Zum Inhalt springen

Ludwig Schwanthaler

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Ludwig michael von schwanthaler.jpg
Ludwig Schwanthaler (1854)

Ludwig Michael Schwanthaler, ab 1844 Ritter von Schwanthaler (* 26. August 1802 in München; † 14. November 1848 ebenda), war ein bayerischer Bildhauer und gilt als Hauptmeister der klassizistischen Plastik in Süddeutschland.

Leben

Datei:Bavaria nach Restaurierung.JPG
Bavaria in München, 2010
Datei:Muenchen alter sendlinger friedhof Schwanthaler.jpg
Grab von Ludwig Schwanthaler auf dem Alten Südlichen Friedhof in München

Ludwig von Schwanthaler entstammte der Bildhauerfamilie Schwanthaler aus Ried im Innkreis im heutigen Oberösterreich, sein Vater war Franz Jakob Schwanthaler, seine Mutter Klara Lutz. 1819 machte er Abitur am (heutigen) Wilhelmsgymnasium München.<ref>Max Leitschuh: Die Matrikeln der Oberklassen des Wilhelmsgymnasiums in München, 4 Bde., München 1970–1976.; Bd. 3, S. 250.</ref> Von 1819 bis 1822 studierte er zunächst Malerei, dann Bildhauerei an der Akademie der bildenden Künste München. Nach dem Tod des Vaters 1820 musste er in dessen Werkstatt aushelfen und übernahm bald ihre Leitung. 1835 wurde er zum Professor an der Akademie der bildenden Künste und Lehrer an der Königlichen Baugewerksschule berufen. Sein Werdegang und seine Arbeiten wurden durch König Ludwig I. gefördert, so verbrachte Schwanthaler mehrere Jahre auf Studienreise in Rom (1826–1827, 1832–1834), wofür Ludwig I. die finanziellen Mittel stiftete.

Am 4. September 1842 wurde er im Rahmen der Enthüllungsfeier des von ihm geschaffenen und von Johann Baptist Stiglmaier gegossenen Mozartdenkmals in Salzburg zum 7. Ehrenbürger der Stadt ernannt. 1843 erbaute er die Burg Schwaneck im Isartal. Als sein Hauptwerk gilt das 1850 aufgestellte Kolossalstandbild der Münchner Bavaria. Es beeinflusste den Schweizer Bildhauer Ferdinand Schlöth bei dessen St. Jakobs-Denkmal in Basel, aufgestellt 1872.<ref>{{#if:Stefan Hess |Stefan Hess: | }}{{#if: Schlöth, Ferdinand|Schlöth, Ferdinand|Ludwig Schwanthaler}}. In: Sikart{{#if: | (Stand: {{{Jahr}}}) | }}Vorlage:Abrufdatum{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: Schlöth, Ferdinand||Vorlage:SIKART/Lemma nicht angegeben}} }}; Brigitte Meles: Das St. Jakobs-Denkmal von Ferdinand Schlöth. In: Werner Geiser (Hrsg.): Ereignis – Mythos – Deutung, 1444–1994 St. Jakob an der Birs. Basel 1994, S. 140–164.</ref> Am 28. November 1844 wurde das von ihm entworfene Denkmal von Großherzog Karl Friedrich von Baden auf dem Fest- und Paradeplatz vor dem Karlsruher Schloss enthüllt.<ref>Der Sonntag, 21. April 2019, S. 4.</ref>

