Pamphilus Gengenbach
Pamphilus Gengenbach (* um 1480 in Basel; † zwischen dem 15. Oktober 1524 und dem 26. Mai 1525 ebenda) war ein Buchdrucker und Autor von Fastnachtsspielen.
Leben
Die Herkunft Pamphilus Gengenbachs liegt nach wie vor im Dunkel. Verschiedentlich wird er als Sohn von Ulrich Gengenbach bezeichnet, einem Basler Drucker aus Gengenbach. Dies wird in der jüngeren Forschung allerdings bezweifelt und stattdessen vermutet, dass Gengenbach der uneheliche Sohn des ehemaligen Rektors der Universität Basel, Johann Matthias von Gengenbach, sein könnte.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Während der 1490er Jahre arbeitete Gengenbach als Druckergeselle bei Koberger in Nürnberg. Spätestens 1499 verliess er Nürnberg, vermutlich, um wieder nach Basel zurückzukehren. 1509 heiratete er Enele Renk<ref>{{#ifeq: Martin Bundi|Redaktion||Martin Bundi: }}{{#if:Gengenbach, Pamphilus|Vorlage:Str replace|Pamphilus Gengenbach}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0 |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}</ref>, 1511 wurde er Basler Bürger, um dieselbe Zeit machte er sich als Buchdrucker und -händler selbständig. Gengenbach verfasste zahlreiche satirische Dialoge, Flugschriften und Meisterlieder und berichtete in der Schrift Der Bundschu über den Bauernaufstand unter Joß Fritz. Seine didaktisch ausgerichteten Fastnachtsspiele, die «ältesten dramatischen Werke des 16. Jahrhunderts in deutscher Sprache überhaupt»,<ref>Heinrich Grimm: Gengenbach, Pamphilus. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 6. Duncker und Humblot, Berlin 1964, S. 187.</ref> in denen er sich für reformatorische Ideen einsetzte, gelten als Vorläufer des deutschen Schauspiels.
Werke
- Dem Autor wird oft fälschlicherweise der Liber Vagatorum von 1510 zugeschrieben, welches aber von dem Pforzheimer Spitalmeister Matthias Hütlin verfasst wurde.
- Der welsch Fluß, Gedichte, 1513
- Der Bundschuch, 1514
- Der alt Eidgenoß, Dialog, 1514
- Die zehn Alter der Welt, Fastnachtspiel, 1515<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>, in Bearbeitung von Jörg Wickram 1535<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- Der Nolhart, Fastnachtspiel, 1517
- Die Gouchmatt der Buhler, Fastnachtspiel, 1521
- Klag über die Totenfresser, Dialogsatire, 1521
- Der gestryfft Schwitzer Baur. Disz büchlin hat gemacht ein Baur ausz dem Entlibuch, Wem es nit gefall der küsz im die bruch. Basel 1522.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- Der evangelisch Burger, 1523<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- Novella, 1523<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
Literatur
- Christoph Reske: Die Buchdrucker des 16. und 17. Jahrhunderts im deutschen Sprachgebiet. 2. überarbeitete und erweiterte Auflage. Harrassowitz, Wiesbaden 2015, ISBN 978-3-447-10416-6, S. 71f.
