Paul von Jankó
Paul von Jankó (* 2. Juni 1856 in Totis; † 17. März 1919 in Konstantinopel) war ein österreichisch-ungarischer Mathematiker, Musiker und Erfinder, der vor allem als Erfinder der Jankó-Klaviatur bekannt ist.
Leben
Er studierte in Wien am Polytechnikum und am Conservatorium der Gesellschaft der Musikfreunde, dort unter anderem bei Anton Bruckner. 1881/82 studierte er an der Berliner Universität Mathematik sowie bei Heinrich Ehrlich Klavier. 1883 meldete er die Jankó-Klaviatur zum Patent an, die das Klavierspielen vereinfachen sollte. Einige Jahre war er mit Vorträgen, Kursen und Konzerten unterwegs, um seine Erfindung populär zu machen; dabei kam er 1890 auch nach Amerika. Diese Tätigkeit musste er einstellen, als sein Vermögen aufgebraucht war. Er arbeitete als Beamter in Wien und wurde 1892 in die Außenstelle der Tabakregie im Osmanischen Reich versetzt, wo er 1904 zum Sektionschef aufstieg und später die osmanische Staatsbürgerschaft annahm. Er machte auch dort Erfindungen zur Photographie und zur Zahlen-Stenografie und erarbeitete einen Vorschlag zur Reform der türkischen Schrift. 1919 nahm er sich das Leben.
Schriften
- Eine neue Claviatur. Theorie und Beispiele zur Einführung in die Praxis, 1886
Literatur
- Isolde Vetter, Jankó, Paul von, in: Die Musik in Geschichte und Gegenwart, 2. Aufl., Personenteil, Band 9, 2003, Spalte 920 ff
- Margaret Cranmer, Jankó, Paul von, in: The New Grove, 2. edition, Band 12, 2001, S. 806 f
- Vorlage:OeML
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 336
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 117611174
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|117611174}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 2410510 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 2410510 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{#if: | : }}{{#if: Janko Paul von | Janko Paul von | Paul von Jankó }}. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 3, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien {{#switch: 3
| 1 = 1957 | 2 = 1959 | 3 = 1965 | 4 = 1969 | 5 = 1972 | 6 = 1975, ISBN 3-7001-0128-7 | 7 = 1978, ISBN 3-7001-0187-2 | 8 = 1983, ISBN 3-7001-0187-2 | 9 = 1988, ISBN 3-7001-1483-4 | 10 = 1994, ISBN 3-7001-2186-5 | 11 = 1999, ISBN 3-7001-2803-7 | 12 = 2005, ISBN 3-7001-3580-7 | 13 = 2010, ISBN 978-3-7001-6963-5 | 14 = 2015, ISBN 978-3-7001-7794-4 | 15 = 2018, ISBN 978-3-7001-8383-9 | 16 = 2019– | #default = 1957 ff. }}, S. 74{{#if: 75 | {{#ifeq: 74 | 75 | | {{#ifexpr: 74 + 1 = 75 | f. | –75 }}{{#ifexpr: 74 < 75 | (Direktlinks auf S. 74, 74 + 1 }}.pdf S. {{#expr: 74 + 1 }}{{#ifexpr: 74 + 1 < 75 | , 74 + 2 }}.pdf S. {{#expr: 74 + 2 }}{{#ifexpr: 74 + 2 < 75 | , 74 + 3 }}.pdf S. {{#expr: 74 + 3 }} }} }}) }} }} }}.{{#ifexpr: 3 >= 14 and 74 > 240 | }}
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 117611174n/2006/3843572175771 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117611174 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117611174 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/2006/38435 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/2006/38435 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72175771 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72175771 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Jankó, Paul von | {{#if: | {{#if: österreichisch-ungarischer Mathematiker, Musiker und Erfinder | {{#if: 2. Juni 1856 | {{#if: Totis | {{#if: 17. März 1919 | {{#if: Konstantinopel || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Jankó, Paul von
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | österreichisch-ungarischer Mathematiker, Musiker und Erfinder
}} |
| GEBURTSDATUM | 2. Juni 1856
}} |
| GEBURTSORT | Totis
}} |
| STERBEDATUM | 17. März 1919
}} |
| STERBEORT | Konstantinopel
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Erfinder
- Klavierbauer
- Person (Istanbul)
- Person (Wien)
- Person (Österreich-Ungarn)
- Geboren 1856
- Gestorben 1919
- Mann