Das ab 1837 dem Atelier gegenüber errichtete Gebäude für Modelle, welches nach seinem Tod als Schwanthaler-Museum der Öffentlichkeit zugänglich gemacht wurde, ist im Zweiten Weltkrieg zerstört worden.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Rudolph Marggraff|Rudolph Marggraff: }}{{#if:|{{#if:Das Schwanthaler-Museum zu München|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Das Schwanthaler-Museum zu München}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Das Schwanthaler-Museum zu München}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Das Schwanthaler-Museum zu München}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Münchener Digitalisierungszentrum Digitale BibliothekBayerische Staatsbibliothek5{{#if: 2011-10-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7}}%7C%7C}}}}{{#if:Das Schwanthaler-Museum zu München|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Das Schwanthaler-Museum zu München|lines=0}}||}}}}{{#if: Münchener Digitalisierungszentrum Digitale Bibliothek| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Münchener Digitalisierungszentrum Digitale Bibliothek}}}}{{#if: Bayerische Staatsbibliothek| Bayerische Staatsbibliothek{{#if: 5|,|{{#if: 2011-10-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: 5|,|{{#if: 2011-10-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 5| S. 5{{#if: |,|{{#if: 2011-10-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:5Bayerische Staatsbibliothek|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:56463||(?)}}}}}}{{#if: 2011-10-04|;}}}}{{#if: 2011-10-04| {{#if:5Bayerische Staatsbibliothek{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2011-10-04 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2011-10-04|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2011-10-04|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Münchener Digitalisierungszentrum Digitale BibliothekBayerische Staatsbibliothek5{{#if: 2011-10-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 5{{#if: 2011-10-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.mdz-nbn-resolving.de/urn/resolver.pl?urn=urn:nbn:de:bvb:12-bsb10384913-7 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0

   | {{#if: 794
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118762877
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118762877}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 56460 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 56460 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}</ref> Es gilt kunsthistorisch als eines der ersten Künstlermuseen.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Der Bildhauer Wilhelm Hornberger (1819–1882) war einer der bevorzugten Schüler von Ludwig Schwanthaler, genauso wie Franz Xaver Hoermann und Ernst Gottfried Vivié, der auch in seinem Atelier mitarbeitete.

Schon seit seiner Jugend litt Schwanthaler an einem als Gicht bezeichneten Leiden, das sich trotz langer Kuraufenthalte zunehmend verschlimmerte und zu seinem frühen Tod führte.

Schwanthalers Arbeiten sind nur zum Teil erhalten. Besonders seine Münchener Arbeiten, wie z. B. die innendekorativen Ausstattungen im Königsbau der Münchner Residenz erlitten im Zweiten Weltkrieg die größten Verluste. Die besten Zeugnisse von Schwanthalers Relief-Arbeiten finden sich im Marstall von Schloss St. Emmeram in Regensburg, wo die vom Künstler selbst geschaffenen Reliefs komplett erhalten sind.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Die Grabstätte von Ludwig Schwanthaler befindet sich auf dem Alten Südlichen Friedhof in München (Neu Arkaden Platz 1 bei Gräberfeld 28, {{Coordinate{{#ifeq:|y|Simple|Complex}}|NS=48/7/34.40/N|EW=11/33/51.50/E|type=landmark|region=DE-BY|globe=|dim=|elevation=|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1=Grab von Ludwig Schwanthaler}}|article=|text=Standort|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5

|1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}}
 | NS: {{{1}}}
 |
}} {{#iferror:
 | EW: 
 |
}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0
 |0|6|14=
}}
|3  = {{#switch: {{{type}}}
 |country|state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark=
 |example={{#if:
  | 
  | falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum 
 }}
 |#default= {{#ifeq:{{{type}}}|
  | kein Wert
  | falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
 |
 | region-Parameter fehlt{{#if:
  | 6
  | 
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
 | {{{elevation}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}} {{#iferror: {{{pop}}}
 | {{{pop}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}}
|5 = unbenannte Parameter 1:{{{1}}}{{#if:|, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|10= überflüssige Parameter
|#default=coordinates error

}}}}). Die Grabstätte hatte Ludwig I. 1850 in Auftrag gegeben, ausgeführt wurde sie von Ludwig Schwanthalers Vetter und Freund Franz Xaver Schwanthaler. Dieser wurde ebenfalls dort bestattet, wie auch Ludwig Schwanthalers Frau Josepha und dessen Tochter Johanna.

Auszeichnungen

Werke (Auswahl)

  • Reithalle im Marstallgebäude von Schloss St. Emmeram Regensburg. Mehrere Reliefs: Heroen aus der griechischen Mythologie mit Pferden. Außen über dem Tor, Großes Relief: Victoria bekränzt siegreiche Pferde.
  • Entwürfe zu 24 Wandbildern aus der Odyssee Homers, ab 1832, Festsaalbau der Münchner Residenz
  • Marmorrelief am Grabmal für den preußischen Minister Reichsfreiherr Karl vom Stein, 1837/70, Familiengruft in Frücht bei Bad Ems
  • Denkmal für Vincenz Prießnitz, einen Löwen darstellend, aus dem Jahr 1839 in Gräfenberg<ref>Josef Sajner, Vladimír Křížek: Krankendiagnosen bei Vincenz Prießnitz. In: Christa Habrich, Frank Marguth, Jörn Henning Wolf (Hrsg.) unter Mitarbeit von Renate Wittern: Medizinische Diagnostik in Geschichte und Gegenwart. Festschrift für Heinz Goerke zum sechzigsten Geburtstag. München 1978 (= Neue Münchner Beiträge zur Geschichte der Medizin und Naturwissenschaften: Medizinhistorische Reihe. Band 7/8), ISBN 3-87239-046-5, S. 205–216, hier: S. 206.</ref>
  • Denkmal Großherzog Karl Friedrich von Baden, 1840–1844, Schlossplatz Karlsruhe<ref>Manfred Großkinsky: Großherzog-Karl-Friedrich-Denkmal (= Kat.-Nr. 23). In: Denkmäler, Brunnen und Freiplastiken in Karlsruhe 1715-1945 (Veröffentlichungen des Karlsruher Stadtarchivs, 7). 2. Auflage. Karlsruhe 1989, ISBN 3-7617-0264-7, S. 218–230, ka.stadtwiki.net, karlsruhe.de (PDF; 121,8 MB). Adolf Seyb: Ludwig Schwanthaler und das Karl-Friedrich Denkmal in Karlsruhe. In: Zeitschrift für die Geschichte des Oberrheins, 75, 1921, S. 378–392 {{#if:seyb_schwanthaler_1921
    |[https://archive.org/{{#switch:
    |DL=download
    |DS=stream
    |#default=details}}/{{#if:trim|seyb_schwanthaler_1921}}{{#if:  | /{{{Fragment}}} | {{#if:  | /page/{{{Blatt}}}/mode/{{#if:{{#if:|{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{doppelseitig}}}}}}}|2|1}}up{{#if:|/search/%7B%7B%7BHervorhebung%7D%7D%7D}} | {{#ifeq: {{#if:  | {{{Ausgabe}}} | ST}}@{{#if:  | {{{Typ}}} | T}} | ST@T | /mode/1up }} }} }} {{#if:|{{#if:trim|{{{2}}}}}|{{#if:| {{#if:|{{{Fundstelle}}}|Textarchiv – Internet Archive}} | archive.org}}}}]{{#if:| ({{#if: 
           | {{#switch: {{{FORMAT}}}
               |PDF=PDF
               |DJVU=DjVu
               |MP3=MP3
               |MP4=MP4
               |OGG=Ogg
               |#default={{{Format}}}}};  }}{{{KBytes}}} kB)}}{{#if: | im {{#switch:-
    |A=Audioarchiv – Internet Archive
    |B
    |I=Bildarchiv – Internet Archive
    |F
    |M=Videoarchiv – Internet Archive
    |S=Softwarearchiv – Internet Archive
    |T=Textarchiv – Internet Archive
    |-=
    |#default=Unbekannter Parameterwert Typ={{{Typ}}}  }} |{{#if:| – Internet Archive| }} }} }}{{#invoke:TemplatePar|match
    |1=1=/[^#%s]+/
    |2=2=*
    |3=Typ=/[TABIFMS%-]?/
    |4=Fragment=/[^#%s]*/
    |5=Blatt=/[^#%s]*/
    |6=Hervorhebung=*
    |7=Ausgabe=/[DSds]?[TSLto]?%l*/
    |8=Fundstelle=/%d*/
    |9=doppelseitig=/%a*/
    |10=Format=/%u*/
    |11=KBytes=/%d*/
    |format=
    |template=Vorlage:archive.org
    |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:archive.org
    |errNS=0
  }}.</ref>
          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355}}%7C%7C}}}}{{#if:Denkmal Kaiser Franz I.|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Denkmal Kaiser Franz I.|lines=0}}||}}}}{{#if: frantiskovy-lazne.info| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=frantiskovy-lazne.info}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-07-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-07-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-07-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:56463||(?)}}}}}}{{#if: 2025-07-28|;}}}}{{#if: 2025-07-28| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-07-28 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-07-28|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-07-28|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:frantiskovy-lazne.info{{#if: 2025-07-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2025-07-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.frantiskovy-lazne.info/de/interessante-orte/denkmal-kaiser-franz-i._355 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Illustrationen (Auswahl)

Galerie

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Schwanthaler, Ludwig Ritter von|Schwanthaler, Ludwig Ritter von|Ludwig Schwanthaler }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 33 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 33 | 1={{ #expr: 193 + 16 }} | 2={{ #expr: 193 + 2 }} | 3={{ #expr: 193 + 2 }} | 4={{ #expr: 193 + 2 }} | 5={{ #expr: 193 + 2 }} | 6={{ #expr: 193 + 2 }} | 7={{ #expr: 193 + 2 }} | 8={{ #expr: 193 + 2 }} | 9={{#switch: 193 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 193 < 449 | {{ #expr: 193 + 2 }} | {{ #expr: 193 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 193 + 2 }} | 11={{ #expr: 193 + 2 }} | 12={{ #expr: 193 + 2 }} | 13={{ #expr: 193 + 2 }} | 14={{ #expr: 193 + 2 }} | 15={{ #expr: 193 + 2 }} | 16={{ #expr: 193 + 2 }} | 17={{ #expr: 193 + 2 }} | 18={{ #expr: 193 + 2 }} | 19={{ #expr: 193 + 2 }} | 20={{ #expr: 193 + 2 }} | 21={{ #expr: 193 + 2 }} | 22={{ #expr: 193 + 2 }} | 23={{ #expr: 193 + 2 }} | 24={{ #expr: 193 + 2 }} | 25={{ #expr: 193 + 2 }} | 26={{ #expr: 193 + 2 }} | 27={{ #expr: 193 + 2 }} | 28={{ #expr: 193 + 2 }} | 29={{ #expr: 193 + 2 }} | 30={{ #expr: 193 + 2 }} | 31={{ #expr: 193 + 2 }} | 32={{ #expr: 193 + 2 }} | 33={{ #expr: 193 + 2 }} | 34={{ #expr: 193 + 2 }} | 35={{ #expr: 193 + 2 }} | 36={{ #expr: 193 + 2 }} | 37={{ #expr: 193 + 2 }} | 38={{ #expr: 193 + 2 }} | 39={{ #expr: 193 + 2 }} | 40={{ #expr: 193 + 2 }} | 41={{ #expr: 193 + 2 }} | 42={{ #expr: 193 + 2 }} | 43={{ #expr: 193 + 2 }} | 44={{ #expr: 193 + 2 }} | 45={{ #expr: 193 + 6 }} | 46={{ #expr: 193 + 2 }} | 47={{ #expr: 193 + 2 }} | 48={{ #expr: 193 + 2 }} | 49={{ #expr: 193 + 2 }} | 50={{ #expr: 193 + 2 }} | 51={{ #expr: 193 + 2 }} | 52={{ #expr: 193 + 2 }} | 53={{ #expr: 193 + 2 }} | 54={{ #expr: 193 + 2 }} | 55={{ #expr: 193 + 3 }} | 56=193 | #default = 193 }} {{ #if:Schwanthaler, Ludwig Ritter von|Schwanthaler, Ludwig Ritter von|Ludwig Schwanthaler }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 33, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 33 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 193{{ #if:204 | {{ #ifexpr: {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 193 + 16 }} | 2={{ #expr: 193 + 2 }} | 3={{ #expr: 193 + 2 }} | 4={{ #expr: 193 + 2 }} | 5={{ #expr: 193 + 2 }} | 6={{ #expr: 193 + 2 }} | 7={{ #expr: 193 + 2 }} | 8={{ #expr: 193 + 2 }} | 9={{#switch: 193 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 193 < 449 | {{ #expr: 193 + 2 }} | {{ #expr: 193 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 193 + 2 }} | 11={{ #expr: 193 + 2 }} | 12={{ #expr: 193 + 2 }} | 13={{ #expr: 193 + 2 }} | 14={{ #expr: 193 + 2 }} | 15={{ #expr: 193 + 2 }} | 16={{ #expr: 193 + 2 }} | 17={{ #expr: 193 + 2 }} | 18={{ #expr: 193 + 2 }} | 19={{ #expr: 193 + 2 }} | 20={{ #expr: 193 + 2 }} | 21={{ #expr: 193 + 2 }} | 22={{ #expr: 193 + 2 }} | 23={{ #expr: 193 + 2 }} | 24={{ #expr: 193 + 2 }} | 25={{ #expr: 193 + 2 }} | 26={{ #expr: 193 + 2 }} | 27={{ #expr: 193 + 2 }} | 28={{ #expr: 193 + 2 }} | 29={{ #expr: 193 + 2 }} | 30={{ #expr: 193 + 2 }} | 31={{ #expr: 193 + 2 }} | 32={{ #expr: 193 + 2 }} | 33={{ #expr: 193 + 2 }} | 34={{ #expr: 193 + 2 }} | 35={{ #expr: 193 + 2 }} | 36={{ #expr: 193 + 2 }} | 37={{ #expr: 193 + 2 }} | 38={{ #expr: 193 + 2 }} | 39={{ #expr: 193 + 2 }} | 40={{ #expr: 193 + 2 }} | 41={{ #expr: 193 + 2 }} | 42={{ #expr: 193 + 2 }} | 43={{ #expr: 193 + 2 }} | 44={{ #expr: 193 + 2 }} | 45={{ #expr: 193 + 6 }} | 46={{ #expr: 193 + 2 }} | 47={{ #expr: 193 + 2 }} | 48={{ #expr: 193 + 2 }} | 49={{ #expr: 193 + 2 }} | 50={{ #expr: 193 + 2 }} | 51={{ #expr: 193 + 2 }} | 52={{ #expr: 193 + 2 }} | 53={{ #expr: 193 + 2 }} | 54={{ #expr: 193 + 2 }} | 55={{ #expr: 193 + 3 }} | 56=193 | #default = 193 }} != {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 204 + 16 }} | 2={{ #expr: 204 + 2 }} | 3={{ #expr: 204 + 2 }} | 4={{ #expr: 204 + 2 }} | 5={{ #expr: 204 + 2 }} | 6={{ #expr: 204 + 2 }} | 7={{ #expr: 204 + 2 }} | 8={{ #expr: 204 + 2 }} | 9={{#switch: 204 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 204 < 449 | {{ #expr: 204 + 2 }} | {{ #expr: 204 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 204 + 2 }} | 11={{ #expr: 204 + 2 }} | 12={{ #expr: 204 + 2 }} | 13={{ #expr: 204 + 2 }} | 14={{ #expr: 204 + 2 }} | 15={{ #expr: 204 + 2 }} | 16={{ #expr: 204 + 2 }} | 17={{ #expr: 204 + 2 }} | 18={{ #expr: 204 + 2 }} | 19={{ #expr: 204 + 2 }} | 20={{ #expr: 204 + 2 }} | 21={{ #expr: 204 + 2 }} | 22={{ #expr: 204 + 2 }} | 23={{ #expr: 204 + 2 }} | 24={{ #expr: 204 + 2 }} | 25={{ #expr: 204 + 2 }} | 26={{ #expr: 204 + 2 }} | 27={{ #expr: 204 + 2 }} | 28={{ #expr: 204 + 2 }} | 29={{ #expr: 204 + 2 }} | 30={{ #expr: 204 + 2 }} | 31={{ #expr: 204 + 2 }} | 32={{ #expr: 204 + 2 }} | 33={{ #expr: 204 + 2 }} | 34={{ #expr: 204 + 2 }} | 35={{ #expr: 204 + 2 }} | 36={{ #expr: 204 + 2 }} | 37={{ #expr: 204 + 2 }} | 38={{ #expr: 204 + 2 }} | 39={{ #expr: 204 + 2 }} | 40={{ #expr: 204 + 2 }} | 41={{ #expr: 204 + 2 }} | 42={{ #expr: 204 + 2 }} | 43={{ #expr: 204 + 2 }} | 44={{ #expr: 204 + 2 }} | 45={{ #expr: 204 + 6 }} | 46={{ #expr: 204 + 2 }} | 47={{ #expr: 204 + 2 }} | 48={{ #expr: 204 + 2 }} | 49={{ #expr: 204 + 2 }} | 50={{ #expr: 204 + 2 }} | 51={{ #expr: 204 + 2 }} | 52={{ #expr: 204 + 2 }} | 53={{ #expr: 204 + 2 }} | 54={{ #expr: 204 + 2 }} | 55={{ #expr: 204 + 3 }} | 56=204 | #default = 204 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 204 + 16 }} | 2={{ #expr: 204 + 2 }} | 3={{ #expr: 204 + 2 }} | 4={{ #expr: 204 + 2 }} | 5={{ #expr: 204 + 2 }} | 6={{ #expr: 204 + 2 }} | 7={{ #expr: 204 + 2 }} | 8={{ #expr: 204 + 2 }} | 9={{#switch: 204 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 204 < 449 | {{ #expr: 204 + 2 }} | {{ #expr: 204 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 204 + 2 }} | 11={{ #expr: 204 + 2 }} | 12={{ #expr: 204 + 2 }} | 13={{ #expr: 204 + 2 }} | 14={{ #expr: 204 + 2 }} | 15={{ #expr: 204 + 2 }} | 16={{ #expr: 204 + 2 }} | 17={{ #expr: 204 + 2 }} | 18={{ #expr: 204 + 2 }} | 19={{ #expr: 204 + 2 }} | 20={{ #expr: 204 + 2 }} | 21={{ #expr: 204 + 2 }} | 22={{ #expr: 204 + 2 }} | 23={{ #expr: 204 + 2 }} | 24={{ #expr: 204 + 2 }} | 25={{ #expr: 204 + 2 }} | 26={{ #expr: 204 + 2 }} | 27={{ #expr: 204 + 2 }} | 28={{ #expr: 204 + 2 }} | 29={{ #expr: 204 + 2 }} | 30={{ #expr: 204 + 2 }} | 31={{ #expr: 204 + 2 }} | 32={{ #expr: 204 + 2 }} | 33={{ #expr: 204 + 2 }} | 34={{ #expr: 204 + 2 }} | 35={{ #expr: 204 + 2 }} | 36={{ #expr: 204 + 2 }} | 37={{ #expr: 204 + 2 }} | 38={{ #expr: 204 + 2 }} | 39={{ #expr: 204 + 2 }} | 40={{ #expr: 204 + 2 }} | 41={{ #expr: 204 + 2 }} | 42={{ #expr: 204 + 2 }} | 43={{ #expr: 204 + 2 }} | 44={{ #expr: 204 + 2 }} | 45={{ #expr: 204 + 6 }} | 46={{ #expr: 204 + 2 }} | 47={{ #expr: 204 + 2 }} | 48={{ #expr: 204 + 2 }} | 49={{ #expr: 204 + 2 }} | 50={{ #expr: 204 + 2 }} | 51={{ #expr: 204 + 2 }} | 52={{ #expr: 204 + 2 }} | 53={{ #expr: 204 + 2 }} | 54={{ #expr: 204 + 2 }} | 55={{ #expr: 204 + 3 }} | 56=204 | #default = 204 }} = {{ #expr: {{#switch: 33 | 1={{ #expr: 193 + 16 }} | 2={{ #expr: 193 + 2 }} | 3={{ #expr: 193 + 2 }} | 4={{ #expr: 193 + 2 }} | 5={{ #expr: 193 + 2 }} | 6={{ #expr: 193 + 2 }} | 7={{ #expr: 193 + 2 }} | 8={{ #expr: 193 + 2 }} | 9={{#switch: 193 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 193 < 449 | {{ #expr: 193 + 2 }} | {{ #expr: 193 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 193 + 2 }} | 11={{ #expr: 193 + 2 }} | 12={{ #expr: 193 + 2 }} | 13={{ #expr: 193 + 2 }} | 14={{ #expr: 193 + 2 }} | 15={{ #expr: 193 + 2 }} | 16={{ #expr: 193 + 2 }} | 17={{ #expr: 193 + 2 }} | 18={{ #expr: 193 + 2 }} | 19={{ #expr: 193 + 2 }} | 20={{ #expr: 193 + 2 }} | 21={{ #expr: 193 + 2 }} | 22={{ #expr: 193 + 2 }} | 23={{ #expr: 193 + 2 }} | 24={{ #expr: 193 + 2 }} | 25={{ #expr: 193 + 2 }} | 26={{ #expr: 193 + 2 }} | 27={{ #expr: 193 + 2 }} | 28={{ #expr: 193 + 2 }} | 29={{ #expr: 193 + 2 }} | 30={{ #expr: 193 + 2 }} | 31={{ #expr: 193 + 2 }} | 32={{ #expr: 193 + 2 }} | 33={{ #expr: 193 + 2 }} | 34={{ #expr: 193 + 2 }} | 35={{ #expr: 193 + 2 }} | 36={{ #expr: 193 + 2 }} | 37={{ #expr: 193 + 2 }} | 38={{ #expr: 193 + 2 }} | 39={{ #expr: 193 + 2 }} | 40={{ #expr: 193 + 2 }} | 41={{ #expr: 193 + 2 }} | 42={{ #expr: 193 + 2 }} | 43={{ #expr: 193 + 2 }} | 44={{ #expr: 193 + 2 }} | 45={{ #expr: 193 + 6 }} | 46={{ #expr: 193 + 2 }} | 47={{ #expr: 193 + 2 }} | 48={{ #expr: 193 + 2 }} | 49={{ #expr: 193 + 2 }} | 50={{ #expr: 193 + 2 }} | 51={{ #expr: 193 + 2 }} | 52={{ #expr: 193 + 2 }} | 53={{ #expr: 193 + 2 }} | 54={{ #expr: 193 + 2 }} | 55={{ #expr: 193 + 3 }} | 56=193 | #default = 193 }} + 1 }} | f|–204}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Schwanthaler, Ludwig Ritter von||{{#ifeq:0|0|}}}}

|all= Band= |opt= Autor= Lemma= Seite= SeiteBis= SeiteEnde= Kommentar= |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ThiemeBecker |template= Vorlage:ThiemeBecker }}

  • Frank Otten: Ludwig Michael Schwanthaler 1802–1848: ein Bildhauer unter Ludwig I. von Bayern; Monographie und Werkverzeichnis. Prestel, München 1970, ISBN 3-7913-0305-8.
  • Gertrud Rank: Handzeichnungen des Bildhauers Ludwig Schwanthaler. Die erzählenden Darstellungen im Zeichen von Philhellinismus und romantischem Geist. Herbert Utz Verlag, München 2002, ISBN 3-8316-6178-2.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 794
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118762877
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118762877}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 56460 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 56460 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Ludwig Michael Schwanthaler|Ludwig Michael Schwanthaler|Ludwig Schwanthaler}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Ludwig Michael Schwanthaler|Ludwig Michael Schwanthaler|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Ludwig Michael Schwanthaler

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|ludwig michael schwanthaler|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

  • Video bei ARD-Alpha, 16 Min. (Online bis 30. März 2022) Geschichten Großer Geister: Die königliche Erzgießerei in München Johann Baptist Stiglmaier (1791–1844 / Erzgießer), Ferdinand Miller (1842–1929/Erzgießer und Bildhauer) und Ludwig von Schwanthaler (1802–1848/Hofbildhauer) diskutieren auf einer Bühne im alten Südlichen Friedhof.

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118762877n0001024772189768 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118762877 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118762877 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n00010247 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n00010247 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72189768 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72189768 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Schwanthaler, Ludwig | {{#if: Schwanthaler, Ludwig Michael Ritter von (vollständiger Name); Schwanthaler, Ludwig von | {{#if: deutscher Bildhauer | {{#if: 26. August 1802 | {{#if: München | {{#if: 14. November 1848 | {{#if: München |

Vorlage:Wikidata-Registrierung