Zum Inhalt springen

Prinzipalkommissar

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Hinweisbaustein Die Amtsbezeichnung Prinzipalkommissar trug der offiziell beauftragte Vertreter des Kaisers auf den Reichstagen und sonstigen Versammlungen des Heiligen Römischen Reiches zwischen dem 16. und dem Ende des 18. Jahrhunderts.

Durch die Entwicklung des Reichstags von einem unregelmäßig einberufenen Treffen hoher Würden- und Amtsträger des Reiches mit dem König bzw. Kaiser zu einem ständigen Gesandtenkongress, dem „Immerwährenden Reichstag“, war es auf Grund ihrer Amtsgeschäfte nur noch wenigen Fürsten möglich, persönlich an den Reichsversammlungen teilzunehmen. Deshalb wurde die Vertretung eines Standes bzw. seiner Stimme durch einen anderen Stand oder eine besonders beauftragte Person im Laufe der Frühen Neuzeit von der Ausnahme zur Regel.

Während die Vertreter kleinerer Reichsfürsten durchaus niederen Adels oder sogar bürgerlich sein konnten, wurden mit der Vertretung des Kaisers meistens nur hohe Würdenträger des Reiches betraut, wie z. B. der Erzbischof von Salzburg, da dieser nicht schon dem Kurfürstenrat angehörte. Der Prinzipalkommissar saß in Vertretung des Kaisers u. a. den gemeinsamen Sitzungen des ganzen Reichstags (dem sog. Reichsrat) vor und wurde in seiner Arbeit meistens von ein oder zwei so genannten Konkommissaren unterstützt. Er übergab im Namen des Monarchen die kaiserliche Proposition an das Direktorium des Reichstags, das diese dann verlas und veröffentlichte.

Liste der kaiserlichen Prinzipalkommissare

1663–1668: Graf Guidobald von Thun und Hohenstein, Fürsterzbischof von Salzburg (* 1616; † 1668)
1668–1669: Graf David Ungnad von Weissenwolff (* 1604; † 1672)<ref>Vgl. {{ #if:Franz von Krones|Franz von Krones: |}}{{ #if:ADB:Ungnad von Weißenwolf, David|{{ #if:Ungnad von Weißenwolf, David|Ungnad von Weißenwolf, David|Prinzipalkommissar }}|{{#ifeq: {{#switch: 39 1=08359 2=08360 3=08361 4=08362 5=08363 6=08364 7=08365 8=08366 9=08367 10=08368 11=08369 12=08370 13=08371 14=08372 15=08373 16=08374 17=08375 18=08376 19=08377 20=08378 21=08379 22=08380 23=08381 24=08382 25=08383 26=08384 27=08385 28=08386 29=08387 30=08388 31=08389 32=08390 33=08391 34=08392 35=08393 36=08394 37=08395 38=08396 39=08397 40=08398 41=08399 42=08400 43=08401 44=08402 45=08403 46=08404 47=08405 48=08406 49=08407 50=08408 51=08409 52=08410 53=08411 54=08412 55=08413 56=00000 #default = 0

}} | 0 | {{ #if:Ungnad von Weißenwolf, David|Ungnad von Weißenwolf, David|Prinzipalkommissar }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 39

1=08359 2=08360 3=08361 4=08362 5=08363 6=08364 7=08365 8=08366 9=08367 10=08368 11=08369 12=08370 13=08371 14=08372 15=08373 16=08374 17=08375 18=08376 19=08377 20=08378 21=08379 22=08380 23=08381 24=08382 25=08383 26=08384 27=08385 28=08386 29=08387 30=08388 31=08389 32=08390 33=08391 34=08392 35=08393 36=08394 37=08395 38=08396 39=08397 40=08398 41=08399 42=08400 43=08401 44=08402 45=08403 46=08404 47=08405 48=08406 49=08407 50=08408 51=08409 52=08410 53=08411 54=08412 55=08413 56=00000 #default = 0

