. 1803 bekam die Schweiz mit der Mediationsakte weitgehend ihre Autonomie zurück, und Rivera wurde eine Gemeinde im eigenständigen Kanton Tessin.
Am 23. Dezember 1946 wurden im Ortsteil Monte Ceneri Gräber aus der Eisenzeit gefunden,<ref>Aldo Crivelli: Necropoli del primo periodo del Ferro a Rivera. In: Rivista Storica Ticinese, Anno 9, N. 1–6, Gennaio-Dicembre 1946, Istituto Editoriale Ticinese, Bellinzona 1946, S. 1222.</ref> sowie Reste aus der Römerzeit.
Am 25. November 2007 wurde die Fusion der sieben Gemeinden im Vedeggiotal von den Stimmberechtigten von fünf Gemeinden gutgeheissen: Bironico, Camignolo, Medeglia, Rivera und Sigirino hätten sich demnach zur Gemeinde Monteceneri zusammengeschlossen. Isone und Mezzovico-Vira lehnten die Fusion ab. In der Folge verzichtete der Staatsrat darauf, dem Grossen Rat eine zwangsweise Fusion der beiden ablehnenden Gemeinden zu beantragen. Monteceneri wurde deshalb lediglich aus den fünf zustimmenden Gemeinden gebildet. Rivera bildet aber nach wie vor eine eigenständige Bürgergemeinde.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Patriziato di Rivera|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Patriziato di Rivera}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Patriziato di Rivera}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Patriziato di Rivera}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Elenco patriziatiRepubblica e Cantone Ticino, Bellinzona{{#if: 2024-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7}}%7C%7C}}}}{{#if:Patriziato di Rivera|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Patriziato di Rivera|lines=0}}||}}}}{{#if: Elenco patriziati| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Elenco patriziati}}}}{{#if: Repubblica e Cantone Ticino, Bellinzona| Repubblica e Cantone Ticino, Bellinzona{{#if: |,|{{#if: 2024-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2024-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Repubblica e Cantone Ticino, Bellinzona|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:211711||(?)}}}}}}{{#if: 2024-08-28|;}}}}{{#if: 2024-08-28| {{#if:Repubblica e Cantone Ticino, Bellinzona{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2024-08-28 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2024-08-28|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2024-08-28|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:it|de||{{#if:it|1}}}}|{{#if:Elenco patriziatiRepubblica e Cantone Ticino, Bellinzona{{#if: 2024-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|it|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:it|it|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2024-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}it|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www4.ti.ch/di/sel/patriziati/elenco-patriziati/dettaglio?tx_tichdipatriziati_patriziati%5Baction%5D=show&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bcontroller%5D=Patriziati&tx_tichdipatriziati_patriziati%5Bpatriziati%5D=168&cHash=f18e1e9ee295c072f40f6b7f969e45f7 }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>Patriziato di Rivera (mit Fotos) (italienisch) auf https://patriziatorivera.ch/</ref>