- Kerstin Prietzel: Gengenbach, Pamphilus. In: Franz Josef Worstbrock (Hrsg.): Verfasserlexikon. Deutscher Humanismus 1480–1520, Bd. 1. De Gruyter, Berlin 2008, ISBN 978-3-11-020639-5.<ref>diese Veröffentlichung gilt als Ergänzung zu Wolfgang Stammler (Begr.), Burghart Wachinger (Hrsg.): Die deutsche Literatur des Mittelalters. Verfasserlexikon. 2. Aufl. De Gruyter, Berlin 2010, ISBN 978-3-11-022248-7.</ref>
- {{#ifeq: Rüdiger Zymner|Redaktion||Rüdiger Zymner: }}{{#if:Gengenbach, Pamphilus|Vorlage:Str replace|Pamphilus Gengenbach}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
- {{#if: Friedrich Wilhelm Bautz|Friedrich Wilhelm Bautz: }}GENGENBACH, Pamphilus. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:2|. Band 2, Bautz, {{#switch:2
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:203|, Sp. 203}}{{#if:|, Sp. {{#iferror:{{#expr:{{{spalten}}}}}|{{{spalten}}}|{{#expr:1*{{{spalten}}}*0}}–{{#expr:-(0*{{{spalten}}}*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629143634/http://www.bautz.de/bbkl/g/gengenbach.shtml%7C}}.{{#if: 2 | |{{#ifeq:||}}}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 187
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 11853842X
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11853842X}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 236174 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 236174 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{ #if:Karl Bartsch|Karl Bartsch: |}}{{ #if:ADB:Gengenbach, Pamphilus|{{ #if:Gengenbach, Pamphilus|Gengenbach, Pamphilus|Pamphilus Gengenbach }}|{{#ifeq: {{#switch: 8
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Gengenbach, Pamphilus|Gengenbach, Pamphilus|Pamphilus Gengenbach }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 8 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 8 | 1={{ #expr: 566 + 16 }} | 2={{ #expr: 566 + 2 }} | 3={{ #expr: 566 + 2 }} | 4={{ #expr: 566 + 2 }} | 5={{ #expr: 566 + 2 }} | 6={{ #expr: 566 + 2 }} | 7={{ #expr: 566 + 2 }} | 8={{ #expr: 566 + 2 }} | 9={{#switch: 566 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 566 < 449 | {{ #expr: 566 + 2 }} | {{ #expr: 566 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 566 + 2 }} | 11={{ #expr: 566 + 2 }} | 12={{ #expr: 566 + 2 }} | 13={{ #expr: 566 + 2 }} | 14={{ #expr: 566 + 2 }} | 15={{ #expr: 566 + 2 }} | 16={{ #expr: 566 + 2 }} | 17={{ #expr: 566 + 2 }} | 18={{ #expr: 566 + 2 }} | 19={{ #expr: 566 + 2 }} | 20={{ #expr: 566 + 2 }} | 21={{ #expr: 566 + 2 }} | 22={{ #expr: 566 + 2 }} | 23={{ #expr: 566 + 2 }} | 24={{ #expr: 566 + 2 }} | 25={{ #expr: 566 + 2 }} | 26={{ #expr: 566 + 2 }} | 27={{ #expr: 566 + 2 }} | 28={{ #expr: 566 + 2 }} | 29={{ #expr: 566 + 2 }} | 30={{ #expr: 566 + 2 }} | 31={{ #expr: 566 + 2 }} | 32={{ #expr: 566 + 2 }} | 33={{ #expr: 566 + 2 }} | 34={{ #expr: 566 + 2 }} | 35={{ #expr: 566 + 2 }} | 36={{ #expr: 566 + 2 }} | 37={{ #expr: 566 + 2 }} | 38={{ #expr: 566 + 2 }} | 39={{ #expr: 566 + 2 }} | 40={{ #expr: 566 + 2 }} | 41={{ #expr: 566 + 2 }} | 42={{ #expr: 566 + 2 }} | 43={{ #expr: 566 + 2 }} | 44={{ #expr: 566 + 2 }} | 45={{ #expr: 566 + 6 }} | 46={{ #expr: 566 + 2 }} | 47={{ #expr: 566 + 2 }} | 48={{ #expr: 566 + 2 }} | 49={{ #expr: 566 + 2 }} | 50={{ #expr: 566 + 2 }} | 51={{ #expr: 566 + 2 }} | 52={{ #expr: 566 + 2 }} | 53={{ #expr: 566 + 2 }} | 54={{ #expr: 566 + 2 }} | 55={{ #expr: 566 + 3 }} | 56=566 | #default = 566 }} {{ #if:Gengenbach, Pamphilus|Gengenbach, Pamphilus|Pamphilus