}}/images/index.html?seite={{#switch: 39

1={{ #expr: 305 + 16 }} 2={{ #expr: 305 + 2 }} 3={{ #expr: 305 + 2 }} 4={{ #expr: 305 + 2 }} 5={{ #expr: 305 + 2 }} 6={{ #expr: 305 + 2 }} 7={{ #expr: 305 + 2 }} 8={{ #expr: 305 + 2 }} 9={{#switch: 305 448a=451 448b=452 448c=453 448d=454 448e=455 448f=456 448g=457 448h=458 448i=459 448k=460 448l=461 448m=462 448n=463 448o=464 448p=465 448q=466 448r=467 448s=468 448t=469 448u=470 {{ #expr: 305 + 2 }} | {{ #expr: 305 + 22 }}

}} }}

10={{ #expr: 305 + 2 }} 11={{ #expr: 305 + 2 }} 12={{ #expr: 305 + 2 }} 13={{ #expr: 305 + 2 }} 14={{ #expr: 305 + 2 }} 15={{ #expr: 305 + 2 }} 16={{ #expr: 305 + 2 }} 17={{ #expr: 305 + 2 }} 18={{ #expr: 305 + 2 }} 19={{ #expr: 305 + 2 }} 20={{ #expr: 305 + 2 }} 21={{ #expr: 305 + 2 }} 22={{ #expr: 305 + 2 }} 23={{ #expr: 305 + 2 }} 24={{ #expr: 305 + 2 }} 25={{ #expr: 305 + 2 }} 26={{ #expr: 305 + 2 }} 27={{ #expr: 305 + 2 }} 28={{ #expr: 305 + 2 }} 29={{ #expr: 305 + 2 }} 30={{ #expr: 305 + 2 }} 31={{ #expr: 305 + 2 }} 32={{ #expr: 305 + 2 }} 33={{ #expr: 305 + 2 }} 34={{ #expr: 305 + 2 }} 35={{ #expr: 305 + 2 }} 36={{ #expr: 305 + 2 }} 37={{ #expr: 305 + 2 }} 38={{ #expr: 305 + 2 }} 39={{ #expr: 305 + 2 }} 40={{ #expr: 305 + 2 }} 41={{ #expr: 305 + 2 }} 42={{ #expr: 305 + 2 }} 43={{ #expr: 305 + 2 }} 44={{ #expr: 305 + 2 }} 45={{ #expr: 305 + 6 }} 46={{ #expr: 305 + 2 }} 47={{ #expr: 305 + 2 }} 48={{ #expr: 305 + 2 }} 49={{ #expr: 305 + 2 }} 50={{ #expr: 305 + 2 }} 51={{ #expr: 305 + 2 }} 52={{ #expr: 305 + 2 }} 53={{ #expr: 305 + 2 }} 54={{ #expr: 305 + 2 }} 55={{ #expr: 305 + 3 }} 56=305 #default = 305

}} {{ #if:Ungnad von Weißenwolf, David|Ungnad von Weißenwolf, David|Prinzipalkommissar }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 39, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 39

1=1875 2=1875 3=1876 4=1876 5=1877 6=1877 7=1877 8=1878 9=1879 10=1879 11=1880 12=1880 13=1881 14=1881 15=1882 16=1882 17=1883 18=1883 19=1884 20=1884 21=1885 22=1885 23=1886 24=1887 25=1887 26=1888 27=1888 28=1889 29=1889 30=1890 31=1890 32=1891 33=1891 34=1892 35=1893 36=1893 37=1894 38=1894 39=1895 40=1896 41=1896 42=1897 43=1898 44=1898 45=1900 46=1902 47=1903 48=1904 49=1904 50=1905 51=1906 52=1906 53=1907 54=1908 55=1910 56=1912 #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}}

}}, S. 305{{ #if:306 | {{ #ifexpr: {{#switch: 39

1={{ #expr: 305 + 16 }} 2={{ #expr: 305 + 2 }} 3={{ #expr: 305 + 2 }} 4={{ #expr: 305 + 2 }} 5={{ #expr: 305 + 2 }} 6={{ #expr: 305 + 2 }} 7={{ #expr: 305 + 2 }} 8={{ #expr: 305 + 2 }} 9={{#switch: 305 448a=451 448b=452 448c=453 448d=454 448e=455 448f=456 448g=457 448h=458 448i=459 448k=460 448l=461 448m=462 448n=463 448o=464 448p=465 448q=466 448r=467 448s=468 448t=469 448u=470 {{ #expr: 305 + 2 }} | {{ #expr: 305 + 22 }}