Bevölkerung
<timeline> Colors=
id:lightgrey value:gray(0.9) id:darkgrey value:gray(0.8) id:sfondo value:rgb(1,1,1) id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)
ImageSize = width:750 height:300 PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30 DateFormat = x.y Period = from:0 till:1800 TimeAxis = orientation:vertical AlignBars = late ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:200 start:0 ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0 BackgroundColors = canvas:sfondo
BarData=
bar:1769 text: 1769 bar:1808 text: 1808 bar:1824 text: 1824 bar:1836 text: 1836 bar:1850 text: 1850 bar:1860 text: 1860 bar:1870 text: 1870 bar:1880 text: 1880 bar:1888 text: 1888 bar:1900 text: 1900 bar:1910 text: 1910 bar:1920 text: 1920 bar:1930 text: 1930 bar:1941 text: 1941 bar:1950 text: 1950 bar:1960 text: 1960 bar:1970 text: 1970 bar:1980 text: 1980 bar:1990 text: 1990 bar:2000 text: 2000 bar:2009 text: 2009
PlotData=
color:barra width:24 align:left bar:1769 from:0 till: 320 bar:1808 from:0 till: 331 bar:1824 from:0 till: 366 bar:1836 from:0 till: 346 bar:1850 from:0 till: 400 bar:1860 from:0 till: 420 bar:1870 from:0 till: 398 bar:1880 from:0 till: 766 bar:1888 from:0 till: 478 bar:1900 from:0 till: 524 bar:1910 from:0 till: 557 bar:1920 from:0 till: 636 bar:1930 from:0 till: 754 bar:1941 from:0 till: 818 bar:1950 from:0 till: 879 bar:1960 from:0 till: 950 bar:1970 from:0 till: 1146 bar:1980 from:0 till: 1127 bar:1990 from:0 till: 1285 bar:2000 from:0 till: 1415 bar:2009 from:0 till: 1594
PlotData=
bar:1769 at: 320 fontsize:S text: 320 shift:(-8,5)
bar:1808 at: 331 fontsize:S text: 331 shift:(-8,5)
bar:1824 at: 366 fontsize:S text: 366 shift:(-8,5)
bar:1836 at: 346 fontsize:S text: 346 shift:(-8,5)
bar:1850 at: 400 fontsize:S text: 400 shift:(-8,5)
bar:1860 at: 420 fontsize:S text: 420 shift:(-8,5)
bar:1870 at: 398 fontsize:S text: 398 shift:(-8,5)
bar:1880 at: 766 fontsize:S text: 766 shift:(-8,5)
bar:1888 at: 478 fontsize:S text: 478 shift:(-8,5)
bar:1900 at: 524 fontsize:S text: 524 shift:(-8,5)
bar:1910 at: 557 fontsize:S text: 557 shift:(-8,5)
bar:1920 at: 636 fontsize:S text: 636 shift:(-8,5)
bar:1930 at: 754 fontsize:S text: 754 shift:(-8,5)
bar:1941 at: 818 fontsize:S text: 818 shift:(-8,5)
bar:1950 at: 879 fontsize:S text: 879 shift:(-8,5)
bar:1960 at: 950 fontsize:S text: 950 shift:(-8,5)
bar:1970 at: 1146 fontsize:S text: 1146 shift:(-11,5)
bar:1980 at: 1127 fontsize:S text: 1127 shift:(-11,5)
bar:1990 at: 1285 fontsize:S text: 1285 shift:(-11,5)
bar:2000 at: 1415 fontsize:S text: 1415 shift:(-11,5)
bar:2009 at: 1594 fontsize:S text: 1594 shift:(-11,5)
TextData=
fontsize:S pos:(20,20) text:"Quelle: Bundesamt für Statistik: Volkszählungsdaten"
</timeline>Einwohnerzahlen: Volkszählungsdaten<ref>Vorlage:Internetquelle</ref><ref>Vorlage:Internetquelle</ref> 1880: Bau Gotthard-Bahnstrecke
Sprachen
Offizielle Amts- und Umgangssprache ist Italienisch, die Einheimischen sprechen teilweise Ticinese, die Tessiner Varietät des Lombardischen.