Gengenbach }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 8, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 8 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 566{{ #if:568 | {{ #ifexpr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 566 + 16 }} | 2={{ #expr: 566 + 2 }} | 3={{ #expr: 566 + 2 }} | 4={{ #expr: 566 + 2 }} | 5={{ #expr: 566 + 2 }} | 6={{ #expr: 566 + 2 }} | 7={{ #expr: 566 + 2 }} | 8={{ #expr: 566 + 2 }} | 9={{#switch: 566 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 566 < 449 | {{ #expr: 566 + 2 }} | {{ #expr: 566 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 566 + 2 }} | 11={{ #expr: 566 + 2 }} | 12={{ #expr: 566 + 2 }} | 13={{ #expr: 566 + 2 }} | 14={{ #expr: 566 + 2 }} | 15={{ #expr: 566 + 2 }} | 16={{ #expr: 566 + 2 }} | 17={{ #expr: 566 + 2 }} | 18={{ #expr: 566 + 2 }} | 19={{ #expr: 566 + 2 }} | 20={{ #expr: 566 + 2 }} | 21={{ #expr: 566 + 2 }} | 22={{ #expr: 566 + 2 }} | 23={{ #expr: 566 + 2 }} | 24={{ #expr: 566 + 2 }} | 25={{ #expr: 566 + 2 }} | 26={{ #expr: 566 + 2 }} | 27={{ #expr: 566 + 2 }} | 28={{ #expr: 566 + 2 }} | 29={{ #expr: 566 + 2 }} | 30={{ #expr: 566 + 2 }} | 31={{ #expr: 566 + 2 }} | 32={{ #expr: 566 + 2 }} | 33={{ #expr: 566 + 2 }} | 34={{ #expr: 566 + 2 }} | 35={{ #expr: 566 + 2 }} | 36={{ #expr: 566 + 2 }} | 37={{ #expr: 566 + 2 }} | 38={{ #expr: 566 + 2 }} | 39={{ #expr: 566 + 2 }} | 40={{ #expr: 566 + 2 }} | 41={{ #expr: 566 + 2 }} | 42={{ #expr: 566 + 2 }} | 43={{ #expr: 566 + 2 }} | 44={{ #expr: 566 + 2 }} | 45={{ #expr: 566 + 6 }} | 46={{ #expr: 566 + 2 }} | 47={{ #expr: 566 + 2 }} | 48={{ #expr: 566 + 2 }} | 49={{ #expr: 566 + 2 }} | 50={{ #expr: 566 + 2 }} | 51={{ #expr: 566 + 2 }} | 52={{ #expr: 566 + 2 }} | 53={{ #expr: 566 + 2 }} | 54={{ #expr: 566 + 2 }} | 55={{ #expr: 566 + 3 }} | 56=566 | #default = 566 }} != {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 568 + 16 }} | 2={{ #expr: 568 + 2 }} | 3={{ #expr: 568 + 2 }} | 4={{ #expr: 568 + 2 }} | 5={{ #expr: 568 + 2 }} | 6={{ #expr: 568 + 2 }} | 7={{ #expr: 568 + 2 }} | 8={{ #expr: 568 + 2 }} | 9={{#switch: 568 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 568 < 449 | {{ #expr: 568 + 2 }} | {{ #expr: 568 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 568 + 2 }} | 11={{ #expr: 568 + 2 }} | 12={{ #expr: 568 + 2 }} | 13={{ #expr: 568 + 2 }} | 14={{ #expr: 568 + 2 }} | 15={{ #expr: 568 + 2 }} | 16={{ #expr: 568 + 2 }} | 17={{ #expr: 568 + 2 }} | 18={{ #expr: 568 + 2 }} | 19={{ #expr: 568 + 2 }} | 20={{ #expr: 568 + 2 }} | 21={{ #expr: 568 + 2 }} | 22={{ #expr: 568 + 2 }} | 23={{ #expr: 568 + 2 }} | 24={{ #expr: 568 + 2 }} | 25={{ #expr: 568 + 2 }} | 26={{ #expr: 568 + 2 }} | 27={{ #expr: 568 + 2 }} | 28={{ #expr: 568 + 2 }} | 29={{ #expr: 568 + 2 }} | 30={{ #expr: 568 + 2 }} | 31={{ #expr: 568 + 2 }} | 32={{ #expr: 568 + 2 }} | 33={{ #expr: 568 + 2 }} | 34={{ #expr: 568 + 2 }} | 35={{ #expr: 568 + 2 }} | 36={{ #expr: 568 + 2 }} | 37={{ #expr: 568 + 2 }} | 38={{ #expr: 568 + 2 }} | 39={{ #expr: 568 + 2 }} | 40={{ #expr: 568 + 2 }} | 41={{ #expr: 568 + 2 }} | 42={{ #expr: 568 + 2 }} | 43={{ #expr: 568 + 2 }} | 44={{ #expr: 568 + 2 }} | 45={{ #expr: 568 + 6 }} | 46={{ #expr: 568 + 2 }} | 47={{ #expr: 568 + 2 }} | 48={{ #expr: 568 + 2 }} | 49={{ #expr: 568 + 2 }} | 50={{ #expr: 568 + 2 }} | 51={{ #expr: 568 + 2 }} | 52={{ #expr: 568 + 2 }} | 53={{ #expr: 568 + 2 }} | 54={{ #expr: 568 + 2 }} | 55={{ #expr: 568 + 3 }} | 56=568 | #default = 568 