Zum Inhalt springen

Martin I. (Papst)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Martin I. (* 591<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> in Todi, Umbrien; † 16. September 655 in Chersones, Krim-Halbinsel) war Papst von 649 bis 653. Die russisch-orthodoxe Kirche St. Martin der Bekenner ist nach ihm benannt.

Leben

Während des Pontifikates seines Vorgängers Theodor I. war Martin I. zunächst als Diakon und später als Apokrisiar in Konstantinopel tätig. Nach dem Tod Theodors im Jahr 649 wurde Martin zu dessen Nachfolger gewählt und bereits nach wenigen Wochen geweiht, ohne zuvor die kaiserliche Bestätigung einzuholen. Dies wurde vom Kaiser als Provokation aufgefasst und führte zu einer deutlichen Verschlechterung der Beziehungen zwischen Kaiser und Papst<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}} </ref>.

Zu einem endgültigen Bruch kam es im Streit um die vom Kaiser befohlene Lehre des Monotheletismus. Nach seiner Amtsübernahme versammelte Martin im Oktober 649 105 Bischöfe der Westkirche zu einer Synode im Lateran. Nach eingehenden Beratungen wurde der Monotheletismus verworfen und die Entscheidung den Bischöfen der Ost- und der Westkirche zur Unterzeichnung übersandt. Paulos II., der Patriarch von Konstantinopel, wurde exkommuniziert, da er die Entscheidung ablehnte.

Dies führte zu einem offenen Konflikt mit dem oströmischen Kaiser Konstans II. und zu einem zunächst fehlgeschlagenen Versuch des Kaisers, den Papst festnehmen zu lassen. Der damit beauftragte Exarch Olympius konnte den kaiserlichen Befehl nicht umsetzen und näherte sich stattdessen der römischen Kirche an. In der Folge regierte er Italien faktisch unabhängig von Byzanz und trat damit als Usurpator auf, bis er im Jahr 652 starb. Die, scheinbare oder wirkliche, Unterstützung des Olympius bedeutete aus kaiserlicher Sicht, dass der Papst sich des Hochverrats schuldig gemacht hatte. Unter dem Schutz des Olympius blieb Martin aber zunächst unbehelligt.<ref>Peter Gemeinhardt: Geschichte des Christentums in der Spätantike. Mohr Siebeck, Tübingen 2022, S. 459</ref>

Nach dem Tod des Olympius entsandte der Kaiser mit Theodor Kalliopa einen ihm loyalen Exarchen nach Italien. Dieser ließ den bereits schwer erkrankten Papst am 17. Juni 653 während eines Gottesdienstes in der Lateranbasilika ergreifen. Martin schildert in seinen Briefen, dass die Festnahme unter militärischem Druck erfolgte und ohne formelle Anklage oder rechtliches Verfahren vollzogen wurde; der Zugriff habe ihn völlig unvorbereitet getroffen. Anschließend wurde er unter Bewachung von Rom nach Konstantinopel verschifft, wo er wohl am 17. September 653 eintraf. Nach einem Gerichtsverfahren wurde er wegen angeblicher Beteiligung am Aufstand des Olympius als Hochverräter am 27. Dezember 653 zum Tod verurteilt. Das Todesurteil wurde nicht vollstreckt; stattdessen wurde Martin in die Verbannung geschickt. Angeblich hätte der Patriarch Paulos II. sich für die Begnadigung Martins eingesetzt.

Am 26. März 654 wurde Martin in die Verbannung auf die Krim geschickt. Sein Ziel war Cherson, wo er unter extremen Entbehrungen lebte. In mehreren aus dem Exil verfassten Briefen schilderte er Hunger, Krankheit, Isolation sowie seine Enttäuschung über das Ausbleiben kirchlicher Unterstützung. Er starb dort am 16. September 655 an den Folgen der Haft und der Misshandlungen<ref>Vorlage:LibPont</ref><ref>S. Martinus I, Rom. Pont. Epistolae in: Migne, J.-P.(Hrsg.): Patrologiae, Scriptorum ecclesisticorum qui in vii saeculi secunda parte, Paris 1863, S. 198-202 (archive.org)</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>. Noch vor seinem Tod wurde auf kaiserlichen Druck hin mit Papst Eugen I. ein Nachfolger gewählt<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>.