Verkehr
- Gondelbahn Monte Tamaro<ref>Monte Tamaro Seilbahnen auf seilbahnbilder.ch/galerie</ref>
Sehenswürdigkeiten
{{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}}
- Sakrale Bauten
- Pfarrkirche Spirito Santo, bewahrt das Pfingstbild des Malers Luigi Reali (1633)<ref name="Martinoli">Simona Martinoli und andere: Guida d’arte della Svizzera italiana. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK, Edizioni Casagrande, Bellinzona 2007, ISBN 978-88-7713-482-0, S. 273.</ref><ref>{{#if:
|: | }}{{#if: Luigi Reali|Luigi Reali|Rivera (Monteceneri)}}. In: Sikart{{#if: | (Stand: {{{Jahr}}}) | }}Vorlage:Abrufdatum{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: Luigi Reali||}} }}</ref>
- Oratorium Santa Maria degli Angeli auf Alpe Foppa<ref name="Martinoli" />
- Oratorium Santa Maria delle Grazie im Ortsteil Soresina<ref name="Martinoli" />
- Oratorium San Rocco im Ortsteil Sorencino<ref name="Martinoli" />
- Oratorium San Nicolao della Flue im Ortsteil Monteceneri<ref name="Martinoli" />
- Santuario del ciclista<ref name="Martinoli" />
- Zivile Bauten
- Casa dei Landvogti<ref name="Martinoli" />
- alte Getreidemühle von Soresina, 1991 als Museum restauriert<ref>Il mulino di Soresina. (italienisch) auf monteceneri.ch</ref>
- Militärische Bauten
- Schlossruine Santa Sofia<ref name="Martinoli" />
- Festung Monte Ceneri<ref name="Martinoli" />
- Archäologische Orte
- Nekropole im Ortsteil Caslasc<ref name="Martinoli" />
- Verschiedene Kuppelsteine<ref>Gilardoni, 1967, S. 527.</ref>
Persönlichkeiten
- Domenico Maccagni (* um 1640 in Rivera; † um 1690 ebenda), Maler tätig im Pagensaal des königlichen Schlosses von Turin<ref>Celestino Trezzini: Domenico Maccagni. In Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 8, Supplement, S. 105 (PDF Digitalisat), abgerufen am 9. Oktober 2017</ref>
- Girolamo Pongelli (* 1755; † nach 1789), Somasker und Übersetzer
- Emilio Maccagni (* 13. April 1888 in Rivera; † 14. Dezember 1955 ebenda), Maler, Restaurator. Künstlerisch ausgebildet in Italien und Paris, schuf Wandmalerei und Restaurierung von Fresken und malte Landschaften und Stillleben<ref>Celestino Trezzini: Emilio Maccagni. In Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 8, Supplement, S. 105 (PDF Digitalisat), abgerufen am 9. Oktober 2017</ref><ref>{{#if:
|: | }}{{#if: Emilio Maccagni|Emilio Maccagni|Rivera (Monteceneri)}}. In: Sikart{{#if: | (Stand: {{{Jahr}}}) | }}Vorlage:Abrufdatum{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: Emilio Maccagni||}} }}</ref>
- Silvio Jolli (* 14. Februar 1907 in Ludiano; † 15. August 1964 in Rivera), Jurist, Gemeindepräsident von Semione, Tessiner Grossrat, Nationalrat<ref>{{#ifeq: Fabrizio Panzera|Redaktion||Fabrizio Panzera: }}{{#if:Silvio Jolli|Vorlage:Str replace|Rivera (Monteceneri)}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: 2007-02-01|. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2007-02-01}}}}{{#if: 2020-03-31|, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2020-03-31}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}</ref>
- Agostino Bernasconi (1914–1951), Politiker (PPD), Tessiner Staatsrat
- Fernando Zappa (* 12. November 1920; † 21. Juni 1999 in Bellinzona), er unterrichtete am Lyzeum von Lugano, Literaturkritiker, Lokalhistoriker, Übersetzer, Sekretär der Associazione degli scrittori della Svizzera italiana (ASSI), Mitarbeiter an der RSI (Radio und TV); Kantonalexperte für die Unterrichtung der griechischen und lateinischen Sprache; er wohnte in Rivera<ref>Fernando Zappa Bibliographie auf worldcat.org/identities/</ref><ref>Fernando Zappa. In: Felice Filippini: C’è un solo villaggio nostro. Gaggini-Bizzozero, Lugano 1972, S. 182–188</ref>
- Arnoldo Giovannini (* 2. April 1922 in Rivera; † 18. März 2013 in Lugano), Chorherr, 1945–1955 Sekretär des Bischofs Angelo Jelmini, Erzpriester von Lugano, Präsident der Fondazione Giuseppe Rossi Ospedale Malcantonese<ref>Arnoldo Giovannini auf business-monitor.ch/de/p/</ref><ref>Arnoldo Giovanni Trauerfall (Foto)</ref>
- Rocco Cattaneo (* 1958), Politiker (PLR), Unternehmer, Radsportfunktionär und ehemaliger Radsportler
Sport
- In Rivera, an den Hängen des Monte Tamaro, fanden die Mountainbike-Weltmeisterschaften 2003 statt.