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 568 + 16 }} | 2={{ #expr: 568 + 2 }} | 3={{ #expr: 568 + 2 }} | 4={{ #expr: 568 + 2 }} | 5={{ #expr: 568 + 2 }} | 6={{ #expr: 568 + 2 }} | 7={{ #expr: 568 + 2 }} | 8={{ #expr: 568 + 2 }} | 9={{#switch: 568 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 568 < 449 | {{ #expr: 568 + 2 }} | {{ #expr: 568 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 568 + 2 }} | 11={{ #expr: 568 + 2 }} | 12={{ #expr: 568 + 2 }} | 13={{ #expr: 568 + 2 }} | 14={{ #expr: 568 + 2 }} | 15={{ #expr: 568 + 2 }} | 16={{ #expr: 568 + 2 }} | 17={{ #expr: 568 + 2 }} | 18={{ #expr: 568 + 2 }} | 19={{ #expr: 568 + 2 }} | 20={{ #expr: 568 + 2 }} | 21={{ #expr: 568 + 2 }} | 22={{ #expr: 568 + 2 }} | 23={{ #expr: 568 + 2 }} | 24={{ #expr: 568 + 2 }} | 25={{ #expr: 568 + 2 }} | 26={{ #expr: 568 + 2 }} | 27={{ #expr: 568 + 2 }} | 28={{ #expr: 568 + 2 }} | 29={{ #expr: 568 + 2 }} | 30={{ #expr: 568 + 2 }} | 31={{ #expr: 568 + 2 }} | 32={{ #expr: 568 + 2 }} | 33={{ #expr: 568 + 2 }} | 34={{ #expr: 568 + 2 }} | 35={{ #expr: 568 + 2 }} | 36={{ #expr: 568 + 2 }} | 37={{ #expr: 568 + 2 }} | 38={{ #expr: 568 + 2 }} | 39={{ #expr: 568 + 2 }} | 40={{ #expr: 568 + 2 }} | 41={{ #expr: 568 + 2 }} | 42={{ #expr: 568 + 2 }} | 43={{ #expr: 568 + 2 }} | 44={{ #expr: 568 + 2 }} | 45={{ #expr: 568 + 6 }} | 46={{ #expr: 568 + 2 }} | 47={{ #expr: 568 + 2 }} | 48={{ #expr: 568 + 2 }} | 49={{ #expr: 568 + 2 }} | 50={{ #expr: 568 + 2 }} | 51={{ #expr: 568 + 2 }} | 52={{ #expr: 568 + 2 }} | 53={{ #expr: 568 + 2 }} | 54={{ #expr: 568 + 2 }} | 55={{ #expr: 568 + 3 }} | 56=568 | #default = 568 }} = {{ #expr: {{#switch: 8 | 1={{ #expr: 566 + 16 }} | 2={{ #expr: 566 + 2 }} | 3={{ #expr: 566 + 2 }} | 4={{ #expr: 566 + 2 }} | 5={{ #expr: 566 + 2 }} | 6={{ #expr: 566 + 2 }} | 7={{ #expr: 566 + 2 }} | 8={{ #expr: 566 + 2 }} | 9={{#switch: 566 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 566 < 449 | {{ #expr: 566 + 2 }} | {{ #expr: 566 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 566 + 2 }} | 11={{ #expr: 566 + 2 }} | 12={{ #expr: 566 + 2 }} | 13={{ #expr: 566 + 2 }} | 14={{ #expr: 566 + 2 }} | 15={{ #expr: 566 + 2 }} | 16={{ #expr: 566 + 2 }} | 17={{ #expr: 566 + 2 }} | 18={{ #expr: 566 + 2 }} | 19={{ #expr: 566 + 2 }} | 20={{ #expr: 566 + 2 }} | 21={{ #expr: 566 + 2 }} | 22={{ #expr: 566 + 2 }} | 23={{ #expr: 566 + 2 }} | 24={{ #expr: 566 + 2 }} | 25={{ #expr: 566 + 2 }} | 26={{ #expr: 566 + 2 }} | 27={{ #expr: 566 + 2 }} | 28={{ #expr: 566 + 2 }} | 29={{ #expr: 566 + 2 }} | 30={{ #expr: 566 + 2 }} | 31={{ #expr: 566 + 2 }} | 32={{ #expr: 566 + 2 }} | 33={{ #expr: 566 + 2 }} | 34={{ #expr: 566 + 2 }} | 35={{ #expr: 566 + 2 }} | 36={{ #expr: 566 + 2 }} | 37={{ #expr: 566 + 2 }} | 38={{ #expr: 566 + 2 }} | 39={{ #expr: 566 + 2 }} | 40={{ #expr: 566 + 2 }} | 41={{ #expr: 566 + 2 }} | 42={{ #expr: 566 + 2 }} | 43={{ #expr: 566 + 2 }} | 44={{ #expr: 566 + 2 }} | 45={{ #expr: 566 + 6 }} | 46={{ #expr: 566 + 2 }} | 47={{ #expr: 566 + 2 }} | 48={{ #expr: 566 + 2 }} | 49={{ #expr: 566 + 2 }} | 50={{ #expr: 566 + 2 }} | 51={{ #expr: 566 + 2 }} | 52={{ #expr: 566 + 2 }} | 53={{ #expr: 566 + 2 }} | 54={{ #expr: 566 + 2 }} | 55={{ #expr: 566 + 3 }} | 56=566 | #default = 566 }} + 1 }} | f|–568}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Gengenbach, Pamphilus||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Karl Friedrich Ludwig Goedeke (Hrsg.): Pamphilus Gengenbach. Rodopi, Amsterdam 1966 (Nachdr. d. Ausg. Hannover 1856).
- Karl Lendi: Der Dichter Pamphilus Gengenbach. Beiträge zu seinem Leben und seinen Werken (Sprache und Dichtung; 39). Kraus Reprint, Nendeln, Liechtenstein 1970 (Nachdr. d. Ausg. Bern 1926).
- Kerstin Prietzel: Pamphilus Gengenbach, Drucker zu Basel (um 1480-1525). In: Archiv für Geschichte des Buchwesens, Bd. 52 (1999), S. 229–462, {{#invoke:URIutil|{{#ifeq:1|1|linkISSN|targetISSN}}|0066-6327|0}}{{#ifeq:1|0|[!]
}}{{#ifeq:0|1
|{{#switch:00
|11= (print/online)
|10= (print)
|01= (online)
}}
}}{{#ifeq:0|0
|{{#ifeq:0|0
|{{#if:{{#invoke:URIutil|isISSNvalid|1=0066-6327}}
|
|{{#invoke:TemplUtl|failure|ISSN ungültig}}}}}}
}}.
- Rudolf Raillard: Pamphilus Gengenbach und die Reformation. Evangelische VA, Heidelberg 1936 (zugl. Dissertation, Universität Zürich 1936).
- Verena Schmid Blumer: Ikonographie und Sprachbild. Zur reformatorischen Flugschrift „Der gestryfft Schwitzer Baur“ (Frühe Neuzeit; Bd. 84). Niemeyer, Tübingen 2004, ISBN 3-484-36584-6 (zugl. Dissertation, Universität Bern 1999).
Weblinks
|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –
}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}{{#invoke:TemplatePar|check
|opt= 1= 2= lang= suffix= |template=Vorlage:Wikisource |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt }}
- Vorlage:Helveticat
- Pamphilus Gengenbach in: Index typographorum editorumque Basiliensium
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Pamphilus Gengenbach | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- Literatur von und über Gengenbach bei der Staatsbibliothek zu Berlin
- Werke von {{#if: | {{{2}}} | Pamphilus Gengenbach }} bei Zeno.org.
- trim|gengenba}}.html Werke von Pamphilus Gengenbach im Projekt Gutenberg-DE
- Gengenbach, Pamphilus In: Deutsche Biographie
- Pamphilus Gengenbach In: E-Periodica
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11853842Xn/85/31634266566707 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11853842X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11853842X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/316342 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/316342 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 66566707 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 66566707 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Gengenbach, Pamphilus | {{#if: | {{#if: Schweizer Buchdrucker und Buchhändler, Autor von Fastnachtsspielen | {{#if: um 1480 | {{#if: Basel | {{#if: 1524 oder 1525 | {{#if: Basel || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Gengenbach, Pamphilus
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Schweizer Buchdrucker und Buchhändler, Autor von Fastnachtsspielen
}} |
| GEBURTSDATUM | um 1480
}} |
| GEBURTSORT | Basel
}} |
| STERBEDATUM | 1524 oder 1525
}} |
| STERBEORT | Basel
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:ISSN
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Autor
- Buchdrucker (Basel)
- Buchhändler
- Literatur (16. Jahrhundert)
- Literatur (Deutsch)
- Fastnachtsspiel
- Schweizer
- Geboren im 15. Jahrhundert
- Gestorben im 16. Jahrhundert
- Mann