Rafael Moneo
José Rafael Moneo Vallés (* 9. Mai 1937 in Tudela, Navarra) ist ein spanischer Architekt. Sein Werk ist dem kritischen Regionalismus zuzuordnen. 1996 wurde er mit Pritzker-Architekturpreis ausgezeichnet.
Biografie
Nach seinem Studium an der Technischen Hochschule für Architektur in Madrid arbeitete Moneo beim dänischen Architekten Jørn Utzon, dem Architekten des Sydney Opera House. Anschließend brachte ihn ein Stipendium für zwei Jahre an die Spanische Akademie nach Rom. Nach seiner Rückkehr nach Spanien trat Moneo Lehrtätigkeiten in Madrid (1966–70) und später in Barcelona (1970–80) an. Außerdem hat er an verschiedenen Universitäten in den USA, Frankreich und der Schweiz gelehrt. Seit 1973 betreibt er ein eigenes Architekturbüro in Madrid.
Ausgeführte Bauten (Auswahl)
- 1966: Umbau der Plaza de Toros de Pamplona
- 1969–1973: Wohnhaus Urumea Building, San Sebastián
- 1972–1976: Bürogebäude Bankinter, Madrid
- 1973–1981: Rathaus Logroño, La Rioja
- 1981–1986: Museum für Römische Kunst, Mérida, Spanien
- 1984–1992, 2012: Bahnhof Atocha, Madrid
- 1987–1992: Museumsbau für die Stiftung Fundació Pilar i Joan Miró a Mallorca
- 1987–1992: Flughafen Sevilla-San Pablo, Sevilla
- 1987–1999: Kulturzentrum L’Auditori, Barcelona
- 1989–1992: Modernisierung des Museo Thyssen-Bornemisza, Madrid
- 1994–1998: Museum für Moderne Kunst, Stockholm
- 1995–1999: Kongresszentrum „Kursaal“, San Sebastián<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- 1996–1998: Hotel und Bürogebäude Grand Hyatt am Potsdamer Platz, Berlin<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- 2000: Beck-Flügel, Museum of Fine Arts, Houston
- 2002: Kathedrale „Our Lady of the Angels“, Los Angeles
- 2014: Museum der Universität von Navarra, Pamplona, Spanien
- 2014: Bürohaus am Werderschen Markt, Berlin
Auszeichnungen
- 1992 Goldmedaille der schönen Künste der spanischen Regierung
- 1993 Rolf-Schock-Preis
- 1993 Mitgliedschaft in der American Academy of Arts and Sciences
- 1996 Pritzker-Architekturpreis
- 1997 Ehrenmitgliedschaft im Bund Deutscher Architekten BDA
- 1998 Internationaler Antonio-Feltrinelli-Preis
- 2001 Mies van der Rohe Award for European Architecture für den Palacio de Congresos y Auditorio Kursaal
- 2012 Prinz-von-Asturien-Preis für Kunst
- 2013 Mitgliedschaft in der American Academy of Arts and Letters
- 2017 Soane Medal<ref name=":1">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Rafael Moneo to be awarded Inaugural Soane Medal for Contribution to Architecture|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Rafael Moneo to be awarded Inaugural Soane Medal for Contribution to Architecture}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Rafael Moneo to be awarded Inaugural Soane Medal for Contribution to Architecture}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Rafael Moneo to be awarded Inaugural Soane Medal for Contribution to Architecture}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Spain Architecture News2017-07-18{{#if: 2026-03-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Rafael Moneo to be awarded Inaugural Soane Medal for Contribution to Architecture|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Rafael Moneo to be awarded Inaugural Soane Medal for Contribution to Architecture|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Spain Architecture News| Spain Architecture News{{#if: 2017-07-18|,|{{#if: 2026-03-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2017-07-18| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2017-07-18|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2017-07-18|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2017-07-18|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-03-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-03-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2017-07-18Spain Architecture News|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:484111||(?)}}}}}}{{#if: 2026-03-28|;}}}}{{#if: 2026-03-28| {{#if:2017-07-18Spain Architecture News{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-03-28 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-03-28|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-03-28|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:Spain Architecture News2017-07-18{{#if: 2026-03-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2017-07-18{{#if: 2026-03-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://worldarchitecture.org/articles/cvfzh/rafael_moneo_to_be_awarded_inaugural_soane_medal_for_contribution_to_architecture.html }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
- 2017 Praemium Imperiale
- 2019 Ehrendoktor der Universität von Navarra
- 2021 Goldener Löwe der Architekturbiennale Venedig für sein Lebenswerk
Literatur
- Juli Capella: Rafael Moneo diseñador. Barcelona, Santa & Cole 2003, ISBN 84-932053-3-8.
- Rafael Moneo: Theoretical Anxiety and Design Strategies in the Work of Eight Contemporary Architects. MIT Press, London & Cambridge/Massachusetts 2004, 978026213443
Ausstellungen
- 2017: Rafael Moneo – A Theoretical Reflection from the Professional Practice. Archive Materials (1961–2016), Museo Thyssen-Bornemisza, Madrid.
- 2013: Rafael Moneo – Modelle für die Stadt, Instituto Cervantes, Frankfurt am Main.<ref>Die Eingeweide der Architektur. In: Frankfurter Allgemeine Zeitung vom 19. Oktober 2013, S. 46.</ref>
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Rafael Moneo
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|rafael moneo|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- {{#if:|{{{3}}}|Rafael Moneo}}. In: archINFORM{{#if: |; abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}|}}.
- ausführliche illustrierte Werkliste (englisch)
- Rafael Moneo Pritzker Architecture Prize Laureate
Einzelnachweise
<references />
Vorlage:Navigationsleiste Träger des Pritzker-Preises
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119048000n/78/862995770804 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119048000 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119048000 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/78/8629 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/78/8629 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 95770804 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 95770804 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Moneo, Rafael | {{#if: Moneo Vallés, José Rafael | {{#if: spanischer Architekt | {{#if: 9. Mai 1937 | {{#if: Tudela, Navarra (Spanien) | {{#if: | {{#if: || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Moneo, Rafael
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Moneo Vallés, José Rafael
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | spanischer Architekt
}} |
| GEBURTSDATUM | 9. Mai 1937
}} |
| GEBURTSORT | Tudela, Navarra (Spanien)
}} |
| STERBEDATUM |
}} |
| STERBEORT |
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Architekt (Spanien)
- Ehrendoktor der Päpstlichen Katholischen Universität von Peru
- Pritzker-Preisträger
- Mitglied der American Academy of Arts and Letters
- Mitglied der American Academy of Arts and Sciences
- Ehrenmitglied des Bundes Deutscher Architektinnen und Architekten
- Ehrendoktor der Universität Navarra
- Spanier
- Geboren 1937
- Mann