- Associazione Sportiva Monteceneri<ref>Associazione Sportiva Monteceneri auf asmonteceneri.com</ref>
- Die Überquerung Monte Tamaro – Monte Lema<ref>Die Überquerung Monte Tamaro – Monte Lema auf ticino.ch/de (abgerufen am 23. März 2017).</ref>
- Bike Park Monte Tamaro<ref>Bike Park Monte Tamaro auf montetamaro.ch</ref>
- Acquaparco Splash<ref>Acquapark auf ticino.ch</ref>
- Tamaropark<ref>Tamaropark auf ticino.ch</ref>
Literatur
- Giuseppe Chiesi, Fernando Zappa: Rivera. In: Terre della Carvina. Storia e tradizioni dell’Alto Vedeggio. Armando Dadò, Locarno 1991.
- {{#ifeq: Bernardino Croci Maspoli|Redaktion||Bernardino Croci Maspoli: }}{{#if:Rivera|Vorlage:Str replace|Rivera (Monteceneri)}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: 2023-11-10|. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2023-11-10}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
- Rinaldo Giambonini, Agostino Robertini, Silvano Toppi: Rivera. In: Il Comune. Edizioni Giornale del Popolo, Lugano 1971, S. 255–266.
- Virgilio Gilardoni: Rivera. In: Il Romanico. Catalogo dei monumenti nella Repubblica e Cantone del Ticino. La Vesconta, Casagrande S.A., Bellinzona 1967, S. 256, 526–527.
- Raimondo Locatelli, Adriano Morandi: Alto Vedeggio ieri e oggi : i sette Comuni da Sigirino a Isone. Edizioni Rivista di Lugano, Lugano 2005.
- Simona Martinoli u. a.: Guida d’arte della Svizzera italiana, Hrsg. Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte, Edizioni Casagrande, Bellinzona 2007, ISBN 978-88-7713-482-0, S. 273.
- Fabrizio Panzera (Hrsg.): Rivera. In: Piano del Vedeggio. Dalla strada Regina all’Aeroporto. Salvioni, Bellinzona 2008.
- Celestino Trezzini: Rivera. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 5, Retornaz – Saint Didier., Attinger, Neuenburg 1929, S. 653 (Digitalisat).
- Fernando Zappa: Rivera nella storia. Rapporti fra Chiesa, Comune e Patriziato. Armando Dadò Editore, Locarno 1988.
Weblinks
- Webauftritt der Gemeinde Monteceneri
- Amt für Statistik des Kantons Tessin: Monteceneri (italienisch)
- Monteceneri-Rivera: Kulturgüterinventar des Kantons Tessin
- Monte Tamaro (mit Fotos und Video) auf montetamaro.ch/de
- Enrico Boggia: Kirche Santa Maria degli Angeli, Innenansicht auf www.flickr.com
Einzelnachweise
<references responsive />
- Seiten mit nicht-numerischen formatnum-Argumenten
- Wikipedia:Maximale Seitengröße durch Vorlageneinbindungen überschritten
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Monteceneri
- Ort im Kanton Tessin
- Ehemalige politische Gemeinde in der Schweiz
- Wintersportgebiet in der Schweiz
- Ortsteil in der Schweiz
- Ersterwähnung 1296
- Gemeindeauflösung 2010