Gedenktag

Literatur

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#if:
 | {{#invoke:TemplatePar|match
     |template=Vorlage:LexMA
     |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
     |format=@@@
     |1=Band=N>0
     |2=Band=n<=9
     |3=Spalte=N>0
     |4=SpalteBis=n
     |5=Lemma=*
     |6=Autor=*
     |7=Kommentar=*
     |8=Fundstelle=*}}
 | {{#invoke:TemplatePar|match
     |template=Vorlage:LexMA
     |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:LexMA
     |format=@@@
     |1=1=N>0
     |2=1=n<=9
     |3=2=N>0
     |4=3=n
     |5=4=*
     |6=5=*
     |7=6=*
     |8=Fundstelle=*}}

}}

|1=Alberto M. Ghisalberti |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30=Alberto M. Ghisalberti |31=Massimiliano Pavan |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40=Massimiliano Pavan |41=Fiorella Bartoccini |42 |43 |44 |45=Fiorella Bartoccini |46=Fiorella Bartoccini |47 |48 |49 |50 |51=Fiorella Bartoccini |52=Mario Caravale |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60 |61 |62 |63 |64 |65 |66 |67 |68 |69 |70 |71 |72 |73 |74 |75=Mario Caravale |76=Raffaele Romanelli |77 |78 |79 |80 |81 |82 |83 |84 |85 |86 |87 |88 |89 |90 |91 |92 |93 |94 |95 |96 |97 |98 |99 |100=Raffaele Romanelli |#default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }} (Hrsg.): }} }} Dizionario Biografico degli Italiani (DBI){{#if:71|. Band 71{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|.|: {{#switch: 71 |1=Aaron–Albertucci |2=Albicante–Ammannati |3=Ammirato–Arcoleo |4=Arconati–Bacaredda |5=Bacca–Baratta |6=Baratteri–Bartolozzi |7=Bartolucci–Bellotto |8=Bellucci–Beregan |9=Berengario–Biagini |10=Biagio–Boccaccio |11=Boccadibue–Bonetti |12=Bonfadini–Borrello |13=Borremans–Brancazolo |14=Branchi–Buffetti |15=Buffoli–Caccianemici |16=Caccianiga–Caluso |17=Calvart–Canefri |18=Canella–Cappello |19=Cappi–Cardona |20=Carducci–Carusi |21=Caruso–Castelnuovo |22=Castelvetro–Cavallotti |23=Cavallucci–Cerretesi |24=Cerreto–Chini |25=Chinzer–Cirni |26=Cironi–Collegno |27=Collenuccio–Confortini |28=Conforto–Cordero |29=Cordier–Corvo |30=Cosattini–Crispolto |31=Cristaldi–Dalla Nave |32=Dall’Anconata–Da Ronco |33=D’Asaro–De Foresta |34=Primo supplemento A–C |35=Indice A–C |36=DeFornari–Della Fonte |37=Della Fratta–Della Volpaia |38=Della Volpe–Denza |39=Deodato–DiFalco |40=DiFausto–Donadoni |41=Donaggio–Dugnani |42=Dugoni–Enza |43=Enzo–Fabrizi |44=Fabron–Farina |45=Farinacci–Fedrigo |46=Feducci–Ferrerio |47=Ferrero–Filonardi |48=Filoni–Forghieri |49=Forino–Francesco da Serino |50=Francesco I Sforza–Gabbi |51=Gabbiani–Gamba |52=Gambacorta–Gelasio II |53=Gelati–Ghisalberti |54=Ghiselli–Gimma |55=Ginammi–Giovanni da Crema |56=Giovanni di Crescenzio–Giulietti |57=Giulini–Gonzaga |58=Gonzales–Graziani |59=Graziano–Grossi Gondi |60=Grosso–Guglielmo da Forlì |61=Guglielmo Gonzaga–Jacobini |62=Iacobiti–Labriola |63=Labroca–Laterza |64=Latilla–Levi Montalcini |65=Levis–Lorenzetti |66=Lorenzetto–Macchetti |67=Macchi–Malaspina |68=Malatacca–Mangelli |69=Mangiabotti–Marconi |70=Marcora–Marsilio |71=Marsilli–Massimino da Salerno |72=Massimino–Mechetti |73=Meda–Messadaglia |74=Messi–Miraglia |75=Miranda–Montano |76=Montauti–Morlaiter |77=Morlini–Natolini |78=Natta–Nurra |79=Nursio–Ottolini Visconti |80=Ottone I–Pansa |81=Pansini–Pazienza |82=Pazzi–Pia |83=Piacentini–Pio V |84=Pio VI–Ponzo |85=Ponzone–Quercia |86=Querenghi–Rensi |87=Renzi–Robortello |88=Robusti–Roverella |89=Rovereto–Salvemini |90=Salvestrini–Saviozzo da Siena |91=Savoia–Semeria |92=Semino–Sisto IV |93=Sisto V–Stammati |94=Stampa–Tarantelli |95=Taranto–Togni |96=Toja–Trivelli |97=Trivulzio–Valeri |98=Valeriani–Verra |99=Verrazzano–Vittorio Amedeo |100=Vittorio Emanuele 1.–Zurlo |#default= *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }}. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| |Istituto della Enciclopedia Italiana, }}}} Rom {{#switch: 71 | 1=1960 | 2=1960 | 3=1961 | 4=1962 | 5=1963 | 6=1964 | 7=1965 | 8=1966 | 9=1967 | 10=1968 | 11=1969 | 12=1970 | 13=1971 | 14=1972 | 15=1972 | 16=1973 | 17=1974 | 18=1975 | 19=1976 | 20=1977 | 21=1978 | 22=1979 | 23=1979 | 24=1980 | 25=1981 | 26=1982 | 27=1982 | 28=1983 | 29=1983 | 30=1984 | 31=1985 | 32=1986 | 33=1987 | 34=1988 | 35=1989 | 36=1988 | 37=1989 | 38=1990 | 39=1991 | 40=1991 | 41=1992 | 42=1993 | 43=1993 | 44=1994 | 45=1995 | 46=1996 | 47=1997 | 48=1997 | 49=1997 | 50=1998 | 51=1998 | 52=1999 | 53=1999 | 54=2000 | 55=2000 | 56=2001 | 57=2001 | 58=2002 | 59=2002 | 60=2003 | 61=2003 | 62=2004 | 63=2004 | 64=2005 | 65=2005 | 66=2006 | 67=2006 | 68=2007 | 69=2007 | 70=2007 | 71=2008 | 72=2009 | 73=2009 | 74=2010 | 75=2011 | 76=2012 | 77=2012 | 78=2013 | 79=2013 | 80=2014 | 81=2014 | 82=2015 | 83=2015 | 84=2015 | 85=2016 | 86=2016 | 87=2016 | 88=2017 | 89=2017 | 90=2017 | 91=2018 | 92=2018 | 93=2018 | 94=2019 | 95=2019 | 96=2019 | 97=2020 | 98=2020 | 99=2020 | 100=2020 | #default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }}{{#if:|, S. }}{{#if:|{{#ifeq: |||– }} }} }}{{#if: |, }}.

  • {{#if: Georg Jenal|Georg Jenal: }}MARTINO I, santo. In: {{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||Massimo Bray (Hrsg.):}} Enciclopedia dei Papi. {{#if:1|Band 1{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|,|: {{#switch:1

|1=Pietro, santo. Anastasio bibliotecario, antipapa. |2=Niccolò I, santo, Sisto IV. |3=Innocenzo VIII, Giovanni Paolo II. }} Istituto della Enciclopedia Italiana,}}}} Rom 2000{{#if:|, S. {{#if:|–}}}} {{#if: santo-martino-i_(Enciclopedia-dei-Papi)|(treccani.it)|Bitte den Pflichtparameter ID ausfüllen. (Suche)}}{{#if: | }}.

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:907-910|, Sp. {{#iferror:{{#expr:907-910}}|907-910|{{#expr:1*907-910*0}}–{{#expr:-(0*907-910*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070625091729/http://www.bautz.de/bbkl/m/martin_i_p.shtml%7C}}.{{#if: 5 | |{{#ifeq:||}}}}

  | 1 | 2 = 1907
  | 3 | 4 = 1908
  | 5 | 6 = 1909
  | 7 | 8 | 9 = 1910
  | 10 | 11 | 12 = 1911
  | 13 | 14 | 15 = 1912
  | 16 = 1914
  | 17 = 1922   |#default= 1913
  }}{{#if:|, S. }}{{#if:|{{#ifeq: |||– }} }}{{#if: | ()}}.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Martinus I|Martinus I|Martin I. (Papst)}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Martin I.|Martin I.|{{#if:Martinus I|Martinus I|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Martinus I

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|martinus i|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Anmerkungen

<references />

Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119097028n9303501411515595 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119097028 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119097028 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n93035014 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n93035014 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11515595 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11515595 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Martin I. | {{#if: | {{#if: Papst (649–653) | {{#if: 591 | {{#if: Todi, Umbrien | {{#if: 16. September 655 | {{#if: Chersones, Krim (heute: Ukraine) |

Vorlage:Wikidata-Registrierung