}} }}

10={{ #expr: 305 + 2 }} 11={{ #expr: 305 + 2 }} 12={{ #expr: 305 + 2 }} 13={{ #expr: 305 + 2 }} 14={{ #expr: 305 + 2 }} 15={{ #expr: 305 + 2 }} 16={{ #expr: 305 + 2 }} 17={{ #expr: 305 + 2 }} 18={{ #expr: 305 + 2 }} 19={{ #expr: 305 + 2 }} 20={{ #expr: 305 + 2 }} 21={{ #expr: 305 + 2 }} 22={{ #expr: 305 + 2 }} 23={{ #expr: 305 + 2 }} 24={{ #expr: 305 + 2 }} 25={{ #expr: 305 + 2 }} 26={{ #expr: 305 + 2 }} 27={{ #expr: 305 + 2 }} 28={{ #expr: 305 + 2 }} 29={{ #expr: 305 + 2 }} 30={{ #expr: 305 + 2 }} 31={{ #expr: 305 + 2 }} 32={{ #expr: 305 + 2 }} 33={{ #expr: 305 + 2 }} 34={{ #expr: 305 + 2 }} 35={{ #expr: 305 + 2 }} 36={{ #expr: 305 + 2 }} 37={{ #expr: 305 + 2 }} 38={{ #expr: 305 + 2 }} 39={{ #expr: 305 + 2 }} 40={{ #expr: 305 + 2 }} 41={{ #expr: 305 + 2 }} 42={{ #expr: 305 + 2 }} 43={{ #expr: 305 + 2 }} 44={{ #expr: 305 + 2 }} 45={{ #expr: 305 + 6 }} 46={{ #expr: 305 + 2 }} 47={{ #expr: 305 + 2 }} 48={{ #expr: 305 + 2 }} 49={{ #expr: 305 + 2 }} 50={{ #expr: 305 + 2 }} 51={{ #expr: 305 + 2 }} 52={{ #expr: 305 + 2 }} 53={{ #expr: 305 + 2 }} 54={{ #expr: 305 + 2 }} 55={{ #expr: 305 + 3 }} 56=305 #default = 305

}} != {{#switch: 39

1={{ #expr: 306 + 16 }} 2={{ #expr: 306 + 2 }} 3={{ #expr: 306 + 2 }} 4={{ #expr: 306 + 2 }} 5={{ #expr: 306 + 2 }} 6={{ #expr: 306 + 2 }} 7={{ #expr: 306 + 2 }} 8={{ #expr: 306 + 2 }} 9={{#switch: 306 448a=451 448b=452 448c=453 448d=454 448e=455 448f=456 448g=457 448h=458 448i=459 448k=460 448l=461 448m=462 448n=463 448o=464 448p=465 448q=466 448r=467 448s=468 448t=469 448u=470 {{ #expr: 306 + 2 }} | {{ #expr: 306 + 22 }}

}} }}

10={{ #expr: 306 + 2 }} 11={{ #expr: 306 + 2 }} 12={{ #expr: 306 + 2 }} 13={{ #expr: 306 + 2 }} 14={{ #expr: 306 + 2 }} 15={{ #expr: 306 + 2 }} 16={{ #expr: 306 + 2 }} 17={{ #expr: 306 + 2 }} 18={{ #expr: 306 + 2 }} 19={{ #expr: 306 + 2 }} 20={{ #expr: 306 + 2 }} 21={{ #expr: 306 + 2 }} 22={{ #expr: 306 + 2 }} 23={{ #expr: 306 + 2 }} 24={{ #expr: 306 + 2 }} 25={{ #expr: 306 + 2 }} 26={{ #expr: 306 + 2 }} 27={{ #expr: 306 + 2 }} 28={{ #expr: 306 + 2 }} 29={{ #expr: 306 + 2 }} 30={{ #expr: 306 + 2 }} 31={{ #expr: 306 + 2 }} 32={{ #expr: 306 + 2 }} 33={{ #expr: 306 + 2 }} 34={{ #expr: 306 + 2 }} 35={{ #expr: 306 + 2 }} 36={{ #expr: 306 + 2 }} 37={{ #expr: 306 + 2 }} 38={{ #expr: 306 + 2 }} 39={{ #expr: 306 + 2 }} 40={{ #expr: 306 + 2 }} 41={{ #expr: 306 + 2 }} 42={{ #expr: 306 + 2 }} 43={{ #expr: 306 + 2 }} 44={{ #expr: 306 + 2 }} 45={{ #expr: 306 + 6 }} 46={{ #expr: 306 + 2 }} 47={{ #expr: 306 + 2 }} 48={{ #expr: 306 + 2 }} 49={{ #expr: 306 + 2 }} 50={{ #expr: 306 + 2 }} 51={{ #expr: 306 + 2 }} 52={{ #expr: 306 + 2 }} 53={{ #expr: 306 + 2 }} 54={{ #expr: 306 + 2 }} 55={{ #expr: 306 + 3 }} 56=306 #default = 306

