Zum Inhalt springen

Quintus Fabius Labeo

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Quintus Fabius Labeo entstammte der römischen Adelsfamilie der Fabier und wurde 183 v. Chr. Konsul der Römischen Republik.

Leben

Quintus Fabius Labeo hatte einen gleichnamigen Vater und Großvater. Seine Ämterlaufbahn begann er 196 v. Chr. mit der städtischen Quästur.<ref>Livius 33, 42, 2.</ref> 189 v. Chr. wurde er Prätor und sollte die vor Ephesos ankernde Flotte befehligen, doch war schon vor seiner Ankunft der Krieg der Römer gegen den Seleukidenherrscher Antiochos III. zu Ende gegangen.<ref>Livius 37, 47, 8; 37, 50, 8; 37, 60, 1.</ref> Darauf wandte sich Fabius Labeo als Flottenkommandant gegen die Insel Kreta, da die Städte Gortyn und Knossos viele Römer gefangenhielten, deren Herausgabe er verlangte; diese Bedingung erfüllte aber nur die erstgenannte Stadt.<ref>Livius 37, 60, 2–5 nach Polybios; die daran anschließende Stelle 37, 60, 6 ist eine Erweiterung nach dem unzuverlässigen Annalisten Valerius Antias.</ref> Nun fuhr der Prätor nach Ephesos zurück, von dort mit drei Schiffen zur Küste von Thrakien und erneuerte die Freiheit der – zuvor vom seleukidischen König besetzten – Städte Ainos und Maroneia, die er auch vor Angriffen des makedonischen Königs Philipp V. schützte.<ref>Livius 37, 60, 7; 39, 27, 10.</ref>

Nach den für Antiochos III. schmerzhaften Friedensbedingungen musste er unter anderem den Römern auch seine Kriegsflotte übergeben. Die Vernichtung dieser bei Patara in Lykien lagernden Schiffe übernahm 188 v. Chr. Fabius Labeo.<ref>Polybios 21, 46, 3; Livius 38, 39, 2f. Nicht historisch ist die Darstellung bei Valerius Maximus 7,3,4b, dass Labeo mit einer List die ganze statt nicht wie verabredet nur die halbe Flotte vernichtet habe.</ref> Nach der Einnahme von Telmessos segelte er durch die Ägäis, wo er auf Delos den Gott Apollon mit einem Geschenk verehrte,<ref>Inscriptiones Latinae selectae (ILS) 8765.</ref> und weiter über Athen nach Italien. Insgesamt hatte er sich also keine großen militärischen Lorbeeren erworben, doch durfte er, obwohl die Volkstribunen Einspruch erhoben, an den Nonen des Februar 188 v. Chr. einen Seetriumph feiern.<ref>Attilio Degrassi: Inscriptiones Italiae 13, 1, S. 554. Bei Livius ist dieser Triumph nur indirekt belegt (37, 60, 6 [nach Valerias Antias]; 38, 47, 5). Auf ihn weist auch eine Abbildung von Schiffsschnäbeln auf einer Münze des gleichnamigen Enkels von Quintus Fabius Labeo hin (Roman republican coinage, Nr. 273/1 und 273/2).</ref>

Mehrmals bewarb sich Fabius Labeo vergeblich um das höchste Staatsamt; so kam er z. B. 184 v. Chr. nicht zum Zug, weil der Konsul des Jahres 185 v. Chr., Appius Claudius Pulcher, die Wahl seines Bruders Publius zum Konsul für das folgende Jahr durchsetzte.<ref>Livius 39, 32, 6-12.</ref> Immerhin gehörte Fabius Labeo 184 v. Chr. zu dem Dreimännerkollegium, das die römischen Bürgerkolonien Potentia und Pisaurum (heute Pesaro) gründete.<ref>Livius 39, 44, 10.</ref> Endlich wurde er 183 v. Chr. zusammen mit Marcus Claudius Marcellus Konsul.<ref>Sein Name erhalten in den Fasti Capitolini; weitere Erwähnungen bei Livius (39, 45, 1) u. a.</ref> In seiner Provinz Ligurien, die er in seiner Konsulatszeit als Statthalter beherrschte, kämpfte er ziemlich erfolglos, ebenso als Prokonsul 182 v. Chr.<ref>Livius 39, 56, 3; 40, 1, 3. 8.</ref>

180 v. Chr. in das Kollegium der Pontifices aufgenommen<ref>Livius 40, 42, 6.</ref> lebte Fabius Labeo noch 167 v. Chr., weil die bis zu diesem Jahr reichenden erhaltenen Bücher des Livius sein Ableben nicht verzeichnen. Höchstwahrscheinlich gehörte er der Kommission aus zehn Männern an, die damals mit Lucius Aemilius Paullus Macedonicus nach dem römischen Sieg über den letzten Makedonenkönig Perseus die Neuorganisation von dessen Reich übernahm.<ref>Zwar wird er hier von Livius (45, 31, 14) nur Labeo genannt, doch wird er wohl zu den bei demselben Autor (45, 17, 2) fehlenden zwei Namen der jener Kommission angehörigen Männer zu rechnen sein.</ref>

In einem nicht genauer ermittelbaren Jahr sollte Fabius Labeo einen Grenzkonflikt zwischen den Städten Neapel und Nola schlichten und schlug dabei listig Vorteile für die Römer heraus.<ref>Marcus Tullius Cicero, de officiis 1, 33.</ref> Auch als Dichter betätigte er sich.<ref>Santra bei Sueton, Leben des Terenz 4; vgl. Cicero, Brutus 81</ref>

Unklar ist, ob Quintus Fabius Labeo mit dem von Cicero erwähnten<ref>Cicero, Brutus 81.</ref> Redner oder Juristen Quintus Fabius Labeo zu identifizieren ist.<ref>vgl. Wolfgang Kunkel, Die römischen Juristen - Herkunft und Stellung, 2. Aufl., Köln 1967, S. 10; {{ #if:Friedrich Münzer|Friedrich Münzer: |}}{{ #if:|[[:s:{{{6}}}|{{ #if:Fabius 91|Fabius 91|Quintus Fabius Labeo }}]].|{{ #if:Fabius 91|Fabius 91|Quintus Fabius Labeo }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: VI,2 | S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band VI,2 }}, Stuttgart {{#switch: VI,2 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:1775|, {{#ifeq: VI,2|R|S.|Sp.}} 1775{{#if:|{{#ifexpr:1775<>|{{#ifexpr: 1775+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:VI,2|{{#switch: VI,2 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}.</ref>

Literatur

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band VI,2 }}, Stuttgart {{#switch: VI,2 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:1773|, {{#ifeq: VI,2|R|S.|Sp.}} 1773{{#if:1775|{{#ifexpr:1773<>1775|{{#ifexpr: 1773+1=1775| f{{#if:Digitalisat|.}}|–1775}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: Digitalisat| (Digitalisat)}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:VI,2|{{#switch: VI,2 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

Anmerkungen

<references/>

{{#if: Fabius Labeo, Quintus | {{#if: | {{#if: römischer Konsul 183 v. Chr. und Feldherr | {{#if: 3. Jahrhundert v. Chr. | {{#if: | {{#if: 2. Jahrhundert v. Chr. | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung