Michael Denis
Johann Nepomuk Cosmas Michael Denis, auch Sined der Barde (* 27. September 1729 in Schärding, Bayern; † 29. September 1800 in Wien) war ein österreichischer katholischer Priester, Schriftsteller, Übersetzer, Bibliothekar und Zoologe.
Leben
Michael Denis wurde von seinem Vater, Johann Rudolph Denis, bereits früh in der lateinischen Sprache unterrichtet. 1739 kam der damals Zehnjährige ins Jesuitengymnasium nach Passau, das er 1747 erfolgreich abschloss. Im selben Jahr trat Denis in Wien dem Jesuitenorden bei.
Nach dem Noviziat war Denis als Grammatik- und Rhetoriklehrer an den Jesuitenkollegien Graz und Klagenfurt tätig. In dieser Funktion verfasste er seine neulateinischen Schuldramen sowie das didaktische Epos Palatium Rhetoricae („Palast der Rhetorik“). 1757 wurde er zum Priester geweiht. 1759 wurde er als Professor ans Wiener Theresianum berufen und verblieb in dieser Funktion bis zur Aufhebung des Jesuitenordens 1773. Von da an bis zur Auflösung der Akademie leitete er die Garellische Bibliothek. Ab 1784 war er Kustos der Hofbibliothek in Wien.
Denis’ schriftstellerisches Werk umfasst neben den bereits erwähnten Schuldramen auch neulateinische und deutsche Lyrik sowie deutsche Kirchenlieder. Die lyrischen Werke veröffentlichte er meist unter dem Pseudonym Sined der Barde (wobei Sined ein Anagramm seines Nachnamens darstellt). Außerdem verfasste er bibliothekswissenschaftliche Werke und Lehrbücher sowie 1762 das erste österreichische Lesebuch.
Im ganzen deutschen Sprachraum bekannt wurde er durch die erste deutsche Übersetzung der Werke „Ossians“ (1768/69), die als angebliche Werke eines gälischen Barden begeistert in ganz Europa aufgenommen wurden, jedoch eine zeitgenössische Erfindung des Schotten James Macpherson waren. Ferner ist er der Autor des bekannten Adventlieds Tauet, Himmel, den Gerechten und des österlichen Kirchenliedes Der Heiland ist erstanden.
Denis half mehrere Jahre dem österreichischen Naturforscher Johann Ignaz Schiffermüller, die Schmetterlinge der Wiener Umgebung zu sammeln und zu bearbeiten. Als Ergebnis erschien 1775 die Ankündung eines systematischen Werkes von den Schmetterlingen der Wienergegend und 1776 wurde das Systematische Verzeichnis der Schmetterlinge der Wienergegend veröffentlicht. Die Schmetterlingsammlung im Kaiserlichen Hof-Naturalienkabinett verbrannte im Jahr 1848.<ref name="Denisia">Vorlage:ZOBODAT</ref>
1801–1802 wurde der literarische Nachlass des 1800 verstorbenen Denis in zwei Bänden von Joseph Friedrich von Retzer (1754–1824) herausgegeben.
Sein Epitaph befindet sich an der Außenmauer der Pfarrkirche St. Andreas Hütteldorf im 14. Wiener Gemeindebezirk.
Würdigung
- Im Jahr 1874 wurde in Wien-Brigittenau (20. Bezirk) die Denisgasse nach Michael Denis benannt.
- Seit 2001 wird die nach ihm benannte Schriftenreihe Denisia herausgegeben.<ref name="Denisia" />
Werke
- Der Donaustrom : an Josephen von Baiern Auf Ihrer Hochzeitreise nach Wien, Wien 1765 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Poetische Bilder der meisten kriegerischen Vorgänge in Europa seit dem Jahr 1756, Wien 1760 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Die Gedichte Ossians, eines alten celtischen Dichters, aus dem Englischen übersetzt, Wien 1768–1769
- Die Lieder Sineds des Barden, Wien 1772 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Geistliche Lieder z. Gebrauch der hohen Metropolitankirche b. St. Stephan in Wien und d. ganzen Wiener Erzbistums, Wien 1774 (darunter Der Heiland ist erstanden)
- Einleitung in die Bücherkunde, Wien 1777–1778 ({{#if: |{{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL und {{#if: |{{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Systematisches Verzeichniß der Schmetterlinge der Wienergegend herausgegeben von einigen Lehrern am k. k. Theresianum (mit Schiffermüller), Wien 1776 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Grundriß der Bibliographie, Wien 1777 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei Google Books)
- Die Merkwürdigkeiten der k. k. garellischen öffentlichen Bibliothek am Theresiano, Wien 1780 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Bibliotheca typographica Vindobonensis ab anno 1482 usque ad annum 1560, Wien 1782 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei Google Books), auch deutsch Wiens Buchdruckergeschichte bis 1560, Wien 1782–1793 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Ossian und Sineds Lieder, 5 Bände, 1784 ({{#if: |{{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:Band 1|Band 1|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL, {{#if: |{{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:Band 2|Band 2|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL, {{#if: |{{#if:||{{#if:Band 3|Band 3|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:Band 3|Band 3|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:Band 3|Band 3|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:Band 3|Band 3|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL, {{#if: |{{#if:||{{#if:Band 4|Band 4|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:Band 4|Band 4|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:Band 4|Band 4|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:Band 4|Band 4|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL und {{#if: |{{#if:||{{#if:Band 5|Band 5|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:Band 5|Band 5|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:Band 5|Band 5|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:Band 5|Band 5|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Kurze Erzählung der Streitigkeiten über die alten Urkunden, Heidelberg 1785 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Zurückerinnerungen, Wien 1794 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei BSB)
- Carmina quaedam, Wien 1794 (Digitalisat bei CAMENA)
- Beschäftigungen mit Gott schon in dem 12. Jahrhundert gesammelt, Wien 1799 ({{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:
|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL bei GDZ)
Literatur
- {{
- if:Denis, Johann Michael Kosmas Peter | {{
#if:3 | {{
#if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Denis, Johann Michael Kosmas Peter }}.|{{
#if:||Denis, Johann Michael Kosmas Peter }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
#if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 3. Theil. {{#if: | | {{#switch: 3
|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 3 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:238|, S. 238{{ #if:246 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 238) = ( 238) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 238 != 246 |{{ #ifexpr: 246 = {{ #expr: 238 + 1 }}| f.|–246}}|}}|{{ #ifeq: 238 | 246 ||–246}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe }}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}
- Paul von Hofmann-Wellenhof: Michael Denis. Ein Beitrag zur deutsch-oesterreichischen Literaturgeschichte des XVIII. Jahrhunderts. Wagner, Innsbruck 1881.
- {{ #if:Karl Weiß|Karl Weiß: |}}{{ #if:ADB:Denis, Michael|{{ #if:Denis, Michael|Denis, Michael|Michael Denis }}|{{#ifeq: {{#switch: 5
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Denis, Michael|Denis, Michael|Michael Denis }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 5 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 5 | 1={{ #expr: 51 + 16 }} | 2={{ #expr: 51 + 2 }} | 3={{ #expr: 51 + 2 }} | 4={{ #expr: 51 + 2 }} | 5={{ #expr: 51 + 2 }} | 6={{ #expr: 51 + 2 }} | 7={{ #expr: 51 + 2 }} | 8={{ #expr: 51 + 2 }} | 9={{#switch: 51 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 51 < 449 | {{ #expr: 51 + 2 }} | {{ #expr: 51 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 51 + 2 }} | 11={{ #expr: 51 + 2 }} | 12={{ #expr: 51 + 2 }} | 13={{ #expr: 51 + 2 }} | 14={{ #expr: 51 + 2 }} | 15={{ #expr: 51 + 2 }} | 16={{ #expr: 51 + 2 }} | 17={{ #expr: 51 + 2 }} | 18={{ #expr: 51 + 2 }} | 19={{ #expr: 51 + 2 }} | 20={{ #expr: 51 + 2 }} | 21={{ #expr: 51 + 2 }} | 22={{ #expr: 51 + 2 }} | 23={{ #expr: 51 + 2 }} | 24={{ #expr: 51 + 2 }} | 25={{ #expr: 51 + 2 }} | 26={{ #expr: 51 + 2 }} | 27={{ #expr: 51 + 2 }} | 28={{ #expr: 51 + 2 }} | 29={{ #expr: 51 + 2 }} | 30={{ #expr: 51 + 2 }} | 31={{ #expr: 51 + 2 }} | 32={{ #expr: 51 + 2 }} | 33={{ #expr: 51 + 2 }} | 34={{ #expr: 51 + 2 }} | 35={{ #expr: 51 + 2 }} | 36={{ #expr: 51 + 2 }} | 37={{ #expr: 51 + 2 }} | 38={{ #expr: 51 + 2 }} | 39={{ #expr: 51 + 2 }} | 40={{ #expr: 51 + 2 }} | 41={{ #expr: 51 + 2 }} | 42={{ #expr: 51 + 2 }} | 43={{ #expr: 51 + 2 }} | 44={{ #expr: 51 + 2 }} | 45={{ #expr: 51 + 6 }} | 46={{ #expr: 51 + 2 }} | 47={{ #expr: 51 + 2 }} | 48={{ #expr: 51 + 2 }} | 49={{ #expr: 51 + 2 }} | 50={{ #expr: 51 + 2 }} | 51={{ #expr: 51 + 2 }} | 52={{ #expr: 51 + 2 }} | 53={{ #expr: 51 + 2 }} | 54={{ #expr: 51 + 2 }} | 55={{ #expr: 51 + 3 }} | 56=51 | #default = 51 }} {{ #if:Denis, Michael|Denis, Michael|Michael Denis }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 5, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 5 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 51{{ #if:53 | {{ #ifexpr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 51 + 16 }} | 2={{ #expr: 51 + 2 }} | 3={{ #expr: 51 + 2 }} | 4={{ #expr: 51 + 2 }} | 5={{ #expr: 51 + 2 }} | 6={{ #expr: 51 + 2 }} | 7={{ #expr: 51 + 2 }} | 8={{ #expr: 51 + 2 }} | 9={{#switch: 51 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 51 < 449 | {{ #expr: 51 + 2 }} | {{ #expr: 51 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 51 + 2 }} | 11={{ #expr: 51 + 2 }} | 12={{ #expr: 51 + 2 }} | 13={{ #expr: 51 + 2 }} | 14={{ #expr: 51 + 2 }} | 15={{ #expr: 51 + 2 }} | 16={{ #expr: 51 + 2 }} | 17={{ #expr: 51 + 2 }} | 18={{ #expr: 51 + 2 }} | 19={{ #expr: 51 + 2 }} | 20={{ #expr: 51 + 2 }} | 21={{ #expr: 51 + 2 }} | 22={{ #expr: 51 + 2 }} | 23={{ #expr: 51 + 2 }} | 24={{ #expr: 51 + 2 }} | 25={{ #expr: 51 + 2 }} | 26={{ #expr: 51 + 2 }} | 27={{ #expr: 51 + 2 }} | 28={{ #expr: 51 + 2 }} | 29={{ #expr: 51 + 2 }} | 30={{ #expr: 51 + 2 }} | 31={{ #expr: 51 + 2 }} | 32={{ #expr: 51 + 2 }} | 33={{ #expr: 51 + 2 }} | 34={{ #expr: 51 + 2 }} | 35={{ #expr: 51 + 2 }} | 36={{ #expr: 51 + 2 }} | 37={{ #expr: 51 + 2 }} | 38={{ #expr: 51 + 2 }} | 39={{ #expr: 51 + 2 }} | 40={{ #expr: 51 + 2 }} | 41={{ #expr: 51 + 2 }} | 42={{ #expr: 51 + 2 }} | 43={{ #expr: 51 + 2 }} | 44={{ #expr: 51 + 2 }} | 45={{ #expr: 51 + 6 }} | 46={{ #expr: 51 + 2 }} | 47={{ #expr: 51 + 2 }} | 48={{ #expr: 51 + 2 }} | 49={{ #expr: 51 + 2 }} | 50={{ #expr: 51 + 2 }} | 51={{ #expr: 51 + 2 }} | 52={{ #expr: 51 + 2 }} | 53={{ #expr: 51 + 2 }} | 54={{ #expr: 51 + 2 }} | 55={{ #expr: 51 + 3 }} | 56=51 | #default = 51 }} != {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 53 + 16 }} | 2={{ #expr: 53 + 2 }} | 3={{ #expr: 53 + 2 }} | 4={{ #expr: 53 + 2 }} | 5={{ #expr: 53 + 2 }} | 6={{ #expr: 53 + 2 }} | 7={{ #expr: 53 + 2 }} | 8={{ #expr: 53 + 2 }} | 9={{#switch: 53 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 53 < 449 | {{ #expr: 53 + 2 }} | {{ #expr: 53 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 53 + 2 }} | 11={{ #expr: 53 + 2 }} | 12={{ #expr: 53 + 2 }} | 13={{ #expr: 53 + 2 }} | 14={{ #expr: 53 + 2 }} | 15={{ #expr: 53 + 2 }} | 16={{ #expr: 53 + 2 }} | 17={{ #expr: 53 + 2 }} | 18={{ #expr: 53 + 2 }} | 19={{ #expr: 53 + 2 }} | 20={{ #expr: 53 + 2 }} | 21={{ #expr: 53 + 2 }} | 22={{ #expr: 53 + 2 }} | 23={{ #expr: 53 + 2 }} | 24={{ #expr: 53 + 2 }} | 25={{ #expr: 53 + 2 }} | 26={{ #expr: 53 + 2 }} | 27={{ #expr: 53 + 2 }} | 28={{ #expr: 53 + 2 }} | 29={{ #expr: 53 + 2 }} | 30={{ #expr: 53 + 2 }} | 31={{ #expr: 53 + 2 }} | 32={{ #expr: 53 + 2 }} | 33={{ #expr: 53 + 2 }} | 34={{ #expr: 53 + 2 }} | 35={{ #expr: 53 + 2 }} | 36={{ #expr: 53 + 2 }} | 37={{ #expr: 53 + 2 }} | 38={{ #expr: 53 + 2 }} | 39={{ #expr: 53 + 2 }} | 40={{ #expr: 53 + 2 }} | 41={{ #expr: 53 + 2 }} | 42={{ #expr: 53 + 2 }} | 43={{ #expr: 53 + 2 }} | 44={{ #expr: 53 + 2 }} | 45={{ #expr: 53 + 6 }} | 46={{ #expr: 53 + 2 }} | 47={{ #expr: 53 + 2 }} | 48={{ #expr: 53 + 2 }} | 49={{ #expr: 53 + 2 }} | 50={{ #expr: 53 + 2 }} | 51={{ #expr: 53 + 2 }} | 52={{ #expr: 53 + 2 }} | 53={{ #expr: 53 + 2 }} | 54={{ #expr: 53 + 2 }} | 55={{ #expr: 53 + 3 }} | 56=53 | #default = 53 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 53 + 16 }} | 2={{ #expr: 53 + 2 }} | 3={{ #expr: 53 + 2 }} | 4={{ #expr: 53 + 2 }} | 5={{ #expr: 53 + 2 }} | 6={{ #expr: 53 + 2 }} | 7={{ #expr: 53 + 2 }} | 8={{ #expr: 53 + 2 }} | 9={{#switch: 53 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 53 < 449 | {{ #expr: 53 + 2 }} | {{ #expr: 53 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 53 + 2 }} | 11={{ #expr: 53 + 2 }} | 12={{ #expr: 53 + 2 }} | 13={{ #expr: 53 + 2 }} | 14={{ #expr: 53 + 2 }} | 15={{ #expr: 53 + 2 }} | 16={{ #expr: 53 + 2 }} | 17={{ #expr: 53 + 2 }} | 18={{ #expr: 53 + 2 }} | 19={{ #expr: 53 + 2 }} | 20={{ #expr: 53 + 2 }} | 21={{ #expr: 53 + 2 }} | 22={{ #expr: 53 + 2 }} | 23={{ #expr: 53 + 2 }} | 24={{ #expr: 53 + 2 }} | 25={{ #expr: 53 + 2 }} | 26={{ #expr: 53 + 2 }} | 27={{ #expr: 53 + 2 }} | 28={{ #expr: 53 + 2 }} | 29={{ #expr: 53 + 2 }} | 30={{ #expr: 53 + 2 }} | 31={{ #expr: 53 + 2 }} | 32={{ #expr: 53 + 2 }} | 33={{ #expr: 53 + 2 }} | 34={{ #expr: 53 + 2 }} | 35={{ #expr: 53 + 2 }} | 36={{ #expr: 53 + 2 }} | 37={{ #expr: 53 + 2 }} | 38={{ #expr: 53 + 2 }} | 39={{ #expr: 53 + 2 }} | 40={{ #expr: 53 + 2 }} | 41={{ #expr: 53 + 2 }} | 42={{ #expr: 53 + 2 }} | 43={{ #expr: 53 + 2 }} | 44={{ #expr: 53 + 2 }} | 45={{ #expr: 53 + 6 }} | 46={{ #expr: 53 + 2 }} | 47={{ #expr: 53 + 2 }} | 48={{ #expr: 53 + 2 }} | 49={{ #expr: 53 + 2 }} | 50={{ #expr: 53 + 2 }} | 51={{ #expr: 53 + 2 }} | 52={{ #expr: 53 + 2 }} | 53={{ #expr: 53 + 2 }} | 54={{ #expr: 53 + 2 }} | 55={{ #expr: 53 + 3 }} | 56=53 | #default = 53 }} = {{ #expr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 51 + 16 }} | 2={{ #expr: 51 + 2 }} | 3={{ #expr: 51 + 2 }} | 4={{ #expr: 51 + 2 }} | 5={{ #expr: 51 + 2 }} | 6={{ #expr: 51 + 2 }} | 7={{ #expr: 51 + 2 }} | 8={{ #expr: 51 + 2 }} | 9={{#switch: 51 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 51 < 449 | {{ #expr: 51 + 2 }} | {{ #expr: 51 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 51 + 2 }} | 11={{ #expr: 51 + 2 }} | 12={{ #expr: 51 + 2 }} | 13={{ #expr: 51 + 2 }} | 14={{ #expr: 51 + 2 }} | 15={{ #expr: 51 + 2 }} | 16={{ #expr: 51 + 2 }} | 17={{ #expr: 51 + 2 }} | 18={{ #expr: 51 + 2 }} | 19={{ #expr: 51 + 2 }} | 20={{ #expr: 51 + 2 }} | 21={{ #expr: 51 + 2 }} | 22={{ #expr: 51 + 2 }} | 23={{ #expr: 51 + 2 }} | 24={{ #expr: 51 + 2 }} | 25={{ #expr: 51 + 2 }} | 26={{ #expr: 51 + 2 }} | 27={{ #expr: 51 + 2 }} | 28={{ #expr: 51 + 2 }} | 29={{ #expr: 51 + 2 }} | 30={{ #expr: 51 + 2 }} | 31={{ #expr: 51 + 2 }} | 32={{ #expr: 51 + 2 }} | 33={{ #expr: 51 + 2 }} | 34={{ #expr: 51 + 2 }} | 35={{ #expr: 51 + 2 }} | 36={{ #expr: 51 + 2 }} | 37={{ #expr: 51 + 2 }} | 38={{ #expr: 51 + 2 }} | 39={{ #expr: 51 + 2 }} | 40={{ #expr: 51 + 2 }} | 41={{ #expr: 51 + 2 }} | 42={{ #expr: 51 + 2 }} | 43={{ #expr: 51 + 2 }} | 44={{ #expr: 51 + 2 }} | 45={{ #expr: 51 + 6 }} | 46={{ #expr: 51 + 2 }} | 47={{ #expr: 51 + 2 }} | 48={{ #expr: 51 + 2 }} | 49={{ #expr: 51 + 2 }} | 50={{ #expr: 51 + 2 }} | 51={{ #expr: 51 + 2 }} | 52={{ #expr: 51 + 2 }} | 53={{ #expr: 51 + 2 }} | 54={{ #expr: 51 + 2 }} | 55={{ #expr: 51 + 3 }} | 56=51 | #default = 51 }} + 1 }} | f|–53}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Denis, Michael||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 598
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 116071532
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|116071532}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 404891 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 404891 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- Ludwig Fladerer: Michael Denis (1729–1800) – Lateinische Sprache und Literatur im Leben eines österreichischen Aufklärers. In: Neulateinisches Jahrbuch 10 (2008), S. 61–86.
- Ludwig Fladerer: An der Schwelle zur Moderne: Die lateinische Autobiographie des Jesuiten Michael Denis (1729–1800). Teil I. In: Neulateinisches Jahrbuch 14 (2012), S. 53–111.
- Ekkehard Ehrmann von Falkenau: Michael Denis, ein naturbegeisterter Dichter des 18. Jahrhunderts. In: Apollo. Band 20, 1970, S. 5 (Vorlage:ZOBODAT).
- {{#if: Michael Kohlhäufl|Michael Kohlhäufl: }}Michael Johann Nepomuk Cosmas Denis. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:16|. Band 16, Bautz, {{#switch:16
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:371-376|, Sp. {{#iferror:{{#expr:371-376}}|371-376|{{#expr:1*371-376*0}}–{{#expr:-(0*371-376*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20110205043232/http://www.bautz.de/bbkl/d/denis_m_j_n_c.shtml%7C}}.{{#if: 16 | |{{#ifeq:||}}}}
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- Werke von {{#if: | {{{2}}} | Michael Denis }} bei Zeno.org.
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Michael Denis | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- Wiens Buchdruckergeschicht, 1782, E-Book der Universitätsbibliothek Wien (eBooks on Demand)
- Michael Denis im Literaturportal Bayern
- Eintrag zu Michael Denis von Eduard Beutner für die OÖ Literaturgeschichte des StifterHauses
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116071532n/84/16032632028043 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116071532 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116071532 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/160326 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/160326 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 32028043 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 32028043 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Denis, Michael | {{#if: Denis, Johann Nepomuk Cosmas Michael; Sined der Barde (Pseudonym) | {{#if: österreichischer Jesuit, Autor, Übersetzer, Bibliothekar und Zoologe | {{#if: 27. September 1729 | {{#if: Schärding | {{#if: 29. September 1800 | {{#if: Wien || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Denis, Michael
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Denis, Johann Nepomuk Cosmas Michael; Sined der Barde (Pseudonym)
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | österreichischer Jesuit, Autor, Übersetzer, Bibliothekar und Zoologe
}} |
| GEBURTSDATUM | 27. September 1729
}} |
| GEBURTSORT | Schärding
}} |
| STERBEDATUM | 29. September 1800
}} |
| STERBEORT | Wien
}} |
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:BLKÖ-Fehler
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BLKÖ
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Entomologe
- Lepidopterologe
- Bibliothekar (Österreich)
- Autor
- Literatur (18. Jahrhundert)
- Literatur (Deutsch)
- Literatur (Österreich)
- Lyrik
- Drama
- Übersetzer aus dem Englischen
- Freimaurer (Österreich)
- Jesuit
- Schriftsteller (Wien)
- Person (Habsburgermonarchie vor 1804)
- Geboren 1729
- Gestorben 1800
- Mann
- Übersetzer ins Deutsche