}} |{{ #ifexpr: {{#switch: 39

1={{ #expr: 306 + 16 }} 2={{ #expr: 306 + 2 }} 3={{ #expr: 306 + 2 }} 4={{ #expr: 306 + 2 }} 5={{ #expr: 306 + 2 }} 6={{ #expr: 306 + 2 }} 7={{ #expr: 306 + 2 }} 8={{ #expr: 306 + 2 }} 9={{#switch: 306 448a=451 448b=452 448c=453 448d=454 448e=455 448f=456 448g=457 448h=458 448i=459 448k=460 448l=461 448m=462 448n=463 448o=464 448p=465 448q=466 448r=467 448s=468 448t=469 448u=470 {{ #expr: 306 + 2 }} | {{ #expr: 306 + 22 }}

}} }}

10={{ #expr: 306 + 2 }} 11={{ #expr: 306 + 2 }} 12={{ #expr: 306 + 2 }} 13={{ #expr: 306 + 2 }} 14={{ #expr: 306 + 2 }} 15={{ #expr: 306 + 2 }} 16={{ #expr: 306 + 2 }} 17={{ #expr: 306 + 2 }} 18={{ #expr: 306 + 2 }} 19={{ #expr: 306 + 2 }} 20={{ #expr: 306 + 2 }} 21={{ #expr: 306 + 2 }} 22={{ #expr: 306 + 2 }} 23={{ #expr: 306 + 2 }} 24={{ #expr: 306 + 2 }} 25={{ #expr: 306 + 2 }} 26={{ #expr: 306 + 2 }} 27={{ #expr: 306 + 2 }} 28={{ #expr: 306 + 2 }} 29={{ #expr: 306 + 2 }} 30={{ #expr: 306 + 2 }} 31={{ #expr: 306 + 2 }} 32={{ #expr: 306 + 2 }} 33={{ #expr: 306 + 2 }} 34={{ #expr: 306 + 2 }} 35={{ #expr: 306 + 2 }} 36={{ #expr: 306 + 2 }} 37={{ #expr: 306 + 2 }} 38={{ #expr: 306 + 2 }} 39={{ #expr: 306 + 2 }} 40={{ #expr: 306 + 2 }} 41={{ #expr: 306 + 2 }} 42={{ #expr: 306 + 2 }} 43={{ #expr: 306 + 2 }} 44={{ #expr: 306 + 2 }} 45={{ #expr: 306 + 6 }} 46={{ #expr: 306 + 2 }} 47={{ #expr: 306 + 2 }} 48={{ #expr: 306 + 2 }} 49={{ #expr: 306 + 2 }} 50={{ #expr: 306 + 2 }} 51={{ #expr: 306 + 2 }} 52={{ #expr: 306 + 2 }} 53={{ #expr: 306 + 2 }} 54={{ #expr: 306 + 2 }} 55={{ #expr: 306 + 3 }} 56=306 #default = 306

}} = {{ #expr: {{#switch: 39

1={{ #expr: 305 + 16 }} 2={{ #expr: 305 + 2 }} 3={{ #expr: 305 + 2 }} 4={{ #expr: 305 + 2 }} 5={{ #expr: 305 + 2 }} 6={{ #expr: 305 + 2 }} 7={{ #expr: 305 + 2 }} 8={{ #expr: 305 + 2 }} 9={{#switch: 305 448a=451 448b=452 448c=453 448d=454 448e=455 448f=456 448g=457 448h=458 448i=459 448k=460 448l=461 448m=462 448n=463 448o=464 448p=465 448q=466 448r=467 448s=468 448t=469 448u=470 {{ #expr: 305 + 2 }} | {{ #expr: 305 + 22 }}

}} }}

10={{ #expr: 305 + 2 }} 11={{ #expr: 305 + 2 }} 12={{ #expr: 305 + 2 }} 13={{ #expr: 305 + 2 }} 14={{ #expr: 305 + 2 }} 15={{ #expr: 305 + 2 }} 16={{ #expr: 305 + 2 }} 17={{ #expr: 305 + 2 }} 18={{ #expr: 305 + 2 }} 19={{ #expr: 305 + 2 }} 20={{ #expr: 305 + 2 }} 21={{ #expr: 305 + 2 }} 22={{ #expr: 305 + 2 }} 23={{ #expr: 305 + 2 }} 24={{ #expr: 305 + 2 }} 25={{ #expr: 305 + 2 }} 26={{ #expr: 305 + 2 }} 27={{ #expr: 305 + 2 }} 28={{ #expr: 305 + 2 }} 29={{ #expr: 305 + 2 }} 30={{ #expr: 305 + 2 }} 31={{ #expr: 305 + 2 }} 32={{ #expr: 305 + 2 }} 33={{ #expr: 305 + 2 }} 34={{ #expr: 305 + 2 }} 35={{ #expr: 305 + 2 }} 36={{ #expr: 305 + 2 }} 37={{ #expr: 305 + 2 }} 38={{ #expr: 305 + 2 }} 39={{ #expr: 305 + 2 }} 40={{ #expr: 305 + 2 }} 41={{ #expr: 305 + 2 }} 42={{ #expr: 305 + 2 }} 43={{ #expr: 305 + 2 }} 44={{ #expr: 305 + 2 }} 45={{ #expr: 305 + 6 }} 46={{ #expr: 305 + 2 }} 47={{ #expr: 305 + 2 }} 48={{ #expr: 305 + 2 }} 49={{ #expr: 305 + 2 }} 50={{ #expr: 305 + 2 }} 51={{ #expr: 305 + 2 }} 52={{ #expr: 305 + 2 }} 53={{ #expr: 305 + 2 }} 54={{ #expr: 305 + 2 }} 55={{ #expr: 305 + 3 }} 56=305 #default = 305

}} + 1 }} | f|–306}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Ungnad von Weißenwolf, David||{{#ifeq:0|0|}}}}</ref>

1669–1685: Graf Marquard II. Schenk von Castell, Fürstbischof von Eichstätt (* 1605; † 1685)
1685–1687: Graf Sebastian von Pötting, Fürstbischof von Passau (* 1628; † 1689)
1688–1691: Markgraf Hermann von Baden-Baden (* 1628; † 1691)
1692–1700: Fürst Ferdinand August von Lobkowitz, Herzog von Sagan (* 1655; † 1715)<ref>http://familypedia.wikia.com/wiki/Ferdinand_August_von_Lobkowicz_%281655-1715%29</ref>
1700–1712: Kardinal Johann Philipp von Lamberg, Fürstbischof von Passau (* 1652; † 1712)
1712–1716: Fürst Maximilian Karl von Löwenstein-Wertheim-Rochefort (* 1656; † 1718)
1716–1725: Kardinal Christian August von Sachsen-Zeitz, Fürsterzbischof von Gran, Primas von Ungarn (* 1666; † 1725)
1726–1735: Fürst Frobenius Ferdinand zu Fürstenberg-Meßkirch (* 1664; † 1741)
1735–1741: Fürst Joseph Wilhelm zu Fürstenberg-Stühlingen (* 1699; † 1762)
1741–1745: Fürst Alexander Ferdinand von Thurn und Taxis (* 1704; † 1773)
1745–1748: Fürst Joseph Wilhelm zu Fürstenberg-Stühlingen (* 1699; † 1762)
1748–1773: Fürst Alexander Ferdinand von Thurn und Taxis (* 1704; † 1773)
1773–1797: Fürst Karl Anselm von Thurn und Taxis (* 1733; † 1805)
1797–1806: Fürst Karl Alexander von Thurn und Taxis (* 1770; † 1827)

Weblinks

Einzelnachweise

<references />