Zum Inhalt springen

Mingrelische Sprache

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: xmf

 | Vorlage:Hinweisbaustein
 | {{#ifeq: 0 | 0 | }}}}
{{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: GeorgienDatei:Flag of Georgia.svg{{#ifeq:|#|| {{#if:|[[{{{Ziel}}}]]|Georgien}}}} | {{#if: ca. 500.000 | {{#if: * Südkaukasische Sprachen | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: -cauxmf | {{#if: - | {{#if: | {{#if: xmf | {{#if: | {{#if: |
Mingrelisch
Projektautor {{{Erfinder}}}

}}

Jahr der Veröffentlichung {{{Veröffentlichungsjahr}}}

}}

Zeitraum {{{Zeitraum}}}

}}

{{#if:

Ehemals gesprochen in Gesprochen in

}}

GeorgienDatei:Flag of Georgia.svg{{#ifeq:|# [[{{{Ziel}}}]]|Georgien}}}}

}}

Sprecher ca. 500.000

}}

Linguistische
Klassifikation

}}}}

Besonderheiten {{{Besonderheiten}}}

}}

Offizieller Status

}}

Amtssprache in {{{Amtssprache}}}

}}

Sonstiger offizieller Status in {{{Weiteres}}}

}}

Anerkannte Minderheiten-/
Regionalsprache in
{{{Minderheitensprache}}}

}}

Sprachcodes

}}

ISO 639-1 {{#ifeq:-|-|–|-}}

}}

ISO 639-2 (B) {{#ifeq:{{{ISO2B}}}|-|–|{{{ISO2B}}}}} (T) {{#ifeq:{{{ISO2T}}}|-|–|{{{ISO2T}}}}} ISO 639-2 {{#ifeq:cau|-|–|cau}}

}} }}

ISO 639-3 {{#ifeq:xmf|-|–|xmf}}

}}

ISO 639-5

{{{ISO5}}} }}

Locale/IETF

{{{Locale}}} }}

Datei:Kartvelian languages.svg
Verbreitung der mingrelischen Sprache (in ocker unterlegt)
Datei:WIKITONGUES- Valerian speaking Mingrelian.webm
Mingrelisch sprechende Person

Die mingrelische oder me(n)grelische Sprache (Eigenbezeichnung: {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}) wird im Westen Georgiens von ca. 500.000 Menschen gesprochen und ist damit die zweitgrößte der südkaukasischen Sprachen. Sie bildet zusammen mit dem eng verwandten Lasischen die sanische Gruppe dieser Sprachfamilie.

Mingrelisch war bis in die jüngste Vergangenheit keine Schriftsprache und ist bis heute in Georgien keine amtlich oder schulisch verwendete Sprache; als Schriftsprache der Mingrelier fungierte seit dem Mittelalter die dem Mingrelischen verwandte georgische Sprache. In jüngster Zeit wird Mingrelisch im nichtamtlichen Rahmen, z. B. in öffentlichen Foren unter Hinzuziehung der georgischen, selten der lateinischen Buchstaben ohne vereinheitlichte Orthographie geschrieben. In Abchasien erscheint mit der Zeitschrift Gali eine mingrelische Zeitung.

Weitere Bezeichnungen für die Sprache sind: {{#invoke:Vorlage:lang|full|CODE=ka |SCRIPTING=Geor |SERVICE=georgisch}} und Vorlage:AbS-Cyrl (nach dem mittelalterlichen Staat Egrisi), alternative veraltete Bezeichnungen sind (übersetzt): iverische Sprache, Sprache von Odischi oder Sprache von Egrisi.

Dialekte

Datei:Mingrelian language map - en.png
Verbreitung der mingrelischen Sprache in der Region Mingrelien und in Abchasien mit ihren Dialekten: 1: Westmingrelisch (=Zugdidi-Samurzaqan-Dialekt), 2: Ostmingrelisch (=Senaki-Dialekt), schraffiert: Mingrelisch vor den Vertreibungen im Krieg in Abchasien 1992–1993

Das Mingrelische teilt sich in zwei Hauptdialekte auf:

  • Samurzaqan (im Osten Abchasiens), Zugdidi im Nordwesten (zugidiši-murzaqaniši) und
  • Senaki im Südosten (senaḳiši)

Phonologie

Außer den Lauten der georgischen Sprache kennt das Mingrelische noch die Laute Vorlage:IPA-Phonem (Sonderbuchstabe ), Vorlage:IPA-Phonem (Sonderbuchstabe: ) sowie im Dialekt von Samurzaqan-Zugdidi den Vokal Vorlage:IPA-Phonem (Sonderbuchstabe: ), der hier meistens das i oder u ersetzt.

Mingrelisches Alphabet

Mingrelisches Mchedruli Mingrelisches Lateinisch IPA Transkription
a ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

b ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

g ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

d ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

e ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

v ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

z ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

t ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

i ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ǩ ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

l ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

m ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

n ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

y ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

o ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

zh ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

r ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

s ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

u ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ƨ ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

p ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

k ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ǧ ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ɔ ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ş / sh ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ç / ch ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ʒ / ts ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

dz ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ǯ / tz ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

ç̌ ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

x ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

dj ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

h ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
all= 1= opt= 2= Tondatei= template=Vorlage:IPA errNS= 0 cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA format=@@@

}}]

Grammatik

{{#if: Mingrelische Grammatik|{{#ifexist:Mingrelische Grammatik|

|{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|

→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}

|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|

→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]

|}}|}}|}}|}}|}}|Einbindungsfehler: Die Vorlage Hauptartikel benötigt immer mindestens ein Argument.}}

Literatur

  • Helmut Glück (Hrsg.): Metzler-Lexikon Sprache. 4., aktualisierte und überarbeitete Auflage. J.B. Metzler, Stuttgart/Weimar 2010, ISBN 978-3-476-02335-3.
  • Alice C. Harris: Mingrelian. In: Alice C. Harris (Hrsg.): The indigenous languages of the Caucasus. Band 1. The Kartvelian languages. Caravan Books, Delmar NY 1991, ISBN 0-88206-068-6, S. 313–394.
  • Otar Kadshaia, Heinz Fähnrich: Mingrelisch-Deutsches Wörterbuch. Reichert, Wiesbaden 2001, ISBN 3-89500-221-6.
  • Ioseb Kipšidze: Grammatika mingrel’skogo (iverskogo) jazyka s chrestomatieju i slovarëm. St. Petersburg 1914 (russisch).
  • Georgij A. Klimov: Megrel’skij jazyk. In: Jazyki mira: kavkazskie jazyki. Indrik, Moskau 2001.
  • Heinz Fähnrich (Hrsg.): Kartwelsprachen. Reichert, Wiesbaden 2008, ISBN 3-89500-653-X.

Weblinks

[[:{{#ifeq:xmf|de|Wikipedia:Hauptseite|xmf:}}|Wikipedia auf Mingrelisch]]

{{#invoke:TemplatePar|check

  |all= 1=
  |opt= 2=
  |template=Vorlage:Wikipedia
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
[[wikt:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Mingrelisch|Mingrelisch|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}|Wiktionary: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Mingrelisch|Mingrelisch|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if:| {{#ifeq: {{{lang}}} | de | {{#ifeq: 0 | 0 | }} | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}}}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wiktionary
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

{{#ifeq: s | p | | {{#if: 4663035-1 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 4663035-1 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: 4663035-1 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: s | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung